Al-Mukhtasar · Tafsir · in Persian
المعارج
Al-Ma'arij
The Ascending Stairways · Meccan · 44 ayahs
70:1Page 568
سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابٖ وَاقِعٖ ١
A supplicant asked for a punishment bound to happen1
یکی از مشرکان از روی استهزاء خواست که عذاب بر او و قومش واقع شود اگر این عذاب حاصل میشود، درحالیکه این عذاب در روز قیامت واقع میشود.
برای کافران به الله؛ و کسی نیست که این عذاب را بازگرداند.
از جانب الله که دارای علوّ و درجات و بخششها و نعمتهای بزرگ و نیکو است.
70:4Page 568
تَعۡرُجُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥ خَمۡسِينَ أَلۡفَ سَنَةٖ ٤
The angels and the Spirit [i.e., Gabriel] will ascend to Him during a Day the extent of which is fifty thousand years.
در روز قیامت که روزی طولانی و به اندازۀ پنجاه هزار سال است، فرشتگان و جبرئیل در آن درجات بهسوی او بالا میروند.
پس - ای رسول- بدون بیقراری و گلهمندی صبر کن.
زیرا آنها این عذاب را دور و وقوع آن را محال میدانند.
و ما آن را بدون تردید نزدیک و واقعشدنی میدانیم.
روزیکه آسمان مانند مس و طلا و سایر فلزهای گداختهشده مذاب میشود.
و کوهها از نظر سبکی مانند پشمها میشوند.
و هیچ خویشاوندی از حال خویشاوندش نمیپرسد، زیرا هرکس به خویشتن مشغول است.
70:11Page 569
يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ ١١
They will be shown each other. The criminal will wish that he could be ransomed from the punishment of that Day by his children
هر انسانی به خویشاوندش نشان داده میشود و بر او پوشیده نمیماند، با این وجود بهسبب هراس زیاد، هیچکس از هیچکس دیگر نمیپرسد، و کسیکه مستحق جهنم است دوست دارد که به جای خویش فرزندانش را برای عذاب پیش کند.
و همسر و برادرش را فدیه دهد.
و فامیلهای نزدیکش را فدیه بدهد، همان کسانیکه در سختیها کنارش بودند.
70:14Page 569
وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ١٤
And whoever is on earth entirely [so] then it could save him.
و تمام انسانها و جنها و هر آنچه را در روی زمین است فدیه بدهد، تا رها شود و از عذاب جهنم نجات یابد.
امر چنانکه این جنایتکار آرزو میکند نیست، زیرا آتش آخرت زبانه و شعله میکشد.
از حرارت و اشتعال زیاد پوست سر را به شدت برمیکند.
70:17Page 569
تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ ١٧
It invites he who turned his back [on truth] and went away [from obedience]
هرکس را که از حق روی گردانده، و از آن دور شده است و به آن ایمان نیاورده و عمل نکرده است.
و مال جمع کرده، و در انفاق از آن در راه الله بخل ورزیده است فرا میخواند.
بهراستیکه انسان بسیار حریص آفریده شده است.
هرگاه آسیبی همچون بیماری یا فقر به او رسد کمصبر است.
و هرگاه فراخحالی و ثروت که میپسندد به او رسد، برای بخشش آن در راه الله بسیار منعکننده است.
جز نمازگزاران، که از این صفات نکوهیده پاک هستند.
همان کسانیکه بر نمازشان مواظبت میکنند، و از آن غافل نمیشوند، و آن را در وقتی که برایش مشخص شده است برپا میدارند.
70:24Page 569
وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ ٢٤
And those within whose wealth is a known right1
و همان کسانیکه سهمی مشخص و مفروض در اموالشان است.
و آن را به کسیکه از آنها تقاضا کند، و به کسیکه از آنها تقاضا نکند و به هر سببی از روزی محروم شده است میپردازند.
70:26Page 569
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ٢٦
And those who believe in the Day of Recompense
و همان کسانیکه روز قیامت را تصدیق میکنند، روزیکه الله هرکس را متناسب با عملش جزا میدهد.
70:27Page 569
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ٢٧
And those who are fearful of the punishment of their Lord -
و همان کسانیکه با وجود اعمال صالحی که پیش فرستادهاند از عذاب پروردگارشان میترسند.
70:28Page 569
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ ٢٨
Indeed, the punishment of their Lord is not that from which one is safe -
بهراستیکه عذاب پروردگارشان امر ترسناکی است که هیچ عاقلی از آن ایمن نیست.
و همان کسانیکه عورتهایشان را با پوشاندن و دورکردن از فواحش حفظ میکنند.
70:30Page 569
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ ٣٠
Except from their wives or those their right hands possess,1 for indeed, they are not to be blamed -
مگر از همسرانشان یا کنیزانی که در اختیار دارند، که در بهره بردن از آنها از طریق جماع یا غير آن مورد سرزنش نیستند.
70:31Page 569
فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ ٣١
But whoever seeks beyond that, then they are the transgressors -
پس کسانیکه بهره بردن از غیر همسران و کنیزان را بجویند، اینها همان متجاوزان از حدود الله هستند.
70:32Page 569
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ ٣٢
And those who are to their trusts and promises attentive
و همانها که از اموال و اسرار و سایر اموری که بر آن امین قرار داده شدهاند، و از پیمانهایشان که با مردم پیمان بستهاند محافظت میکنند، و در امانتهایشان خیانت نمیکنند، و پیمانهایشان را نمیشکنند.
70:33Page 569
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ ٣٣
And those who are in their testimonies upright
و کسانی که بر ادای شهادت هایشان به طور شایسته، متعهد هستند و خویشاوندی و دشمنی در اداى آن تأثیرى نمى گذارد.
70:34Page 569
وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ٣٤
And those who [carefully] maintain their prayer:
و همانها که با ادای نمازهایشان در وقت مخصوص آن، و با طهارت و طمأنینه، بر نمازها مداومت میکنند، و هیچچیز آنها را از نماز غافل نمیسازد.
کسانیکه صفات مذکور را دارند، بهسبب نعمتهایی جاویدان، و نگاه کردن به وجه گرامی الله که به آن میرسند در بهشتها مورد اکرام و احترام هستند.
70:36Page 569
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ ٣٦
So what is [the matter] with those who disbelieve, hastening [from] before you, [O Muḥammad],
- ای رسول- به چه سبب این مشرکان شتابان بهسوی تو میآیند و تو را تکذیب میکنند؟!
70:37Page 569
عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ ٣٧
[To sit] on [your] right and [your] left in separate groups?1
گروه گروه تو را از راست و چپ احاطه میکنند.
70:38Page 569
أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ ٣٨
Does every person among them aspire to enter a garden of pleasure?
آیا هر یک از آنها آرزو دارد که الله او را وارد بهشت پرنعمت کند، و از نعمتهایی جاویدانش برخوردار شود، درحالیکه بر کفرش باقی است؟!
70:39Page 569
كـَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ ٣٩
No! Indeed, We have created them from that which they know.1
امر آنگونه که تصور کردند نیست؛ زیرا ما آنها را از آنچه میشناسند آفریدیم. به تحقیق آنها را از آب پستی آفریدهایم، پس آنها ضعیفانی هستند که مالک هیچ سود و زیانی برای خودشان نیستند، پس چگونه تکبر میورزند؟!
70:40Page 570
فَلَآ أُقۡسِمُ بِرَبِّ ٱلۡمَشَٰرِقِ وَٱلۡمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ ٤٠
So I swear by the Lord of [all] risings and settings1 that indeed We are able
الله متعال به ذات بزرگوارشان که پروردگار مشرق ها و مغرب های خورشید و ماه و سایر ستارگان هستند، سوگند یاد فرموده که ما توانا هستیم.
70:41Page 570
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ ٤١
To replace them with better than them; and We are not to be outdone.
از نابودی آنها و آوردن کسانی دیگر به جای آنها که از الله فرمانبرداری کنند، ناتوان نیستیم، و هرگاه این کار را اراده کنیم مغلوب نمیشویم.
70:42Page 570
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ٤٢
So leave them to converse vainly and amuse themselves until they meet their Day which they are promised -
پس - ای رسول- آنها را واگذار تا در باطل و گمراهی خویش غوطهور شوند، و در زندگی دنیا بازی کنند تا اینکه روز قیامت را که در قرآن به آن وعده داده شدهاند ملاقات کنند.
70:43Page 570
يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ ٤٣
The Day they will emerge from the graves rapidly as if they were, toward an erected idol, hastening.1
روزیکه شتابان از قبرهایشان خارج میشوند گویی بهسوی پرچمی با هم مسابقه میدهند.
70:44Page 570
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ٤٤
Their eyes humbled, humiliation will cover them. That is the Day which they had been promised.
درحالیکه چشمانشان فرو افتاده، و ذلتی آنها را میپوشاند، این همان روزی است که در دنیا به آن وعده داده میشدند، اما اهمیتی به آن نمیدادند.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences