Al-Mukhtasar · Tafsir · in Persian
الواقعة
Al-Waqi'ah
The Inevitable · Meccan · 96 ayahs
آنگاه که قیامت بدون تردید برپا شود.
هیچکس یافت نشود که آن را تکذیب کند چنانکه در دنیا تکذیب میشد.
پایینآورندۀ کافران بدکار با وارد کردن آنها در جهنم، و بالابرندۀ مؤمنان پرهیزگار با وارد کردن آنها در بهشت است.
آنگاه که زمین با حرکت سختی لرزانده شود.
و کوهها به شدت متلاشی شوند.
و بر اثر متلاشی شدن، به گرد و خاکی پراکنده که هیچ قراری ندارد تبدیل شوند.
و شما در آن روز سه گروه میشوید:
56:8Page 534
فَأَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ ٨
Then the companions of the right - what are the companions of the right?1
یاران دستراست، همان کسانیکه نامههایشان را با دست راست خویش میگیرند، چه جایگاه بالا و بزرگی دارند!
56:9Page 534
وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ ٩
And the companions of the left - what are companions of the left?1
و یاران دستچپ، همان کسانیکه نامههایشان را با دست چپ خویش میگیرند، چه جایگاه پست و بدی دارند!
و همان پیشیگیرندگان با انجام کارهای نیک در دنیا، در آخرت پیشیگیرندگان برای ورود به بهشت هستند.
اینها همان مقربان نزد الله هستند.
در بهشتهایی پر نعمت، که از انواع نعمتها بهرهمند میشوند.
گروهی از این امت و از امتهای پیشین.
و اندکی از مردم در آخرت، از زمره ی سبقت گیرندگانِ مقرب هستند.
بر تختهایی بافتهشده از طلا.
درحالیکه رو در روی یکدیگر قرار دارند، و هیچیک از آنها به پشت دیگری نگاه نمیکند، بر این تختها تکیه زده هستند.
56:17Page 535
يَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنٞ مُّخَلَّدُونَ ١٧
There will circulate among them young boys made eternal
برای خدمت به آنها پسرانی که نه سالخورده میشوند و نه فنا میگردند گردشان میگردند.
56:18Page 535
بِأَكۡوَابٖ وَأَبَارِيقَ وَكَأۡسٖ مِّن مَّعِينٖ ١٨
With vessels, pitchers and a cup [of wine] from a flowing spring -
پیالههایی بدون دسته، و کوزههایی دستهدار، و جامهایی از شراب جاری در بهشت که هرگز قطع نمیشود بر گردشان میچرخانند.
56:19Page 535
لَّا يُصَدَّعُونَ عَنۡهَا وَلَا يُنزِفُونَ ١٩
No headache will they have therefrom, nor will they be intoxicated -
مانند خمر دنیا نیست، یعنی نوشندۀ آن نه دچار سردرد میشود، و نه عقلش تباه میگردد.
و میوههایی که اختیار کنند، این پسران بر گرد آنها میگردانند.
و گوشت پرنده از آنچه بخواهند پیرامون آنها میچرخانند.
و در بهشت زنانی گشادهچشم در زیبایی دارند.
گویی مانند مروارید محافظتشده در صدف هستند.
پاداشی برای آنها در قبال اعمال صالحی که در دنیا انجام میدادند است.
56:25Page 535
لَا يَسۡمَعُونَ فِيهَا لَغۡوٗا وَلَا تَأۡثِيمًا ٢٥
They will not hear therein ill speech or commission of sin -
در بهشت نه سخن زشتی میشنوند، و نه سخنی که گناهی به صاحبش میرساند.
جز سلام فرشتگان بر آنان، و سلام بر یکدیگر، چیز دیگری را نمی شنوند.
56:27Page 535
وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡيَمِينِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلۡيَمِينِ ٢٧
The companions of the right - what are the companions of the right?
و اصحاب يمين -آن كسانى که نامه ی اعمالشان به دست راستشان داده می شود- چه جایگاه و مقام بالایی نزد الله دارند!
در درخت سدری که خارهایش بریده شده است، و هیچ آزاری در آن نیست.
و در درختان موز انبوهی که در کنار یکدیگر به ردیف چیده شدهاند.
و سایۀ کشیدهشده و پایداری که پایان نمییابد.
و آب روانی که نمیایستد.
و میوههای فراوانی که قابل شمارش نیست.
هرگز از آنها قطع نمیشود، یعنی موسم (فصل خاصی) ندارند، و در هر وقت که آنها را بخواهند هیچ مانعی جلوی آن را نمیگیرد.
و فرشهایی برافراشته و بزرگ که بر روی تختها قرار میگیرند.
56:35Page 535
إِنَّآ أَنشَأۡنَٰهُنَّ إِنشَآءٗ ٣٥
Indeed, We have produced them [i.e., the women of Paradise] in a [new] creation
بهراستیکه ما حوران مذکور را به روشی غیر عادی پدید آوردیم.
و آنها را دوشیزگانی که از قبل لمس نشدهاند گردانیدیم.
شوهردوست، و هم سن و سال.
آنها را برای یاران دستراست پدید آوردیم کسانیکه دستراست بودن، نشانۀ خوشبختیشان به شمار میرود.
آنها گروهی از امتهای پیامبران پیشین.
و گروهی از امت محمد صلی الله علیه وسلم یعنی آخرین امت هستند.
56:41Page 535
وَأَصۡحَٰبُ ٱلشِّمَالِ مَآ أَصۡحَٰبُ ٱلشِّمَالِ ٤١
And the companions of the left - what are the companions of the left?
و اصحاب شمال -آنان که نامه ی اعمالشان به دست چپشان داده می شود- چه حال و عاقبت بدی دارند!
در میان بادهایی بسیار سوزان، و آبی بسیار داغ.
و در سایۀ دود سیاهی.
که نه نسیم خوشی دارد، و نه منظر نیکویی.
56:45Page 535
إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَبۡلَ ذَٰلِكَ مُتۡرَفِينَ ٤٥
Indeed they were, before that, indulging in affluence,
بهراستیکه آنها قبل از اینکه به عذاب برسند در دنیا از نعمت و رفاه برخوردار بودند، و هیچ غم و اندوهی جز شهواتشان نداشتند.
56:46Page 535
وَكَانُواْ يُصِرُّونَ عَلَى ٱلۡحِنثِ ٱلۡعَظِيمِ ٤٦
And they used to persist in the great violation,1
و بر کفر به الله و عبادت بتها به جای او تعالی مصمّم بودند.
56:47Page 535
وَكَانُواْ يَقُولُونَ أَئِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ ٤٧
And they used to say, "When we die and become dust and bones, are we indeed to be resurrected?
و رستاخیز را انکار میکردند و از روی استهزا و بعید دانستن آن میگفتند: آیا پس از اینکه مُردیم و خاک و استخوانهایی پوسیده شدیم برانگیخته میشویم؟!
آیا پدران نخستین ما که قبل از ما مردهاند برانگیخته میشوند؟!
56:49Page 535
قُلۡ إِنَّ ٱلۡأَوَّلِينَ وَٱلۡأٓخِرِينَ ٤٩
Say, [O Muḥammad], "Indeed, the former and later peoples
- ای رسول- به این منکران رستاخیز بگو: بهراستیکه مردم نخستین و متأخّر.
56:50Page 535
لَمَجۡمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَٰتِ يَوۡمٖ مَّعۡلُومٖ ٥٠
Are to be gathered together for the appointment of a known Day."
بهطور قطع برای حسابرسی و جزا در روز قیامت گرد آورده خواهند شد.
56:51–52Page 536
ثُمَّ إِنَّكُمۡ أَيُّهَا ٱلضَّآلُّونَ ٱلۡمُكَذِّبُونَ ٥١
Then indeed you, O those astray [who are] deniers,
لَأٓكِلُونَ مِن شَجَرٖ مِّن زَقُّومٖ ٥٢
Will be eating from trees of zaqqūm
سپس شما -ای کسانی که معاد را تکذیب کرده و از راه راست گمراه شده اید- به طور قطع در روز قیامت از میوه ی درخت زقوم، که بدترین و پلیدترین میوه است، خواهید خورد.
و شکمهای خالیتان را از آن درخت تلخ پر خواهید کرد.
و بر روی آن از آب بسیار سوزان خواهید نوشید.
و همانند نوشیدن آب زیاد شتر بهسبب بیماری هُیام، زیاد از آن مینوشید.
56:56Page 536
هَٰذَا نُزُلُهُمۡ يَوۡمَ ٱلدِّينِ ٥٦
That is their accommodation on the Day of Recompense.
این طعام تلخ و آب سوزان همان پذیرایی آنها است که در روز جزا با آن مورد استقبال قرار میگیرند.
56:57Page 536
نَحۡنُ خَلَقۡنَٰكُمۡ فَلَوۡلَا تُصَدِّقُونَ ٥٧
We have created you, so why do you not believe?
- ای تکذیب کنندگان- ما شما را از نیستی آفریدیم. پس آیا تصدیق نمیکنید که ما شما را پس از مرگتان زنده مبعوث خواهیم کرد؟!
پس آیا - ای مردم- منیای را که در رحمهای زنانتان میافکنید دیدهاید؟!
56:59Page 536
ءَأَنتُمۡ تَخۡلُقُونَهُۥٓ أَمۡ نَحۡنُ ٱلۡخَٰلِقُونَ ٥٩
Is it you who creates it, or are We the Creator?
آیا شما آن منی را میآفرینید، یا ما هستیم که آن را میآفرینیم؟!
56:60Page 536
نَحۡنُ قَدَّرۡنَا بَيۡنَكُمُ ٱلۡمَوۡتَ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ ٦٠
We have decreed death among you, and We are not to be outdone
ما هستیم که مرگ را میان شما مقدر کردهایم، یعنی برای هر یک از شما اجلی است که نه بر آن جلو و نه از آن به تاخیر میافتند، و ما ناتوان نیستیم.
56:61Page 536
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ أَمۡثَٰلَكُمۡ وَنُنشِئَكُمۡ فِي مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٦١
In that We will change your likenesses and produce you in that [form] which you do not know.1
بر اینکه آفرینش و تصویری که بر آن هستید و آن را شناختهاید تغییر دهیم، و شما را در آفرینش و تصویری که نمیشناسید پدید آوریم.
56:62Page 536
وَلَقَدۡ عَلِمۡتُمُ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأُولَىٰ فَلَوۡلَا تَذَكَّرُونَ ٦٢
And you have already known the first creation, so will you not remember?
و در حقیقت دانستهاید که بار اول چگونه شما را آفریدیم، پس آیا پند نمیگیرید، و نمیدانید ذاتیکه شما را برای بار اول آفرید بر برانگیختن شما پس از مرگتان توانا است؟!
پس آیا بذری را که در زمین میافشانید دیدهاید؟!
56:64Page 536
ءَأَنتُمۡ تَزۡرَعُونَهُۥٓ أَمۡ نَحۡنُ ٱلزَّٰرِعُونَ ٦٤
Is it you who makes it grow, or are We the grower?
آیا شما هستید که آن بذر را میرویانید، یا ما هستیم که آن را میرویانیم؟!
56:65Page 536
لَوۡ نَشَآءُ لَجَعَلۡنَٰهُ حُطَٰمٗا فَظَلۡتُمۡ تَفَكَّهُونَ ٦٥
If We willed, We could make it [dry] debris, and you would remain in wonder,1
اگر بخواهیم آن کِشت را خشکیده و متلاشیشده قرار دهیم بهطور قطع آن را پس از اینکه به پختگی و رسیدن نزدیک شد خشک و متلاشی میکنیم، آنگاه از حالتی که پیدا کرده است، شگفتزده میشوید.
می گویید: به راستی ما به خاطر زیان آنچه كه هزینه کرده ایم، عذاب داده مى شويم.
بلکه ما از رزق و روزی محروم هستیم.
56:68Page 536
أَفَرَءَيۡتُمُ ٱلۡمَآءَ ٱلَّذِي تَشۡرَبُونَ ٦٨
And have you seen the water that you drink?
آیا آبی را که هنگام تشنگی از آن مینوشید ندیدهاید؟!
56:69Page 536
ءَأَنتُمۡ أَنزَلۡتُمُوهُ مِنَ ٱلۡمُزۡنِ أَمۡ نَحۡنُ ٱلۡمُنزِلُونَ ٦٩
Is it you who brought it down from the clouds, or is it We who bring it down?
آیا شما آن را از ابرِ آسمان فرو فرستادید، یا ما هستیم که آن را نازل کردیم؟!
56:70Page 536
لَوۡ نَشَآءُ جَعَلۡنَٰهُ أُجَاجٗا فَلَوۡلَا تَشۡكُرُونَ ٧٠
If We willed, We could make it bitter, so why are you not grateful?
اگر بخواهیم این آب را بسیار شور قرار دهیم که هرگز قابل آشامیدن و آبیاری نباشد بهطور قطع آن را بسیار شور میگردانیم. پس چرا از الله به خاطر نزول آب شیرین بر اساس رحمتی به شما، سپاسگزاری نمیکنید.
آیا آتشی که آن را برای منافع خویش برمیافروزید دیدهاید؟!
56:72Page 536
ءَأَنتُمۡ أَنشَأۡتُمۡ شَجَرَتَهَآ أَمۡ نَحۡنُ ٱلۡمُنشِـُٔونَ ٧٢
Is it you who produced its tree, or are We the producer?
آیا شما هستید که درختی را که از آن آتش افروخته میشود پدید آوردهاید، یا ما هستیم که آن را از روی مهربانی به شما پدید آوردهایم؟!
56:73Page 536
نَحۡنُ جَعَلۡنَٰهَا تَذۡكِرَةٗ وَمَتَٰعٗا لِّلۡمُقۡوِينَ ٧٣
We have made it a reminder1 and provision for the travelers,2
ما این آتش را یادآوری برایتان قرار دادیم که آتش آخرت را به یاد شما میآورد، و آن را منفعتی برای مسافران شما قرار دادیم.
پس - ای رسول- پروردگار عظیم خویش را از آنچه که سزاوارش نیست منزه بدان.
الله به مکانها و محلهای فرودآمدن ستارگان سوگند یاد فرمود.
56:76Page 536
وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٞ لَّوۡ تَعۡلَمُونَ عَظِيمٌ ٧٦
And indeed, it is an oath - if you could know - [most] great.
و بهراستیکه سوگند به این محلهای فرودآمدن - اگر بزرگیاش را بدانید- بزرگ است؛ چون نشانهها و پندهایی غیر قابل شمارش دارد.
- ای مردم- بهراستیکه قرآن خواندهشده بر شما، بهسبب منافع بزرگی که در آن وجود دارد قرآنی کریم است.
در کتابی حفاظتشده از چشمان مردم، یعنی لوح محفوظ قرار دارد.
56:79Page 537
لَّا يَمَسُّهُۥٓ إِلَّا ٱلۡمُطَهَّرُونَ ٧٩
None touch it except the purified [i.e., the angels].
که جز فرشتگان پاکیزه از گناهان و عیوب به آن دسترسی ندارند.
از جانب پروردگار مخلوقات بر پیامبرش محمد صلی الله علیه وسلم نازل شده است.
56:81Page 537
أَفَبِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ أَنتُم مُّدۡهِنُونَ ٨١
Then is it to this statement that you are indifferent
پس - ای مشرکان- آیا شما این سخن را تکذیب کرده و تصدیق نمیکنید؟!
56:82Page 537
وَتَجۡعَلُونَ رِزۡقَكُمۡ أَنَّكُمۡ تُكَذِّبُونَ ٨٢
And make [the thanks for] your provision that you deny [the Provider]?
و آیا به جای اینکه در قبال نعمتهایی که الله به شما ارزانی داشته از او تعالی سپاسگزاری کنید این سخن را تکذیب میکنید، و باران را به تقابل ستارگان نسبت میدهید، و میگویید: بهسبب طلوع یا غروب فلان ستاره بر ما باران بارید؟!
56:83Page 537
فَلَوۡلَآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلۡحُلۡقُومَ ٨٣
Then why, when it [i.e., the soul at death] reaches the throat
پس چرا آنگاه که روح به گلوگاه میرسد،
و شما در آن وقت به شخصی که جانش در برابر شما کنده میشود مینگرید،
56:85Page 537
وَنَحۡنُ أَقۡرَبُ إِلَيۡهِ مِنكُمۡ وَلَٰكِن لَّا تُبۡصِرُونَ ٨٥
And We [i.e., Our angels] are nearer to him than you, but you do not see -
و ما با علم و قدرت و فرشتگان خویش از شما به مُردۀ شما نزدیکتر هستیم، اما شما این فرشتگان را مشاهده نمیکنید.
56:86Page 537
فَلَوۡلَآ إِن كُنتُمۡ غَيۡرَ مَدِينِينَ ٨٦
Then why do you not, if you are not to be recompensed,
پس چرا - اگر چنانکه ادعا میکنید، برای مجازات در برابر اعمالتان مبعوث نمیشوید-
این روح را که از مُردۀ شما خارج میشود برنمیگردانید اگر راست میگویید؟! و قادر بر این کار نیستید.
56:88Page 537
فَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ ٨٨
And if he [i.e., the deceased] was of those brought near [to Allāh],
اما اگر مُرده از پیشیگیرندگان به نیکیها باشد،
56:89Page 537
فَرَوۡحٞ وَرَيۡحَانٞ وَجَنَّتُ نَعِيمٖ ٨٩
Then [for him is] rest and bounty and a garden of pleasure.
راحتیای که پس از آن رنجی نیست، و روزیای پاکیزه، و رحمت، و بهشتی که در آن به آنچه که نفسش میخواهد برخوردار میشود خواهد داشت.
56:90Page 537
وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡيَمِينِ ٩٠
And if he was of the companions of the right,
و اما اگر مُرده از یاران دستراستی باشد،
56:91Page 537
فَسَلَٰمٞ لَّكَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلۡيَمِينِ ٩١
Then [the angels will say], "Peace for you; [you are] from the companions of the right."
غم و اندوهی بر آنها نیست، زیرا سلامتی و امنیت برایشان است.
56:92Page 537
وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ٱلضَّآلِّينَ ٩٢
But if he was of the deniers [who were] astray,
و اما اگر مُرده از تکذیب کنندگانِ آنچه رسول صلی الله علیه وسلم آورد و از گمراهان از راه راست باشد.
با آبی بسیار سوزان مورد استقبال قرار میگیرد.
و با آتش جهنم میسوزد.
- ای رسول- بهراستی این موضوع که آن را برایت حکایت کردیم، همان حقیقت و امری یقینی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد.
پس نام پروردگار بزرگت را منزه بدان، و او را از کاستیها پاک شمار.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences