Al-Mukhtasar · Tafsir · in Persian
الطور
At-Tur
The Mount · Meccan · 49 ayahs
الله به کوهی که بر روی آن با موسی علیه السلام سخن گفت سوگند یاد فرمود.
و به کتابی که نوشته شده است سوگند یاد فرمود.
در برگی مفصل و سرگشاده مانند کتابهای نازلشده.
و به خانهای که آن را فرشتگان در آسمان با عبادت الله آباد میکنند سوگند یاد فرمود.
و به آسمان برافراشته شده که سقف زمین است سوگند یاد فرمود.
و به دریای لبریز از آب سوگند یاد فرمود.
که - ای رسول- عذاب پروردگارت بهطور قطع و بدون تردید بر کافران واقع خواهد شد.
(این عذاب) هیچ بازدارندهای ندارد که آن را از آنها بازدارد، و آنها را در برابر وقوع آن محافظت کند.
52:9Page 523
يَوۡمَ تَمُورُ ٱلسَّمَآءُ مَوۡرٗا ٩
On the Day the heaven will sway with circular motion
روزیکه آسمان برای اعلام قیامت به شدت تکان میخورد و میلرزد.
و کوهها به شدت از جای خویش به حرکت درمیآیند.
در آن روز برای تکذیب کنندگانِ عذابی که الله آن را به کافران وعده داده است نابودی و تباهی است.
52:12Page 523
ٱلَّذِينَ هُمۡ فِي خَوۡضٖ يَلۡعَبُونَ ١٢
Who are in [empty] discourse amusing themselves.
همان کسانیکه باغوطهورشدن در باطل سرگرم هستند، و به رستاخیز و زندهشدن مردگان در روز قیامت هیچ اهمیتی نمیدهند.
52:13Page 523
يَوۡمَ يُدَعُّونَ إِلَىٰ نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا ١٣
The Day they are thrust toward the fire of Hell with a [violent] thrust, [its angels will say],
روزیکه به شدت و زور بهسوی آتش جهنم رانده میشوند.
52:14Page 523
هَٰذِهِ ٱلنَّارُ ٱلَّتِي كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ ١٤
"This is the Fire which you used to deny.
و از روی توبیخ به آنها گفته میشود: این همان آتشی است که وقتی رسولانتان شما را از آن میترساندند آن را تکذیب میکردید.
52:15Page 524
أَفَسِحۡرٌ هَٰذَآ أَمۡ أَنتُمۡ لَا تُبۡصِرُونَ ١٥
Then is this magic, or do you not see?
آیا این عذابی که دیدید سحر است؟! یا شما آن را نمیبینید؟!
52:16Page 524
ٱصۡلَوۡهَا فَٱصۡبِرُوٓاْ أَوۡ لَا تَصۡبِرُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡكُمۡۖ إِنَّمَا تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ١٦
[Enter to] burn therein; then be patient or impatient - it is all the same for you. You are only being recompensed [for] what you used to do."
گرمای این آتش را بچشید و از آن رنج ببرید، پس اگر در برابر رنجکشیدن از گرمای آن شکیبایی کنید، یا بر آن شکیبایی نکنید، شکیبایی و ناشکیباییتان یکسان است، امروز مجازات نمیشوید مگر در قبال کفر و گناهانی که در دنیا انجام میدادید.
52:17Page 524
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّٰتٖ وَنَعِيمٖ ١٧
Indeed, the righteous will be in gardens and pleasure,
بهراستی کسانی که بهخاطر پروردگارشان - با اجرای اوامر و اجتناب از نواهیاش پرهیزکاری نمودهاند - در بهشتها و نعمتهای زیادی هستند که پایان نمییابد.
52:18Page 524
فَٰكِهِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ وَوَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ ١٨
Enjoying what their Lord has given them, and their Lord protected them from the punishment of Hellfire.
از خوردنیها و نوشیدنیها و نکاحهای خوشایند که الله به آنها عطا کرده بهرهمند میشوند، و پروردگارشان سبحانه آنها را از عذاب جهنم محافظت کرده است؛ پس بهسبب دستیابی به مطلوب خویش از خوشیها و محافظت شدن از چیزیکه از آن میترسیدند رستگار شدهاند.
52:19Page 524
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ١٩
[They will be told], "Eat and drink in satisfaction for what you used to do."
و به آنها گفته میشود: به پاداش اعمال خوبتان در دنیا، از آنچه که نفستان میخواهد گوارا بخورید، و از هیچ آسیب و آزاری بر اثر آنچه میخورید یا مینوشید نترسید.
52:20Page 524
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ سُرُرٖ مَّصۡفُوفَةٖۖ وَزَوَّجۡنَٰهُم بِحُورٍ عِينٖ ٢٠
They will be reclining on thrones lined up, and We will marry them to fair women with large, [beautiful] eyes.
بر تختهایی آراسته که در کنار هم به ردیف قرار گرفتهاند تکیه زدهاند، و زنانی سفید و درشتچشم را به ازدواج آنها درآوردهایم.
52:21Page 524
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱتَّبَعَتۡهُمۡ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَٰنٍ أَلۡحَقۡنَا بِهِمۡ ذُرِّيَّتَهُمۡ وَمَآ أَلَتۡنَٰهُم مِّنۡ عَمَلِهِم مِّن شَيۡءٖۚ كُلُّ ٱمۡرِيِٕۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٞ ٢١
And those who believed and whose descendants followed them in faith - We will join with them their descendants, and We will not deprive them of anything of their deeds.1 Every person, for what he earned, is retained.2
و کسانیکه ایمان آوردهاند و فرزندانشان در ایمان از آنها پیروی کردهاند، فرزندانشان را به آنها ملحق میکنیم تا چشمانشان به آنها روشن گردد، هر چند اعمالشان را کسب نکرده باشند، و ذرهای از پاداش اعمالشان نمیکاهیم، هر انسانی در گرو عمل بدی است که مرتکب شده و ذرهای از اعمالش را دیگری به جای او به دوش نمیکشد.
52:22Page 524
وَأَمۡدَدۡنَٰهُم بِفَٰكِهَةٖ وَلَحۡمٖ مِّمَّا يَشۡتَهُونَ ٢٢
And We will provide them with fruit and meat from whatever they desire.
و این بهشتیان را با میوههای گوناگون، و به هر نوع گوشتی که بخواهند کمک میکنیم.
52:23Page 524
يَتَنَٰزَعُونَ فِيهَا كَأۡسٗا لَّا لَغۡوٞ فِيهَا وَلَا تَأۡثِيمٞ ٢٣
They will exchange with one another a cup [of wine] wherein [results] no ill speech or commission of sin.
در بهشت جامی را از یکدیگر میگیرند که نوشیدن آن مانند آنچه را در دنیا منجر به سخن باطل و گناه بهسبب مستی میشد در پی ندارد.
52:24Page 524
۞ وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ غِلۡمَانٞ لَّهُمۡ كَأَنَّهُمۡ لُؤۡلُؤٞ مَّكۡنُونٞ ٢٤
There will circulate among them [servant] boys [especially] for them, as if they were pearls well-protected.
و پسرانی که برای خدمت آنها مطیع شدهاند بر گِردشان میگردند که در درخشندگی و سفیدی پوستشان گویی مروارید حفاظتشده در صدفهایشان هستند.
52:25Page 524
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ ٢٥
And they will approach one another, inquiring of each other.
و برخی از بهشتیان به برخی دیگر روی میآورند، و از حال یکدیگر در دنیا میپرسند.
52:26Page 524
قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا قَبۡلُ فِيٓ أَهۡلِنَا مُشۡفِقِينَ ٢٦
They will say, "Indeed, we were previously among our people fearful [of displeasing Allāh].
آنگاه به آنها پاسخ میدهند: بهراستیکه ما در دنیا میان خانوادۀ خویش از عذاب الله میترسیدیم.
52:27Page 524
فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَوَقَىٰنَا عَذَابَ ٱلسَّمُومِ ٢٧
So Allāh conferred favor upon us and protected us from the punishment of the Scorching Fire.
پس الله با هدایت به اسلام بر ما منت بخشید، و ما را از عذاب بینهایت سوزان نجات داد.
52:28Page 524
إِنَّا كُنَّا مِن قَبۡلُ نَدۡعُوهُۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡبَرُّ ٱلرَّحِيمُ ٢٨
Indeed, we used to supplicate1 Him before. Indeed, it is He who is the Beneficent, the Merciful."
بهراستیکه ما در زندگی دنیای خویش او را عبادت میکردیم، و از او میخواستیم که ما را در برابر آتش جهنم محافظت کند، و به تحقیق که او در وعدۀ خویش بر بندگانش نیکوکار و راستگو، و نسبت به آنها بسیار مهربان است، و از نیکی و از مظاهر رحمت او تعالی این است که ما را به ایمان هدایت و وارد بهشت کرد، و از جهنم دور گرداند.
52:29Page 524
فَذَكِّرۡ فَمَآ أَنتَ بِنِعۡمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٖ وَلَا مَجۡنُونٍ ٢٩
So remind, [O Muḥammad], for you are not, by the favor of your Lord, a soothsayer or a madman.
پس - ای رسول- با قرآن اندرز بده؛ زیرا تو بهسبب ایمان و عقلی که الله به تو ارزانی داشته است نه کاهنی پریخوان که با جنها در ارتباط باشی هستی، و نه دیوانهای هستی.
52:30Page 524
أَمۡ يَقُولُونَ شَاعِرٞ نَّتَرَبَّصُ بِهِۦ رَيۡبَ ٱلۡمَنُونِ ٣٠
Or do they say [of you], "A poet for whom we await a misfortune of time"?1
یا این تکذیب کنندگان میگویند: محمد رسولی نیست، بلکه شاعری است که انتظار میبریم مرگ او را برباید، تا از او راحت شویم.
52:31Page 524
قُلۡ تَرَبَّصُواْ فَإِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُتَرَبِّصِينَ ٣١
Say, "Wait, for indeed I am, with you, among the waiters."
- ای رسول- به آنها بگو: مرگم را انتظار برید، من نیز عذابی را انتظار میکشم که بهسبب اینکه مرا تکذیب کردید به شما میرسد.
52:32Page 525
أَمۡ تَأۡمُرُهُمۡ أَحۡلَٰمُهُم بِهَٰذَآۚ أَمۡ هُمۡ قَوۡمٞ طَاغُونَ ٣٢
Or do their minds1 command them to [say] this, or are they a transgressing people?
بلکه آیا عقلهایشان آنها را به این سخنشان امر میکند که: او کاهن و دیوانهای است؟! که آنچه را با یکدیگر جمع نمیشوند در یک شخص جمع میکنند، بلکه آنها مردمی متجاوز از حدود هستند، که نه به شرع رجوع میکنند و نه به عقل.
52:33Page 525
أَمۡ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُۥۚ بَل لَّا يُؤۡمِنُونَ ٣٣
Or do they say, "He has made it up"? Rather, they do not believe.
یا میگویند: محمد این قرآن را ساخته است، و به او وحی نشده است؟! آن را نساخته است، بلکه آنها از ایمان به آن سر باز میزنند، و میگویند: آن را ساخته است.
52:34Page 525
فَلۡيَأۡتُواْ بِحَدِيثٖ مِّثۡلِهِۦٓ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ ٣٤
Then let them produce a statement like it, if they should be truthful.
پس اگر در این ادعایتان که او قرآن را ساخته است راستگو هستید سخنی هر چند ساختگی مانند آن بیاورید.
52:35Page 525
أَمۡ خُلِقُواْ مِنۡ غَيۡرِ شَيۡءٍ أَمۡ هُمُ ٱلۡخَٰلِقُونَ ٣٥
Or were they created by nothing, or were they the creators [of themselves]?
آیا بدون آفریدگاری آفریده شدهاند؟! یا آنها خود آفریدگار خویش هستند؟! نه وجود مخلوق بدون خالق ممکن است، و نه وجود مخلوقی که خلق میکند. پس چرا آفریدگارشان را عبادت نمیکنند؟!
52:36Page 525
أَمۡ خَلَقُواْ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۚ بَل لَّا يُوقِنُونَ ٣٦
Or did they create the heavens and the earth? Rather, they are not certain.
آیا آسمانها و زمین را آنها آفریدهاند؟! بلکه یقین ندارند که الله همان آفریدگارشان است؛ زیرا اگر بر این امر یقین داشتند بهطور قطع او را یگانه برمیشمردند، و به رسولانش ایمان میآوردند.
52:37Page 525
أَمۡ عِندَهُمۡ خَزَآئِنُ رَبِّكَ أَمۡ هُمُ ٱلۡمُصَۜيۡطِرُونَ ٣٧
Or have they the depositories [containing the provision] of your Lord? Or are they the controllers [of them]?
آیا گنجینههای پروردگارت نزد آنها است. چه رزق و روزی که آن را به هرکس بخواهند میبخشند، و چه نبوت که آن را به هرکس بخواهند عطا میکنند و از هرکس بخواهند بازمیدارند؟! آیا آنها بر حسب ارادهشان مسلط و متصرف هستند؟!
52:38Page 525
أَمۡ لَهُمۡ سُلَّمٞ يَسۡتَمِعُونَ فِيهِۖ فَلۡيَأۡتِ مُسۡتَمِعُهُم بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ ٣٨
Or have they a stairway [into the heaven] upon which they listen? Then let their listener produce a clear authority [i.e., proof].
آیا آنها نردبانی دارند که با آن بهسوی آسمان بالا میروند و در آن به وحی الله گوش فرا میدهند که وحی میکند آنها بر حق هستند؟! پس هر یک از آنها به آن وحی گوش داده است باید حجتی روشن بیاورد که شما را در این امر که ادعا میکنید برحق هستید تصدیق کند.
آیا دختران که آنها را نمیپسندید برای او سبحانه، و پسران که آنها را میپسندید برای شما است؟!
52:40Page 525
أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ ٤٠
Or do you, [O Muḥammad], ask of them a payment, so they are by debt burdened down?
- ای رسول- آیا در قبال آنچه از جانب پروردگارت بر آنها ابلاغ میکنی مزدی از آنها میخواهی؟ که بهسبب این امر به حمل باری خارج از توانشان مکلف هستند.
52:41Page 525
أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ ٤١
Or have they [knowledge of] the unseen, so they write [it] down?
یا علم غیب دارند و برای مردم آنچه را از غیبیات باخبر میشوند مینویسند و آنها را از هرچه از امور غیبی که بخواهند باخبر میسازند.
52:42Page 525
أَمۡ يُرِيدُونَ كَيۡدٗاۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ هُمُ ٱلۡمَكِيدُونَ ٤٢
Or do they intend a plan? But those who disbelieve - they are the object of a plan.
یا این تکذیب کنندگان میخواهند به تو و دینت نیرنگ بزنند؟! پس به الله اعتماد کن؛ زیرا کسانیکه به الله و رسولش کفر ورزیدهاند خودشان به نیرنگ گرفتار میشوند، نه تو.
52:43Page 525
أَمۡ لَهُمۡ إِلَٰهٌ غَيۡرُ ٱللَّهِۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ٤٣
Or have they a deity other than Allāh? Exalted is Allāh above whatever they associate with Him.
آیا آنها معبود برحقی جز الله دارند؟! الله از شریکی که به او نسبت میدهند منزه و پاک است. تمام مواردی که بیان شد هرگز نبوده، و در هیچ حالتی قابل تصور نیست.
52:44Page 525
وَإِن يَرَوۡاْ كِسۡفٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ سَاقِطٗا يَقُولُواْ سَحَابٞ مَّرۡكُومٞ ٤٤
And if they were to see a fragment from the sky falling,1 they would say, "[It is merely] clouds heaped up."
و اگر پارهای از آسمان ببینند در مورد آن میگویند: طبق معمول این ابری متراکم است، در نتیجه از آن اندرز نمیگیرند، و ایمان نمیآورند.
52:45Page 525
فَذَرۡهُمۡ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي فِيهِ يُصۡعَقُونَ ٤٥
So leave them until they meet their Day in which they will be struck insensible -
پس -ای رسول- آنها را در دشمنی و تکذیبشان واگذار تا روزیکه در آن عذاب میشوند، یعنی روز قیامت را ملاقات کنند.
52:46Page 525
يَوۡمَ لَا يُغۡنِي عَنۡهُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـٔٗا وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ ٤٦
The Day their plan will not avail them at all, nor will they be helped.
روزیکه نیرنگشان هیچچیز نه کم نه زیاد آنها را بینیاز نمیسازد، و برای نجاتیافتن از عذاب یاری نمیشوند.
52:47Page 525
وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ عَذَابٗا دُونَ ذَٰلِكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٤٧
And indeed, for those who have wronged is a punishment1 before that, but most of them do not know.
و بهراستی برای کسانیکه با شرک و گناهان بر خودشان ستم کردهاند عذابی پیش از عذاب آخرت؛ با قتل و اسارت در دنیا، و عذاب قبر در برزخ است. اما بیشتر آنها این امر را نمیدانند، به همین سبب بر کفرشان باقی میمانند.
52:48Page 525
وَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعۡيُنِنَاۖ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ ٤٨
And be patient, [O Muḥammad], for the decision of your Lord, for indeed, you are in Our eyes [i.e., sight]. And exalt [Allāh] with praise of your Lord when you arise
و -ای پیامبر- در برابر تقدیر پروردگارت و حکم شرعی او، شكيبايى پیشه کن، که تو جلوى دید و حمایت ما هستی، و هنگامی که از خواب بر می خیزی، براى ستایش پروردگارت تسبیح بگو.
52:49Page 525
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَإِدۡبَٰرَ ٱلنُّجُومِ ٤٩
And in a part of the night exalt Him and after [the setting of] the stars.
و بخشی از شب، پروردگارت را تسبیح بگو، و برایش نماز بگزار، و نماز فجر را هنگامی برپادار که ستارگان با غروب بهسبب روشنایی روز، پشت میکنند.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences