Al-Mukhtasar · Tafsir · in Telugu
غافر
Ghafir
The Forgiver · Meccan · 85 ayahs
హా-మీమ్ సూరతుల్ బఖరహ్ ఆరంభంలో వీటి సారుప్యం పై చర్చ జరిగింది.
40:2Page 467
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡعَلِيمِ ٢
The revelation of the Book [i.e., the Qur’ān] is from Allāh, the Exalted in Might, the Knowing,
ఎవరు ఆధిక్యత చూపని సర్వాధిక్యుడైన,తన దాసుల ప్రయోజనముల గురించి జ్ఞానము కలిగిన అల్లాహ్ తరపు నుండి తన ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై ఖుర్ఆన్ అవతరణ
40:3Page 467
غَافِرِ ٱلذَّنۢبِ وَقَابِلِ ٱلتَّوۡبِ شَدِيدِ ٱلۡعِقَابِ ذِي ٱلطَّوۡلِۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ إِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ٣
The forgiver of sin, acceptor of repentance, severe in punishment, owner of abundance. There is no deity except Him; to Him is the destination.
పాపాలకు పాల్పడే వారి పాపములను మన్నించేవాడు, తన దాసుల్లోంచి తన వైపునకు తౌబా చేసేవారి తౌబాను స్వీకరించేవాడు, ఎవరైతే తన పాపముల నుండి తౌబా చేయడో వారిని కఠినంగా శిక్షించేవాడు, దాతృత్వం కలవాడు,అనుగ్రహించేవాడు. ఆయన తప్ప సత్య ఆరాధ్యదైవం వేరేది లేదు. ప్రళయదినమున దాసుల మరలింపు ఆయన ఒక్కడి వైపే జరుగును. అప్పుడు ఆయన వారు దేనికి హక్కుదారులో అది వారికి ప్రసాదిస్తాడు.
40:4Page 467
مَا يُجَٰدِلُ فِيٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَلَا يَغۡرُرۡكَ تَقَلُّبُهُمۡ فِي ٱلۡبِلَٰدِ ٤
No one disputes concerning the signs of Allāh except those who disbelieve, so be not deceived by their [uninhibited] movement throughout the land.
అల్లాహ్ తౌహీద్ పై మరియు ఆయన ప్రవక్త నిజాయితీపై సూచించే అల్లాహ్ ఆయతుల విషయంలో తమ బుద్ధులు చెడిపోవటం వలన అల్లాహ్ పట్ల అవిశ్వాసమునకు పాల్పడిన వారు మాత్రమే తగువులాడుతారు. వారి మూలంగా మీరు దుఃఖించకండి. మరియు ఆహారోపాధిలో,అనుగ్రహాల్లో వారికి ఉన్న పుష్కలము మిమ్మల్ని మోసగించకూడదు. కావున వారికి గడువివ్వటం వారికి నెమ్మదినెమ్మదిగా (శిక్షకు) దగ్గర చేయటం మరియు వారి పట్ల వ్యూహ రచన చేయటం.
40:5Page 467
كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ وَٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۖ وَهَمَّتۡ كُلُّ أُمَّةِۭ بِرَسُولِهِمۡ لِيَأۡخُذُوهُۖ وَجَٰدَلُواْ بِٱلۡبَٰطِلِ لِيُدۡحِضُواْ بِهِ ٱلۡحَقَّ فَأَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ عِقَابِ ٥
The people of Noah denied before them and the [disbelieving] factions after them, and every nation intended [a plot] for their messenger to seize him, and they disputed by [using] falsehood to [attempt to] invalidate thereby the truth. So I seized them, and how [terrible] was My penalty.
వీరందరికన్న ముందు నూహ్ అలైహిస్సలాం జాతివారు తిరస్కరించారు. మరియు వారి కన్న ముందు నూహ్ అలైహిస్సలాం జాతి వారి తరువాత వర్గాల వారు తిరస్కరించారు. ఆద్ జాతి తిరస్కరించింది మరియు సమూద్,లూత్ జాతి,మద్యన్ వారు తిరస్కరించారు. మరియు ఫిర్ఔన్ తిరస్కరించాడు. మరియు సమాజముల్లోంచి ప్రతీ సమాజము తమ ప్రవక్తను పట్టుకుని అతన్ని హతమార్చటానికి దృఢ సంకల్పం చేసుకున్నారు. మరియు వారు తమ వద్దనున్న అసత్యముతో సత్యమును తొలగించటానికి వాదులాడారు. ఆ సమాజములన్ని పట్టుబడ్డాయి. వారిపై నా శిక్ష ఎలా ఉన్నది యోచన చేయండి. అది కఠినమైన శిక్ష.
40:6Page 467
وَكَذَٰلِكَ حَقَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ ٦
And thus has the word [i.e., decree] of your Lord come into effect upon those who disbelieved that they are companions of the Fire.
మరియు ఏ విధంగానైతే ఈ తిరస్కార సమాజముల వినాశనము యొక్క అల్లాహ్ తీర్పునిచ్చాడో ఓ ప్రవక్తా అవిశ్వాసపరులు నరకవాసులన్న దానిపై నీ ప్రభువు యొక్క మాట అనివార్యమైనది.
40:7Page 467
ٱلَّذِينَ يَحۡمِلُونَ ٱلۡعَرۡشَ وَمَنۡ حَوۡلَهُۥ يُسَبِّحُونَ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَيُؤۡمِنُونَ بِهِۦ وَيَسۡتَغۡفِرُونَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْۖ رَبَّنَا وَسِعۡتَ كُلَّ شَيۡءٖ رَّحۡمَةٗ وَعِلۡمٗا فَٱغۡفِرۡ لِلَّذِينَ تَابُواْ وَٱتَّبَعُواْ سَبِيلَكَ وَقِهِمۡ عَذَابَ ٱلۡجَحِيمِ ٧
Those [angels] who carry the Throne and those around it exalt [Allāh] with praise of their Lord and believe in Him and ask forgiveness for those who have believed, [saying], "Our Lord, You have encompassed all things in mercy and knowledge, so forgive those who have repented and followed Your way and protect them from the punishment of Hellfire.
ఓ ప్రవక్తా నీ ప్రభువు యొక్క సింహాసమును మోస్తున్న దైవదూతలు మరియు దాని చుట్టు ఉన్న వారు తమ ప్రభువుకు తగని వాటి నుండి పరిశుద్ధతను కొనియాడుతారు. మరియు ఆయనను విశ్వసిస్తారు. మరియు అల్లాహ్ పై విశ్వాసమును కనబరచిన వారి కొరకు మన్నింపును వేడుకుంటారు. తమ దుఆల్లో ఇలా పలుకుతూ : ఓ మా ప్రభువా నీ జ్ఞానం మరియు నీ కారుణ్యం ప్రతీ వస్తువుని చుట్టుముట్టి ఉన్నది. అయితే నీవు తమ పాపముల నుండి మన్నింపును వేడుకుని నీ ధర్మమును అనుసరించిన వారిని మన్నించు. మరియు వారికి నరకాగ్ని ముట్టుకోవటం నుంచి వారిని రక్షించు.
40:8Page 468
رَبَّنَا وَأَدۡخِلۡهُمۡ جَنَّٰتِ عَدۡنٍ ٱلَّتِي وَعَدتَّهُمۡ وَمَن صَلَحَ مِنۡ ءَابَآئِهِمۡ وَأَزۡوَٰجِهِمۡ وَذُرِّيَّٰتِهِمۡۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٨
Our Lord, and admit them to gardens of perpetual residence which You have promised them and whoever was righteous among their forefathers, their spouses and their offspring. Indeed, it is You who is the Exalted in Might, the Wise.
మరియు దైవదూతలు ఇలా పలుకుతారు : ఓ మా ప్రభువా నీవు విశ్వాసపరులని ఆ శాశ్వత స్వర్గవనాల్లోకి ప్రవేశింపజేయి వేటిలోనైతే నీవు వారిని ప్రవేశింపజేస్తానని వాగ్దానం చేశావో. మరియు నీవు వారితో పాటు వారి తాతముత్తాతల్లోంచి, వారి భార్యల్లోంచి,వారి సంతానములో నుంచి ఎవరి ఆచరణ మంచిగా ఉన్నదో వారినీ ప్రవేశింపజేయి. నిశ్చయంగా నీవే సర్వాధిక్యుడివి నీపై ఎవరూ ఆధిక్యత చూపలేరు. నీ విధివ్రాతలో మరియు నీ పర్యాలోచనలో విజ్ఞత కలవాడివి.
40:9Page 468
وَقِهِمُ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ وَمَن تَقِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ يَوۡمَئِذٖ فَقَدۡ رَحِمۡتَهُۥۚ وَذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٩
And protect them from the evil consequences [of their deeds]. And he whom You protect from evil consequences that Day - You will have given him mercy. And that is the great attainment."
మరియు నీవు వారిని వారి దుష్కర్మల నుండి పరిరక్షించు. వారిని వాటి పరంగా శిక్షించకు. ప్రళయదినమున నీవు ఎవడినైతే అతని దుష్కర్మల పై శిక్ష నుండి పరిరక్షిస్తావో అతడిపై నీవు కనికరించావు. శిక్ష నుండి ఈ రక్షణ మరియు స్వర్గ ప్రవేశముతో కారుణ్యము ఇదే ఏదీ సరి తూగని గొప్ప సాఫల్యము.
40:10Page 468
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يُنَادَوۡنَ لَمَقۡتُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُ مِن مَّقۡتِكُمۡ أَنفُسَكُمۡ إِذۡ تُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلۡإِيمَٰنِ فَتَكۡفُرُونَ ١٠
Indeed, those who disbelieve will be addressed, "The hatred of Allāh for you was [even] greater than your hatred of yourselves [this Day in Hell] when you were invited to faith, but you disbelieved [i.e., refused]."
నిశ్చయంగా అల్లాహ్ పై మరియు ఆయన ప్రవక్త పై అవిశ్వాసమును కనబరచినవారు నరకములో ప్రవేశించేటప్పుడు మరియు తమ స్వయంపై కోపాన్ని ప్రదర్శించుకుని తమను దూషించుకునే టప్పుడు ఇలా పిలవబడుతారు : మీ స్వయం కొరకు ఉన్న మీ ధ్వేషము తీవ్రత కన్నా మీరు ఇహలోకంలో అల్లాహ్ పై విశ్వాసమును కనబరచటం వైపునకు పిలవబడితే మీరు ఆయన్ని తిరస్కరించి,ఆయనతో పాటు ఇతర ఆరాధ్య దైవమును ఏర్పరచుకున్నప్పుడు అల్లాహ్ యొక్క ధ్వేషము తీవ్రత మీ కొరకు అధికంగా ఉండేది.
40:11Page 468
قَالُواْ رَبَّنَآ أَمَتَّنَا ٱثۡنَتَيۡنِ وَأَحۡيَيۡتَنَا ٱثۡنَتَيۡنِ فَٱعۡتَرَفۡنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلۡ إِلَىٰ خُرُوجٖ مِّن سَبِيلٖ ١١
They will say, "Our Lord, You made us lifeless twice and gave us life twice, and we have confessed our sins. So is there to an exit any way?"
మరియు అవిశ్వాసపరులు తమ పాపములను అంగీకరిస్తూ ఇలా పలుకుతారు అప్పుడు వారి అంగీకారము గాని వారి పశ్చాత్తాపము గాని ప్రయోజనం కలిగించదు : ఓ మా ప్రభువా నీవు మాకు రెండు సార్లు మరణమును కలిగించావు మేము ఉనికిలో లేనప్పుడు అప్పుడు నీవు మమ్మల్ని ఉనికిలోకి తెచ్చావు, ఆ తరువాత ఉనికిలోకి తెచ్చిన తరువాత నీవు మమ్మల్ని మరణింపజేశావు. మరియు నీవు మమ్మల్ని రెండు సార్లు జీవింపజేశావు ఉనికిలో లేని స్థితి నుండి ఉనికిలోకి తెచ్చి మరియు మరణాంతరం లేపటం కొరకు మమ్మల్ని జీవింపజేసావు. మేము చేసుకున్న పాపములను మేము అంగీకరించాము. ఏమి ఏదైన మార్గము ఉన్నదా దానిపై మేము నడిచి మేము నరకాగ్ని నుండి బయటపడటానికి. అప్పుడు మేము మా కర్మలను సరిచేసుకోవటానికి జీవితం వైపునకు మరలుతాము . అప్పుడు నీవు మా నుండి సంతుష్టి చెందుతావు ?!.
40:12Page 468
ذَٰلِكُم بِأَنَّهُۥٓ إِذَا دُعِيَ ٱللَّهُ وَحۡدَهُۥ كَفَرۡتُمۡ وَإِن يُشۡرَكۡ بِهِۦ تُؤۡمِنُواْۚ فَٱلۡحُكۡمُ لِلَّهِ ٱلۡعَلِيِّ ٱلۡكَبِيرِ ١٢
[They will be told], "That is because, when Allāh was called upon alone, you disbelieved; but if others were associated with Him, you believed. So the judgement is with Allāh, the Most High, the Grand."
మీరు శిక్షించబడిన ఈ శిక్షకు కారణం ఏమిటంటే ఒక్కడైన అల్లాహ్ ఆరాధన చేయబడి,ఆయనతో పాటు ఎవరినీ సాటి కల్పించబడనప్పుడు మీరు ఆయన పట్ల అవిశ్వాసమును కనబరచి,ఆయన కొరకు భాగస్వాములను తయారు చేసుకున్నారు. మరియు అల్లాహ్ తో పాటు ఎవరైన భాగస్వామి ఆరాధన చేయబడితే మీరు విశ్వసించారు. ఆదేశము ఒక్కడైన అల్లాహ్ కొరకే. తన అస్తిత్వంలో,తన సామర్ధ్యంలో,తన ఆధిక్యతలో మహోన్నతుడు. అన్నింటి కన్న గొప్పవాడు.
40:13Page 468
هُوَ ٱلَّذِي يُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُنَزِّلُ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ رِزۡقٗاۚ وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَن يُنِيبُ ١٣
It is He who shows you His signs and sends down to you from the sky, provision. But none will remember except he who turns back [in repentance].
ఆల్లాహ్ ఆయనే మీకు తన సూచనలను విశ్వంలో,ప్రాణముల్లో తన సామర్ధ్యముపై,తన ఏకత్వముపై అవి మిమ్మల్ని సూచించటానికి చూపిస్తాడు. మరియు ఆయన మీ కొరకు ఆకాశము నుండి వర్షపు నీటిని మీరు ఆహారముగా ప్రసాదించబడే మొక్కలు,పంటలు వివిధ వాటికి కారణం అవటానికి కురిపిస్తాడు. మరియు అల్లాహ్ ఆయతులతో ఆయన వైపునకు పశ్ఛాత్తాపముతో,చిత్తశుద్ధితో మరలేవాడు మాత్రమే హితబోధనను గ్రహిస్తాడు.
40:14Page 468
فَٱدۡعُواْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡكَٰفِرُونَ ١٤
So invoke Allāh, [being] sincere to Him in religion, although the disbelievers dislike it.
ఓ విశ్వాసపరులారా మీరు అల్లాహ్ కు విధేయత చూపటంలో మరియు వేడుకోవటంలో ఆయన కొరకు చిత్తశుద్ధిని చూపుతూ,ఆయనతో పాటు సాటి కల్పించకుండా ప్రార్ధించండి. ఒక వేళ దాన్ని అవిశ్వాసపరులు ఇష్టపడకపోయినా మరియు వారికి కోపం కలిగించిన.
40:15Page 468
رَفِيعُ ٱلدَّرَجَٰتِ ذُو ٱلۡعَرۡشِ يُلۡقِي ٱلرُّوحَ مِنۡ أَمۡرِهِۦ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ لِيُنذِرَ يَوۡمَ ٱلتَّلَاقِ ١٥
[He is] the Exalted above [all] degrees, Owner of the Throne; He places the inspiration of His command [i.e., revelation] upon whom He wills of His servants to warn of the Day of Meeting.
ఆయన కొరకు ఆరాధన మరియు విధేయత ప్రత్యేకించబడటానికి ఆయనే యోగ్యుడు. ఆయన తన సృష్టిరాసులన్నింటి కన్న వ్యత్యాసమైన ఉన్నత స్థానములు కలవాడు. మరియు ఆయన మహోన్నత సింహాసనమునకు ప్రభువు. ఆయన తన దాసుల్లోంచి తాను తలచిన వారిపై వారు జీవించి ఉండటానికి మరియు ఇతరులను జీవింపజేయటానికి మరియు మొదటి వారు,చివరి వారు కలుసుకునే రోజైన ప్రళయదినము నుండి ప్రజలను వారు భయపెట్టటానికి దైవవాణిని అవతరింపజేస్తాడు.
40:16Page 468
يَوۡمَ هُم بَٰرِزُونَۖ لَا يَخۡفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِنۡهُمۡ شَيۡءٞۚ لِّمَنِ ٱلۡمُلۡكُ ٱلۡيَوۡمَۖ لِلَّهِ ٱلۡوَٰحِدِ ٱلۡقَهَّارِ ١٦
The Day they come forth nothing concerning them will be concealed from Allāh. To whom belongs [all] sovereignty this Day? To Allāh, the One, the Prevailing.1
ఆ రోజు వారు బహిర్గతమై ఒకే ప్రాంతంలో సమావేశమవుతారు. వారి నుండి అల్లాహ్ పై వారి అస్తిత్వాల్లోంచిగాని వారి కర్మల్లోంచి గాని వారి ప్రతిఫలముల్లోంచి గాని ఏదీ గోప్యంగా ఉండదు. ఈ రోజు విశ్వ సామ్రాజ్యాధికారం ఎవరి కొరకు ? అని అడుగుతాడు. అప్పుడు సమాధానం ఒక్కటే అవుతుంది . సామ్రాజ్యాధికారము తన అస్తిత్వంలో,తన గుణగణాల్లో,తన కార్యాల్లో ఒక్కడే అయిన అల్లాహ్ కే చెందుతుంది. అన్నింటిపై ఆధిక్యత కలవాడు మరియు ప్రతీది ఆయనకు లోబడి ఉంటుంది.
40:17Page 469
ٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَىٰ كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡۚ لَا ظُلۡمَ ٱلۡيَوۡمَۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ١٧
This Day every soul will be recompensed for what it earned. No injustice today! Indeed, Allāh is swift in account.
ఆ రోజు ప్రతీ మనిషి తాను చేసుకున్న కర్మలకు ప్రతిఫలం ప్రసాదించబడుతాడు. ఒక వేళ అది మంచిగా ఉంటే (ప్రతిఫలం) మంచిగా ఉంటుంది. ఒక వేళ అది చెడుగా ఉంటే (ప్రతిఫలం) చెడుగా ఉంటుంది. ఆ రోజు అన్యాయం చేయబడదు. ఎందుకంటే తీర్పునిచ్చేవాడు అల్లాహ్ యే న్యాయాధిపతి. నిశ్చయంగా అల్లాహ్ తన దాసుల కొరకు వారిని తన జ్ఞానం పరంగా చుట్టుముట్టి ఉండటం వలన త్వరగా లెక్క తీసుకునేవాడు.
40:18Page 469
وَأَنذِرۡهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡأٓزِفَةِ إِذِ ٱلۡقُلُوبُ لَدَى ٱلۡحَنَاجِرِ كَٰظِمِينَۚ مَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنۡ حَمِيمٖ وَلَا شَفِيعٖ يُطَاعُ ١٨
And warn them, [O Muḥammad], of the Approaching Day, when hearts are at the throats, filled [with distress]. For the wrongdoers there will be no devoted friend and no intercessor [who is] obeyed.
ఓ ప్రవక్తా మీరు వారిని ప్రళయదినము నుండి భయపెట్టండి. దగ్గరకు వచ్చిన ఈ ప్రళయము వస్తున్నది. మరియు ప్రతీ వచ్చేది దగ్గరవుతుంది. ఆ రోజున హృదయములు దాని భయాందోళనల వలన పైకి వచ్చేస్తాయి చివరికి అవి తమ యజమానుల గొంతుల వరకు వచ్చేస్తాయి. ఎవరైతే మౌనంగా ఉంటారో వారిలో నుండి ఎవరూ మాట్లాడరు కాని కరుణామయుడు ఎవరికి అనుమతిస్తే తప్ప. మరియు షిర్కు,పాపకార్యముల ద్వారా తమ స్వయంపై హింసకు పాల్పడే వారి కొరకు ఏ స్నేహితుడు గాని దగ్గరి బంధువు గాని ఉండడు. మరియు అతని కొరకు సిఫారసు చేయటానికి నియమించబడినప్పుడు అతని మాట చెలామణి చేసుకొనబడే సిఫారసు చేసేవాడు ఎవడూ ఉండడు.
40:19Page 469
يَعۡلَمُ خَآئِنَةَ ٱلۡأَعۡيُنِ وَمَا تُخۡفِي ٱلصُّدُورُ ١٩
He knows that which deceives the eyes and what the breasts conceal.
చూసేవారి కళ్ళు గోప్యంగా మోసం చేసి తీసుకునే వాటి గురించి అల్లాహ్ కు తెలుసు. మరియు హృదయములు దాచే వాటి గురించి ఆయనకు తెలుసు. వాటిలో నుండి ఏదీ ఆయనపై గోప్యంగా ఉండదు.
40:20Page 469
وَٱللَّهُ يَقۡضِي بِٱلۡحَقِّۖ وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَقۡضُونَ بِشَيۡءٍۗ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ ٢٠
And Allāh judges with truth, while those they invoke1 besides Him judge not with anything. Indeed, Allāh - He is the Hearing, the Seeing.
మరియు అల్లాహ్ న్యాయముగా తీర్పునిస్తాడు. ఆయన ఏ ఒక్కరిని అతని పుణ్యాలను తగ్గించి మరియు అతని పాపములను అధికం చేసి హింసించడు. మరియు ఎవరినైతే ముష్రికులు అల్లాహ్ ను వదిలి ఆరాధిస్తున్నారో వారు దేని గురించి తీర్పునివ్వరు. ఎందుకంటే వాటికి దేని అధికారము లేదు. నిశ్ఛయంగా అల్లాహ్ తన దాసుల మాటలను బాగా వినేవాడును, వారి సంకల్పాలను,వారి కర్మలను చూసేవాడును. మరియు ఆయన వారికి వాటిపరంగా ప్రతిఫలమును ప్రసాదిస్తాడు.
40:21Page 469
۞ أَوَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ كَانُواْ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَانُواْ هُمۡ أَشَدَّ مِنۡهُمۡ قُوَّةٗ وَءَاثَارٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمۡ وَمَا كَانَ لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٖ ٢١
Have they not traveled through the land and observed how was the end of those who were before them? They were greater than them in strength and in impression on the land, but Allāh seized them for their sins. And they had not from Allāh any protector.
ఏమిటీ ఈ ముష్రికులందరు భూమిలో సంచరించలేదా వారికన్న ముందు తిరస్కరించిన జాతుల వారి ముగింపు ఏమయిందో వారు యోచన చేయటానికి. నిశ్ఛయంగా ముగింపు దుర్బరంగా అయినది. ఆ జాతుల వారు వీరందరి కన్న అధిక బలము కలవారు. మరియు వారు భూమిలో నిర్మాణములు ఏర్పరచి వారందరు వదలనన్ని గుర్తులను వదిలి వెళ్ళారు. అప్పుడు అల్లాహ్ వారి పాపముల వలన వారిని నాశనం చేశాడు. మరియు వారి కొరకు అల్లాహ్ శిక్ష నుండి వారిని ఆపేవాడు ఎవడూ లేకపోయాడు.
40:22Page 469
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَانَت تَّأۡتِيهِمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَكَفَرُواْ فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُۚ إِنَّهُۥ قَوِيّٞ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٢٢
That was because their messengers were coming to them with clear proofs, but they disbelieved, so Allāh seized them. Indeed, He is Powerful and severe in punishment.
వారికి కలిగిన ఈ శిక్ష వారికి మాత్రమే కలిగినది. ఎందుకంటే వారి వద్దకు వారి ప్రవక్తలు అల్లాహ్ వద్ద నుండి స్పష్టమైన సూచనలను మరియు అద్భుతమైన వాదనలను తీసుకుని వచ్చారు. అప్పుడు వారు అల్లాహ్ పట్ల అవిశ్వాసమును కనబరచి,ఆయన ప్రవక్తలను తిరస్కరించారు. మరియు వారు దానికి తోడుగా అధిక బలమును కలిగి ఉన్నారు. అప్పుడు అల్లాహ్ వారిని పట్టుకుని తుదిముట్టించాడు. నిశ్ఛయంగా పరిశుద్ధుడైన ఆయన మహా బలశాలి,తనపట్ల అవిశ్వాసమునకు పాల్పడి తన ప్రవక్తను తిరస్కరించే వాడిని కఠినంగా శిక్షించేవాడు.
40:23Page 469
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ ٢٣
And We did certainly send Moses with Our signs and a clear authority1
మరియు నిశ్ఛయంగా మేము మూసా అలైహిస్సలాం ను మా స్పష్టమైన సూచనలతో మరియు ఖచ్చితమైన ఆధారములతో పంపించాము.
40:24Page 469
إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَهَٰمَٰنَ وَقَٰرُونَ فَقَالُواْ سَٰحِرٞ كَذَّابٞ ٢٤
To Pharaoh, Hāmān and Qārūn, but they said, "[He is] a magician and a liar."
ఫిర్ఔన్,అతని మంత్రి హామాన్ మరియు ఖారూన్ వద్దకు. అప్పుడు వారు ఇలా పలికారు : మూసా తాను ప్రవక్త అని వాదిస్తున్న విషయంలో మంత్రజాలకుడు,అసత్యవాది.
40:25Page 469
فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ مِنۡ عِندِنَا قَالُواْ ٱقۡتُلُوٓاْ أَبۡنَآءَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ وَٱسۡتَحۡيُواْ نِسَآءَهُمۡۚ وَمَا كَيۡدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ ٢٥
And when he brought them the truth from Us, they said, "Kill the sons of those who have believed with him and keep their women alive." But the plan of the disbelievers is not except in error.
మూసా అలైహిస్సలాం వారి వద్దకు తన నజాయితీపై సూచించే ఆధారాలను తీసుకొచ్చినప్పుడు ఫిర్ఔన్ ఇలా పలికాడు : అతని తో పాటు విశ్వసించిన వారి మగ సంతానమును హతమార్చి వారి ఆడవారిని వారికి అవవమానము కొరకు వదిలివేయండి. విశ్వాసపరుల సంఖ్యా బలమును తగ్గించే ఆదేశముతో అవిశ్వాసపరుల కుట్ర మాత్రం నాశనమయింది,వెళ్ళిపోయింది. దాని ఎటువంటి ప్రభావం లేకపోయింది.
40:26Page 470
وَقَالَ فِرۡعَوۡنُ ذَرُونِيٓ أَقۡتُلۡ مُوسَىٰ وَلۡيَدۡعُ رَبَّهُۥٓۖ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُبَدِّلَ دِينَكُمۡ أَوۡ أَن يُظۡهِرَ فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡفَسَادَ ٢٦
And Pharaoh said, "Let me kill Moses and let him call upon his Lord. Indeed, I fear that he will change your religion or that he will cause corruption1 in the land."
మరియు ఫిర్ఔన్ ఇలా పలికాడు : మీరు నన్ను వదలండి నేను మూసాను అతనికి శిక్షగా చంపివేస్తాను. మరియు అతడు నా నుండి అతడిని ఆపటానికి తన ప్రభువును పిలుచుకోవాలి. అతను తన ప్రభువును పిలుచుకోవటమును నేను లెక్కచేయను. మీరు ఉన్న ధర్మమును అతడు మార్చి వేస్తాడని లేదా హతమార్చటం మరియు విధ్వంసం చేయటం ద్వారా భూమిలో చెడును వ్యాపింపజేస్తాడని నేను భయపడుతున్నాను.
40:27Page 470
وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِنِّي عُذۡتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُم مِّن كُلِّ مُتَكَبِّرٖ لَّا يُؤۡمِنُ بِيَوۡمِ ٱلۡحِسَابِ ٢٧
But Moses said, "Indeed, I have sought refuge in my Lord and your Lord from every arrogant one who does not believe in the Day of Account."
మరియు మూసా అలైహిస్సలాం తన కొరకు ఫిర్ఔన్ బెదిరింపులను తెలుసుకున్నప్పుడు ఇలా పలికారు : సత్యము నుండి మరియు దానిపై విశ్వాసము నుండి అహంకారమును చూపే,ప్రళయదినము పై మరియు అందులో ఉన్న లెక్క తీసుకోవటం మరియు శిక్షంచటం పై విశ్వాసమును కనబరచని ప్రతీ వ్యక్తి నుండి నిశ్ఛయంగా నేను నా ప్రభువు, మీ ప్రభువుని(అల్లాహ్ని) ఆశ్రయించి రక్షణను కోరుతాను.
40:28Page 470
وَقَالَ رَجُلٞ مُّؤۡمِنٞ مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَكۡتُمُ إِيمَٰنَهُۥٓ أَتَقۡتُلُونَ رَجُلًا أَن يَقُولَ رَبِّيَ ٱللَّهُ وَقَدۡ جَآءَكُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ مِن رَّبِّكُمۡۖ وَإِن يَكُ كَٰذِبٗا فَعَلَيۡهِ كَذِبُهُۥۖ وَإِن يَكُ صَادِقٗا يُصِبۡكُم بَعۡضُ ٱلَّذِي يَعِدُكُمۡۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي مَنۡ هُوَ مُسۡرِفٞ كَذَّابٞ ٢٨
And a believing man from the family of Pharaoh who concealed his faith said, "Do you kill a man [merely] because he says, 'My Lord is Allāh' while he has brought you clear proofs from your Lord? And if he should be lying, then upon him is [the consequence of] his lie; but if he should be truthful, there will strike you some of what he promises you. Indeed, Allāh does not guide one who is a transgressor and a liar.
మరియు ఫిర్ఔన్ వంశము నుండి అల్లాహ్ పై విశ్వాసముంచిన ఒక వ్యక్తి తన విశ్వాసమును తన జాతి వారి నుండి దాచి ఉంచినవాడు మూసా హత్య గురించి వారు చేసుకున్న దృఢ సంకల్పమును విభేదిస్తూ ఇలా పలికాడు : ఏమీ మీరు ఏ పాపము చేయని ఒక వ్యక్తిని నా ప్రభువు అల్లాహ్ అని చెప్పినంత మాత్రాన చంపేస్తారా ?. వాస్తవానికి అతను తన ప్రభువు వద్ద నుండి పంపించబడ్డ ప్రవక్త అని అతని వాదనలో అతని నిజాయితీ పై సూచించే వాదనలను మరియు ఆధారాలను మీ వద్దకు తీసుకుని వచ్చాడు. ఒక వేళ అతడు అసత్యపరుడని అనుకుంటే అతని అసత్యము యొక్క కీడు అతనిపైనే మరలుతుంది. ఒక వేళ అతడు నిజాయితీపరుడైతే మీకు అతను వాగ్దానం చేసిన శిక్ష నుండి కొంత భాగము తొందరగా మీకు చేరుతుంది. నిశ్ఛయంగా అల్లాహ్ తన హద్దులను అతిక్రమించే వాడిని,తనపై మరియు తన ప్రవక్త పై అబద్దములను అపాదించేవాడికి సత్యము వైపునకు భాగ్యమును కలిగించడు.
40:29Page 470
يَٰقَوۡمِ لَكُمُ ٱلۡمُلۡكُ ٱلۡيَوۡمَ ظَٰهِرِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَمَن يَنصُرُنَا مِنۢ بَأۡسِ ٱللَّهِ إِن جَآءَنَاۚ قَالَ فِرۡعَوۡنُ مَآ أُرِيكُمۡ إِلَّا مَآ أَرَىٰ وَمَآ أَهۡدِيكُمۡ إِلَّا سَبِيلَ ٱلرَّشَادِ ٢٩
O my people, sovereignty is yours today, [your being] dominant in the land. But who would protect us from the punishment of Allāh if it came to us?" Pharaoh said, "I do not show you except what I see, and I do not guide you except to the way of right conduct."
ఓ నా జాతి వారా ఈ రోజు రాజ్యాధికారం మీదే ,మిసర్ భూ బాగములో విజయమును పొందేవారు మీరే. మూసాను హతమార్చటం వలన మాపై అల్లాహ్ శిక్ష వచ్చిపడితే మాకు సహాయం చేసేవాడు ఎవడు ?!. ఫిర్ఔన్ ఇలా పలికాడు : నాదే నిర్ణయం మరియు నాదే ఆదేశం. మరియు నేను కీడును,చెడును తొలగించటానికి మూసాను హతమార్చదలిచాను. మరియు నేను మిమ్మల్ని మాత్రం సరైన,సముచితమైన మార్గమును మాత్రమే మీకు చూపుతాను.
40:30Page 470
وَقَالَ ٱلَّذِيٓ ءَامَنَ يَٰقَوۡمِ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُم مِّثۡلَ يَوۡمِ ٱلۡأَحۡزَابِ ٣٠
And he who believed said, "O my people, indeed I fear for you [a fate] like the day of the companies1 -
విశ్వసించిన వాడు తన జాతివారిని హితోపదేశం చేస్తూ ఇలా పలికాడు : ఒక వేళ మీరు దుర్మార్గముతో ,శతృత్వముతో మూసా ను హతమారిస్తే మీ పై నేను పూర్వ ప్రవక్తలపై వర్గాలుగా వచ్చిన వర్గముల శిక్ష లాంటి శిక్ష మీ పై వచ్చిపడతుందని నేను భయపడుతున్నాను. అప్పుడు అల్లాహ్ వారిని నాశనం చేశాడు.
40:31Page 470
مِثۡلَ دَأۡبِ قَوۡمِ نُوحٖ وَعَادٖ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۚ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلۡمٗا لِّلۡعِبَادِ ٣١
Like the custom of the people of Noah and of ʿAad and Thamūd and those after them. And Allāh wants no injustice for [His] servants.
నూహ్ జాతి ,ఆద్, సమూద్ మరియు వారి తరువాత వచ్చినటువంటివారు ఎవరైతే అవిశ్వశించి ప్రవక్తలను తిరస్కరించిన వారి అలవాటు లాంటిది. నిశ్ఛయంగా అల్లాహ్ వారిని వారి అవిశ్వాసము,తన ప్రవక్తను వారు తిరస్కరించటం వలన తుదిముట్టించాడు. మరియు అల్లాహ్ దాసుల కొరకు హింసను కోరుకోడు. ఆయన మాత్రం వారిని వారి పాపముల వలన శిక్షిస్తాడు. పూర్తి ప్రతిఫలంగా.
40:32Page 470
وَيَٰقَوۡمِ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ يَوۡمَ ٱلتَّنَادِ ٣٢
And O my people, indeed I fear for you the Day of Calling1 -
ఓ నా జాతి ప్రజలారా నిశ్చయంగా నేను మీపై ప్రళయదినము గురించి భయపడుతున్నాను. ఆ రోజు ప్రజలు ఒకరినొకరు బంధుత్వం వలన లేదా ఉన్నత స్థానం వలన ఈ వర్గము ఈ భయానక స్థితిలో ప్రయోజనం కలిగిస్తుందని భావించి పిలుస్తారు.
40:33Page 470
يَوۡمَ تُوَلُّونَ مُدۡبِرِينَ مَا لَكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنۡ عَاصِمٖۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٖ ٣٣
The Day you will turn your backs fleeing; there is not for you from Allāh any protector. And whoever Allāh sends astray - there is not for him any guide.
ఆ రోజు మీరు నరకాగ్ని నుండి భయపడి వెనుతిప్పి పారిపోతారు. అల్లాహ్ శిక్ష నుండి మిమ్మల్ని ఆపేవాడు మీ కొరకు ఎవడూ ఉండడు. మరియు అల్లాహ్ ఎవరినైతే నిస్సహాయ స్థితిలో వదిలివేసి అతనికి విశ్వాసము కొరకు భాగ్యమును కలిగించడో అతడికి సన్మార్గం చూపేవాడు ఎవడూ ఉండడు. ఎందుకంటే సన్మార్గము యొక్క భాగ్యమును కలిగించటం అల్లాహ్ ఒక్కడి చేతిలోనే ఉన్నది.
40:34Page 471
وَلَقَدۡ جَآءَكُمۡ يُوسُفُ مِن قَبۡلُ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَمَا زِلۡتُمۡ فِي شَكّٖ مِّمَّا جَآءَكُم بِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَا هَلَكَ قُلۡتُمۡ لَن يَبۡعَثَ ٱللَّهُ مِنۢ بَعۡدِهِۦ رَسُولٗاۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَنۡ هُوَ مُسۡرِفٞ مُّرۡتَابٌ ٣٤
And Joseph had already come to you before with clear proofs, but you remained in doubt of that which he brought to you, until when he died, you said, 'Never will Allāh send a messenger after him.' Thus does Allāh leave astray he who is a transgressor and skeptic."
మరియు నిశ్చయంగా మూసా అలైహిస్సలాం కన్న ముందు యూసుఫ్ అలైహిస్సలాం అల్లాహ్ ఏకత్వముపై స్పష్టమైన ఆధారములను తీసుకుని వచ్చారు. అప్పుడు మీరు ఆయన మీ వద్దకు తీసుకుని వచ్చిన దాని విషయంలో సందేహంలో మరియు తిరస్కరించటంలో పడి ఉన్నారు. చివరికి ఆయన చనిపోయినప్పుడు మీరు సందేహంలో,సంశయంలో అధికమైపోయారు. మరియు మీరు ఇలా పలికారు : అల్లాహ్ అతని తరువాత ఏ ప్రవక్తనూ ఖచ్చితంగా పంపించడు. సత్యము నుండి మీ ఈ పెడద్రోవపడటం లాగే అల్లాహ్ ఎవరైతే అల్లాహ్ హద్దులను అతిక్రమిస్తాడో,ఆయన ఏకత్వం విషయంలో సందేహములో పడుతాడో అతడిని పెడద్రోవపెడతాడు.
40:35Page 471
ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ بِغَيۡرِ سُلۡطَٰنٍ أَتَىٰهُمۡۖ كَبُرَ مَقۡتًا عِندَ ٱللَّهِ وَعِندَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ قَلۡبِ مُتَكَبِّرٖ جَبَّارٖ ٣٥
Those who dispute concerning the signs of Allāh without an authority1 having come to them - great is hatred [of them] in the sight of Allāh and in the sight of those who have believed. Thus does Allāh seal over every heart [belonging to] an arrogant tyrant.
ఎవరైతే అల్లాహ్ ఆయతుల విషయంలో వాటిని నిర్వీర్యం చేయటానికి తమ వద్దకు వచ్చిన ఎటువంటి వాదన గాని ఆధారంగాని లేకుండా తగువులాడుతారో వారి వాదులాట అల్లాహ్ వద్ద మరియు ఆయనను విశ్వసించిన వారి వద్ద మరియు ఆయన ప్రవక్తల వద్ద ఎంతో అయిష్టమైనది. ఏ విధంగానైతే అల్లాహ్ మా ఆయతుల విషయంలో వాటిని నిర్వీర్యం చేయటానికి వాదులాడిన వారి హృదయములపై సీలు వేశాడో అలాగే ప్రతి సత్యము నుండి అహంకారమును చూపే,దుర్మార్గుని హృదయముపై సీలు వేస్తాడు. అప్పుడు అతను సరైన మార్గమును పొందడు. మరియు మేలు వైపునకు మార్గం పొందడు.
40:36Page 471
وَقَالَ فِرۡعَوۡنُ يَٰهَٰمَٰنُ ٱبۡنِ لِي صَرۡحٗا لَّعَلِّيٓ أَبۡلُغُ ٱلۡأَسۡبَٰبَ ٣٦
And Pharaoh said, "O Hāmān, construct for me a tower that I might reach the ways1 -
మరియు ఫిర్ఔన్ తన మంత్రి హామాన్ తో ఇలాపలికాడు : ఓ హామాన్ నీవు నా కొరకు ఒక ఎత్తైన నిర్మాణమును నేను మార్గములను పొందుతానని ఆశిస్తూ నిర్మించు.
40:37Page 471
أَسۡبَٰبَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ فَأَطَّلِعَ إِلَىٰٓ إِلَٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّي لَأَظُنُّهُۥ كَٰذِبٗاۚ وَكَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرۡعَوۡنَ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَصُدَّ عَنِ ٱلسَّبِيلِۚ وَمَا كَيۡدُ فِرۡعَوۡنَ إِلَّا فِي تَبَابٖ ٣٧
The ways into the heavens - so that I may look at the deity of Moses; but indeed, I think he is a liar." And thus was made attractive to Pharaoh the evil of his deed, and he was averted from the [right] way. And the plan of Pharaoh was not except in ruin.
నేను వాటికి చేర్చే ఆకాశముల మార్గములను నేను చేరుకుని మూసా యొక్క ఆరాధ్య దైవము ఎవరి గురించైతే సత్య ఆరాధ్య దైవమని అతడు వాదిస్తున్నాడో ఆయనను నేను చూస్తానని ఆశిస్తూ. మరియు నిశ్ఛయంగా మూసా తాను వాదిస్తున్న విషయంలో అసత్యపరుడు. మరియు ఈ విధంగా ఎప్పుడైతే ఫిర్ఔన్ హామాన్ నుండి ఏదైతే కోరాడో అప్పుడు ఫిర్ఔన్ కొరకు అతని దుష్కార్యము మంచిగా అనిపించింది. మరియు అతడు సత్య మార్గము నుండి అపమార్గము వైపునకు మరలించబడ్డాడు. మరియు ఫిర్ఔన్ తాను ఉన్న తన అసత్యమును ఆధిక్యతపరచటానికి మరియు మూసా తీసుకుని వచ్చిన సత్యాన్ని నిర్వీర్యం చేయటానికి చేసిన కుట్ర మాత్రం నష్టంలో పడిపోయింది. ఎందుకంటే అతని వ్యవహారము అతని ప్రయత్నంలో నిరాశకు గురవటం మరియు విఫలమవటం. మరియు ఎన్నటికి అంతం కాని దురదృష్టం.
40:38Page 471
وَقَالَ ٱلَّذِيٓ ءَامَنَ يَٰقَوۡمِ ٱتَّبِعُونِ أَهۡدِكُمۡ سَبِيلَ ٱلرَّشَادِ ٣٨
And he who believed said, "O my people, follow me; I will guide you to the way of right conduct.
మరియు ఫిర్ఔన్ వంశములో నుండి విశ్వసించిన వ్యక్తి తన జాతి వారిని ఉపదేశం చేస్తూ మరియు వారిని సత్య మార్గము వైపు మార్గదర్శకం చేస్తూ ఇలా పలికాడు : ఓ నా జాతివారా మీరు నన్ను అనుసరించండి నేను మీకు సరైన మార్గం వైపునకు,సత్యం వైపున కల రుజుమార్గం వైపునకు మార్గనిర్దేశకం చేస్తాను.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences