Al-Mukhtasar · Tafsir · in Persian
الرعد
Ar-Ra'd
The Thunder · Medinan · 43 ayahs
13:1Page 249
الٓمٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِۗ وَٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ ١
Alif, Lām, Meem, Rā.1 These are the verses of the Book; and what has been revealed to you from your Lord is the truth, but most of the people do not believe.
﴿الٓمٓرۚ﴾ سخن در مورد شبیه این حروف در آغاز سورۀ بقره گذشت. -ای رسول- این آیات والا در این سوره، و قرآن که الله آن را بر تو نازل کرده است، حقیقتی است که هیچ شکی در آن راه ندارد، و بدون تردید از جانب الله آمده است، اما بیشتر مردم از روی سرسختی و تکبر ایمان نمیآورند.
13:2Page 249
ٱللَّهُ ٱلَّذِي رَفَعَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمۡ تُوقِنُونَ ٢
It is Allāh who erected the heavens without pillars that you [can] see; then He established Himself above the Throne1 and made subject2 the sun and the moon, each running [its course] for a specified term. He arranges [each] matter; He details the signs that you may, of the meeting with your Lord, be certain.
الله همان ذاتی است که آسمانها را بدون ستونهایی که آنها را ببینید برافراشته آفرید، سپس آن گونه كه شایسته جلال و عظمت او تعالی است، بر عرش استوا نمود و قرار گرفت، بدون تکییف (بیان چگونگی) و تمثیل (بیان مثال)، و خورشید و ماه را برای منافع مخلوقاتش رام کرد. هر یک از خورشید و ماه برای مدت مشخصی در علم الله در جریان است، و او سبحانه هرگونه که بخواهد در آسمانها و زمین عمل میکند، و آیات دلالت کننده بر قدرتش را بیان میدارد؛ امید است که به دیدار پروردگارتان در روز قیامت یقین پیدا کنید، آنگاه با انجام عمل صالح برای قیامت آماده شوید.
13:3Page 249
وَهُوَ ٱلَّذِي مَدَّ ٱلۡأَرۡضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۡهَٰرٗاۖ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ جَعَلَ فِيهَا زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ٣
And it is He who spread the earth and placed therein firmly set mountains and rivers; and from all of the fruits He made therein two mates; He causes the night to cover the day. Indeed in that are signs for a people who give thought.
و او کسی است که زمین را گسترد، و در آن كوه هاى استوارى را آفرید تا (زمين) مردم را نلرزاند، و در آن رودهایی قرار داد تا مردم، حیوانات و کشتزارهایشان را آب دهد، و از هرگونه ميوه اى همانند حیوانات، جفت نر و ماده اى آفريد. روز را با شب می پوشاند و بعد از آن كه روشن بود تاریک می گرداند. همانا موارد ذکر شده دلایل و برهانی هستند برای کسانی که در آفرینش الله می اندیشند و تأمل می کنند، چرا که تنها آنان از این دلایل و برهان ها بهرمند مى شوند.
13:4Page 249
وَفِي ٱلۡأَرۡضِ قِطَعٞ مُّتَجَٰوِرَٰتٞ وَجَنَّٰتٞ مِّنۡ أَعۡنَٰبٖ وَزَرۡعٞ وَنَخِيلٞ صِنۡوَانٞ وَغَيۡرُ صِنۡوَانٖ يُسۡقَىٰ بِمَآءٖ وَٰحِدٖ وَنُفَضِّلُ بَعۡضَهَا عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلۡأُكُلِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ٤
And within the land are neighboring plots and gardens of grapevines and crops and palm trees, [growing] several from a root or otherwise,1 watered with one water; but We make some of them exceed others in [quality of] fruit. Indeed in that are signs for a people who reason.
و در زمین قطعاتی نزدیک به هم، و باغهایی از انگور، و کشتزارها، و درختان خرمایی از یک ریشه، و درختان خرمایی با ریشههایی جدا از یکدیگر وجود دارد، این باغها و کشتزارها با یک آب سیراب میشوند، و با وجود اینکه در کنار یکدیگر قرار دارند و از یک آب سیراب میگردند بعضی از آنها را بر بعضی دیگر در طعم و سایر فواید برتری میدهیم، بهراستیکه در این موارد دلایل و برهانهایی است برای مردمی که میاندیشند؛ چون آنها هستند که از آن پند میگیرند.
13:5Page 249
۞ وَإِن تَعۡجَبۡ فَعَجَبٞ قَوۡلُهُمۡ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًا أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدٍۗ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ ٱلۡأَغۡلَٰلُ فِيٓ أَعۡنَاقِهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٥
And if you are astonished,1 [O Muḥammad] - then astonishing is their saying, "When we are dust, will we indeed be [brought] into a new creation?" Those are the ones who have disbelieved in their Lord, and those will have shackles2 upon their necks, and those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
و -ای رسول- اگر از چیزی تعجب میکنی، سزاوارترین مورد برای اینکه از آن تعجب کنی تکذیب رستاخیز از سوی آنها، و این سخنشان برای استدلال بر انکار رستاخیز است که میگویند: آیا وقتیکه مردیم و خاک و استخوانهایی مرده و پوسیده شدیم، دوباره برانگیخته میشویم و زنده بازمیگردیم؟! اینها که منکر رستاخیزِ پس از مرگ هستند، کسانی هستند که به پروردگارش کفر ورزیدهاند پس قدرت او تعالی بر برانگیختن مردگان را انکار کردهاند، و اینها هستند که در روز قیامت زنجیرهایی از آتش در گردنهایشان قرار میگیرد، و اینها ساکنان جهنم هستند، که برای همیشه در آن میمانند، بهگونهای که فنا نمیشوند، و عذابشان قطع نمیگردد.
13:6Page 250
وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِ وَقَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِمُ ٱلۡمَثُلَٰتُۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغۡفِرَةٖ لِّلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلۡمِهِمۡۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٦
They impatiently urge you to bring about evil before good,1 while there has already occurred before them similar punishments [to what they demand]. And indeed, your Lord is the possessor of forgiveness for the people despite their wrongdoing, and indeed, your Lord is severe in penalty.
و -ای رسول- مشرکان پیش از آنکه نعمتهایی را که الله برایشان مقدر کرده است برایشان کامل شود خواستار تعجیل کیفر هستند، و نزول عذاب بر خودشان را کُند میدانند، درحالیکه قبل از آنها کیفرهای امتهای تکذیب کننده شبیه آنها سپری شده است، پس چرا از آنها عبرت نمیگیرند؟ و -ای رسول- همانا پروردگارت با وجود ستم مردم از آنها میگذرد، و کیفر آنها را به تعجیل نمیاندازد تا بهسوی الله توبه کنند، و بهراستیکه او نسبت به کسانیکه از کفرشان توبه نکنند سخت کیفر است.
13:7Page 250
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦٓۗ إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرٞۖ وَلِكُلِّ قَوۡمٍ هَادٍ ٧
And those who disbelieved say, "Why has a sign not been sent down to him from his Lord?" You are only a warner, and for every people is a guide.
و کسانیکه به الله کفر ورزیدهاند - با اصرار در انکار و لجاجت- میگویند: چرا آیهای مانند آنچه بر موسی و عیسی نازل شده بر محمد از جانب پروردگارش نازل نشده است. -ای رسول- تو فقط انذار دهندهای هستی که مردم را از عذاب الله میترسانی، و آیاتی نداری جز آنچه که الله به تو بخشیده است، و برای هر قومی پیامبری است که آنها را به راه حق راهنمایی، و بر آن رهبری میکند.
13:8Page 250
ٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَحۡمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلۡأَرۡحَامُ وَمَا تَزۡدَادُۚ وَكُلُّ شَيۡءٍ عِندَهُۥ بِمِقۡدَارٍ ٨
Allāh knows what every female carries1 and what the wombs lose [prematurely] or exceed.2 And everything with Him is by due measure.
الله از آنچه که هر مادهای در شکم خویش به آن آبستن میشود، و از هر چیزی در مورد آن آگاه است، و از کم و زیاد شدن و سلامتی و معلولیتی که در رحمها حاصل میشود آگاه است، و هر چیزی نزد او سبحانه به مقداری که نه بر آن افزوده میشود و نه از آن کاسته میگردد اندازهگیری شده است.
13:9Page 250
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡكَبِيرُ ٱلۡمُتَعَالِ ٩
[He is] Knower of the unseen and the witnessed, the Grand, the Exalted.
زیرا او سبحانه از تمام آنچه که از حواس مخلوقاتش پنهان است آگاهی کامل دارد، و به تمام آنچه که حواسشان درک میکند نیز آگاه است، و در صفات و اسمها و افعالش بسیار بزرگ است، و به ذات و صفات خویش بر هر یک از مخلوقاتش چیره است.
13:10Page 250
سَوَآءٞ مِّنكُم مَّنۡ أَسَرَّ ٱلۡقَوۡلَ وَمَن جَهَرَ بِهِۦ وَمَنۡ هُوَ مُسۡتَخۡفِۭ بِٱلَّيۡلِ وَسَارِبُۢ بِٱلنَّهَارِ ١٠
It is the same [to Him] concerning you whether one conceals [his] speech or publicizes it and whether one is hidden by night or conspicuous [among others] by day.
راز و نهان را میداند، و -ای مردم- در علم او یکسان است کسی از شما که سخن را پنهان دارد، و کسیکه آن را آشکار کند، و نیز در علم او یکسان است کسیکه خود را در تاریکی شب از چشم مردم پنهان کند، و کسیکه اعمالش را در روشنایی روز آشکار گرداند.
13:11Page 250
لَهُۥ مُعَقِّبَٰتٞ مِّنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ يَحۡفَظُونَهُۥ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمۡۗ وَإِذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ سُوٓءٗا فَلَا مَرَدَّ لَهُۥۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَالٍ ١١
For him [i.e., each one] are successive [angels]1 before and behind him who protect him by the decree of Allāh.2 Indeed, Allāh will not change the condition of a people until they change what is in themselves. And when Allāh intends for a people ill,3 there is no repelling it. And there is not for them besides Him any patron.
او تعالی فرشتگانی دارد که از پی یکدیگر بر انسان فرود میآیند، یعنی برخی از آنها شب، و برخی از آنها روز میآیند، و به فرمان الله، انسانها را با بازداشتن از تمام تقدیراتی که الله برایشان مصونیت از آن را نوشته است محافظت میکنند، همانا الله حال خوش مردمی را به حالی دیگر که آنها را شاد نمیگرداند تغییر نمیدهد مگر اینکه خودشان حال شکر را که بر آن هستند تغییر دهند، و هرگاه الله نابودی قومی را اراده کند هیچ کس و هیچچیزی نمیتواند آنچه را که او تعالی اراده کرده، برگرداند.
13:12Page 250
هُوَ ٱلَّذِي يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَيُنشِئُ ٱلسَّحَابَ ٱلثِّقَالَ ١٢
It is He who shows you lightning, [causing] fear and aspiration, and generates the heavy clouds.
- ای مردم- او ذاتی است که برق را به شما نمایاند، و در آن، ترس از صاعقهها، و طمع در باران را یکجا برایتان قرار داده است، و او ذاتی است که ابر گرانبار به آب بارانِ زیاد را برایتان پدید میآورد.
13:13Page 250
وَيُسَبِّحُ ٱلرَّعۡدُ بِحَمۡدِهِۦ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ مِنۡ خِيفَتِهِۦ وَيُرۡسِلُ ٱلصَّوَٰعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَآءُ وَهُمۡ يُجَٰدِلُونَ فِي ٱللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ ٱلۡمِحَالِ ١٣
And the thunder exalts [Allāh] with praise of Him - and the angels [as well] from fear of Him - and He sends thunderbolts and strikes therewith whom He wills while they dispute about Allāh; and He is severe in assault.
و آذرخش با تسبیحِ پروردگارش، همراه با حمد و ستایشش، و فرشتگان از ترس پروردگارشان و برای بزرگداشت و تعظیم او تسبیح می گویند، و آذرخش آتش افروز را می فرستد و به وسیله ی آن، هر یک از مخلوقاتش را که بخواهد، نابود می کند. کافران در وحدانیت الله متعال كشمكش دارند، و الله متعال بسیار نیرومند و سخت کیفر است، و هر چیزی را که اراده کند؛ انجام می دهد.
13:14Page 251
لَهُۥ دَعۡوَةُ ٱلۡحَقِّۚ وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيۡءٍ إِلَّا كَبَٰسِطِ كَفَّيۡهِ إِلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَٰلِغِهِۦۚ وَمَا دُعَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ ١٤
To Him [alone] is the supplication of truth. And those they call upon besides Him do not respond to them with a thing, except as one who stretches his hands toward water [from afar, calling it] to reach his mouth, but it will not reach it [thus].1 And the supplication of the disbelievers is not but in error [i.e., futility].
دعای توحیدی فقط از آنِ الله است و هیچکس در آن با او مشارکت نمیکند، و بتهایی که مشرکان آنها را به جای الله در دعا میخوانند در هیچ مسألهای دعای کسیکه آنها را میخوانند اجابت نمیکنند، و خواندن این بتها در دعا توسط مشرکان چیزی نیست جز مانند تشنهای که دستش را بهسوی آب میگشاید تا آب به دهانش برسد و از آن بنوشد، درحالیکه آب به دهانش نمیرسد، و دعای کافران برای بتهایشان چیزی جز تباهی و دوری از حق نیست؛ زیرا نه مالک جلب منفعت برایشان هستند، و نه مالک دفع ضرر.
13:15Page 251
وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ طَوۡعٗا وَكَرۡهٗا وَظِلَٰلُهُم بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ۩ ١٥
And to Allāh prostrates whoever is within the heavens and the earth, willingly or by compulsion, and their shadows [as well] in the mornings and the afternoons.
تمام کسانی که در آسمان ها و در زمین هستند، حال مؤمن باشند یا کافر، برای الله متعال سجده ى فروتنی می برند؛ مؤمن به دل خواه خویش برایش سجده می برد، اما کافر ناخواسته در برابر او، تسليم مى شود در حالی که فطرتش او را به اطاعت دل خواه، امر می کند. همچنین سایه ی هر مخلوقی در آغاز و پایان روز، برای او سر فروتنى، پايين مى آورد.
13:16Page 251
قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ قُلِ ٱللَّهُۚ قُلۡ أَفَٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ لَا يَمۡلِكُونَ لِأَنفُسِهِمۡ نَفۡعٗا وَلَا ضَرّٗاۚ قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡبَصِيرُ أَمۡ هَلۡ تَسۡتَوِي ٱلظُّلُمَٰتُ وَٱلنُّورُۗ أَمۡ جَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ خَلَقُواْ كَخَلۡقِهِۦ فَتَشَٰبَهَ ٱلۡخَلۡقُ عَلَيۡهِمۡۚ قُلِ ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّٰرُ ١٦
Say, "Who is Lord of the heavens and earth?" Say, "Allāh." Say, "Have you then taken besides Him allies not possessing [even] for themselves any benefit or any harm?" Say, "Is the blind equivalent to the seeing? Or is darkness equivalent to light? Or have they attributed to Allāh partners who created like His creation so that the creation [of each] seemed similar to them?"1 Say, "Allāh is the Creator of all things, and He is the One, the Prevailing."2
-ای پیامبر- به کفار که همراه با الله متعال غیر او را عبادت می کنند بگو: چه کسی آفریدگار آسمان ها و زمین و تدبير کننده ی آن ها است؟ -ای پیامبر- بگو: الله است که آفریدگار و تدبیر کننده ی آسمان ها و زمین است، و شما به این امر اقرار می کنید، -ای پیامبر- به آن ها بگو: پس آیا به جای الله متعال کسانی ناتوان را به عنوان اولياء و مالک امور خود قرار داده ايد، در حالی که توانایی رساندن سودی و دور کردن زیانی از خودشان را ندارند، پس چگونه می توانند این کار را برای دیگران انجام دهند؟ -ای پیامبر- به آن ها بگو: آیا کافرى که كور دل و بى بصيرت است، و مؤمنى که روشن دل و بابصیرت و هدایت يافته است، یکسان هستند؟ آیا کفر که تاریکی و ایمان که روشنايى است، یکسان هستند؟ آیا در آفرینش برای الله متعال شریک هایی قرار داده اند که مانند الله متعال آفريده اند، آنگاه آفرینش الهی با آفرینش شریکانشان درهم آميخته است (و قابل تمايز نيست)؟ -ای پیامبر- به آن ها بگو: الله متعال آفریننده ی هر چیزی است و در آفرینش هیچ شریکی ندارد، در الوهیت یگانه است، ذاتی که سزاوار يگانگى در پرستش است، و بر هر چیزی غالب و چیره است.
13:17Page 251
أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَسَالَتۡ أَوۡدِيَةُۢ بِقَدَرِهَا فَٱحۡتَمَلَ ٱلسَّيۡلُ زَبَدٗا رَّابِيٗاۖ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيۡهِ فِي ٱلنَّارِ ٱبۡتِغَآءَ حِلۡيَةٍ أَوۡ مَتَٰعٖ زَبَدٞ مِّثۡلُهُۥۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡحَقَّ وَٱلۡبَٰطِلَۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذۡهَبُ جُفَآءٗۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمۡكُثُ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ ١٧
He sends down from the sky, rain, and valleys flow according to their capacity, and the torrent carries a rising foam. And from that [ore] which they heat in the fire, desiring adornments and utensils, is a foam like it. Thus Allāh presents [the example of] truth and falsehood. As for the foam, it vanishes, [being] cast off; but as for that which benefits the people, it remains on the earth. Thus does Allāh present examples.
الله برای نابودى باطل و ماندن حق مثال آب باران نازل شده از آسمان را زده است تا اين که رودخانه ها با سيلاب باران به اندازه ی ظرفیت و حجمشان روان شده اند، آنگاه اين سیلاب کف روى آب را حمل كرده باشد، همچنین برای حق و باطل، مثال دیگری را زده است، مثال بعضی از مواد فلزی گرانبهايى که مردم برای گداختن و ساختن زینت آلاتشان، بر روى آتش ذوب مى كنند، چنانچه کف و ناخالصی آن آشكار می شود. اين گونه الله متعال برای حق و باطل، چنین مثال هایی را زده است، پس باطل مانند کف بر روی آب، و ناخالصی که از ذوب شدن مواد معدنی به جای می ماند، می باشد اما حق مانند آب صافی است که نوشیده می شود، و میوه ها، علف و گیاهان از آن می رویند، و مانند زینتی است که بعد از ذوب شدن مواد معدنی باقی مانده و مردم از آن بهره می برند، الله متعال همان گونه که این مثال ها را بیان نموده است؛ برای جدایی حق از باطل، مثال هایی را برای مردم بیان می کند.
13:18Page 251
لِلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَهُۥ لَوۡ أَنَّ لَهُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفۡتَدَوۡاْ بِهِۦٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡحِسَابِ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ ١٨
For those who have responded to their Lord is the best [reward], but those who did not respond to Him - if they had all that is in the earth entirely and the like of it with it, they would [attempt to] ransom themselves thereby. Those will have the worst account, and their refuge is Hell, and wretched is the resting place.
برای مؤمنانى که دعوت پروردگارشان را هنگامی که آن ها را به توحید و فرمان برداری از خودش فراخوانده، اجابت نموده اند؛ پاداشی بسیار نیکو، یعنی بهشت قرار داده است، و براى کافران که دعوت توحید و اطاعت از او را نپذیرفته اند، اگر چنانچه تمام اموال روی زمین و بیشتر از آن ها را داشته باشند؛ بى گمان آن ها را برای رهايى خود از عذاب، به عنوان فدیه خواهند بخشید، آن كسانى که دعوت او را نپذیرفته اند، برای همه ی گناهاشان مورد محاسبه قرار می گیرند، و پناهگاهايشان جهنم است، و چه بستر و جایگاه بدی دارند که آن جهنم است.
13:19Page 252
۞ أَفَمَن يَعۡلَمُ أَنَّمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ كَمَنۡ هُوَ أَعۡمَىٰٓۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ ١٩
Then is he who knows that what has been revealed to you from your Lord is the truth like one who is blind? They will only be reminded who are people of understanding -
- ای رسول- یکسان نیست کسیکه میداند آنچه الله بر تو نازل کرده است، از جانب پروردگارت بر تو نازل شده و حقیقتی است که تردیدی در آن راه ندارد، یعنی مؤمن که دعوت الله را اجابت کرده است، با کسیکه کور است، یعنی کافر که دعوت الله را اجابت نکرده است. فقط صاحبان عقل سلیم از این امر عبرت و پند میگیرند.
13:20Page 252
ٱلَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ وَلَا يَنقُضُونَ ٱلۡمِيثَٰقَ ٢٠
Those who fulfill the covenant of Allāh and do not break the contract,
کسانیکه دعوت الله را اجابت کردهاند همان کسانی هستند که به آنچه با الله پیمان بستند یا با بندگانش پیمان بستند وفا میکنند، و پیمانهای استوار با الله، یا با غیر او را نمیشکنند.
13:21Page 252
وَٱلَّذِينَ يَصِلُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيَخۡشَوۡنَ رَبَّهُمۡ وَيَخَافُونَ سُوٓءَ ٱلۡحِسَابِ ٢١
And those who join that which Allāh has ordered to be joined1 and fear their Lord and are afraid of the evil of [their] account,
و آنها هستند که تمام پیوندهای خویشاوندی را که الله به پیوستن آن فرمان داده است برقرار میکنند، و چنان از پروردگارشان میترسند که آنها را به اجرای اوامر و اجتناب از نواهی او تعالی وامیدارد، و میترسند که الله آنها را بر تمام گناهانی که کسب کردهاند مورد محاسبه قرار دهد، زیرا هرکس به دقت مورد حسابرسی قرار گیرد هلاک خواهد شد.
13:22Page 252
وَٱلَّذِينَ صَبَرُواْ ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ وَيَدۡرَءُونَ بِٱلۡحَسَنَةِ ٱلسَّيِّئَةَ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ٢٢
And those who are patient, seeking the face [i.e., acceptance] of their Lord, and establish prayer and spend from what We have provided for them secretly and publicly and prevent evil with good - those will have the good consequence of [this] home1 -
و آنها هستند که بر طاعت الله، و بر تقدیر الله بر آنچه که باعث شادی یا ناراحتی است شکیبایی کردند، و در نافرمانی نکردن از او تعالی برای طلب رضایت الله شکیبایی کردند، و نماز را به کاملترین وجه برپا داشتند، و از اموالی که به آنها بخشیدهایم حقوق واجب را بخشیدند، و از آن اموال بهصورت اختیاری و پنهانی برای دوری از ریا و نیز آشکارا برای اینکه دیگران به آنها اقتدا کنند بخشیدند، و بدی کسی را که به آنها بدی روا دارد با نیکی پاسخ میدهند، اینها که صفات مذکور را دارند سرانجامِ خوشی روز قیامت برایشان است.
13:23Page 252
جَنَّٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنۡ ءَابَآئِهِمۡ وَأَزۡوَٰجِهِمۡ وَذُرِّيَّٰتِهِمۡۖ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ يَدۡخُلُونَ عَلَيۡهِم مِّن كُلِّ بَابٖ ٢٣
Gardens of perpetual residence; they will enter them with whoever were righteous among their forefathers, their spouses and their descendants. And the angels will enter upon them from every gate, [saying],
این سرانجامِ خوش همان بهشتهایی است که برای همیشه در آن در رفاه و آسایش اقامت میکنند، و از نشانه های تکمیل نعمتهایشان در این بهشتها آن است که هر یک از پدرانشان و مادرانشان و همسرانشان و فرزندانشان که پایداری ورزیدهاند همراه آنها وارد این بهشتها میشوند تا با دیدار آنها به صورت کامل آرام بگیرند، و فرشتگان تبریک گویان از تمام درهای منازلشان در بهشت بر آنها وارد میشوند.
13:24Page 252
سَلَٰمٌ عَلَيۡكُم بِمَا صَبَرۡتُمۡۚ فَنِعۡمَ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ٢٤
"Peace [i.e., security] be upon you for what you patiently endured." And excellent is the final home.
و تهنیت فرشتگان برای آنها هرگاه که بر آنها وارد شوند این سخن است: سلام علیکم؛ یعنی بهسبب صبرتان بر طاعت الله، و بر گذشت تقدیراتش، و صبرتان بر نافرمانی نکردن از او، از آفات نجات یافتید، پس چه نیکوست عاقبتِ سرایی که سرانجامِ شماست.
13:25Page 252
وَٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱللَّعۡنَةُ وَلَهُمۡ سُوٓءُ ٱلدَّارِ ٢٥
But those who break the covenant of Allāh after contracting it and sever that which Allāh has ordered to be joined and spread corruption on earth - for them is the curse, and they will have the worst home.1
و کسانی که عهد و پیمان الهی را پس از اقرارش می شکنند، و آنچه را که الله متعال به برقراری آن فرمان داده، مانند برقراری رابطه ی خویشاوندی، قطع می کنند، و با معصیت الله متعال در زمین به فساد می پردازند، آنان دورشدگان بدبختى هستند که از رحمت الهی رانده شده اند، و سرانجام بد جهنم در انتظار آنان است.
13:26Page 252
ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ وَفَرِحُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا مَتَٰعٞ ٢٦
Allāh extends provision for whom He wills and restricts [it]. And they rejoice in the worldly life, while the worldly life is not, compared to the Hereafter, except [brief] enjoyment.
الله رزق و روزی را برای هر یک از بندگانش که بخواهد میگشاید، و برای هر یک از آنها که بخواهد تنگ میگرداند، و گشایش روزی نه نشانۀ سعادت است و نه نشانۀ محبت الله، و تنگی روزی نیز نشانۀ شقاوت نیست، و کافران به زندگی دنیا راضی شدهاند که به آن روی آورده و آرام گرفتهاند، اما زندگی دنیا در برابر آخرت چیزی جز کالایی اندک و نابود شدنی نیست.
13:27Page 252
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَنۡ أَنَابَ ٢٧
And those who disbelieved say, "Why has a sign not been sent down to him from his Lord?" Say, [O Muḥammad], "Indeed, Allāh leaves astray whom He wills and guides to Himself whoever turns back [to Him] -
و کسانیکه به الله و آیاتش کفر ورزیدهاند میگویند: چرا آیهای حسی بر محمد از جانب پروردگارش نازل نشده است که بر راستگویی او دلالت کند، تا به آن ایمان آوریم، - ای رسول- به این پیشنهاد دهندگان بگو: بهراستیکه الله هرکس را که بخواهد به عدالت خویش گمراه میسازد، و هرکس را که با توبه بهسوی او تعالی بازگردد به فضل خود او را بهسوی خویش هدایت میکند، و هدایت در دست آنها نیست که آن را به فرو فرستادن آیات مرتبط میکنند.
13:28Page 252
ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَطۡمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكۡرِ ٱللَّهِۗ أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَئِنُّ ٱلۡقُلُوبُ ٢٨
Those who have believed and whose hearts are assured by the remembrance of Allāh. Unquestionably, by the remembrance of Allāh hearts are assured."
كسانى که الله متعال آن ها را هدایت می کند، همان کسانی هستند که ایمان آورده اند و دل هایشان با ذکر الله متعال، با تسبیح و ستایش او، با تلاوت و شنیدن کلامش و دیگر انواع ذکرها آرام می گیرد، بدانید که دل ها تنها با ذکر الله متعال آرام می گیرند، و شایسته است که چنین باشند.
13:29Page 253
ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ طُوبَىٰ لَهُمۡ وَحُسۡنُ مَـَٔابٖ ٢٩
Those who have believed and done righteous deeds - a good state is theirs and a good return.
و اینها کسانی هستند که به الله ایمان آوردهاند و اعمال صالحی که آنها را به الله نزدیک میسازد انجام دادهاند، زندگی پاکی در آخرت برایشان است، و سرانجام نیکویی دارند که همان بهشت است.
13:30Page 253
كَذَٰلِكَ أَرۡسَلۡنَٰكَ فِيٓ أُمَّةٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهَآ أُمَمٞ لِّتَتۡلُوَاْ عَلَيۡهِمُ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَهُمۡ يَكۡفُرُونَ بِٱلرَّحۡمَٰنِۚ قُلۡ هُوَ رَبِّي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ مَتَابِ ٣٠
Thus have We sent you to a community before which [other] communities have passed on so you might recite to them that which We revealed to you, while they disbelieve in the Most Merciful. Say, "He is my Lord; there is no deity except Him. Upon Him I rely, and to Him is my return."
مانند این فرستادن که رسولان پیشین را بهسوی امتهایشان فرستادهایم؛ - ای محمد- تو را نیز بهسوی امتت فرستادهایم؛ تا قرآن را که به تو وحی کردیم بر آنها تلاوت کنی، زیرا قرآن در دلالت بر راستگویی تو کافی است، اما حال قومت این است که این نشانه را انکار میکنند؛ چون به رحمان کفر میورزند آنگاه که دیگران را همراه او شریک قرار میدهند، - ای رسول- به آنها بگو: رحمان که دیگران را با او شریک میگردانید همان پروردگار من است که معبود برحقی جز او نیست، در تمام کارهایم بر او توکل کردم، و توبۀ من بهسوی اوست.
13:31Page 253
وَلَوۡ أَنَّ قُرۡءَانٗا سُيِّرَتۡ بِهِ ٱلۡجِبَالُ أَوۡ قُطِّعَتۡ بِهِ ٱلۡأَرۡضُ أَوۡ كُلِّمَ بِهِ ٱلۡمَوۡتَىٰۗ بَل لِّلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ جَمِيعًاۗ أَفَلَمۡ يَاْيۡـَٔسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن لَّوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَهَدَى ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۗ وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ تُصِيبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ أَوۡ تَحُلُّ قَرِيبٗا مِّن دَارِهِمۡ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ وَعۡدُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ ٣١
And if there was any Qur’ān [i.e., recitation] by which the mountains would be removed or the earth would be broken apart or the dead would be made to speak,1 [it would be this Qur’ān], but to Allāh belongs the affair entirely. Then have those who believed not accepted that had Allāh willed, He would have guided the people, all of them? And those who disbelieve do not cease to be struck, for what they have done, by calamity - or it will descend near their home - until there comes the promise of Allāh. Indeed, Allāh does not fail in [His] promise.
و اگر یکی از کتابهای الهی چنین بود که به وسیله آن، کوهها از جای خویش روان شوند، یا زمین بشکافد و به رودها و چشمههایی تبدیل شود، یا بر مردگان خوانده شود آنگاه زنده گردند- ای رسول- بهطور قطع همین قرآن نازل شده بر تو میبود- زیرا برهان واضحی است، و تأثیر بزرگی دارد اگر دلهایشان باتقوا بود، اما آنها انکار میکنند. بلکه تمام امور، از جمله فرستادن معجزات از آنِ الله است، آیا مؤمنان به الله ندانستهاند که اگر الله هدایت تمام مردم را بدون فرو فرستادن آیات بخواهد بهطور قطع همگی آنها را بدون فرستادن معجزات هدایت میکند؟ اما او تعالی این کار را نمیخواهد، و کسانیکه به الله کفر ورزیدهاند بهسبب کفر و گناهانی که انجام دادهاند پیوسته مصیبتی سخت آنها را میزند، یا این مصیبت نزدیک خانههایشان فرود میآید، تا اینکه وعدۀ الله بر نزول عذابی بیوقفه فرا رسد، بهراستیکه الله اجرای آنچه را که به آن وعده داده است آنگاه که زمان تعیین شدهاش فرا رسد رها نمیکند.
13:32Page 253
وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَأَمۡلَيۡتُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ثُمَّ أَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ عِقَابِ ٣٢
And already were [other] messengers ridiculed before you, and I extended the time of those who disbelieved; then I seized them, and how [terrible] was My penalty.
و تو نخستین رسولی نیستی که قومش او را تکذیب و مسخره کردند، بهراستیکه -ای رسول- امتهای پیش از تو رسولانشان را مسخره و تکذیب کردهاند، آنگاه به کسانیکه به رسولانشان کفر ورزیدند مهلت دادم تا اینکه گمان کردند آنها را نابود نمیکنم، سپس آنها را پس از مهلت دادن به انواع عذاب گرفتم، به نظر تو عذاب من بر آنها چگونه بود؟ بهطور قطع عذابی سخت بوده است.
13:33Page 253
أَفَمَنۡ هُوَ قَآئِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡۗ وَجَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ قُلۡ سَمُّوهُمۡۚ أَمۡ تُنَبِّـُٔونَهُۥ بِمَا لَا يَعۡلَمُ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَم بِظَٰهِرٖ مِّنَ ٱلۡقَوۡلِۗ بَلۡ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ مَكۡرُهُمۡ وَصُدُّواْ عَنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٖ ٣٣
Then is He who is a maintainer of every soul, [knowing] what it has earned, [like any other]? But to Allāh they have attributed partners. Say, "Name them. Or do you inform Him of that1 which He knows not upon the earth or of what is apparent [i.e., alleged] of speech?"2 Rather, their [own] plan has been made attractive to those who disbelieve, and they have been averted from the way. And whomever Allāh sends astray - there will be for him no guide.
پس آیا ذاتیکه بر روزی تمام مخلوقات نگهبان و بر هرکسی به عملی که کسب کرده است مراقب است، آنگاه او را در قبال اعمالش جزا میدهد، سزاوارتر است که عبادت شود، یا این بتها که هیچ حقی برای عبادت شدن ندارند؟ و کافران به ستم و ناحق شریکانی برای الله قرار دادهاند، - ای رسول- به آنها بگو: نام شریکانی که آنها را همراه الله عبادت کردهاید برایمان بیاورید اگر در ادعایتان صادق هستید، یا الله را از شریکانی که در زمین است و او تعالی نمیداند باخبر میسازید، یا او را به سخنی سطحی که هیچ حقیقتی ندارد خبر میدهید؟ بلکه شیطان برای کسانیکه کافر شدهاند تدبیر بدشان را آراسته است، پس به الله کفر ورزیدهاند، و آنها را از راه راست و هدایت منحرف کرده است، و هرکس را که الله از راه راست گمراه سازد هیچ هدایتگری ندارد که او را به راه راست هدایت کند.
13:34Page 253
لَّهُمۡ عَذَابٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَشَقُّۖ وَمَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٖ ٣٤
For them will be punishment in the life of [this] world, and the punishment of the Hereafter is more severe. And they will not have from Allāh any protector.
در زندگی دنیا عذابی از قتل و اسارت بر دستان مؤمنان برایشان است، و بهطور قطع عذاب آخرت که در انتظارشان است بر آنها دشوارتر و سنگینتر از عذاب دنیاست؛ زیرا سختی و دوامی همیشگی دارد، و هیچ حمایتگری ندارند که در برابر عذاب الله در روز قیامت از آنها حمایت کند.
13:35Page 254
۞ مَّثَلُ ٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي وُعِدَ ٱلۡمُتَّقُونَۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ أُكُلُهَا دَآئِمٞ وَظِلُّهَاۚ تِلۡكَ عُقۡبَى ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْۚ وَّعُقۡبَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٱلنَّارُ ٣٥
The example [i.e., description] of Paradise, which the righteous have been promised, is [that] beneath it rivers flow. Its fruit is lasting, and its shade. That is the consequence for the righteous, and the consequence for the disbelievers is the Fire.
توصیف بهشت که الله آن را به کسانی وعده داده که با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله تقوای او را پیشه کردهاند چنین است که از زیر کاخها و درختهایش رودها جاری است، و میوههایش برخلاف میوههای دنیا جاویدان و همیشگی است، و سایهای پایدار دارد که پایان نمییابد، و کوتاه نمیشود، این همان سرانجامِ کسانی است که با اجرای اوامر و اجتناب از نواهی الله تقوای او تعالی را پیشه کردهاند، و سرانجامِ کافران جهنم است که در آن داخل میشوند و برای همیشه در آن میمانند.
13:36Page 254
وَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَفۡرَحُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَۖ وَمِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ مَن يُنكِرُ بَعۡضَهُۥۚ قُلۡ إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَلَآ أُشۡرِكَ بِهِۦٓۚ إِلَيۡهِ أَدۡعُواْ وَإِلَيۡهِ مَـَٔابِ ٣٦
And [the believers among] those to whom We have given the [previous] Scripture rejoice at what has been revealed to you, [O Muḥammad], but among the [opposing] factions are those who deny part of it [i.e., the Qur’ān]. Say, "I have only been commanded to worship Allāh and not associate [anything] with Him. To Him I invite, and to Him is my return."
و - ای رسول- یهودیانی که تورات را به آنها دادهایم، و مسیحیانی که انجیل را به آنها دادهایم، به آنچه که بر تو نازل شده است بهسبب موافقت آن با بخشی از آنچه که بر آنها نازل شده است شادمانند، و از گروههای یهود و نصاری کسانی هستند که بخشی از آنچه را که بر تو نازل شده است و با هوسهایشان یا با آنچه که با تبدیل و تحریف آن را توصیف میکنند سازگاری ندارد انکار میکنند. - ای رسول- به آنها بگو: همانا الله به من فرمان داده که فقط او را عبادت کنم، و دیگران را با او شریک نگردانم، فقط او را در دعا میخوانم و غیر او را نمیخوانم، و بازگشت من فقط بهسوی اوست، و تورات و انجیل نیز به همین هدف آمده است.
13:37Page 254
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ حُكۡمًا عَرَبِيّٗاۚ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا وَاقٖ ٣٧
And thus We have revealed it as an Arabic legislation.1 And if you should follow their inclinations after what has come to you of knowledge, you would not have against Allāh any ally or any protector.
و همانگونه که کتابهای پیشین را به زبان اقوامشان فرستادیم، - ای رسول- قرآن را با گفتاری درست و آشکار کنندۀ حق به زبان عربی بر تو نازل کردیم، و -ای رسول- اگر پس از اینکه علمی که الله آن را به تو آموخت نزدت آمد، برای سازش با اهل کتاب با حذف آنچه که با هوسهایشان سازگار نیست از هوسهایشان پیروی کنی، در برابر الله هیچ کارسازی نداری که کارت را به عهده بگیرد، و تو را در برابر دشمنانت یاری رساند، و هیچ بازدارندهای نداری که تو را از عذاب او تعالی محافظت کند.
13:38Page 254
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلٗا مِّن قَبۡلِكَ وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَذُرِّيَّةٗۚ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأۡتِيَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ لِكُلِّ أَجَلٖ كِتَابٞ ٣٨
And We have already sent messengers before you and assigned to them wives and descendants. And it was not for a messenger to come with a sign except by permission of Allāh. For every term is a decree.
و -ای رسول- به تحقیق که پیش از تو رسولانی از جنس بشر فرستادهایم، پس تو نوآمدهاى از پيامبران و نخستین فرد ایشان نیستی، و مانند سایر انسانها همسران و فرزندانی برایشان قرار دادیم، و آنها را فرشتگانی که ازدواج نمیکنند و فرزند نمیآورند قرار ندادیم، و تو از این رسولان هستی که انسانهایی هستند که ازدواج میکنند و فرزند میآورند، پس چرا مشرکان از اینکه چنین هستی تعجب میکنند؟ و هیچ رسولی را نسزد آیهای از جانب خویش بیاورد مگر اینکه الله به آوردن آن آیه به او اجازه دهد. برای هر کاری که الله حکم کرده است کتابی است که در آن ذکر شده است، و مهلتی است که از آن نه پیش میافتد و نه به تأخیر.
13:39Page 254
يَمۡحُواْ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ وَيُثۡبِتُۖ وَعِندَهُۥٓ أُمُّ ٱلۡكِتَٰبِ ٣٩
Allāh eliminates what He wills or confirms, and with Him is the Mother of the Book.1
الله هرچه را بخواهد، خیر یا شر، سعادت یا شقاوت و ساير امور، از بین میبرد، و هرچه از این موارد را که بخواهد تثبیت میگرداند، و لوح محفوظ نزد اوست، که مرجع تمام این موارد است، و هر براندازی یا تثبیتی که آشکار میگردد مطابق چیزی است که در لوح محفوظ وجود دارد.
13:40Page 254
وَإِن مَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ وَعَلَيۡنَا ٱلۡحِسَابُ ٤٠
And whether We show you part of what We promise them or take you in death, upon you is only the [duty of] notification, and upon Us is the account.
و -ای پیامبر- اگر بخشی از عذابی که به آنها وعده میدهیم را قبل از مرگت به تو بنمایانیم یا اگر تو را قبل از اینکه آن را برایت نشان دهیم بمیرانیم این کار به ما بازمیگردد؛ زیرا چیزی بر عهدۀ تو نیست مگر تبلیغ آنچه که تو را به تبلیغ آن فرمان دادهایم، و مجازات و محاسبۀ آنها بر تو نیست، زیرا این کار بر عهدۀ ماست.
13:41Page 254
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَاۚ وَٱللَّهُ يَحۡكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ٤١
Have they not seen that We set upon the land, reducing it from its borders?1 And Allāh decides; there is no adjuster of His decision. And He is swift in account.
آیا این کافران ندیدهاند که ما بر زمین کفر میآییم و با انتشار اسلام، و فتح آن توسط مسلمانان، آن را از اطراف میکاهیم، و الله میان بندگانش به آنچه که بخواهد حکم و داوری میکند، و هیچکس نمیتواند حکم او تعالی را با نقض یا تغییر یا تبدیلی تعقیب کند، و او سبحانه زود شمار است، و اولیها و آخریها را در یک روز محاسبه میکند.
13:42Page 254
وَقَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَلِلَّهِ ٱلۡمَكۡرُ جَمِيعٗاۖ يَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُ كُلُّ نَفۡسٖۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلۡكُفَّٰرُ لِمَنۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ٤٢
And those before them had plotted, but to Allāh belongs the plan entirely. He knows what every soul earns, and the disbelievers will know for whom is the final home.
و امت های پیشین بر پیامبرانشان مکر و نیرنگ ورزیدند، و رسالت شان را تکذیب کردند، پس با نیرنگشان در مقابل پیامبران چه (سودی) بردند؟ هیچ چيزى؛ چرا که تدبیر حقیقی تنها تدبیر الهی است نه تدبير دیگران. چنان که او تنها ذاتی است که از اعمال همه ی مردم، آگاه است و چیزی از آن ها بر او پنهان نمی ماند، و آن هنگام تکذیب کنندگان خواهند دانست که در ایمان نیاوردن به الله متعال چقدر به خطا رفته اند، و مؤمنان چقدر بر حق بوده اند، پس با آن بهشت و عاقبت نیک را به دست آورده اند.
13:43Page 255
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَسۡتَ مُرۡسَلٗاۚ قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ وَمَنۡ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلۡكِتَٰبِ ٤٣
And those who have disbelieved say, "You are not a messenger." Say, [O Muḥammad], "Sufficient is Allāh as Witness between me and you, and [the witness of] whoever has knowledge of the Scripture."1
و کسانیکه کفر ورزیدهاند میگویند: - ای محمد- از جانب الله فرستاده نشدهای، - ای رسول- به آنها بگو: کافی است که الله همان ذاتیکه علم کتابهای آسمانی که توصیف من در آنها آمده است نزد اوست، میان من و شما گواه باشد بر اینکه من فرستاده شدهای از جانب پروردگارم بهسوی شما هستم، و هرکس که الله گواه راستگوییاش باشد، تکذیب هیچ تکذیب کنندهای به او زیان نمیرساند.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences