Al-Mukhtasar · Tafsir · in Persian
الانسان
Al-Insan
The Man · Medinan · 31 ayahs
76:1Page 578
هَلۡ أَتَىٰ عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ حِينٞ مِّنَ ٱلدَّهۡرِ لَمۡ يَكُن شَيۡـٔٗا مَّذۡكُورًا ١
Has there [not] come upon man a period of time when he was not a thing [even] mentioned?
زمانی طولانی بر انسان گذشته که در آن زمان، معدومی غیر قابل ذکر بوده است.
76:2Page 578
إِنَّا خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٍ أَمۡشَاجٖ نَّبۡتَلِيهِ فَجَعَلۡنَٰهُ سَمِيعَۢا بَصِيرًا ٢
Indeed, We created man from a sperm-drop mixture1 that We may try him; and We made him hearing and seeing.
بهراستیکه ما انسان را از نطفهای آمیخته از آب مرد و آب زن آفریدیم، و او را با تکالیفی که بر او لازم گرداندیم میآزماییم، از این رو او را شنوا و بینا قرار دادیم تا احکامی که او را به آنها مکلف کردهایم، برپا دارد.
76:3Page 578
إِنَّا هَدَيۡنَٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرٗا وَإِمَّا كَفُورًا ٣
Indeed, We guided him to the way, be he grateful or be he ungrateful.
بهراستیکه ما برایش راه هدایت را بر زبان رسولانمان آشکار کردیم، و با این کار راه گمراهی نیز برایش آشکار شد. سپس او یا به راه راست هدایت مییابد، و بندهای مؤمن و سپاسگزار الله میشود، و یا از راه راست گمراه میگردد و بندهای کافر و منکر آیات الله میشود.
76:4Page 578
إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ سَلَٰسِلَاْ وَأَغۡلَٰلٗا وَسَعِيرًا ٤
Indeed, We have prepared for the disbelievers chains and shackles and a blaze.
بهراستیکه ما برای کافرانِ به الله و رسولانش، غل و زنجیرهایی که با آنها در جهنم کشیده میشوند، و آتشی شعلهور آماده کردهایم.
76:5Page 578
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ يَشۡرَبُونَ مِن كَأۡسٖ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا ٥
Indeed, the righteous will drink from a cup [of wine] whose mixture is of Kāfūr,1
بهراستیکه مؤمنان فرمانبردار از الله در روز قیامت از جام شرابی لبریز که با کافور بهسبب رایحه خوش آن آمیخته شده است مینوشند.
76:6Page 579
عَيۡنٗا يَشۡرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفۡجِيرٗا ٦
A spring of which the [righteous] servants of Allāh will drink; they will make it gush forth in force [and abundance].
این شراب آمادهشده برای اهل طاعت از چشمهای سهلالوصول و پُر آب است که نمیخشکد، بندگان الله از آن سیراب میشوند، و آن را به هرجا بخواهند روان و جاری میکنند.
76:7Page 579
يُوفُونَ بِٱلنَّذۡرِ وَيَخَافُونَ يَوۡمٗا كَانَ شَرُّهُۥ مُسۡتَطِيرٗا ٧
They [are those who] fulfill [their] vows and fear a Day whose evil will be widespread.
و صفات بندگانی که از آن مینوشند این است که به طاعاتی که خودشان را به آن ملزم کردهاند وفا میکنند، و از روزیکه شر آن گسترده و آشکار است یعنی روز قیامت میترسند.
76:8Page 579
وَيُطۡعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسۡكِينٗا وَيَتِيمٗا وَأَسِيرًا ٨
And they give food in spite of love for it1 to the needy, the orphan, and the captive,
و طعام را با وجود اینکه آن را به خاطر نیاز و اشتها دوست دارند، به فقرا و یتیمان و اسیران میدهند.
76:9Page 579
إِنَّمَا نُطۡعِمُكُمۡ لِوَجۡهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمۡ جَزَآءٗ وَلَا شُكُورًا ٩
[Saying], "We feed you only for the face [i.e., approval] of Allāh. We wish not from you reward or gratitude.
و از درون شادمان هستند که جز برای وجه الله به آنها طعام نمیدهند، زیرا در قبال طعام دادن، هیچ پاداش و تشکری از آنها نمیخواهند.
76:10Page 579
إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوۡمًا عَبُوسٗا قَمۡطَرِيرٗا ١٠
Indeed, We fear from our Lord a Day austere and distressful."
بهراستیکه ما از پروردگارمان در روزیکه از سختی و ترسناکی آن چهرههای بدبختان در هم کشیده میشود میترسیم.
76:11Page 579
فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمِ وَلَقَّىٰهُمۡ نَضۡرَةٗ وَسُرُورٗا ١١
So Allāh will protect them from the evil of that Day and give them radiance and happiness
پس الله برای گرامی داشتن آنها و شاد کردن دلهایشان، آنها را به فضل خویش از شر آن روز بزرگ نجات داد، و زیبایی و نوری در چهرههایشان به آنها عطا کرد.
76:12Page 579
وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُواْ جَنَّةٗ وَحَرِيرٗا ١٢
And will reward them for what they patiently endured [with] a garden [in Paradise] and silk [garments].
و الله - بهسبب صبرشان بر طاعات و بر قضا و قدرهای الله، و صبرشان در برابر ترک گناهان- بهشتی را که در آن بهرهمند میشوند، و ابریشمی که آن را میپوشند به آنها پاداش داد.
76:13Page 579
مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِۖ لَا يَرَوۡنَ فِيهَا شَمۡسٗا وَلَا زَمۡهَرِيرٗا ١٣
[They will be] reclining therein on adorned couches. They will not see therein any [burning] sun or [freezing] cold.
در آنجا بر تختهایی آراسته تکیه میزنند، و نه خورشیدی که پَرتوش آنها را اذیت کند، و نه سرمای شدیدی میبینند، بلکه در سایهبانی همیشگی و بدون هیچ گرما و سرمایی قرار دارند.
76:14Page 579
وَدَانِيَةً عَلَيۡهِمۡ ظِلَٰلُهَا وَذُلِّلَتۡ قُطُوفُهَا تَذۡلِيلٗا ١٤
And near above them are its shades, and its [fruit] to be picked will be lowered in compliance.
سایههایش به آنها نزدیک است، و میوههایش رام کسانی است که آنها را میخورند، یعنی به آسانی و سهولت آنها را میخورند، بهگونهای که به پهلو آرمیده و نشسته و ایستاده به آنها دسترسی دارند.
76:15Page 579
وَيُطَافُ عَلَيۡهِم بِـَٔانِيَةٖ مِّن فِضَّةٖ وَأَكۡوَابٖ كَانَتۡ قَوَارِيرَا۠ ١٥
And there will be circulated among them vessels of silver and cups having been [created] clear [as glass],
و خدمتکاران با ظرفهایی نقرهای، و جامهایی درخشان هر وقت شراب بخواهند پیرامون آنها میگردانند.
76:16Page 579
قَوَارِيرَاْ مِن فِضَّةٖ قَدَّرُوهَا تَقۡدِيرٗا ١٦
Clear glasses [made] from silver of which they have determined the measure.
که در درخشندگی رنگش مانند شیشه است اما از نقره هستند، و براساس مقداری که میخواهند اندازهگیریشده هستند، بهگونهای که نه از آن بیشتر است و نه کمتر.
76:17Page 579
وَيُسۡقَوۡنَ فِيهَا كَأۡسٗا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا ١٧
And they will be given to drink a cup [of wine] whose mixture is of ginger
و این گرامیداشتهشدگان از جام شرابی آمیخته با زنجبیل نوشانده میشوند.
76:18Page 579
عَيۡنٗا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلۡسَبِيلٗا ١٨
[From] a fountain within it [i.e., Paradise] named Salsabeel.
از چشمهای در بهشت به نام سَلسبیل مینوشند.
76:19Page 579
۞ وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنٞ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيۡتَهُمۡ حَسِبۡتَهُمۡ لُؤۡلُؤٗا مَّنثُورٗا ١٩
There will circulate among them young boys made eternal. When you see them, you would think them [as beautiful as] scattered pearls.
و در بهشت پسرانی که بر جوانیشان باقی میمانند، گردشان میچرخند که هرگاه آنها را ببینی بهسبب صورتهای زیبا، و رنگهای نیکو، و زیاد بودن و پراکندگیشان، گویی مرواریدهایی پراکنده شده هستند.
76:20Page 579
وَإِذَا رَأَيۡتَ ثَمَّ رَأَيۡتَ نَعِيمٗا وَمُلۡكٗا كَبِيرًا ٢٠
And when you look there [in Paradise], you will see pleasure and great dominion.
و چون به آنچه در بهشت است بنگری نعمتهایی غیر قابل توصیف، و مُلک و پادشاهیای بزرگ و بیهمتا میبینی.
76:21Page 579
عَٰلِيَهُمۡ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضۡرٞ وَإِسۡتَبۡرَقٞۖ وَحُلُّوٓاْ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٖ وَسَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ شَرَابٗا طَهُورًا ٢١
Upon them [i.e., the inhabitants] will be green garments of fine silk and brocade. And they will be adorned with bracelets of silver, and their Lord will give them a purifying drink.
بر تنهایشان لباسهایی سبز و فاخر از ابریشم نازک، و ابریشم کلفت پوشیده شده است، و در آنجا دستبندهایی از نقره پوشانده شدهاند، و الله شرابی خالی از هرگونه ناگواری به آنها مینوشاند.
76:22Page 579
إِنَّ هَٰذَا كَانَ لَكُمۡ جَزَآءٗ وَكَانَ سَعۡيُكُم مَّشۡكُورًا ٢٢
[And it will be said], "Indeed, this is for you a reward, and your effort has been appreciated."
و برای تکریم به آنها گفته میشود: قطعاً این نعمتهایی که به شما داده شده است پاداش شما در قبال اعمال صالحتان است، و عملتان نزد الله پذیرفته شده است.
76:23Page 579
إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡقُرۡءَانَ تَنزِيلٗا ٢٣
Indeed, it is We who have sent down to you, [O Muḥammad], the Qur’ān progressively.
- ای رسول- به تحقیق که ما قرآن را بخشبخش بر تو نازل کردیم، و آن را یکباره بر تو فرو نفرستادیم.
76:24Page 579
فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعۡ مِنۡهُمۡ ءَاثِمًا أَوۡ كَفُورٗا ٢٤
So be patient for the decision of your Lord and do not obey from among them a sinner or ungrateful [disbeliever].
پس در برابر تمام احکام تقدیری و تشریعی الله شکیبایی کن، و نه از گناهکاری در گناهی که بهسوی آن فرامیخواند فرمان بر، و نه از کافری در کفری که بهسوی آن فرامیخواند.
76:25Page 579
وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلٗا ٢٥
And mention the name of your Lord [in prayer] morning and evening
و پروردگارت را با نماز صبح در اول روز، و نماز ظهر و عصر در پایان روز یاد کن.
76:26Page 580
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَٱسۡجُدۡ لَهُۥ وَسَبِّحۡهُ لَيۡلٗا طَوِيلًا ٢٦
And during the night prostrate to Him and exalt [i.e., praise] Him a long [part of the] night.
و او تعالی را در دو نماز شب: نماز مغرب و نماز عشا، یاد کن، و پس از این دو نماز، برای او نماز شب (تَهَجُّد) بگزار.
76:27Page 580
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمۡ يَوۡمٗا ثَقِيلٗا ٢٧
Indeed, these [disbelievers] love the immediate and leave behind them1 a grave Day.
بهراستیکه این مشرکان زندگی دنیا را دوست دارند و بر آن حرص میورزند، و روز قیامت را که بهسبب سختیها و مصیبتهایش روزی سنگین است، پشت سرشان رها کردهاند.
76:28Page 580
نَّحۡنُ خَلَقۡنَٰهُمۡ وَشَدَدۡنَآ أَسۡرَهُمۡۖ وَإِذَا شِئۡنَا بَدَّلۡنَآ أَمۡثَٰلَهُمۡ تَبۡدِيلًا ٢٨
We have created them and strengthened their forms, and when We will, We can change their likenesses with [complete] alteration.
ما آنها را آفریدهایم و آفرینش آنها را با تقویت مفاصل و اعضا و غیر آن مستحکم کردهایم. و هرگاه نابودی و تبدیل آنها با امثالشان را بخواهیم بهطور قطع این کار را انجام خواهیم داد.
76:29Page 580
إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةٞۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلٗا ٢٩
Indeed, this is a reminder, so he who wills may take to his Lord a way.
بهراستیکه این سوره مایۀ اندرز و یادآوری است، پس هرکس انتخاب راهی که او را به رضایت پروردگارش میرساند بخواهد آن را برگزیند.
76:30Page 580
وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمٗا ٣٠
And you do not will except that Allāh wills. Indeed, Allāh is ever Knowing and Wise.
و انتخاب راهی بهسوی رضایت الله را نمیخواهید مگر اینکه الله آن را از شما بخواهد، زیرا تمام کارها بهسوی او است. بهراستیکه الله از آنچه که به صلاح بندگانش است و آنچه به صلاح آنها نیست بسیار آگاه است، و در آفرینش و تقدیر و شریعتش بسیار دانا است.
76:31Page 580
يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمَۢا ٣١
He admits whom He wills into His mercy; but the wrongdoers - He has prepared for them a painful punishment.
هر یک از بندگانش را که بخواهد وارد رحمت خویش میکند، آنگاه آنها را به ایمان و عمل صالح توفیق میدهد، و برای کسانیکه با کفر و گناهان به خودشان ستم کردهاند عذابی دردناک یعنی عذاب جهنم، در آخرت آماده کرده است.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences