Гафир

د بقرې سورت په پيل کې د دغو غوندې تورو په اړه تفصيل تېر شو.

د قرآن نازلیدل د هغه غالب الله له لوري پر خپل رسول محمد صلی الله عليه وسلم، چې هيڅوک پرې نه شي برلاسی کیدلی او د خپلو بنده ګانو پر مصلحتونو ښه پوهه لرل.

د ګناهکارو د ګناهونو بښونکی، له بندګانو يې چې څوک توبه وباسي د هغو توبه منونکی، او څوک يې چې له ګناهونو توبه نه وباسي د هغو لپاره سخت عذاب ورکوونکی، د ښېګڼې او فضل څښتن، له هغه پرته بل په حقه معبود نشته، د قيامت په ورځ يوازې همغه د پناه ځای دی، نو هغوی ته به د هغه څه بدله ورکړي چې وړ يې دي.

د الله پر يووالي او د رسولانو پر رېښتينولۍ يې دلالت کوونکو آيتونو کې يوازې هغه کسان جګړې کوي چې د خپلو عقلونو د خرابوالي له امله يې پر الله کفر کړی وي، نو پر هغوی مه خپه کېږه، او نه دې پر هغوی د روزۍ او پېرزوينو پراخوالی تا په دوکه کې اچوي ، د هغوی همداسې پرېښودل د هغوی لپاره استدراج او له هغوی سره چل دی.

له دې مخکې د نوح قوم دا خبره درواغ وګڼله، د نوح له قوم وروسته نورو ډلو درواغ وګڼله، عاديانو ثموديانو، د لوط قوم او د مدين خلکو درواغ وګڼله، فرعون درواغ وګڼله، او له امتونو هر امت د خپل رسول د رانيولو هوډ وکړ چې ويې وژني، او په ورسره باطل يې جګړه کوله ترڅو حق پرې له منځه يوسي، نو دغه ټول امتونه مې را ونيول، فکر وکړه چې هغوی لره زما سزا څنګه وه، ډېره سخته سزا وه.

لکه څنګه چې الله د دغو درواغ ګڼونکو امتونو د تباهۍ پرېکړه وکړه، ای رسوله! ثابت شوې ستا درب فیصله په کافرانو چې یقینا جهنمیان به وي

ای رسوله! هغه پرېښتې چې ستا د پالونکي عرش يې پورته کړی او کومې چې ترې چاپېره دي، هغوی يې د پالونکي پاکي بيانوي له هغه څه چې وړ يې نه دی، او پر هغه باور لري، او د هغو خلکو لپاره بښنه غواړي چې پر الله يې ايمان راوړی، چې په خپله دعا کې داسې وايي: ای زموږ پالونکيه! ستا پوهه او لورېينه هرڅه ته پراخه ده، هغو خلکو ته بښنه وکړه چې له خپلو ګناهونو يې توبه کړې ده او ستا د دين پيروي يې کړې او له اوره يې وساته چې ور ونه رسيږي.

پرېښتې وايي: اې زموږ پالونکيه! مؤمنان هغو تلپاتې جنتونو ته ننباسه چې ژمنه دې ورسره کړې ده چې ور ننباسې به يې، او له پلرونو، مېرمنو او اولادونو يې هغه خلک هم ورسره ننباسه چې نېک عمل يې کړی، له شک پرته ته داسې برلاسی يې چې هيڅوک نه شي درباندې برلاسی کېدلای، په خپل تقدير او تدبير کې دې حکيم يې.

او هغوی له بدو کړنو يې وساته، پر هغو سزا مه ورکوه، او څوک چې دې د قيامت په ورځ د بدو کړنو له امله له سزا وساتل؛ نو لورېينه دې پرې وکړه، او دغه له عذابه ساتل او جنت ته د داخلېدلو لورېينه هغه لويه بريا ده چې هيڅ بريا نه شي ورته نېږدې کېدلای.

پرته له شکه هغه کسان چې پر الله او د هغه پر رسولانو يې کفر کړی د قيامت په ورځ چې کله اور ته ننوځي، پرځانونو غوسه او لعنت کوي وايي به: ستاسو لپاره د الله کينه ستاسو د خپلو ځانونو لپاره ستاسو تر کينې لويه ده کله چې تاسو په دنيا کې پر الله ايمان راوړلو ته رابلل کېدلی خو تاسو پرې کفر کولو او له هغه سره مو نور معبودان شريکول.

کافران به پر خپلو ګناهونو د اقرار کوونکو په توګه هغه مهال چې اقرار او توبه به يې ګټه نه ورته رسوي، ووايي: ای زموږ پالونکيه! موږ دې دوه ځلې مړه کړو، داسې چې موږ نه وو؛ تا را پيداکړو، بيا دې له دغه پيدايښت وروسته بيا مړه کړو، او دوه ځلې دې ژوندي کړو، يو ځل له نشت څخه په را پيداکولو سره بيا د راپاڅولو لپاره په را ژوندي کولوسره، نو موږ پر خپلو هغو ګناهونو اعتراف وکړ چې کړې مو دي، آيا له اوره د وتلو کومه لار شته چې پرې ولاړشو، او ژوند ته ور وګرځو ترڅو خپل عملونه سم کړو او ته له موږ راضي شې؟!.

دغه عذاب چې تاسو ته درکول کيږي د دې له امله چې کله به يوازې الله را بلل کېدلو او شريک به نه ورسره نيول کېدلو تاسو به انکار ترې کولو او د هغه لپاره به مو شريکان نيول، او کله به چې شريک ورسره نيول کېدلو ايمان به مو پرې راوړلو، نو پرېکړه يوازې هغه الله لره ده چې په ذات، مرتبه او برلاسۍ کې لوړ دی، داسې لوی دی چې هر څه ترې کښته دي.

الله هغه ذات دی چې په شاوخوا او ځانو کې مو نښانې درښای، ترڅو خپل ځواک او يووالي ته مو لارښوونه وکړي، او له اسمانه د باران اوبه درته رانازلوي، تر څو د دې لامل شي چې له شينګيو او، کښتونو او نورو شيانو روزي ترلاسه کړئ، او د الله له نښانو يوازې هغه څوک پند اخلي چې هغه ته توبه کوونکی مخلص ورګرځي.

الله رابلئ ای مومنانو په دې حال کې چې اخلاص کوونکي یاستئ خاص هغه لره په طاعت او بلنه کې نه مشرکان، اګر که دا رنګه کیدل ستاسې کافران بد ګڼي او غسه کو هغوی لره

هغه د دې وړ دی چې په را بلنه او پيروۍ کې يوازې کړل شي،هغه د اوچتو درجو والا ذات دی، په تمامه معنی جدا دی د ټول مخلوق څخه او هغه د لوی عرش پالونکی دی، له بندګانو يې چې چاته وغواړي وحي پرې رانازلوي، ترڅو هغوی په خپله هم ژوندي شي او نور هم را ژوندي کړي او د قيامت له هغې ورځې خلک ووېروي چې لومړني او وروستني به پکې سره مخامخ کيږي.

په کومه ورځ چې هغوی په يو هموار میدان کې را ټول شي او له الله د هغوی هيڅ هم پټ نه وي، نه په خپله هغوی، نه يې کړنې او نه يې بدله،الله به پوښتنه وکړي:: نن پاچايي چا لره ده؟! يوازې يو ځواب به وي، پاچايي يوازې هغه الله لره ده چې په ذات، صفاتو او کړنو کې يو دی، داسې برلاسی دی چې پر هرڅه برلاسی دی او هر څه ورته غاړه اېښې ده.

نن به هر چاته د هغه د کړي عمل بدله ورکول کيږي، که ښه و نو ښه بدله به يې وي، او که بد و نو بده بدله به يې وي، په دغه ورځ کې هيڅ ظلم نشته، ځکه پرېکړه کوونکی عادل الله دی، له شک پرته الله د خپلو بنده ګانو ژر حساب اخېستونکی دی ځکه د هغه پوهه پرې چاپېره ده.

ای رسوله! هغوی د قيامت له ورځې ووېروه، دغه د قيامت ورځ چې نېږدې ده، هغه چې راتلونکې ده، او هر راتلونکی نېږدې وي، په دغه ورځ به زړونه د وېرې له سختۍ راپورته وي، تردې چې د څښتنانو مريو ته به يې را رسيږي، هغه کسان چې چوپ وي له هغوی به هيڅوک خبرې نه کوي مګر چاته چې رحمن (بې حده مهربان ذات] اجازه ورکړي، او هغه ظالمان چې پرځانونو يې د شرک او ګناهونو له امله ظلم کړی هغوی لره به نه دوست وي، نه خپل او نه سپارښتونکی چې خبره يې و منل شي کله که په تقدير کې د هغه لپاره دا خبره وي چې سپارښتنه دې وکړي.

الله پر هغه څه پوهيږي چې د کتونکو سترګې يې په پټه په تېزۍ تر سره کوي، او پر هغه هم پوهيږي چې سينې يې پټوي، پر هغه له دغه څخه هيڅ هم پټ نه دي.

او الله په عدل پرېکړه کوي، چې پر هيچا به د هغه د نېکيو په کمولو او په بديو کې په زياتولو ظلم نه کوي، او هغه څه چې مشرکان يې له الله پرته عبادت کوي هغوی به د هيڅ پرېکړه هم نه شي کولای، ځکه هغوی د څه واک نه لري، له شک پرته همغه الله د خپلو بندګانو د ويناوو اورېدونکی او د نيتونو او کړنو ليدونکی يې دی، او پردې به هغوی ته بدله ورکړي.

آيا دغه مشرکان په ځمکه کې نه دي ګرځېدلي، فکر به يې کړی وای، چې له هغوی مخکې د درواغ ګڼونکو امتونو پايله څنګه وه؟ پايله يې ډېره بده وه، دغه امتونه د ځواک له پلوه له دوی زيات وو، په ځمکه يې د شيانو په جوړولو داسې اغېز کړی وو، چې دغو خلکو پرې نه دی کړی، خو الله د هغوی د ګناهونو له امله يې تباه کړل، چې د الله له عذابه د هغوی لپاه هيڅ منع کوونکی نشته تر څو يې ترې منع کړی وای.

دغه عذاب چې هغوی ته ورسېدلو، يوازې د دې له امله چې هغوی ته د الله له لوري له څرګندو نښانو او ښکاره دلايلو سره يې رسولان راغلل، خو هغوی په الله کفر وکړ او د هغه رسولان يې درواغجن وګڼل، سره له دې چې هغوی پياوړي وو خو الله راونيول او تباه يې کړل، له شک پرته هغه سپېڅلی ذات پياوړی او د هغه چا لپاره د سختې سزا ورکوونکی دی چا چې کفر پرې کړی او رسولان يې درواغجن ګڼلي دي.

یقینا لیږلی وو مونږ موسی-علیه السلام-په ښکاره معجرو او عذر ختموونکي دلیل.

فرعون د هغه وزيرهامان او قارون ته، هغوی وويل: موسی کوډګر درواغجن دی په هغه څه کې چې دعوی يې کوي چې ګواکې هغه رسول دی.

نو کله چې موسی پر خپله رېښتينولۍ دلالت کوونکي دليل سره ورته راغی، فرعون وويل: د هغو کسانو اولادونه ووژنئ چې له موسی سره يې ايمان راوړی او مېرمنې يې د هغوی د سپکاوي په موخه ژوندۍ پرېږدئ، او د کافرانو چل چې په وژلو يې د مؤمنانو د شمېر د کموالي امر کړی دغه يوازې تباه او له منځه تلونکی امر دی چې هيڅ اغېز نه لري.

او فرعون وويل: ما پرېږدئ چې موسی د هغه د سزا په ډول ووژنم، او د هغه رب پرېږدئ چې له ما يې وژغوري، او زه د دې پروا نه لرم چې هغه يې پالونکی رابولي، زه وېرېږم چې هغه به ستاسو هغه دين دربدل کړي چې تاسو پرې ياست او يا به په وژلو او ورانکارۍ په ځمکه کې فساد را ولاړ کړي.

او موسی عليه السلام چې کله د فرعون په ګوت څنډنه پوه شو ويې ويل: ما خپل پالونکي او ستاسو پالونکي ته له هر هغه لويي کوونکي پناه وړې چې له حق او پر هغه د ايمان راوړلو څخه لويي کوي، چې د قيامت پر ورځ او په هغو کې د حساب او سزا په اړه باور نه لري.

د فرعون له کورنۍ يو پر الله ايمان لرونکي سړي په داسې حال کې چې له خپل قومه يې ايمان پټولو، د هغوی لخوا يې د موسی د وژلو هوډ بد ګڼلو وويل: آيا تاسو پرته له ګناه يوسړی يوازې له دې امله وژنئ چې وايي: زما پالونکی الله دی، په داسې حال کې چې تاسو ته له داسې دليلونو او حجتونو سره راغلی چې د هغه د دغې دعوې پر رېښتينولۍ دلالت کوي چې هغه د خپل پالونکي لخوا را لېږل شوی دی؟! که چېرې هغه درواغجن وي، نو د درواغو زيان به يې هغه ته راګرځي، او که رېښتينی وي، نو ځينې هغه سزا به په بيړه در ورسيږي چې ژمنه يې درسره کوي، له شک پرته الله هغه چاته د حق توفيق نه ورکوي چې د هغه له پولو اوړي، پر هغه او د هغه پر رسولانو تور تړي.

ای زما قومه! نن تاسو لره پاچايي ده او د مصر په ځمکه کې برلاسي ياست، که د موسی د وژلو له امله موږته د الله عذاب راشي، څوک به مو مرسته وکړي؟! فرعون وويل: رایه به زما رايه وي او پرېکړه به زما پرېکړه وي، زما رايه داده چې موسی ووژنم، ترڅو د شر او فساد مخه ونيول شي، او زه يوازې د سم او حق لوري ته مو لارښوونه کوم.

او هغه کس چې ايمان يې راوړی قوم ته يې د نصيحت کوونکي په توګه وويل: که موسی مو په ظلم او تيري ووژلو زه پرتاسو د داسې عذاب له راتلو وېرېږم لکه پر هغو خلکو چې راغلی و چې د خپلو پخوانيو رسولانو پر خلاف ډلې ډلې شوي وو، نو الله هغوی تباه کړل.

لکه د هغه چا عادت چې کفر يې کړی او رسولان يې درواغجن ګڼلي دي، د نوح د قوم، عاد، ثمود او هغو خلکو غوندې چې له هغوی وروسته وو، پرته له شکه الله هغوی د خپل کفر او د رسولانو د درواغ ګڼلو له امله تباه کړل، او الله بندګانو لره ظلم نه خوښوي، او يوازې د هغوی د ګناهونو له امله پوره پوره سزا ورکوي.

او ای زما قومه! زه پر تاسو د قيامت له ورځې ډارېږم، هغه ورځ چې ځينې خلک به ځينې نور د خپلوۍ او مرتبې له امله رابولي په دې ګومان چې دغه لار هغوی ته په دغه وېروونکي ځای کې ګټه رسوي.

په کومه ورځ چې د اور له وېرې په شا ګرځېدونکي تېښته کوئ، د الله له عذابه به کوم منع کوونکی تاسو لره منع نه شي کړلای او الله چې د چا مرسته پرېږدي او د ايمان راوړلو توفيق ورنه کړي، نو هغه لره هيڅ لارښود نشته چې لارښوونه يې وکړي، ځکه د لارښوونې توفيق يوازې د هغه په لاس کې دی.

او په رېښتيا له موسی مخکې يوسف د الله پر يووالي له څرګندو دليلو سره درته راغی، تاسو تل په شک او د هغه څه په اړه په درواغ ګڼلو کې ياستی چې درته راغلي دي، آن تردې چې کله هغه وفات شو شک او تردد مو لا زيات شو او ومو ويل: له هغه وروسته هيڅکله الله بل رسول نه راليږي. له حقه ستاسو د دغې لارورکۍ غوندې الله هر هغه څوک لارورکی کوي چې د الله له پولو اوړي چې د هغه په يووالي کې شک کوونکی وي.

هغه کسان چې د الله په آيتونو کې جګړې کوي چې راشي ورته په دې موخه چې رد یې کړي بې دلیله! د الله په ایتونو کې بې دلیله جګړې کول د الله او هغوکسانو پر وړاندې چې پر الله او د هغه پر رسولانو يې ايمان راوړی غټه د غوسې خبره ده. لکه څنګه چې الله د دغوجګړه کوونکو پر زړونه مهر لګولی چې زموږ په آيتونو کې د هغو د باطلولو لپاره جګړې کوي، هر هغه څوک چې د حق څخه ځان لوی ګڼي د ځان د پاسه سر نه مني د هغه په زړه هم الله مهر وهي، حق ته به لار نه مومي او خير ته به لار نه پيداکوي.

فرعون خپل وزير هامان ته وويل: ای هامانه! ما لره يوه دنګه ماڼۍ جوړه کړه په دې هيله چې هغو لارو ته به ورسېږم.

په دې هيله چې اسمانونو ته رسېدلو لارو ته ورسېږم، نو د موسی هغه پالونکی ووينم چې هغه يې په حقه د معبود والي ګومان کوي او زه فکر کوم چې موسی په خپله دعوی کې درواغجن دی. همدا راز فرعون ته يې ناوړه عمل ښکلی ښکاره شو کله يې چې له هامانه هغه غوښتنه وکړه چې ترې ويې غوښتل، او د حق له لارې د لارورکۍ لارې ته واوښتلو، او د فرعون هغه چل چې د باطل ښکاره کولو لپاره هغه پرې و او د هغه حق باطلول چې موسی ورسره راغلی و يوازې په زيان کې دي، ځکه پايله يې ناکامي او خپله هڅه کې نه بريا او داسې بدبختي ده چې تر پايه به وي.

او د فرعون له کورنۍ چې کوم سړي ايمان راوړی و هغه قوم ته د نصيحت کوونکي او د حق لارې ښوونکي په توګه وويل: ای زما قوم! پيروي مې وکړئ چې حق ته مو لارښوونه او سمې لارې ته مو لارښوونه وکړم.

ای زما قومه! دغه د دنيا ژوند په ختمېدونکو مزو ګټه اخېستنه ده، نو پای ته رسېدونکې ګټه مو دې دوکه نه کړي، او د آخرت په ژوند کې چې کوم تلپاتې نه ختمېدونکي پېرزوينې دي هغه د تلپاتې کرارۍ او اوسېدو ځای دی، نو د الله په پيروۍ د هغه لپاره عمل وکړئ او د آخرت له عمله د دنيا په ژوند له بوختېدو ډډه وکړئ.

چاچې کوم ناوړه کار وکړ، هيڅکله به يې تر کړي عمل زياته سزا ورنه کړل شي اوپه سزا کې به يې زياتوالی را نه شي او چاچې د الله لپاره ښه کار وکړ، نارينه وي او که ښځينه خو چې پر الله او رسولانو يې ايمان ولري، نو همدغه د ښو صفتونو لرونکي به د قيامت په ورځ جنت ته ننوځي، او الله به پرته له حسابه هلته اېښودل شوې هغه مېوې او پېرزوينې په روزۍ ورکړي چې نه ختمېدونکې دي.

او ای زما قومه! څه دي ما لره چې زه مو د دنيا په ژوند او آخرت کې پر الله ايمان راوړلو او نېک عمل له ناکامۍ بريا ته رابولم، او تاسو مې اور ته په ننتولو را بولئ چې له الله څخه انکار کولو او سرغړونې ته مې رابولئ.

تاسو مې خپل باطل ته ور بولئ په دې هيله چې پر الله کفر وکړم او په عبادت کې ورسره بل څوک یو ځای کړم چې ما لره يې د الله سره په عبادت کې يوځای کولو صحت باندې هيڅ علم نشته او زه مو پر داسې برلاسي الله ايمان راوړلو ته رابولم چې هيڅوک نه شي پرې برلاسي کېدلای، بښونکی دی د خپلو بندګانو لپاره د لويې بښنې والا دی.

حق خبره ده چې پر کوم څه ایمان راوړلو او د هغه پيروۍ ته مې وربولئ، هغه لره نه په دنيا او نه په آخرت کې بلنه شته چې په حقه دې پرې وبلل شي او نه هغه چا ته ځواب ورکولای شي چې رابولي يې، او زموږ ټولو يوازې الله ته ورګرځېدل دي، او د شک پرته په کفر او سرغړونو کې له بريده اوښتونکي داسې د اور والا دي چې د قيامت په ورځ به يې ور ننوتل لازمي وي.

هغوی يې نصيحتونه رد کړل، نو هغه وويل: ژر دی چې هغه نصيحتونه به ياد کړئ چې ما درته وړاندې کړي دي او د هغه په نه منلو به پښېمانه شئ، او زه مې خپلې ټولې چارې يوازې الله ته سپارم، له شک پرته له الله د خپلو بندګانو له کړنو هيڅ هم پټ نه دي.

نو الله د هغوی له بد چل څخه وساتلو کله چې هغوی يې د وژلو اراده وکړه او د فرعون پر کورنۍ د ډوبېدو سزا را چاپېره شوه، نو الله هغه او په دنيا کې ټول د هغه لښکر ډوب کړل.

او د هغوی له مرګ وروسته به په قبرونو کې يې د ورځې په پيل او پای کې پر اور ور وړاندې کول کيږي او د قيامت په ورځ به وويل شي: د فرعون پيروان ترټولو سخت او لوی عذاب ته ننباسئ ځکه هغوی د کفر، درواغ ګڼلو او د الله له لارې د منع کولو په حالت کې وو.

ای رسوله! په ياد کړه هغه وخت کله چې له دوزخيانو پيروان او مشران له يو او بل سره شخړې کوي، نو کمزوري پیروان به لويي کوونکو مشرانو ته ووايي: موږ په دنيا کې په لارورکۍ کې ستاسو پيروان وو، آيا تاسو له موږ څخه دفع کولای شئ سزاءدعذاب الله چې پخپلو اوږو یې واخلئ؟!.

لويي کوونکي مشران به ووايي: له شک پرته موږ په اور کې سره برابر يو که پيروان يو او که مشران، له موږ يو هم د بل سزا نه شي اخېستلی، له شک پرته الله د بندګانو تر منځ پرېکړه کړې ده، چې هر چاته يې له عذابه هغه څه ورکړي چې وړ يې و.

په اور کې عذاب کړل شوي پيروان او مشران چې کله له اوره د وتلو او د دنيا ژوند ته له راګرځېدو ناهيلي شي تر څو توبه وباسي، نو پر اور ګومارل شوو پرېښتو ته به ووايي:د خپل پالونکی مو وغواړئ تر څو دغه تلپاتې عذاب يوه ورځ له موږه سپک کړي.

د دوزخ څوکيداران به کافرانوته د ځواب په توګه ووايي: آيا رسولان مو له څرګندو دليلونو او برهانونو سره نه و درته راغلي؟! کافران به ووايي: ولې نه، هغوی له څرګندو دليلونو او برهانونو سره راتلل، د دوزخ څوکيداران به هغوی ته د چوپ کولو په موخه ووايي: نو تاسو په خپله يې راوبولئ موږ د کافرانو سپارښتنه نه کوو، او د کافرانو رابلنه يوازې بطلان او له منځه تلل دي، ځکه د هغوی د کفر له امله ورڅخه نه منل کيږي.

له شک پرته موږ د خپلو رسولانو او هغو کسانو مرسته کوو چې پر الله او د هغه پر رسولانويې ايمان راوړی تر څو د هغوی د دښمنانو پر خلاف د هغوی حجت ښکاره او تاييد شي، او په قيامت کې به جنت ته د هغوی په ننه اېستلو او په دنيا کې چې د هغوی کوم دښمنان و د هغوی دوزخ ته په ننه اېستلو سره د سزا په ورکولو د هغوی مرسته وکړو وروسته تر دې چې نبيان، پرېښتې او مؤمنان به د تبليغ په کولو او د امتونو په درواغ ګڼلو شاهدي ورکړي.

هغه ورځ چې د کفر او ګناهونو له امله پرځانو ظلم کوونکو ته يې عذر غوښتنه ګټه ونه رسوي، او هغوی لره به په دغه ورځ د الله له رحمت څخه لرې والی وي او په آخرت کې به بد کور وي د هغه دردوونکی عذاب له امله چې هغوی ورسره مخ کيږي.

او پرته له شکه موسی ته مو هغه پوهه ورکړه چې بني اسرائیلو ته د حق لاره وښای، او تورات مو په بني اسرائيلو کې داسې ميراثي کتاب وګرځولو چې يو نسل یې له بل نسله په ميراث وړي.

د حق لارې ته د لارښوونې او د سالم عقل څښتنانو ته د يادونې په توګه.

نو ای رسوله! پر هغه څه صبر کوه چې د خپل قوم لخوا له کوم دراوغ ګڼلو او اذيت سره مخ کېږې، له شک پرته د الله لخوا ستا سره د مرستې او تاييد ژمنه حق ده هيڅ شک نشته پکې، د خپلې ګناه بښنه دې غواړه، او د ورځې په پيل او پای کې د خپل پالونکي په ستاينه دې پاکي بيانوه.

بېشکه هغه کسان چې د الله په آيتونو کې پرته له داسې حجت او برهانه چې د الله له لورې ورته راغلی وي د هغو د باطلولو په موخه جګړې کوي، دغه کار ته يې يوازې د هغوی د حق پر خلاف لويي او د تکبر اراده هڅوي، او هيڅکله به هغې لويۍ ته ونه رسيږي چې اراده يې لري، نو ای رسوله د الله پر رسۍ منګولې ټينګې ولګوه، بېشکه هغه د خپلو بنده ګانو د ويناوو ښه اورېدونکی، پر کړنو يې ښه پوه دی، هيڅ شی به ترې پاتې نه شي او پر هغو به بدله ورکړي.

د آسمانونو او ځمکې د لوی والي او پرخوالي له امله د هغو پيدايښت د خلکو له پيدايښت څخه لوی کار دی، نو کوم ذات چې دغه پيداکړي سره د هغو د لوی والي، هغه د مړو له قبرونو څخه په بیا راژونديکولو هم قادر دی تر څو حساب ورسره وکړي او بدله يې ورکړي، خو ډېر خلک نه پوهيږي، نو پند نه ترې اخلي او د هغو د څرګندوالي سربېره د بېرته را پاڅېدو دليل يې نه ګرځوي.

او نه سره برابريږي هغه څوک چې نه ويني او هغه څوک چې ويني، نه هغه خلک چې پر الله يې ايمان راوړی د هغه رسولان يې رېښتينې بللي او ښه کارونه يې کړي، له هغه چا سره نه برابريږي چې د ناوړه عقيدې او ګناهونو په کولو يې بد کار کړی، تاسو ډېر لږ پند اخلئ، ځکه که پند واخلئ نو د دواړو ډلو تر منځ په توپير به پوه شئ، ترڅو د دې خبرې کوښښ وکړئ چې د الله د خوښۍ په مينه کې د هغو خلکو څخه شئ چې ايمان يې راوړی او ښه کارونه يې کړي دي.

له شک پرته هغه قيامت چې الله به پکې مړي د حساب او بدلې لپاره راپورته کوي هرومرو راتلونکی دی، هيڅ شک نشته پکې، خو ډېر خلک يې په راتلو ايمان نه راوړي، نو له همدې امله چمتووالی نه ورته نيسي.

او ای خلکو! ستاسو پالونکي ويلي دي: په غوښتنه او بنده ګۍ کې مې يوازې وګڼئ، بلنه به مو ومنم او بښنه به درته وکړم او لورېينه به درباندې وکړم، بېشکه هغه کسان چې په بنده ګۍ کې زما له يووالي لويي کوي ژر به د قيامت په ورځ هغوی خوار او سپک دوزخ ته ننوځي.