Al-Mukhtasar · Tafsir · in Persian
السجدة
As-Sajdah
The Prostration · Meccan · 30 ayahs
﴿الٓمٓ﴾ سخن در مورد حروف شبیه این حروف در ابتدای سورۀ بقره بیان شد.
32:2Page 415
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ لَا رَيۡبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٢
[This is] the revelation of the Book about which there is no doubt from the Lord of the worlds.
این قرآن که محمد صلی الله علیه وسلم آن را آورده بدون هیچ تردیدی از جانب پروردگار جهانیان نازل شده است.
32:3Page 415
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۚ بَلۡ هُوَ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوۡمٗا مَّآ أَتَىٰهُم مِّن نَّذِيرٖ مِّن قَبۡلِكَ لَعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ ٣
Or do they say, "He invented it"? Rather, it is the truth from your Lord, [O Muḥammad], that you may warn a people to whom no warner has come before you [so] perhaps they will be guided.
همانا این کافران میگویند: بهراستیکه محمد آن را به دروغ بر پروردگارش نسبت داده است، امر آنگونه که آنها گفتند نیست، بلکه همان حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن نیست، - ای رسول- از جانب پروردگارت بر تو نازل شده تا مردمی را بترسانی که پیش از تو رسولی برایشان نیامد تا آنها را از عذاب الله بترساند، به این امید که بهسوی حق راه یابند آنگاه از آن پیروی و به آن عمل کنند.
32:4Page 415
ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ مَا لَكُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِيّٖ وَلَا شَفِيعٍۚ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ٤
It is Allāh who created the heavens and the earth and whatever is between them in six days; then He established Himself above the Throne.1 You have not besides Him any protector or any intercessor; so will you not be reminded?
الله همان ذاتی است که آسمانها، و زمین، و آنچه میان آن دو است را در شش روز آفرید، درحالیکه او تعالی بر آفرینش آنها در کمتر از چشم بهم زدنی توانا است، سپس آنگونه که سزاوار جلال او است بر عرش استوا نمود و قرار گرفت، - ای مردم- جز او هیچ دوست و کارسازی ندارید که کارتان را بر عهده گیرد، یا هیچ شفاعتگری ندارید که نزد پروردگارتان از شما شفاعت کند، پس آیا نمیاندیشید تا الله را که شما را آفرید عبادت کنید و دیگران را همراه او عبادت نکنید؟
32:5Page 415
يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ثُمَّ يَعۡرُجُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥٓ أَلۡفَ سَنَةٖ مِّمَّا تَعُدُّونَ ٥
He arranges [each] matter from the heaven to the earth; then it will ascend to Him in a Day, the extent of which is a thousand years of those which you count.
الله کار تمام مخلوقات موجود در در آسمانها و زمین را مدیریت میکند، سرانجام این امر در روزیکه به اندازۀ هزار سال از سالهایی که -ای مردم- شما در دنیا برمیشمارید است بهسوی او تعالی بالا میرود.
32:6Page 415
ذَٰلِكَ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ٦
That is the Knower of the unseen and the witnessed, the Exalted in Might, the Merciful,
این ذاتیکه تمام این موارد را اداره میکند از تمام امور نهان و آشکار آگاه است، و ذرهای بر او پوشیده نمیماند، و ذات شکست ناپذیری است که هیچکس بر او چیره نمیشود، ذاتیکه از دشمنانش انتقام میگیرد و نسبت به بندگان مؤمن خویش مهربان است.
32:7Page 415
ٱلَّذِيٓ أَحۡسَنَ كُلَّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥۖ وَبَدَأَ خَلۡقَ ٱلۡإِنسَٰنِ مِن طِينٖ ٧
Who perfected everything which He created and began the creation of man from clay.
ذاتیکه آفرینش هر چیزی را کامل کرد، و آفرینش آدم را بدون نمونۀ قبلی از گِل آغاز کرد.
32:8Page 415
ثُمَّ جَعَلَ نَسۡلَهُۥ مِن سُلَٰلَةٖ مِّن مَّآءٖ مَّهِينٖ ٨
Then He made his posterity out of the extract of a liquid disdained.
سپس نسلش را از آبی که از او جدا و خارج شد (منی) آفرید.
32:9Page 415
ثُمَّ سَوَّىٰهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِن رُّوحِهِۦۖ وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَۚ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ ٩
Then He proportioned him and breathed into him from His [created] soul1 and made for you hearing and vision and hearts [i.e., intellect]; little are you grateful.
سپس آفرینش انسان را درستاندام کامل کرد، و با فرمان دادن به فرشتۀ مامور به دمیدن روح، از روح خویش در او دمید، و - ای مردم- گوشهایی برایتان قرار داد تا با آنها بشنوید، و چشمهایی برایتان قرار داد تا با آنها ببینید، و دلهایی برایتان قرار داد تا با آنها بیندیشید، اما شما سپاس این نعمتهای الله را که برایتان ارزانی داشته است کم به جای میآورید.
32:10Page 415
وَقَالُوٓاْ أَءِذَا ضَلَلۡنَا فِي ٱلۡأَرۡضِ أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدِۭۚ بَلۡ هُم بِلِقَآءِ رَبِّهِمۡ كَٰفِرُونَ ١٠
And they say, "When we are lost [i.e., disintegrated] within the earth, will we indeed be [recreated] in a new creation?" Rather, they are, in the meeting with their Lord, disbelievers.
و مشرکان تکذیبکنندۀ رستاخیز گفتند: آیا وقتی مُردیم و در زمین ناپدید شدیم، و بدنهایمان خاک شد، از نو زنده برانگیخته میشویم؟! این امر منطقی نیست. بلکه آنها در واقع به رستاخیز کافر هستند و به آن ایمان نمیآورند.
32:11Page 415
۞ قُلۡ يَتَوَفَّىٰكُم مَّلَكُ ٱلۡمَوۡتِ ٱلَّذِي وُكِّلَ بِكُمۡ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ ١١
Say, "The angel of death who has been entrusted with you will take you. Then to your Lord you will be returned."
- ای رسول- به این مشرکان تکذیبکنندۀ رستاخیز بگو: فرشتۀ مرگ که الله قبض ارواح شما را به او واگذار کرده شما را میمیراند، سپس در روز قیامت برای حسابرسی و جزا فقط بهسوی ما بازگردانیده میشوید.
32:12Page 416
وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلۡمُجۡرِمُونَ نَاكِسُواْ رُءُوسِهِمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ رَبَّنَآ أَبۡصَرۡنَا وَسَمِعۡنَا فَٱرۡجِعۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا إِنَّا مُوقِنُونَ ١٢
If you could but see when the criminals are hanging their heads before their Lord, [saying], "Our Lord, we have seen and heard, so return us [to the world]; we will work righteousness. Indeed, we are [now] certain."
بهزودی آشکار میگردد که مجرمان در روز قیامت درحالیکه بهسبب کفرشان به رستاخیز خوار هستند و سرهایشان را به زیر افکندهاند، احساس ذلت و خواری میکنند و میگویند: پروردگارا آنچه را از رستاخیز انکار میکردیم دیدیم، و مصداق آنچه را رسولان از جانب تو آوردند شنیدیم، پس ما را به زندگی دنیا بازگردان تا عمل صالحی که تو را خشنود میسازد انجام دهیم، بهراستیکه هم اکنون به رستاخیز و راستی آنچه رسولان آوردند یقین داریم. اگر مجرمان را در این حال ببینی امر بزرگی را دیدهای.
32:13Page 416
وَلَوۡ شِئۡنَا لَأٓتَيۡنَا كُلَّ نَفۡسٍ هُدَىٰهَا وَلَٰكِنۡ حَقَّ ٱلۡقَوۡلُ مِنِّي لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ ١٣
And if We had willed, We could have given every soul its guidance, but the word1 from Me will come into effect [that] "I will surely fill Hell with jinn and people all together.
و اگر اعطای هدایت و توفیق به هرکسی را میخواستیم بهطور قطع او را بر این کار وامیداشتیم، اما این سخن از جانب من از روی حکمت و عدالت واجب شده است که: روز قیامت جهنم را از کافران دو گروه جن و انس پُر خواهم کرد؛ چون راه کفر و گمراهی را بر راه ایمان و استقامت برگزیدند.
32:14Page 416
فَذُوقُواْ بِمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَآ إِنَّا نَسِينَٰكُمۡۖ وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡخُلۡدِ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ١٤
So taste [punishment] because you forgot the meeting of this, your Day; indeed, We have [accordingly] forgotten you. And taste the punishment of eternity for what you used to do."
و روز قیامت برای نکوهش و سرزنش به آنها گفته میشود: پس بهسبب غفلت شما در دنیا از دیدار الله برای حسابرسیتان در روز قیامت، عذاب را بچشید، بهراستیکه ما شما را در عذاب بدون اهمیت به رنجی که از آن میکشید رها کردیم، و بهسبب گناهانی که در دنیا انجام میدادید عذاب همیشگی و جاویدان جهنم را بچشید.
32:15Page 416
إِنَّمَا يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بِهَا خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَسَبَّحُواْ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ۩ ١٥
Only those believe in Our verses who, when they are reminded by them, fall down in prostration and exalt [Allāh] with praise of their Lord, and they are not arrogant.
تنها کسانی به آیات نازلشدۀ ما بر رسولانمان ایمان میآورند که وقتی با آن آیات اندرز داده شوند درحالیکه به ستایش الله تسبیح میگویند برای او تعالی به سجده میافتند، و در هیچ حالتی از عبادت و سجده در برابر الله تکبر نمیورزند.
32:16Page 416
تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمۡ عَنِ ٱلۡمَضَاجِعِ يَدۡعُونَ رَبَّهُمۡ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ١٦
Their sides part [i.e., they arise] from [their] beds; they supplicate their Lord in fear and aspiration, and from what We have provided them, they spend.1
پهلوهای آنها از بسترهای خواب شان فاصله میگیرد، بسترهایشان را رها میکنند و بهسوی الله روی میآورند، او تعالی را از ترس عذابش و امید به رحمتش در نمازشان و در سایر امور میخوانند، و اموالی را که برایشان عطا کردهایم در راه الله هزینه میکنند.
32:17Page 416
فَلَا تَعۡلَمُ نَفۡسٞ مَّآ أُخۡفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعۡيُنٖ جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٧
And no soul knows what has been hidden for them of comfort for eyes [i.e., satisfaction] as reward for what they used to do.
پس هیچکس نمیداند الله به پاداشی از جانب خویش در قبال اعمال صالحی که در دنیا انجام میدادند چه چیزی از آنچه که دیدگان به آنها روشنایی مییابد برایشان آماده کرده است، زیرا پاداشی است که بهسبب بزرگیاش فقط الله به آن احاطه دارد.
32:18Page 416
أَفَمَن كَانَ مُؤۡمِنٗا كَمَن كَانَ فَاسِقٗاۚ لَّا يَسۡتَوُۥنَ ١٨
Then is one who was a believer like one who was defiantly disobedient? They are not equal.
کسیکه به الله ایمان دارد و به اوامرش عمل و از نواهیاش پرهیز میکند، مانند شخص نافرمان از الله نیست؛ این دو گروه از نظر پاداش در نزد الله یکسان نیستند.
32:19Page 416
أَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَلَهُمۡ جَنَّٰتُ ٱلۡمَأۡوَىٰ نُزُلَۢا بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٩
As for those who believed and did righteous deeds, for them will be the Gardens of Refuge as accommodation for what they used to do.
اما کسانیکه به الله ایمان آوردهاند و اعمال صالح انجام دادهاند، به پاداش اعمال صالحی که در دنیا انجام میدادند، به فضل و بخشش الله بهشتهایی برایشان آماده شده که در آن جای میگیرند.
32:20Page 416
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ فَسَقُواْ فَمَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُۖ كُلَّمَآ أَرَادُوٓاْ أَن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَآ أُعِيدُواْ فِيهَا وَقِيلَ لَهُمۡ ذُوقُواْ عَذَابَ ٱلنَّارِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ٢٠
But as for those who defiantly disobeyed, their refuge is the Fire. Every time they wish to emerge from it, they will be returned to it while it is said to them, "Taste the punishment of the Fire which you used to deny."
و اما کسانیکه با کفر و ارتکاب گناهان از طاعت الله خارج شدهاند، قرارگاه آنها که در روز قیامت برایشان آماده شده است جهنم است، که برای همیشه در آن میمانند، و هرگاه بخواهند از آن خارج شوند دوباره در آن بازگردانیده میشوند، و از روی نکوهش به آنها گفته میشود: عذاب جهنمی را که در دنیا وقتی رسولانتان شما را از آن میترساندند تکذیب میکردید بچشید.
32:21Page 417
وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَدۡنَىٰ دُونَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَكۡبَرِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ٢١
And We will surely let them taste the nearer punishment1 short of the greater punishment that perhaps they will return [i.e., repent].
و بهطور قطع به این تکذیبکنندگان خارج از طاعت پروردگارشان، قبل از عذاب بزرگتر که در آخرت برایشان آماده شده است اگر توبه نکنند، مصیبتها و بلاهایی در دنیا میچشانیم؛ باشد که به طاعت پروردگارشان بازگردند.
32:22Page 417
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦ ثُمَّ أَعۡرَضَ عَنۡهَآۚ إِنَّا مِنَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ مُنتَقِمُونَ ٢٢
And who is more unjust than one who is reminded of the verses of his Lord; then he turns away from them? Indeed We, from the criminals, will take retribution.
و هیچکس ستمکارتر از کسی نیست که به آیات الله اندرز داده شود اما از آنها پند نگیرد، و بدون توجه به این آیات از آنها روی گرداند. بدون تردید ما از مجرمان- که از آیات الله روی میگردانند بهسبب ارتکاب کفر و گناهان- انتقام میگیریم.
32:23Page 417
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَلَا تَكُن فِي مِرۡيَةٖ مِّن لِّقَآئِهِۦۖ وَجَعَلۡنَٰهُ هُدٗى لِّبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٢٣
And We certainly gave Moses the Scripture, so do not be in doubt over his meeting.1 And We made it [i.e., the Torah] guidance for the Children of Israel.
و به تحقیق که تورات را به موسی عطا کردیم، پس -ای رسول- در مورد دیدار خودت با موسی در شب إسراء و معراج در تردید نباش، و کتاب نازلشده بر موسی علیه السلام را مایۀ هدایت از گمراهی برای بنیاسرائیل قرار دادیم.
32:24Page 417
وَجَعَلۡنَا مِنۡهُمۡ أَئِمَّةٗ يَهۡدُونَ بِأَمۡرِنَا لَمَّا صَبَرُواْۖ وَكَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يُوقِنُونَ ٢٤
And We made from among them leaders guiding by Our command when they were patient and [when] they were certain of Our signs.
و برخی از بنی اسرائیل را چون بر اجرای اوامر الهی و دوری از منکرات و بر سختی های موجود در راه دعوت، صبر پیشه کردند، و آیات نازل شده بر پیامبران را به صورت قطعی قبول می کردند؛ پیشوایانی قرار دادیم که مردم در راه حق به آنان اقتدا می کردند، و به فرمان و پشتیبانی ما، مردم را به سوی حق راهنمایی می کردند.
32:25Page 417
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفۡصِلُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ ٢٥
Indeed, your Lord will judge between them on the Day of Resurrection concerning that over which they used to differ.
و - ای رسول- به تحقیق که پروردگار تو همان ذاتی است که در روز قیامت در آنچه که در دنیا در باره آن اختلاف میورزیدند داوری میکند، آنگاه حقگو را از یاوهگو آشکار میگرداند، و هر یک را به آنچه که سزاوارش است جزا میدهد.
32:26Page 417
أَوَلَمۡ يَهۡدِ لَهُمۡ كَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡقُرُونِ يَمۡشُونَ فِي مَسَٰكِنِهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍۚ أَفَلَا يَسۡمَعُونَ ٢٦
Has it not become clear to them how many generations We destroyed before them, [as] they walk among their dwellings? Indeed in that are signs; then do they not hear?
آیا اینها کور شدهاند و برایشان آشکار نشده است که چه بسیار امتهایی را قبل از آنها نابود کردیم؟! درحالیکه در مسکنهای آنها که قبل از نابودیشان در آنها سکونت میکردند راه میروند، اما از حالشان پند نمیگیرند. بهراستیکه در نابودی آن امتها بهسبب کفر و گناهانشان، پندهایی است که بر راستگویی رسولانشان که از جانب الله نزد آنها آمدند به آنها استدلال میشود. پس آیا این تکذیب کنندگان آیاتِ الله را به نیت پذیرش و پند گرفتن نمیشنوند؟!
32:27Page 417
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا نَسُوقُ ٱلۡمَآءَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡجُرُزِ فَنُخۡرِجُ بِهِۦ زَرۡعٗا تَأۡكُلُ مِنۡهُ أَنۡعَٰمُهُمۡ وَأَنفُسُهُمۡۚ أَفَلَا يُبۡصِرُونَ ٢٧
Have they not seen that We drive water [in clouds] to barren land and bring forth thereby crops from which their livestock eat and [they] themselves? Then do they not see?
آیا این تکذیبکنندگان رستاخیز ندیدهاند که ما آب باران را به زمین خشک و بیگیاهی میفرستیم، آنگاه با آن آب، کِشتی که شتران و گاوها و گوسفندانشان، و خودشان از آن میخورند درمیآوریم؟! آیا این امر را نمیبینند، و درک نمیکنند که ذاتیکه زمین خشک را رویانیده است بر زندهکردن مردگان نیز توانا است؟!
32:28Page 417
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡفَتۡحُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٢٨
And they say, "When will be this conquest,1 if you should be truthful?"
و تکذیبکنندگان رستاخیز با درخواست تعجیل در عذاب میگویند: حکمی که ادعا میکنید میان ما و شما در روز قیامت داوری خواهد کرد، و مقصد ما جهنم و مقصد شما بهشت است چه زمانی است؟!
32:29Page 417
قُلۡ يَوۡمَ ٱلۡفَتۡحِ لَا يَنفَعُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِيمَٰنُهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ ٢٩
Say, [O Muḥammad], "On the Day of Conquest the belief of those who had disbelieved will not benefit them, nor will they be reprieved."
- ای رسول- به آنها بگو: این موعد روز قیامت است، که روز داوری میان بندگان است آنگاه که ایمان کسانیکه در دنیا به الله کفر ورزیدهاند پس از مشاهدۀ روز قیامت سودی نمیرساند، و به آنها مهلت نیز داده نمیشود تا بهسوی پروردگارشان توبه کنند و بهسوی او بازگردند.
32:30Page 417
فَأَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ وَٱنتَظِرۡ إِنَّهُم مُّنتَظِرُونَ ٣٠
So turn away from them and wait. Indeed, they are waiting.
پس -ای رسول- از اینها پس از اینکه در گمراهی خویش ثابت ماندند روی گردان، و منتظر امری باش که به آنها میرسد، چون آنها نیز عذابی را که به آنها وعده میدهی انتظار میکشند.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences