Аль-Араф 7:99–149

سىلەر ئاللاھنىڭ ئۇلارنى تەدرىجى جازالاش ئۈچۈن ئۇلارغا مۆھلەت بەرگەنلىكىگە، كۈچ-قۇۋۋەت ۋە كەڭرى رىزىق ئاتا قىلغانلىقىغا قاراڭلار. ئۇلار ئاللاھنىڭ مەكرىدىن (يەنى ئۇلار تۇيۇقسىز تۇرغاندا ئازاپ نازىل قىلىشىدىن) ئەمىن بولالامدۇ؟، پەقەت ھالاك بولغۇچى قەۋىملا ئاللاھنىڭ مەكرىدىن خاتىرجەم بولالايدۇ، ئەمما ھىدايەتكە ئېرىشكەنلەر بولسا ئاللاھنىڭ مەكرىدىن قورقىدۇ، شۇڭا ئۇلار ئۆزلىرىگە بېرىلگەن نەرسىگە ئالدانمايدۇ، پەقەتلا ئۇنى ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىگە ئاتا قىلغان سىنىقى دەپ قارايدۇ-دە ئاللاھقا شۈكرى قىلىدۇ.

زېمىننىڭ ئىلگىرىكى ئىگىلىرى گۇناھلىرى تۈپەيلى ھالاك بولغاندىن كېيىن، زېمىنغا ۋارىس بولغان ئاندىن ئۆزلىرىگە چۈشكەن ئازابلاردىن ئىبرەت ئالماستىن بەلكى ئىشلىرىنى داۋاملاشتۇرىۋەردى. ئەگەر ئاللاھ خالىغان بولسا ئىدى، ئۇلارنى گۇناھى تۈپەيلى جازالاش قانۇنيىتى بويىچە جازالايتتى. بۇ ئۇلارغا ئايان بولمىدىمۇ؟. ئاللاھ ئۇلارنىڭ دىللىرىنى پىچەتلەپ ۋەز-نەسىھەت ئالمايدىغان ۋە نەسىھەتنىڭ پايدىسى بولمايدىغان قىلىپ قويدى.

ئى پەيغەمبەر! ئىبرەت ئالىدىغان كىشىلەرنىڭ ئىبرەت ئېلىشى، ۋەز-نەسىھەت قۇبۇل قىلىدىغان كىشىلەرگە ۋەز-نەسىھەت بولىشى ئۈچۈن ئىلگىرىكى ئاشۇ شەھەرلەر (يەنى نوھ، ھۇد، سالىھ، لۇت ۋە شۇئەيىبلەرنىڭ قەۋىملىرىنىڭ شەھەرلىرى) ئاھالىسىنىڭ بەزى خەۋەرلىرىنى، پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىشلىرىنى، ۋە ئۇلارغا چۈشكەن ئازابلارنى ساڭا بايان قىلىپ بېرىمىز. شەك-شۈبھىسىزكى، پەيغەمبەرلىرى ئۇلارغا راستلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان روشەن دەلىللەرنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى. ئاللاھنىڭ ئەزەلى ئىلمىدە ئۇلارنىڭ ئۇنى ئىنكار قىلىدىغانلىقى بار بولغانلىقى ئۈچۈن، ئۇلارغا پەيغەمبەرلەر كەلگەن چاغدا ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتمىدى. ئاللاھ پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغان شەھەر ئاھالىسىنىڭ دىللىرىغا پىچەت ئۇرغىنىدەك، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغۇچى كاپىرلارنىڭ دىللىرىنىمۇ پىچەتلەيدۇ، شۇڭا ئۇلار ئىمانغا ھىدايەت قىلىنمايدۇ.

بىز پەيغەمبەرلىرى ئەۋەتىلگەن ئۈممەتلەرنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ئاللاھ تەۋىسيە قىلغان نەرسىلەرگە ۋاپا قىلىدىغانلىقىنى بايقىمىدۇق، بىز ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنىدىغانلىقىنىمۇ بايقىمىدۇق، ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ پەقەت ئاللاھنىڭ تائىتىدىن چىققۇچى ئىكەنلىكىنى بايقىدۇق.

ئاندىن بىز مەزكۇر پەيغەمبەرلەردىن كېيىن مۇسانى راستچىللىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان روشەن دەلىل پاكىتلىرىمىز بىلەن پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق، ئۇلار ئۇ مۆجىزىلەرنى ئىنكار قىلدى ۋە ئۇنىڭغا كاپىر بولدى. ئى پەيغەمبەر! پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ئاقىۋېتىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقىغا قارىغىن، ئاللاھ ھەقىقەتەن ئۇلارنى سۇغا غەرق قىلدى ۋە ئۇلارنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە لەنەتكە دۇچار قىلدى.

ئاللاھ مۇسانى پىرئەۋننىڭ يېنىغا ئەۋەتكەن چاغدا ئۇ پىرئەۋننىڭ يېنىغا كېلىپ: ئى پىرئەۋن! مەن ھەقىقەتەن پۈتۈن مەخلۇقاتنىڭ ياراتقۇچىسى، ئۇلارنىڭ ئىگىسى ۋە ئۇلارنىڭ ئىشلىرىنى ئورۇنلاشتۇرغۇچى زات تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەردۇرمەن، دېدى.

مۇسا ئېيتتى: مەن ئاللاھ تەرىپىدىن پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىلگەن چاغدا ئاللاھ نامىدىن پەقەت ھەقىقەتتىن باشقىنى ئېيتماسلىققا لايىقمەن، مەن سىلەرگە ھەقىقەتەن راستچىللىقىمنى ۋە پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر ئىكەنلىكىمنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان روشەن مۆجىزە ئېلىپ كەلدىم، شۇنىڭ ئۈچۈن مەن بىلەن بىرگە ئىسرائىل ئەۋلادىنى ۋە ئۇلاردىن ئىلىنغان ئەسىرلەرنى قويۇپ بەرگىن.

پىرئەۋن مۇساغا : ئەگەر سەن داۋا قىلغىنىڭدەك بىرەر مۆجىزە ئېلىپ كەلگەن بولساڭ، داۋايىڭدا راستچىل بولساڭ ئۇنى بىزگە كۆرسەتكىن دېدى.

مۇسا ھاسىسىنى تاشلىۋېدى ئۇ ھەممە ئادەم كۆرەلەيدىغان بۈيۈك بىر ئەجدىھاغا ئايلاندى.

قولىنى ياقىسىدىن ياكى قولتىقىنىڭ ئاستىدىن چىقىرىۋىدى قاتتىق ئاقلىقىدىن قارىغۇچىلارغا نۇر چاقنىتىپ تۇرىدىغان ئاپئاق بولۇپ چىقتى.

پىرئەۋن قەۋمىنىڭ چوڭلىرى مۇسانىڭ ھاسىسىنىڭ ئەجدىھاغا ئۆزگەرگەنلىكىنى، قولىنىڭ ئاپئاق بولغانلىقىنى كۆرگەندىن كېيىن ئۇلار: مۇسا سېھرىگەرلىك ئىلمىنى ياخشى بىلىدىغان كۈچلۈك سېھىرگەر ئىكەن .دېدى

ئۇ قىلمىشلىرى ئارقىلىق سىلەرنى بۇ زېمىنىڭلاردىن يەنى مىسىردىن چىقىرۋېتىشنى مەقسەت قىلىدۇ، ئاندىن پىرئەۋن ئۇلاردىن مۇسا ئەلەيھىسسالام ھەققىدە مەسلەھەت سوراپ: بۇ ھەقتە ماڭا نېمە مەسلەھەت بېرىسىلەر؟ دېدى.

ئۇلار پىرئەۋنگە: مۇسا ۋە مۇسانىڭ قېرىندىشى ھارۇننىڭ ئىشىنى كېچىكتۈرگىن، سېھرىگەرلەرنى توپلايدىغان ئادەملەرنى مىسىرنىڭ شەھەرلىرىگە ئەۋەتكىن .

شەھەرلەردىن سېھرىگەرلەرنى توپلاش ئۈچۈن ئەۋەتكەن ئادەملەر .بارلىق ئۇستا ۋە ماھىر سېھرىگەرلەرنى ھۇزۇرۇڭغا ئېلىپ كەلسۇن، دېدى

پىرئەۋن سېھرىگەرلەرنى يىغىشقا ئادەملىرىنى ئەۋەتتى، سېھرىگەرلەر پىرئەۋننىڭ قېشىغا كەلگەن چاغدا ئۇلار پىرئەۋندىن: ئەگەر سېھىرلىرىمىز بىلەن بىز مۇسانىڭ ئۈستىدىن غەلبە قىلساق بىزگە مۇكاپات بېرىلەمدۇ؟ دەپ سورىدى.

پىرئەۋىن ئۇلارغا : ھەئە سىلەرگە چوقۇم مۇكاپات بېرىلىدۇ، سىلەر مەنسەپتە يېقىن ئادەملىرىم بولۇپ قالىسىلەر، دەپ جاۋاپ بەردى.

سېھرىگەرلەر ئۆزلىرىنىڭ مۇسادىن غالىپ كېلىدىغانلىقىغا ئىشەنگەن ھالدا تەكەببۇرلۇق بىلەن: ئى مۇسا! سەن ھاساڭنى ئاۋۋال تاشلامسەن، ياكى بىز ئاۋۋال تاشلامدۇق؟ ئۆزۈڭ تاللىغىن، دېدى.

مۇسا ئۇلارنىڭ سۆزلىرىگە پەرۋا قىلماستىن پەرۋەردىگارىنىڭ نۇسرەت ئاتا قىلىدىغانلىقىغا ئىشەنگەن ھالدا ئۇلارغا: ئارغامچا ۋە ھاسىلىرىڭلارنى سىلەر تاشلاڭلار، دەپ جاۋاپ بەردى. ئۇلار ھاسا ۋە ئارغامچىلىرىنى تاشلاپ ئۇنى توغرا ھالەتتە بېلىشتىن كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىنى باغلىدى ۋە ئۇلارنى قورقۇتىۋەتتى، ئۇلار كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىگە چوڭ كۆرۈنىدىغان سېھىرنى كۆرسەتتى.

ئاللاھ پەيغەمبىرى مۇساغا: «ئى مۇسا! ھاساڭنى تاشلىغىن» دەپ ۋەھيى قىلدى، مۇسا ھاسىنى تاشلىدى، ھاسا ئەجدىھاغا ئايلىنىپ ئۇلار ھەقىقەتلەرنى بورمىلاشتا ۋە كىشىلەرنى ئۇ ھەقىقەتەن مېڭىۋاتقان يىلانلار ئىكەن دېگەن تۇيغۇغا كەلتۈرۈشتە ئىشلەتكەن ئارغامچا ۋە ھاسىلىرىنى يۈتىۋەتتى.

ھەقىقەت ئاشكارا بولدى، مۇسا ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كەلگەن نەرسىنىڭ راستلىقى، سېھرىگەرلەرنىڭ سېھرىنىڭ باتىللىقى ئاشكارا بولدى.

بۇ يەردە پىرئەۋن قەۋمى مەغلۇپ بولدى، مۇسا ئۇلارنىڭ ئۈستىدىن غەلبە قىلدى، پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى خار بولغان ھالدا قايتتى.

سېھرىگەرلەر ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ بۈيۈكلىكىنى ۋە روشەن مۆجىزىلەرنى كۆرگەن چاغدا ئۇلار پەقەت ئاللاھقا سەجدە قىلماي تۇرالمىدى.

سېھىرگەرلەر: كائىناتتىكى بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارىغا ئىمان ئېيتتۇق، دېدى.

مۇسا ۋە ھارۇننىڭ پەرۋەردىگارى ئىبادەت قىلىنىشقا ئەڭ ھەقلىقتۇر.

سېھرىگەرلەر بىر ئاللاھقا ئىمان ئېيتقىنىدىن كېيىن پىرئەۋن ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرۇپ: سىلەر مەن رۇخسەت قىلىشتىن ئىلگىرى مۇساغا ئىمان ئېيتتىڭلار، سىلەرنىڭ مۇسا ئېلىپ كەلگەن نەرسىلەرگە ئىيمان ئېيتىشىڭلار شەھەر ئاھالىسىنى شەھەردىن ھەيدەپ چىقىرىش ئۈچۈن مۇسا بىلەن بىرلىشىپ پىلانلىغان ھىيلەڭلاردۇر. ئى سېھرىگەرلەر! سىلەر ئۆزۈڭلارغا چۈشىدىغان ئازاب ۋە دۇچار بولىدىغان جازانى ئۇزاققا قالماي بېلىسىلەر.

مەن سىلەرنىڭ ھەر-بىرىڭلارنىڭ ئوڭ قول سول پۇتۇڭلارنى ياكى سول قول ئوڭ پۇتۇڭلارنى چۇقۇم كېسىمەن، بۇ ئەھۋالنى كۆرگەن ھەرقانداق ئادەمنى قورقۇتۇش ئۈچۈن ھەممىڭلارنى چوقۇم دارغا ئاسىمەن دېدى.

سېھرىگەرلەر پىرئەۋىننىڭ ئاگاھلاندۇرىشىغا رەددىيە قايتۇرۇپ: بىز ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىمىزنىڭ دەرگاھىغا قايتقۇچىلارمىز، شۇڭا سەن ئاگاھلاندۇرغان نەرسىلەرگە پەرۋا قىلمايمىز، دېدى.

ئى پىرئەۋن! سەن بىزنى پەقەت مۇسانىڭ قولىغا ئاساسەن كەلگەن پەرۋەردىگارىمىزنىڭ ئايەتلىرىنى تەستىقلىغانلىقىمىز ئۈچۈنلا ئەيىپلەۋاتىسەن، ئەگەر بۇ ئەيىپلەنگۈدەك گۇناھ بولسا بىزنىڭ گۇناھىمىز شۇدۇر، ئاندىن ئۇلار ئاللاھقا يېلىنىپ مۇنداق دەپ دۇئا قىلدى: ئى پەرۋەردىگارىمىز! ھەقىقەت ئۈستىدە مۇستەھكەم تۇرىشىمىز ئۈچۈن بىزگە سەۋىر ئاتا قىلغىن، بىزنى بۇيرۇقىڭغا بويسۇنىدىغان، پەيغەمبىرىڭگە ئەگىشىدىغان مۇسۇلمان پېتىمىزچە قەبزى روھ قىلغىن.

پىرئەۋن قەۋمىنىڭ چوڭلىرى پىرئەۋنگە ئۇنى مۇسا ۋە ئۇنىڭغا ئىيمان ئېيتقان مۆئمىنلەرگە قارشى كۈشكۈرتۈپ مۇنداق دېدى: ئى پىرئەۋن! مۇسا بىلەن ئۇنىڭ قەۋمىنى زېمىندا پىتنە-پاسات تۇغدۇرۇش، سېنى ۋە ئىلاھلىرىڭنى تاشلاپ بىر ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىش ئۈچۈن قويىۋېتەمسەن؟!، پىرئەۋن مۇنداق دېدى: بىز بەنى ئىسرائىلنىڭ ئوغۇل باللىرىنى ئۆلتۈرىمىز، ئاياللىرىنى خىزمەتكە سېلىش ئۈچۈن قالدۇرۇپ قويىمىز، بىز ئەلۋەتتە سەلتەنەت ئارقىلىق ئۇلارنىڭ ئۈستىدىن ھۆكۈمرانلىق قىلىمىز.

مۇسا ئۆز قەۋمىگە تەۋىسيە قىلىپ مۇنداق دېدى: ئى قەۋمىم! ئۆزۈڭلاردىن زىياننى يوق قىلىپ، پايدىنى قولغا كەلتۈرۈشتە بىر ئاللاھتىن مەدەت تىلەڭلار، سىلەر ئۇچۇرغان سىناققا سەۋىر قىلىڭلار، زېمىن ھەقىقەتەن بىر ئاللاھقا تەۋەدۇر، پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭدىن باشقىلارغا تەۋە ئەمەس. ئاللاھ خالىغىنى بويىچە ئىنسانلار ئارىسىدا زېمىننىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى ئالماشتۇرۇپ تۇرىدۇ، لېكىن يەر-يۈزىدىكى ياخشى ئاقىۋەت پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىپ چەكلىمىلىرىدىن يانغان مۆئمىنلەر ئۈچۈندۇر، مۆئمىنلەر گەرچە ئىمتاھان سىناقلىرىغا ئۇچۇرسىمۇ ياخشى ئاقىۋەت ئۇلار ئۈچۈندۇر.

بەنى ئىسرائىلدىن بولغان مۇسانىڭ قەۋمى ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى: ئى مۇسا! سەن بىزگە پەيغەمبەر بولۇپ كىلىشتىن بۇرۇنمۇ ۋە كەلگەندىن كېيىنمۇ ئوغۇللىرىمىزنىڭ ئۆلتۈرۈلۈپ ئاياللىرىمىزنى خىزمەتكە قالدۇرۇش ئارقىلىق خارلىنىپ كەلدۇق، مۇسا ئۇلارغا نەسىھەت قىلىپ ۋە كەڭرىچىلىكنىڭ كېلىدىغانلىقى بىلەن خوش-خەۋەر بېرىپ مۇنداق دېدى: پەرۋەردىگارىڭلار دۈشمىنىڭلار پىرئەۋىننى ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنى ھالاك قىلىپ، ئۇلاردىن كېيىن سىلەرنى زېمىندا كۈچلەندۇرىدۇ، شۇنىڭدىن كېيىن سىلەر ئۇنىڭغا شۈكرى ئېيتامسىلەر ياكى كاپىر بولامسىلەر ئاللاھ ئۇ ۋاقىتتا قارايدۇ.

ھەقىقەتەن بىز پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى قەھەتچىلىك ۋە ئاچارچىلىق بىلەن جازالىدۇق، زېمىندىن چىققان مېۋىلىرىنى ۋە مېۋىلەردىن كىلىدىغان كېرىمنى كەمەيتىش بىلەن سېنىدۇق. ئۇلارنىڭ ئاللاھقا كاپىر بولغانلىقى سەۋەبلىك بۇ ئىشلارنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ئازاب ئىكەنلىكىنى بېلىشى ۋە ئۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىپ ئاللاھقا تەۋبە قىلىشى ئۈمىد قىلىندى.

ئەگەر ئۇلارغا مولچىلىق بولۇپ، مېۋە-چىۋىلەر كۆپلەپ ھوسۇل ئىلىنىپ، بازار ئەرزانچىلىق بولسا ئۇلار: بىز بۇنىڭغا ھەقلىق بولغانلىقىمىز ئۈچۈن ۋە ئۇ نەرسىلەر بىزگە تەۋە بولغانلىقى ئۈچۈن بىزگە بېرىلدى، دەيدۇ. ئەگەر ئۇلارغا قۇرغاقچىلىق، قەھەتچىلىك، كېسەللىكنىڭ كۆپىيىشى ۋە ئۇنىڭدىن باشقا بىرەر مۇسىيبەت يەتسە، ئۇلار مۇسا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغان بەنى ئىسرائىلنىڭ شۇملىقىدىن كەلدى دەيدۇ. ھەقىقەت شۇكى ئۇلارغا يەتكەن نەرسىلەرنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ تەقدىرى بىلەن كەلگەندۇر. مۇسانىڭ ئۇلارغا بەددۇئا قىلغىنىدىن باشقا مۇسا ۋە بەنى ئىسرائىلنىڭ بۇنىڭ بىلەن ھېچ ئالاقىسى يوقتۇر، لېكىن ئۇلارنىڭ تولىسى بۇنى بىلمەيدۇ، شۇڭا بۇ ئىشلارنى ئاللاھتىن باشقىغا نىسبەت بېرىدۇ.

پىرئەۋن قەۋمى ھەقىقەتكە بويۇنتاۋلىق قىلىپ مۇساغا: بىزنى دىنىمىزدىن چەكلەش ئۈچۈن دىنىمىزنىڭ باتىللىقىغا ۋە ئۆزۈڭ ئېلىپ كەلگەن نەرسىنىڭ راستلىقىغا، ھەرقانداق مۆجىزە ۋە دەلىل كەلتۈرسەڭمۇ بىز ساڭا ھەرگىز ئىشەنمەيمىز، دېدى.

ئۇلار ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىپ سەركەشلىك قىلغانلىقىغا قارىتا جازالاش ئۈچۈن بىز ئۇلارغا نۇرغۇن سۇنى ئەۋەتتۇق، سۇ ئۇلارنىڭ زىرائەتلىرى ۋە مېۋىلىرىنى ۋەيران قىلدى. بىز ئۇلارغا چىكەتكىنى ئەۋەتتۇق، چىكەتكە ئۇلارنىڭ مەھسۇلاتلىرىنى يىدى. بىز ئۇلارغا زىرائەتلەرگە ياكى چاچ ئارىسىغا يەرلىشىپ ئىنسانغا زىيان يەتكۈزىدىغان پىتنى ئەۋەتتۇق. بىز ئۇلارغا پاقىلارنى ئەۋەتتۇق، پاقىلار ئۇلارنىڭ قاچىلىرىنى توشقۇزۇپ يېمەكلىكلىرىنى بۇزىۋەتتى ۋە ئۇلارنىڭ ئۇيقۇسىنى بۇزىۋەتتى. بىز ئۇلارغا قاننى ئەۋەتتۇق، ئۇلارنىڭ قۇدۇقلىرى ۋە دەريالىرىنىڭ سۈيلىرى قانغا ئۆزگۈرۈپ كەتتى، بىز بۇلارنىڭ ھەممىسىنى ئايرىم-ئايرىم ئارقا-ئارقىدىن روشەن مۆجىزە قىلىپ ئەۋەتتۇق. بۇ جازالار ئۇلارغا يەتكەن بولسىمۇ ئۇلار ئاللاھقا ئىيمان ئېيتىشتىن، مۇسا ئېلىپ كەلگەن نەرسىنى تەستىقلاشتىن چوڭچىلىق قىلدى، ئۇلار گۇناھكار قەۋم بولۇپ باتىلدىن يىراق تۇرمايتتى، ھىدايەت يولىغا ماڭمايتتى.

ئۇلارغا بۇ ئازابلار يەتكەن چاغدا ئۇلار مۇسانىڭ قېشىغا كېلىپ ئۇنىڭغا: ئى مۇسا! تەۋبە قىلسا ئازاپنى كۆتۈرۋېتىشتىن ئىبارەت ساڭا ۋەدە قىلىنغان نەرسە بىلەن بىز ئۇچرىغان ئازابنى بىزدىن كۆتۈرۋېتىشكە پەيغەمبەرلىكىڭ بىلەن پەرۋەردىگارىڭغا دۇئا قىلغىن، ئەگەر سەن بىزدىن بۇ ئازابنى كۆتۈرۋەتسەڭ بىز ساڭا چوقۇم ئىمان ئېيتىمىز، ۋە ئىسرائىل ئەۋلادىنى چوقوم سەن بىلەن بىرگە قويىۋېتىمىز، دېگەن ئىدى.

بىز ئۇلارنى سۇغا غەرق قىلىشىمىزدىن ئىلگىرى ئۇلاردىن ئازابنى ۋاقىتلىق كۆتۈرۋەتكەن چېغىمىزدا ئۇلار توساتتىن مۇساغا ئىمان ئېيتىش ۋە بەنى ئىسرائىلنى قويۇپ بېرىشتىن ئىبارەت ئەھدىلىرىنى بۇزدى، يەنى ئۇلار كۇپۇرلىقىنى داۋاملاشتۇردى، ئىسرائىل ئەۋلادىنى مۇسا بىلەن بىرگە قويۇپ بېرىشكە ئۇنىمىدى.

ئۇلارنى ھالاك قىلىش ۋاقتى يېتىپ كەلگەن ۋاقىتتا ئۇلار ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلىقى ۋە ئايەتلىرىمىز دالالەت قىلغان شەكسىز ھەقىقەتتىن يۈز ئۆرۈگەنلىكى ئۈچۈن ئۇلارنى دېڭىزغا غەرق قىلىپ جازالىدۇق،

بىز پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى بوزەك قىلغان بەنى ئىسرائىلنى زېمىننىڭ شەرق ۋە غەرب تەرەپلىرىگە مىراسخۇر قىلدۇق. بۇ يەردە تىلغا ئېلىنغان زېمىندىن شام شەھەرلىرى مەقسەت قىلىنىدۇ. ئاللاھ بۇ شەھەرلەردە زىرائەت ۋە مېۋىلەرنى ئەڭ مۇكەممەل رەۋىشتە چىقىرىش ئارقىلىق ئۇ شەھەرلەرنى بەرىكەتلىك قىلدى. ئى پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭنىڭ گۈزەل سۆزى ئىشقا ئاشتى، ئۇ بولسىمۇ ئاللاھ تائالانىڭ مۇنۇ سۆزىدۇر: «بىز (مىسىر) زېمىنىدا بوزەك قىلىنغانلارغا مەرھەمەت قىلىشنى ئىرادە قىلىمىز، ئۇلارنى يولباشچىلاردىن قىلىشنى، ئۇلارنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ (مۈلكىگە) ۋارىس قىلىشنى ئىرادە قىلىمىز» [سۈرە قەسەس 5-ئايەت]. ئىسرائىل ئەۋلادى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى تەرىپىدىن ئۇچرىغان ئەزىيەتكە سەۋىر قىلغانلىقى ئۈچۈن پەرۋەردىگارىڭ زېمىندا ئۇلارنى كۈچلەندۈردى، بىز پىرئەۋىننىڭ ئېكىنزارلىقى ۋە ئۇ بىنا قىلغان تۇرالغۇلىرىنى ۋە قەسىرلىرىنى ۋەيران قىلدۇق.

مۇسا ھاسىسى بىلەن دېڭىزغا ئۇرغان چاغدا دېڭىز يېرىلدى، بىز بەنى ئىسرائىلنى دېڭىزدىن ئۆتكۈزۋەتتۇق، ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ بۇتلارغا ئىبادەت قىلىدىغان بىر قەۋىمنىڭ يېنىدىن ئۆتكەندە ئۇلار مۇساغا: ئى مۇسا! خۇددى ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىدىغان بۇتلىرى بولغىنىدەك بىزگىمۇ ئىبادەت قىلىدىغان بۇت ئورنۇتۇپ بەرگىن دېدى. مۇسا ئۇلارغا: ئى قەۋمىم! سىلەر ھەقىقەتەن ئاللاھنى بىر دەپ بېلىش ۋە ئۇلۇغلاشتىن ئىبارەت ئۈستۈڭلارغا ۋاجىپ بولغان ۋە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشتىن ئىبارەت چەكلەنگەن نەرسىلەردىن جاھىل قەۋىم ئىكەنسىلەر، دېدى.

شۈبھىسىزكى، ئەنە شۇ كىشىلەرنىڭ ئاللاھنىڭ غەيرىگە قىلغان ئىبادەتلىرى گۇمران بولغۇسىدۇر، ئۇلار ئىبادەتتە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەنلىكى ئۈچۈن قىلغان ئىبادەتلىرىنىڭ ھەممىسى بىكاردۇر.

مۇسا قەۋمىگە: ئى قەۋمىم! سىلەر ئاللاھنىڭ بۈيۈك مۆجىزىلىرىنى كۆرگەن تۇرساڭلار، ئاللاھ سىلەرگە دۈشمىنىڭلارنى ھالاك قىلىش، سىلەرنى زېمىندا ئورۇن باسار قىلىش ۋە كۈچلەندۇرۇشتىن ئىبارەت نېئمەتلىرى ئارقىلىق زامانىڭلاردىكى جاھان ئەھلىدىن ئارتۇق قىلغان تۇرسا، سىلەرگە ئىبادەت قىلىشىڭلار ئۈچۈن ئۇنىڭدىن باشقا ئىلاھ ئىزدەمدىم ؟!، دېدى.

ئى بەنى ئىسرائىل! ئېسىڭلارغا ئېلىڭلار، ئۆز ۋاقتىدا بىز سىلەرنى پىرئەۋن ۋە قەۋمىنىڭ خارلىشىدىن قۇتقۇزدۇق، ئۇلار سىلەرگە ئوغۇل بالىلىرىڭلارنى ئۆلتۇرۇش، ئاياللىرىڭلارنى خىزمەتكە سېلىش ئۈچۈن قالدۇرۇپ قويۇشتىن ئىبارەت تۈرلۈك خارلىقنى تېتىتاتتى. سىلەرنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىدىن قۇتقۇزۇشتا شۈكرى قىلىشىڭلارنى تەقەززا قىلىدىغان پەرۋەردىگارىڭلار تەرەپتىن زور سىناق مەۋجۇتتۇر.

ئاللاھ پەيغەمبىرى مۇساغا مۇناجات قىلىشى ئۈچۈن ئوتتۇز كېچىنى ۋەدە قىلدى، ئاندىن يەنە ئاللاھ ئۇنىڭغا ئون كېچىنى قوشۇپ بەردى، شۇنىڭ بىلەن قىرىق كېچە بولدى. مۇسا ئەلەيھىسسالام پەرۋەردىگارى بىلەن مۇناجاتلىشىش ئۈچۈن بارماقچى بولغان چاغدا قېرىندىشى ھارۇنغا: ئى ھارۇن! قەۋمىمگە مېنىڭ ئورۇن باسارىم بولۇپ تۇرغىن، ياخشى سىياسەت يۈرگۈزۈش ۋە كۆيۈنۈش ئارقىلىق ئۇلارنىڭ ئىشىنى ئىسلاھ قىلغىن، گۇناھ -مەئسىيەت ئۆتكۈزۈش ئارقىلىق بۇزۇقچىلىق قىلغۇچىلارنىڭ يولىدا ماڭمىغىن، ئاسىيلارغا ياردەمچى بولمىغىن، دېدى.

مۇسا بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا پەرۋەردىگارى بىلەن مۇناجاتلىشىش ئۈچۈن كەلگەندە ۋە پەرۋەردىگارى ئۇنىڭغا بۇيرۇق -چەكلىمىلەر ھەققىدە بىۋاستە سۆز قىلغان چاغدا، مۇسانىڭ نەپسى پەرۋەردىگارىنى كۆرۈشكە ئىنتىزار بولۇپ پەرۋەردىگارىدىن ماڭا ئۆزەڭنى كۆرسەتكىن دەپ سورىدى، پەرۋەردىگارى ئۇنىڭغا: سېنىڭ مېنى كۆرۈش قۇدرىتىڭ يوق بولغانلىقى ئۈچۈن بۇ دۇنيادا مېنى ھەرگىز كۆرەلمەيسەن، لېكىن مەن تاغقا تەجەللى قىلغان ۋاقتىمدا تاغقا قارىغىن، ئەگەر تاغ كۇكۇم-تالقان بولماستىن ئۆز ئورنىدا تۇرالىسا مېنى كۆرەلەيسەن، ئەگەر تاغ تۈپتۈز بولۇپ كەتسە مېنى بۇ دۇنيادا ھەرگىز كۆرەلمەيسەن دېدى. ئاللاھ تائالا تاغقا تەجەللى قىلغان ئىدى، تاغ تەپ-تۈز بولۇپ كەتتى. مۇسا بىھۇش بولۇپ يېقىلدى، مۇسا ھۇشىغا كەلگەن چاغدا: ئى پەرۋەردىگارىم! سەن نالايىق نەرسىلەردىن پاكتۇرسەن، مەن دۇنيادا سېنى كۆرۈشتىن ئىبارەت سەندىن سورىغان نەرسىلەردىن ساڭا تەۋبە قىلدىم، مەن قەۋمىم ئىچىدىكى ئەڭ ئاۋۋال ئىمان ئېيتقان مۇسۇلمانمەن، دېدى.

ئاللاھ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا: ئى مۇسا! مەن ھەقىقەتەن سېنى كىشىلەر ئارىسىدىن پەيغەمبەرلىككە تاللاپ ئۇلارغا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتىم، مەن بىلەن بىۋاستە سۆزلىشىشكە تاللىدىم، مەن ساڭا ئاتا قىلغان بۇ بۈيۈك شەرەپنى قۇبۇل قىلغىن، بۇ بۈيۈك شەرەپكە نائىل بولغانلىقىڭ ئۈچۈن ماڭا شۈكرى قىلغۇچىلاردىن بولغىن، دېدى.

بىز مۇساغا ياغاچ ياكى باشقا تاختىلارغا ئىسرائىل ئەۋلادىنىڭ دىنى ۋە دۇنيالىق ئىشلىرىنى، ۋەز-نەسىھەت قۇبۇل قىلىدىغان كىشى ئۈچۈن ۋەز-نەسىھەتنى ۋە تەپسىلاتىغا ئېھتىياجى چۈشىدىغان ئەھكاملارنىڭ ھەممىسىنى كونكىرت قىلىپ يېزىپ بەردۇق. ئى مۇسا! تەۋراتنى مەھكەم تۇتقىن. بەنى ئىسرائىل قەۋمىنى سەۋىر قىلىش ۋە ئەپۇ قىلىشقا ئوخشاش مۇكاپاتى كاتتا گۈزەل ئىشلارنى ئەڭ مۇكەممەل رەۋىشتە ئادا قىلىشقا بۇيرىغىن. بۇيرۇقىمغا قارشى چىققان، ماڭا ئىتائەتسىزلىك قىلغان ئادەمنىڭ ئاقىۋېتىنى، شۇنداقلا ئۇ دۇچ كەلگەن ھالاكەت ۋە ۋەيرانچىلىقنى سىلەرگە كۆرسىتىمەن.

ئاللاھ: ھەقىقەتكە ناھەق تەكەببۇرلۇق قىلىدىغان بەندىلىرىمنى جانلىقلار ۋە ئۇپۇقلاردىكى مۆجىزىلىرىمدىن ئىبرەت ئالدۇرمايمەن ۋە كىتابىمنىڭ ئايەتلىرىنى چۈشنىشكە نېسىپ قىلمايمەن دېدى. ئەگەر ئۇلار بارلىق مۆجىزىلەرنى كۆرسىمۇ ئۇنىڭغا قارشى چىقىپ، ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرىگەنلىكى، ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ بەلگىلىمىلىرىگە خىلاپلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن ئۇنىڭغا ئىشەنمەيدۇ. ئەگەر ئۇلار ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا يەتكۈزۈدىغان ھەق يولنى كۆرسىمۇ ئۇنىڭدا ماڭمايدۇ ۋە قىزىقمايدۇ. ئەگەر ئۇلار ئاللاھنىڭ غەزىپىگە ئېلىپ بارىدىغان ئازغۇنلۇق ۋە گۇمراھلىق يولىنى كۆرسە ئۇنىڭدا ماڭىدۇ، ئۇلار پەيغەمبەرلەر ئېلىپ كەلگەن نەرسىنىڭ راستلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان ئاللاھنىڭ بۈيۈك مۆجىزىلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقلىرى ۋە ئۇنىڭدىن ئىبرەت ئىلىشتىن غەپلەتتە قالغانلىقلىرى تۈپەيلى ئۇ مۇسىبەتلەرگە ئۇچرىدى.

پەيغەمبەرلىرىمىزنىڭ راستلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان، قىيامەت كۈنى ئاللاھقا مۇلاقات بولۇشنى ئىنكار قىلغان كىشىلەرنىڭ تائەت-ئىبادەت تۈرىدىكى ئەمەللىرى بىكار بولۇپ كېتىدۇ. ئىمانى بولمىغانلىقى ئۈچۈن قىلغان ياخشى ئەمەللىرىگە ساۋاپ بېرىلمەيدۇ، ئۇلارغا قىيامەت كۈنى پەقەت كۇپۇرلىقى ۋە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەنلىكىگە كۆرە جازا بېرىلىدۇ، بۇنىڭ جازاسى دەۋزەختە مەڭگۈ قېلىشتۇر.

مۇسا ئەلەيھىسسالام پەرۋەردىگارى بىلەن مۇناجاتلىشىش ئۈچۈن كەتكىنىدىن كېيىن مۇسانىڭ قەۋمى زىننەت بۇيۇملىرىدىن جانسىز ئەمما مۆرەيدىغان موزاينىڭ ھەيكىلىنى ياساپ چىقتى. ئۇلار بۇ موزاينىڭ ئۆزلىرىگە سۆزلىيەلمەيدىغانلىقىنى، ھىسسىي ياكى مەنىۋىي ياخشىلىق يوللىرىغا يىتەكلىيەلمەيدىغانلىقىنى، ھېچقانداق پايدا ياكى زىيان يەتكۈزەلمەيدىغانلىقىنى بىلمىدىمۇ؟. ئۇلار موزاينى ئۆزلىرىگە مەبۇد قىلىۋېلىش سەۋەبلىك ئۆز نەپسىگە زۇلۇم قىلغۇچىلاردىن بولدى.

ئۇلار مۇزاينى مەبۇد قىلىۋېلىش ئارقىلىق توغرا يولدىن ئازغانلىقىنى بىلگەن چاغدا تىڭىرقاپ ۋە پۇشايمان قىلىپ: ئەگەر پەرۋەردىگارىمىز بىزنى تائەتكە مۇۋەپپەق قىلىش ئارقىلىق بىزگە رەھىم قىلمىغان بولسا ۋە ئىلگىرىكى موزايغا ئىبادەت قىلغانلىقىمىزنى مەغپىرەت قىلمىغان بولسا ئىدى، بىز ئەلۋەتتە دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە زىيان تارتقۇچىلاردىن بولۇپ قالاتتۇق، دېدى.