Аль-МухтасарФатир · 35:1–45

Аль-Мухтасар · Тафсир · на персидском

فاطر

Фатир

Творец · Мекканская · 45 аятов

35:1Страница 434

ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ جَاعِلِ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ رُسُلًا أُوْلِيٓ أَجۡنِحَةٖ مَّثۡنَىٰ وَثُلَٰثَ وَرُبَٰعَۚ يَزِيدُ فِي ٱلۡخَلۡقِ مَا يَشَآءُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ١

Хвала Аллаху, Творцу небес и земли, Сделавшему посланцами ангелов с двумя, тремя и четырьмя крыльями. Он приумножает в творении, что пожелает. Воистину, Аллах способен на всякую вещь.

تمام ستایش‌ها از آنِ الله است؛ آفریدگارِ آسمان‌ها و زمین بدون نمونۀ قبلی. همان ذاتی‌‌که از میان فرشتگان فرستادگانی قرار داد که اوامر مقدر شدۀ او را اجرا می‌کنند، و برخی از آنها وحی را به پیامبران می‌رسانند. و فرشتگان را بر ادای آنچه بر آن امین شده‌اند توانا ساخت، چنان‌که برخی از آنها دو بال و سه بال و چهار بال دارند، که برای اجرای آنچه به آن فرمان داده است با آنها پرواز می‌کنند، الله هر عضو یا زیبایی یا صدایی که بخواهد در آفرینش می‌افزاید، زیرا الله بر هر چیزی توانا است، و هیچ‌چیز او را ناتوان نمی‌سازد.

35:2Страница 434

مَّا يَفۡتَحِ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحۡمَةٖ فَلَا مُمۡسِكَ لَهَاۖ وَمَا يُمۡسِكۡ فَلَا مُرۡسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٢

Никто не удержит милость, которую Аллах открывает людям. А то, что Он удерживает, никто не может ниспослать после Него. Он - Могущественный, Мудрый.

همانا کلیدهای هر چیزی در دستان الله متعال است؛ و هر نعمتی را اعم از روزی، هدایت و رستگاری و غيره، به مردم ببخشد؛ کسی نمی تواند از آن جلوگیری کند، و هر چيزى را كه بازدارد و از آن جلوگيرى كند، كسى جز او نمى تواند آن را رها و روان سازد. اوست پروردگارِ توانایی که هیچ کس بر او چیره نمی شود، و در آفرینش، تقدیر و تدبیرش حکیم است.

35:3Страница 434

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡۚ هَلۡ مِنۡ خَٰلِقٍ غَيۡرُ ٱللَّهِ يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ٣

О люди! Помните о милости Аллаха по отношению к вам. Есть ли наряду с Аллахом другой творец, который давал бы вам пропитание с неба и земли? Нет божества, кроме Него! До чего же вы отвращены от истины!

ای مردم نعمت های پروردگارتان را با دل و زبان هایتان یاد کنید و شکر آن ها را در عمل آشکار کنید، آیا آفریدگاری غیر از الله دارید که با نازل کردن باران از آسمان، و با میوه ها و محصولاتی که از زمین می رویاند به شما روزی دهد؟ هیچ معبود برحقی جز او نیست، پس چگونه از راه راست منحرف می شوید و به الله متعال افترا زده و ادعا می کنید که او شریک هایی دارد، در حالی که او شما را آفریده و روزی داده است؟!

35:4Страница 435

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدۡ كُذِّبَتۡ رُسُلٞ مِّن قَبۡلِكَۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ٤

Если они сочтут тебя лжецом, то ведь до тебя посланников также считали лжецами. Но дела возвращаются к Аллаху.

و - ای رسول- اگر قومت تو را تکذیب کنند شکیبایی کن، زیرا تو اولین رسولی نیستی که قومش او را تکذیب می‌کنند، و امت‌های پیش از تو مانند عاد و ثمود و قوم لوط رسولان‌شان را تکذیب کردند، و تمام کارها فقط به‌سوی الله بازمی‌گردد، آن‌گاه تکذیب‌ کنندگان را نابود می‌کند، و رسولانش و مؤمنان را پیروز می‌گرداند.

35:5Страница 435

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلۡغَرُورُ ٥

О люди! Воистину, обещание Аллаха истинно. Пусть не обольщает вас мирская жизнь, и пусть соблазнитель (дьявол) не обольщает вас относительно Аллаха.

ای مردم، همانا - رستاخیز و جزای روز قیامت- که الله به آن وعده داده، حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد، پس نباید لذات و شهوات زندگی دنیا شما را از انجام عمل صالح به منظور آماده ‌شدن برای این روز بفریبد، و نباید شیطان با آراستن باطل، و تمایل به‌سوی زندگی دنیا شما را بفریبد.

35:6Страница 435

إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لَكُمۡ عَدُوّٞ فَٱتَّخِذُوهُ عَدُوًّاۚ إِنَّمَا يَدۡعُواْ حِزۡبَهُۥ لِيَكُونُواْ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ ٦

Воистину, дьявол является вашим врагом, так относитесь же к нему как к врагу. Он зовет свою партию к тому, чтобы они стали обитателями Пламени.

- ای مردم- به تحقیق که شیطان دشمنی همیشگی برای‌تان است، پس با التزام جنگ با او، او را دشمن بگیرید، شیطان پیروانش را فقط به کفر به الله فرامی‌خواند تا سرانجامِ آنها ورود به آتش شعله‌ور در روز قیامت باشد.

35:7Страница 435

ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٌ ٧

Тем, которые не уверовали, уготованы тяжкие мучения. А тем, которые уверовали и совершали праведные деяния, уготованы прощение и великая награда.

کسانی‌که به پیروی از شیطان به الله کفر ورزیده‌اند، عذابی سخت برای‌شان است، و کسانی‌که به الله ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند آمرزشی از جانب الله برای گناهان‌شان است، و پاداشی بزرگ از جانب او تعالی یعنی بهشت دارند.

35:8Страница 435

أَفَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ فَرَءَاهُ حَسَنٗاۖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۖ فَلَا تَذۡهَبۡ نَفۡسُكَ عَلَيۡهِمۡ حَسَرَٰتٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا يَصۡنَعُونَ ٨

Разве тот, кому его злодеяние представлено прекрасным и кто считает его благом, равен тому, кто следует прямым путем? Воистину, Аллах вводит в заблуждение того, кого пожелает, и ведет прямым путем того, кого пожелает. Не изводи себя скорбью по ним. Воистину, Аллах знает о том, что они творят.

همانا کسی‌که شیطان عمل بدش را برایش آراسته و او آن را نیکو می‌داند، مانند کسی نیست که الله حق را برایش آراسته و آن را حق می‌داند، زیرا الله هرکس را بخواهد گمراه می‌سازد، و هرکس را بخواهد هدایت می‌کند، و هیچ اجبار کننده‌ای ندارد، پس - ای رسول- خودت را از اندوه گمراه‌ شدن گمراهان هلاک نکن، زیرا الله سبحانه به آنچه انجام می‌دهند دانا است، و ذره‌ای از اعمال‌شان بر او پوشیده نمی‌ماند.

35:9Страница 435

وَٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ ٱلرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابٗا فَسُقۡنَٰهُ إِلَىٰ بَلَدٖ مَّيِّتٖ فَأَحۡيَيۡنَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ كَذَٰلِكَ ٱلنُّشُورُ ٩

Аллах - Тот, Кто посылает ветры, которые поднимают облака. Потом Мы гоним их в вымершие страны и оживляем ею (дождевою водой) землю после ее смерти. Таким же образом произойдет воскрешение.

و الله همان ذاتی است که بادها را فرستاد و این بادها ابرها را حرکت می‌دهند، سپس ابرها را به سرزمینی بدون گیاه می‌رانیم، و با آب آن، زمین را پس از اینکه خشک بود با گیاهانی که در آن می‌رویانیم زنده می‌کنیم، پس رستاخیز مردگان در روز قیامت همان‌گونه است که این زمین را پس از مرگ، با گیاهانی که در آن به ودیعه گذاشتیم زنده کردیم.

35:10Страница 435

مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡعِزَّةَ فَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ جَمِيعًاۚ إِلَيۡهِ يَصۡعَدُ ٱلۡكَلِمُ ٱلطَّيِّبُ وَٱلۡعَمَلُ ٱلصَّٰلِحُ يَرۡفَعُهُۥۚ وَٱلَّذِينَ يَمۡكُرُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞۖ وَمَكۡرُ أُوْلَٰٓئِكَ هُوَ يَبُورُ ١٠

Если кто жаждет могущества, то ведь могущество целиком принадлежит Аллаху. К Нему восходит прекрасное слово, и Он возносит праведное деяние (или праведное деяние возносит прекрасное слово; или праведное деяние возносит человека). А тем, которые замышляют злодеяния, уготованы тяжкие мучения, и их замыслы окажутся безуспешными.

هرکس عزت در دنیا یا آخرت را می‌خواهد نباید آن را جز از الله بخواهد، زیرا عزت دنیا و آخرت فقط برای الله است، یاد پاکش به‌سوی او صعود می‌کند، و عمل صالح بندگان به‌سوی او بالا می‌رود، و برای کسانی‌که نیرنگ‌های بد- مانند سوء قصد به جان رسول صلی الله علیه وسلم - می‌زنند عذابی سخت است، و مکر این کافران تباه و فاسد می‌شود، و هدفشان محقق نمی‌گردد.

35:11Страница 435

وَٱللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ جَعَلَكُمۡ أَزۡوَٰجٗاۚ وَمَا تَحۡمِلُ مِنۡ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلۡمِهِۦۚ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٖ وَلَا يُنقَصُ مِنۡ عُمُرِهِۦٓ إِلَّا فِي كِتَٰبٍۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ١١

Аллах создал вас из земли, затем - из капли, а затем сделал вас парами. Самка может зачать или родить только с Его ведома. Даруется долгожителю долгая жизнь или укорачивается его жизнь, все это есть в Писании (Хранимой скрижали). Воистину, это для Аллаха легко.

و الله همان ذاتی است که پدرتان آدم را از خاک آفرید، سپس شما را از نطفه آفرید، سپس شما را مردان و زنانی که با یکدیگر ازدواج می‌کنید قرار داد، و هیچ ماده‌ای جنینی برنمی‌دارد، و فرزندش را به دنیا نمی‌آورد مگر به علم او سبحانه، ذره‌ای از این امر بر او پنهان نمی‌ماند. و در عمر هیچ‌یک از مخلوقاتش افزوده نمی‌شود و از آن کاسته نمی‌شود جز اینکه در لوح محفوظ نوشته شده است. به‌راستی‌که این امر- یعنی آفرینش شما از خاک و آفرینش مرحله به مرحلۀ شما و نوشتن عمرهای‌تان در لوح محفوظ- بر الله آسان است.

35:12Страница 436

وَمَا يَسۡتَوِي ٱلۡبَحۡرَانِ هَٰذَا عَذۡبٞ فُرَاتٞ سَآئِغٞ شَرَابُهُۥ وَهَٰذَا مِلۡحٌ أُجَاجٞۖ وَمِن كُلّٖ تَأۡكُلُونَ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُونَ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ١٢

Не равны два моря (вида воды). Это - вкусное, пресное, приятное для питья, а это - соленое, горькое. Из каждого из них вы едите свежее мясо и добываете украшения, которые вы носите. Ты видишь, как корабли бороздят их, чтобы вы могли искать Его милость, - быть может, вы будете благодарны.

و دو دریا یکسان نیستند: یکی از آن دو بسیار شیرین و گوارا است، و به‌سبب شیرین بودنش نوشیدن آب آن آسان است، و دومی شورمزه و تلخ که از شوری زیاد امکان نوشیدن آب آن وجود ندارد، و از هر یک از این دو دریا گوشتی تازه یعنی ماهی می‌خورید، و از آن دو مرواریدهای ریز و درشت که برای زیور می‌پوشید استخراج می‌کنید، و - ای بیننده- کشتی‌ها را روی‌آورنده و پشت‌کننده می‌بینی که با حرکت خویش دریا را می‌شکافند تا با تجارت از فضل الله جستجو کنید، و باشد که از الله در قبال نعمت‌های زیادی که به شما ارزانی داشته سپاسگزاری کنید.

35:13Страница 436

يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ لَهُ ٱلۡمُلۡكُۚ وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ مَا يَمۡلِكُونَ مِن قِطۡمِيرٍ ١٣

Он удлиняет день за счет ночи и удлиняет ночь за счет дня. Он подчинил солнце и луну, и они движутся до назначенного срока. Таков Аллах, ваш Господь. Ему принадлежит власть, а те, к кому вы взываете помимо Него, не владеют даже плевой на финиковой косточке.

الله شب را در روز درمی‌آورد و بر طولش می‌افزاید، و روز را در شب درمی‌آورد و بر طولش می‌افزاید، و او سبحانه خورشید و ماه را رام کرده است، هر یک از این دو برای موعدی اندازه‌گیری شده که الله آن را می‌داند، یعنی روز قیامت، در حرکت هستند، آن ذاتی‌که تمام این موارد را مقدر و روان می‌کند همان الله پروردگارتان است؛ فرمانروایی فقط از آنِ او است، و بت‌هایی را که به جای او عبادت می‌کنید به اندازۀ پوشش هستۀ خرمایی مالک نیستند، پس چگونه آنها را به جای من عبادت می‌کنید؟!

35:14Страница 436

إِن تَدۡعُوهُمۡ لَا يَسۡمَعُواْ دُعَآءَكُمۡ وَلَوۡ سَمِعُواْ مَا ٱسۡتَجَابُواْ لَكُمۡۖ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَكۡفُرُونَ بِشِرۡكِكُمۡۚ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثۡلُ خَبِيرٖ ١٤

Когда вы взываете к ним, они не слышат вашей молитвы, а если бы даже услышали, то не ответили бы вам. В День воскресения они отвергнут ваше поклонение. Никто не поведает тебе так, как Ведающий.

اگر معبودهای‌تان را در دعا بخوانید دعای‌تان را نمی‌شنوند، زیرا آنها جماداتی بدون زندگی و گوش هستند، و - به فرض- اگر دعای‌تان را هم بشنوند به شما پاسخ نمی‌دهند، و روز قیامت از شرک و عبادتی که برای‌شان انجام دادید بیزاری می‌جویند، و - ای رسول- هیچ‌کس راستگوتر از الله سبحانه، تو را باخبر نمی‌کند.

35:15Страница 436

۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلۡفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَّهِۖ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ١٥

О люди! Вы нуждаетесь в Аллахе, тогда как Аллах - Богатый, Достохвальный.

ای مردم، شما در تمام کارها، و تمام احوال‌تان به الله نیازمندید، و الله همان ذات بی‌نیازی است که در هیچ‌چیز به شما نیاز ندارد، و بر آنچه که برای بندگانش مقدر می‌کند در دنیا و آخرت ستوده‌شده است.

35:16Страница 436

إِن يَشَأۡ يُذۡهِبۡكُمۡ وَيَأۡتِ بِخَلۡقٖ جَدِيدٖ ١٦

Если Он пожелает, то погубит вас и приведет новые творения.

اگر او سبحانه بخواهد شما را نابود کند و از بین ببرد به‌طور قطع این کار را خواهد کرد، و به جای شما مردمی را می‌آفریند که او را عبادت می‌کنند، و هیچ‌چیز را با او شریک نمی‌گردانند.

35:17Страница 436

وَمَا ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ بِعَزِيزٖ ١٧

Это нетрудно для Аллаха.

و بُردن و نابودی شما و آوردن مردمی جدید به جای شما، بر الله ناممکن نیست.

35:18Страница 436

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰۚ وَإِن تَدۡعُ مُثۡقَلَةٌ إِلَىٰ حِمۡلِهَا لَا يُحۡمَلۡ مِنۡهُ شَيۡءٞ وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبَىٰٓۗ إِنَّمَا تُنذِرُ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَۚ وَمَن تَزَكَّىٰ فَإِنَّمَا يَتَزَكَّىٰ لِنَفۡسِهِۦۚ وَإِلَى ٱللَّهِ ٱلۡمَصِيرُ ١٨

Ни одна душа не понесет чужого бремени, и если обремененная душа взмолится о том, чтобы ей помогли понести ее ношу, ничто не будет взято из нее, даже если просящий окажется близким родственником. Ты предостерегаешь только тех, которые боятся своего Господа, не видя Его воочию, и совершают намаз. Кто очищается, тот очищается во благо себе, и к Аллаху предстоит прибытие.

و هیچ شخص گناهکاری گناه گناهکار دیگری را برنمی‌دارد، بلکه هر گناهکاری گناه خودش را برمی‌دارد، و اگر کسی‌که از گناهانش سنگین‌بار است، از کسی بخواهد اندکی از گناهانش را به جای او بردارد ذره‌ای از گناهانش را به جای او برنخواهد داشت، هر چند آن شخصِ فراخوانده شده، خویشاوندش باشد. - ای رسول- تو فقط کسانی را از عذاب الله می‌ترسانی که در نهان از پروردگارشان می‌ترسند، و نماز را به کامل‌ترین وجه برپا می‌دارند، زیرا آنها هستند که از ترساندن تو سود می‌برند، و هرکس از گناهان- که بزرگترین آنها شرک است- پاک شود تنها به سود خودش پاک می‌شود؛ زیرا سود این کار به خودش بازمی‌گردد، و الله از طاعت او بی‌نیاز است، و بازگشت برای حسابرسی و جزا در روز قیامت به‌سوی الله است.

35:19Страница 437

وَمَا يَسۡتَوِي ٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡبَصِيرُ ١٩

Не равны слепой и зрячий,

و کافر و مؤمن جایگاه یکسانی ندارند، چنان‌که کور و بینا یکسان نیستند.

35:20Страница 437

وَلَا ٱلظُّلُمَٰتُ وَلَا ٱلنُّورُ ٢٠

мраки и свет,

و کفر و ایمان یکسان نیستند، چنان‌که تاریکی‌ها و نور یکسان نیستند.

35:21Страница 437

وَلَا ٱلظِّلُّ وَلَا ٱلۡحَرُورُ ٢١

тень и зной.

و بهشت و جهنم آثار یکسانی ندارند، چنان‌که سایه و باد سوزان یکسان نیستند.

35:22Страница 437

وَمَا يَسۡتَوِي ٱلۡأَحۡيَآءُ وَلَا ٱلۡأَمۡوَٰتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُسۡمِعُ مَن يَشَآءُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُسۡمِعٖ مَّن فِي ٱلۡقُبُورِ ٢٢

Не равны живые и мертвые. Воистину, Аллах дарует слух тому, кому пожелает, и ты не можешь заставить слышать тех, кто в могиле.

و مؤمنان و کافران یکسان نیستند، چنان‌که زندگان و مردگان یکسان نیستند، الله هرکس را که بخواهد هدایت کند شنوا می‌گرداند، و - ای رسول- تو نمی‌توانی کافران را که مانند مردگان قبرها هستند شنوا کنی.

35:23Страница 437

إِنۡ أَنتَ إِلَّا نَذِيرٌ ٢٣

Ты - всего лишь предостерегающий увещеватель.

و تو جز انذار دهنده‌ای از عذاب الله برای آنها نیستی.

35:24Страница 437

إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗاۚ وَإِن مِّنۡ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٞ ٢٤

Мы послали тебя с истиной добрым вестником и предостерегающим увещевателем, и нет ни одного народа, к которому не приходил бы предостерегающий увещеватель.

- ای رسول- به‌راستی‌که ما تو را با حقیقتی که هیچ تردیدی در آن نیست، مژده ‌دهندۀ مؤمنان به پاداشی گرامی که الله برای‌شان آماده ساخته است، و انذار دهندۀ کافران از عذابی دردناک که برای‌شان آماده کرده است، فرستادیم و در میان هر یک از امت‌های پیشین رسولی از جانب الله که آنها را از عذابش می‌ترساند گذشته است.

35:25Страница 437

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدۡ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَبِٱلزُّبُرِ وَبِٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُنِيرِ ٢٥

Если они не сочли тебя лжецом, то ведь их предшественники также считали лжецами посланников. Их посланники приносили им ясные знамения, Писания и освещающую книгу.

و - ای رسول- اگر قومت تو را تکذیب کنند شکیبایی کن، زیرا تو اولین رسولی نیست که قومش او را تکذیب کردند، و امت‌های پیش از اینها مانند عاد و ثمود و قوم لوط رسولان‌شان را تکذیب کرده‌اند، درحالی‌که رسولان‌شان از جانب الله حجت‌هایی آشکار و دلالت‌کننده بر راستگویی‌شان، و صحیفه‌ها و کتاب روشنگر برای کسی‌که در آن تدبر کند و بیندیشد آوردند.

35:26Страница 437

ثُمَّ أَخَذۡتُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۖ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ ٢٦

Затем Я схватил тех, которые не уверовали. Каким же было Мое обличение!

با این وجود به الله و رسولانش کفر ورزیدند و آنها را در آنچه که از جانب او تعالی آورده بودند تصدیق نکردند، و کسانی را که کفر ورزیدند نابود کردم، پس - ای رسول- بیندیش که کیفر من برای‌شان وقتی آنها را نابود ساختم چگونه بود.

35:27Страница 437

أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٖ مُّخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهَاۚ وَمِنَ ٱلۡجِبَالِ جُدَدُۢ بِيضٞ وَحُمۡرٞ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٞ ٢٧

Неужели ты не видишь, как Аллах ниспосылает с неба воду, посредством которой Мы взращиваем плоды различных цветов. В горах также есть различные тропы - белые, красные и совершенно черные.

- ای رسول- آیا ندیده‌ای که الله سبحانه آب باران را از آسمان فرود می‌آوَرَد، سپس با آن آب، میوه‌هایی با رنگ‌های مختلف به رنگ قرمز و سبز و زرد و سایر رنگ‌ها پس از اینکه درختان‌شان را از آن آب سیراب کردیم درمی‌آوریم، و از کوه‌ها راه‌هایی سفید و قرمز، و راه‌هایی بسیار سیاه است.

35:28Страница 437

وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مُخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَۗ إِنَّمَا يَخۡشَى ٱللَّهَ مِنۡ عِبَادِهِ ٱلۡعُلَمَٰٓؤُاْۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ ٢٨

Люди, животные и скот также бывают различных цветов. Боятся Аллаха среди Его рабов только обладающие знанием. Воистину, Аллах - Могущественный, Прощающий.

و از مردم، و از جانوران، و از دام‌ها (شتر و گاو و گوسفند) که مانند موارد مذکور رنگ‌های مختلفی دارند، و فقط بندگان دانا به او سبحانه هستند که مقام الله تعالی را بزرگ می‌شمردند و از او می‌ترسند؛ زیرا آنها هستند که صفات و احکام و دلایل قدرتش را می‌دانند، به‌راستی‌که الله ذات شکست ‌ناپذیری است که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌شود، و نسبت به گناهان بندگان توبه‌کارش بسیار آمرزنده است.

35:29Страница 437

إِنَّ ٱلَّذِينَ يَتۡلُونَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ يَرۡجُونَ تِجَٰرَةٗ لَّن تَبُورَ ٢٩

Воистину, те, которые читают Писание Аллаха, совершают намаз и расходуют из того, чем Мы наделили их, тайно и открыто, надеются на сделку, которая не окажется безуспешной,

همانا کسانی‌که کتاب الله را که آن را بر رسول‌مان فرو فرستادیم می‌خوانند و به آنچه در آن است عمل می‌کنند، و نماز را به بهترین وجه برپا می‌دارند، و از آنچه برای‌شان روزی داده‌ایم از باب زکات و غیر آن نهان و آشکارا انفاق می‌کنند، با این اعمال به تجارتی از جانب الله که هرگز کساد نمی‌شود امید دارند.

35:30Страница 437

لِيُوَفِّيَهُمۡ أُجُورَهُمۡ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ غَفُورٞ شَكُورٞ ٣٠

дабы Он вознаградил их сполна и даже добавил от Своей милости. Воистину, Он - Прощающий, Благодарный.

تا الله پاداش اعمال‌شان را کامل بدهد، و از فضل خویش بر آنها بیفزاید، زیرا سزاوار این کار است، به‌راستی‌که او سبحانه نسبت به گناهان مُتَّصِفان به این صفات، بسیار آمرزنده است، و حق‌شناس اعمال نیکشان است.

35:31Страница 438

وَٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ هُوَ ٱلۡحَقُّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِعِبَادِهِۦ لَخَبِيرُۢ بَصِيرٞ ٣١

Писание, которое Мы внушили тебе в откровении, является истиной, которая подтверждает то, что было до него. Воистину, Аллах ведает о Своих рабах и видит их.

و - ای رسول- کتابی که به‌سوی تو وحی کردیم همان حقیقتی است که هیچ تردیدی در آن راه ندارد، و تصدیق‌کنندۀ کتاب‌های پیشین است، به‌راستی‌که الله نسبت به بندگانش بسیار آگاه و بیناست، و او تعالی به رسول هر امتی آنچه را که در زمان خویش به آن نیاز دارند وحی می‌کند.

35:32Страница 438

ثُمَّ أَوۡرَثۡنَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَيۡنَا مِنۡ عِبَادِنَاۖ فَمِنۡهُمۡ ظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ وَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞ وَمِنۡهُمۡ سَابِقُۢ بِٱلۡخَيۡرَٰتِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ ٣٢

Потом Мы дали Писание в наследие тем из Наших рабов, которых Мы избрали. Среди них есть такие, которые несправедливы к самим себе, умеренные и опережающие других в добрых делах с дозволения Аллаха. Это и есть большая милость.

سپس به امت محمد صلی الله علیه وسلم که آنها را بر سایر امت‌ها برگزیدیم قرآن را عطا کردیم، اما برخی از آنها با انجام محرمات و ترک واجبات بر خود ستم می‌کنند، و برخی از آنها با انجام واجبات و ترک محرمات، با ترک برخی مستحبات و انجام برخی مکروهات میانه‌رو هستند، و برخی از آنها به اذن الله در نیکی‌ها پیشتاز هستند، که این امر با انجام واجبات و مستحبات و ترک محرمات و مکروهات حاصل می‌شود. امر مذکور- یعنی برگزیدن امت اسلام و اعطای قرآن به آنها- بزرگترین فضیلت است که هیچ فضیلت دیگری با آن برابری نمی‌کند.

35:33Страница 438

جَنَّٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا يُحَلَّوۡنَ فِيهَا مِنۡ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٖ وَلُؤۡلُؤٗاۖ وَلِبَاسُهُمۡ فِيهَا حَرِيرٞ ٣٣

Они войдут в сады Эдема, где будут украшены браслетами из золота и жемчугом, а их убранство будет из шелка.

بهشت‌های جاویدانی که برگزیدگان در آن درمی‌آیند، و مروارید و دست‌بندهایی طلایی در آن می‌پوشند، و لباس‌شان در آنجا ابریشم است.

35:34Страница 438

وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِيٓ أَذۡهَبَ عَنَّا ٱلۡحَزَنَۖ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٞ شَكُورٌ ٣٤

Они скажут: «Хвала Аллаху, Который избавил нас от печали! Воистину, наш Господь - Прощающий, Благодарный.

و پس از ورودشان به بهشت می‌گویند: تمام ستایش‌ها از آن الله است که اندوهِ ورود به جهنم را که از آن می‌ترسیدیم از ما برطرف کرد، به‌راستی‌که پروردگار ما نسبت به گناهان بندگان توبه‌کارش بسیار آمرزنده، و قدرشناس طاعت‌شان است.

35:35Страница 438

ٱلَّذِيٓ أَحَلَّنَا دَارَ ٱلۡمُقَامَةِ مِن فَضۡلِهِۦ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٞ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٞ ٣٥

Он поселил нас по Своей милости в Вечной обители, где нас не коснется ни усталость, ни изнеможение».

ذاتی‌که به فضل خویش، نه به قدرت و نیرویی از جانب ما، ما را در سرای ابدی- که هیچ انتقالی پس از آن نیست- جای داد، و هیچ رنج و زحمتی در آن به ما نمی‌رسد.

35:36Страница 438

وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقۡضَىٰ عَلَيۡهِمۡ فَيَمُوتُواْ وَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُم مِّنۡ عَذَابِهَاۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي كُلَّ كَفُورٖ ٣٦

А тем, которые не уверовали, уготован огонь Геенны. С ними не покончат так, чтобы они могли умереть, и их мучения не облегчатся. Так Мы воздаем каждому неверующему.

و کسانی‌که به الله کفر ورزیده‌اند آتش جهنم برای‌شان است که برای همیشه در آن می‌مانند، و مرگ برای‌شان مقدر نمی‌شود تا بمیرند و از عذاب راحت شوند، و ذره‌ای از عذاب جهنم نیز بر آنها تخفیف داده نمی‌شود، مانند این جزا، روز قیامت هر ناسپاس از نعمت‌های پروردگارش را جزا می‌دهیم.

35:37Страница 438

وَهُمۡ يَصۡطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ أَوَلَمۡ نُعَمِّرۡكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ ٱلنَّذِيرُۖ فَذُوقُواْ فَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٍ ٣٧

Там они возопят: «Господь наш! Выведи нас отсюда, и мы будем поступать праведно, а не так, как мы поступали прежде». Разве Мы не даровали вам жизнь достаточно долгую для того, чтобы опомнился тот, кто мог опомниться? Да и предостерегающий увещеватель приходил к вам. Вкусите же наказание, и нет для беззаконников помощников.

و آنها در جهنم با بلندترین حد فریاد برمی‌آورند و این‌گونه درخواست کمک می‌کنند: پروردگارا، ما را از جهنم درآوَر تا عملی صالح و مخالف آنچه در دنیا مرتکب می‌شدیم انجام دهیم تا به رضایت تو دست یابیم، و از عذاب نجات پیدا کنیم، اما الله این‌گونه به آنها پاسخ می‌دهد: آیا عمری را که در آن هرکس بخواهد پند بگیرد پند می‌گرفت، و به‌سوی الله توبه می‌کرد و عمل صالح انجام می‌داد برای زندگی شما قرار ندادیم، و رسولی انذار دهنده از عذاب الله به‌سوی شما نیامد؟! بعد از تمام این موارد، هیچ دلیل و عذری ندارید، پس عذاب جهنم را بچشید، و کسانی‌که با کفر و گناهان به خودشان ستم کرده‌اند هیچ یاوری ندارند که آنها را از عذاب الله نجات دهد یا آن را برای‌شان تخفیف دهد.

35:38Страница 438

إِنَّ ٱللَّهَ عَٰلِمُ غَيۡبِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٣٨

Аллах - Ведающий сокровенное небес и земли. Он ведает о том, что в груди.

به‌راستی‌که الله دانای نهان آسمان‌ها و زمین است، و ذره‌ای از آن از دستش نمی‌رود، همانا او از خیر و شری که بندگانش در سینه‌های‌شان پنهان می‌دارند آگاه است.

35:39Страница 439

هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَكُمۡ خَلَٰٓئِفَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ فَمَن كَفَرَ فَعَلَيۡهِ كُفۡرُهُۥۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ كُفۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ إِلَّا مَقۡتٗاۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ كُفۡرُهُمۡ إِلَّا خَسَارٗا ٣٩

Он - Тот, Кто сделал вас преемниками на земле. Кто не уверовал, тот не уверовал во вред себе. Неверие не прибавляет неверующим перед их Господом ничего, кроме ненависти. Неверие не прибавляет неверующим ничего, кроме убытка.

- ای مردم- او همان ذاتی است که در زمین، برخی از شما را جانشین برخی دیگر قرار داد تا شما را بیازماید چگونه عمل می‌کنید، پس هرکس به الله و آنچه رسولانش آورده‌اند کفر ورزد گناه و کیفر کفرش به خودش بازمی‌گردد، و کفرش به الله زیان نمی‌رساند، و کفر کافران نزد پروردگارشان سبحانه جز بر خشم شدید از آنها نمی‌افزاید، و چیزی جز زیان نصیب آنها نمی‌کند، چون آنچه را الله در بهشت به شرط ایمان آنها برای‌شان آماده ساخته است تباه می‌سازند.

35:40Страница 439

قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ شُرَكَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ أَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ كِتَٰبٗا فَهُمۡ عَلَىٰ بَيِّنَتٖ مِّنۡهُۚ بَلۡ إِن يَعِدُ ٱلظَّٰلِمُونَ بَعۡضُهُم بَعۡضًا إِلَّا غُرُورًا ٤٠

Скажи: «Думали ли вы о своих сотоварищах, к которым вы взываете помимо Аллаха? Покажите мне, какую часть земли они сотворили? Или же они являются совладельцами небес?». Или же Мы даровали им Писание, ясными знамениями которого они руководствуются? О нет! Обещания беззаконников друг другу являются всего лишь обольщением.

- ای رسول- به این مشرکان بگو: از شریکان‌تان که آنها را به جای الله عبادت می‌کنید به من خبر دهید، چه چیزی از زمین آفریده‌اند؟ آیا کوه‌های زمین را؟ یا رودهایش؟ یا جنبندگانش را آفریده‌اند؟ یا آنها در آفرینش آسمان‌ها شریکان الله هستند؟ یا کتابی به آنها داده‌ایم که حجتی بر صحت عبادت شریکان‌شان توسط آنها در آن کتاب است؟ هیچ‌یک از این موارد حاصل نیست، بلکه کسانی‌که با کفر و گناهان به خودشان ستم کرده‌اند جز فریب به یکدیگر وعده نمی‌دهند.

35:41Страница 439

۞ إِنَّ ٱللَّهَ يُمۡسِكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ أَن تَزُولَاۚ وَلَئِن زَالَتَآ إِنۡ أَمۡسَكَهُمَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورٗا ٤١

Воистину, Аллах удерживает небеса и землю, чтобы они не сдвинулись. А если они сдвинутся, то никто другой после Него их уже не удержит. Воистину, Он - Выдержанный, Прощающий.

همانا الله سبحانه آسمان‌ها و زمین را به گونه‌ای که از بین نروند نگاه می‌دارد، و - بنا بر فرض- اگر از بین بروند هیچ‌کس نمی‌تواند آنها را پس از او سبحانه از نابودی نگاه دارد. به‌راستی‌که او تعالی ذات بسیار بردباری است که در کیفر شتاب نمی‌کند، و نسبت به گناهان بندگان توبه‌کارش بسیار آمرزنده است.

35:42Страница 439

وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ لَئِن جَآءَهُمۡ نَذِيرٞ لَّيَكُونُنَّ أَهۡدَىٰ مِنۡ إِحۡدَى ٱلۡأُمَمِۖ فَلَمَّا جَآءَهُمۡ نَذِيرٞ مَّا زَادَهُمۡ إِلَّا نُفُورًا ٤٢

Они принесли величайшие клятвы именем Аллаха о том, что если к ним придет предостерегающий увещеватель, то они встанут на более правильный путь, чем любая другая община. Когда же к ним явился предостерегающий увещеватель, это не увеличило в них ничего, кроме отвращения.

و این کافران تکذیب‌کننده به صورت مؤکد و سخت سوگند یاد کردند که: اگر رسولی از جانب الله بیاید که آنها را از عذاب بترساند به‌طور قطع از یهودیان و نصاری و دیگران استوارتر و بیشتر پیرو حق خواهند بود، اما وقتی محمد صلی الله علیه وسلم به عنوان فرستاده‌ای از جانب پروردگارش آمد که آنها را از عذاب الله می‌ترساند آمدن او فقط دوری از حق و تعلق به باطل را نصیب آنها کرد، و به سوگندهای موکّدی که می‌گفتند هدایت‌یافته‌تر از پیشینیان خود خواهند بود وفا نکردند.

35:43Страница 439

ٱسۡتِكۡبَارٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَكۡرَ ٱلسَّيِّيِٕۚ وَلَا يَحِيقُ ٱلۡمَكۡرُ ٱلسَّيِّئُ إِلَّا بِأَهۡلِهِۦۚ فَهَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ ٱلۡأَوَّلِينَۚ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَبۡدِيلٗاۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَحۡوِيلًا ٤٣

Это произошло потому, что они превозносились на земле и замышляли зло. Но злое ухищрение окружает (или поражает) только тех, кто творит зло. Неужели они ожидают чего-либо иного, кроме участи первых поколений? Ты не найдешь замены для установления Аллаха и не найдешь возможности уклониться от установления Аллаха.

و سوگندشان به الله بر آنچه که به آن سوگند یاد کردند از روی حسن نیت و قصد سالم نبود، بلکه برای گردنکشی در زمین و فریب‌دادن مردم بود، و مکر بد فقط صاحبان مکرزنندۀ خودش را فرامی‌گیرد، پس آیا این مستکبران مکرزننده جز سنت ثابت الله را انتظار می‌برند؛ یعنی نابودشدن‌شان همان‌گونه که امثال آنها از میان پیشینیان را نابود کرد؟! و هرگز در سنت الله در نابودی مستکبران نه هیچ تبدیلی خواهی یافت به اینکه بر آنها واقع نشود، و نه هیچ دگرگونی‌ای به اینکه بر غیر آنها واقع شود؛ زیرا این سنت ثابت الهی است.

35:44Страница 439

أَوَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ وَكَانُوٓاْ أَشَدَّ مِنۡهُمۡ قُوَّةٗۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعۡجِزَهُۥ مِن شَيۡءٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَلِيمٗا قَدِيرٗا ٤٤

Разве они не странствовали по земле и не видели, каким был конец тех, кто был до них? Они были сильнее их, но ничто не способно сбежать от Аллаха ни на небесах, ни на земле. Воистину, Он - Знающий, Всемогущий.

آیا تکذیب‌کنندگان تو از میان قریش در زمین نگشته‌اند تا بیندیشند سرانجام کسانی از امت‌های پیش از آنها که تکذیب کردند چگونه بوده است؟ آیا سرانجام بدی نداشته‌اند وقتی الله آنها را نابود ساخت، درحالی‌که نیرومندتر از قریش بودند؟! و هیچ چیزی نه در آسمان‌ها و نه در زمین الله را درمانده نخواهد کرد، زیرا او از اعمال این تکذیب‌ کنندگان بسیار آگاه است، و ذره‌ای از اعمال‌شان نه بر او پوشیده می‌ماند و نه از دستش می‌رود، و بر نابودی آنها هرگاه بخواهد بسیار توانا است.

35:45Страница 440

وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِمَا كَسَبُواْ مَا تَرَكَ عَلَىٰ ظَهۡرِهَا مِن دَآبَّةٖ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِۦ بَصِيرَۢا ٤٥

Если бы Аллах стал наказывать людей за то, что они приобретают, то Он не оставил бы на ее (земли) поверхности ни единого живого существа, но Он предоставляет им отсрочку до назначенного срока. Их срок настанет, и Аллах видит Своих рабов.

و اگر الله کیفر مردم را به‌سبب معاصی و گناهانی که مرتکب می‌شوند به تعجیل اندازد، به‌طور قطع فوراً تمام اهالی زمین و چارپایان و اموالی را که در اختیار دارند به سرعت نابود خواهد کرد، اما او سبحانه تا زمانی مشخص در علم خویش یعنی روز قیامت به آنها مهلت می‌دهد، و چون روز قیامت فرا رسد به‌راستی‌که الله نسبت به بندگانش بسیار بینا است و هیچ‌چیز از آنها بر او پوشیده نمی‌ماند، آن‌گاه آنها را در قبال اعمال‌شان جزا می‌دهد؛ اگر خیر باشد جزای خیر، و اگر شر باشد جزای شر می‌دهد.

Текст: Quranic Universal Library (Tarteel) через spa5k/tafsir_api (MIT), в зафиксированной версии. Аяты: Quran Foundation. Источники и лицензии

Содержание

Аят аль-Курси36Аль-Кахфстр. 42джуз 15Бухари 1Муслим 2999

Вид

Тема
Размер текста
Вид

Read in English