Al-Mukhtasar · Tafsir · in Telugu
Yusuf 12:76–111
12:76Page 244
فَبَدَأَ بِأَوۡعِيَتِهِمۡ قَبۡلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسۡتَخۡرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِۚ كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٖ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ ٧٦
So he began [the search] with their bags before the bag of his brother; then he extracted it from the bag of his brother. Thus did We plan for Joseph. He could not have taken his brother within the religion [i.e., law] of the king except that Allāh willed. We raise in degrees whom We will, but over every possessor of knowledge is one [more] knowing.1
అయితే వారు వారి సామానును తనిఖీ చేయటానికి వారిని యూసుఫ్ వద్దకు తరలించారు.అప్పుడు ఆయన పధకమును బహిర్గతం కాకుండా ఉండటానికి తన సొంత సోదరుని సామానును వెతికే ముందు తన సవతి సోదరుల సామానును వెతకటమును మొదలు పెట్టారు. ఆ తరువాత తన సొంత సోదరుని సామానును వెతికారు.మరియు రాజు కొలిచే పాత్రను దాని నుండి తీశారు.అతని సోదరుని సామానులో కొలిచే పాత్రను పెట్టే ఉపాయం ద్వారా యూసుఫ్ కొరకు మేము పధకం వేసినట్లే అతని సోదరులు దొంగను బానిసగా చేసుకునే తమ దేశ శిక్షను తీసుకుని రావటం ద్వారా అతని కొరకు ఇంకో పధకం వేశాము.ఈ విషయం సాధ్యం కాదు ఒక వేళ దొంగతనం చేసిన వారి కొరకు రాజు శిక్ష అయిన కొట్టడం మరియు జరిమాన విధించటం అమలు చేస్తే .కాని అల్లాహ్ ఇంకో ఉపాయం తలిస్తే అతడు దాన్ని చేసే సామర్ధ్యం కలవాడు.మా దాసుల్లోంచి మేము ఎవరిని కోరుకుంటే వారి స్థానములను పెంచగలము.ఏ విధంగానైతే మేము యూసుఫ్ స్థానమును పెంచామో.ప్రతీ జ్ఞానము కలవాడి పైన అతని కంటే ఎక్కువ జ్ఞానం కలవాడు ఉంటాడు. అందరి జ్ఞానముపై అన్ని విషయాల జ్ఞానము కల అల్లాహ్ జ్ఞానము ఉన్నది.
12:77Page 244
۞ قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخٞ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرّٞ مَّكَانٗاۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ ٧٧
They said, "If he steals - a brother of his has stolen before." But Joseph kept it within himself and did not reveal it to them.1 He said, "You are worse in position, and Allāh is most knowing of what you describe."
యూసుఫ్ సోదరులు ఇలా పలికారు : ఒక వేళ ఇతను దొంగతనం చేశాడంటే ఆశ్చర్యం కాదు.ఇతని దొంగతనం కన్న ముందు ఇతని సొంత సోదరుడు కూడా దొంగతనం చేసి ఉన్నాడు.అంటే యూసుఫ్ అలైహిస్సలాం.అయితే యూసుఫ్ వారి ఈ మాటల వలన కలిగిన తన బాధను దాచిపెట్టారు,దాన్ని వారి ముందు బహిర్గతం చేయలేదు. తన మనసులో ఇలా అనుకున్నారు : మీ నుండి ముందు జరిగిన అసూయ,కీడు కలిగించటం ఆ చెడు ఈ ప్రదేశంలో ప్రత్యక్షంగా కనబడుతుంది.మరియు మీ నుండి బహిర్గతమైన ఈ కల్పితము అల్లాహ్ కి బాగా తెలుసు.
12:78Page 244
قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبٗا شَيۡخٗا كَبِيرٗا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٧٨
They said, "O ʿAzeez,1 indeed he has a father [who is] an old man, so take one of us in place of him. Indeed, we see you as a doer of good."
యూసుఫ్ సోదరులు యూసుఫ్ తో ఇలా పలికారు : ఓ అజీజు నిశ్చయంగా అతనికి వయసు మీరిన వృద్దుడైన తండ్రి కలడు ఆయన అతడిని ఎక్కువగా ఇష్టపడుతాడు.అయితే నీవు అతనికి బదులుగా మనలో నుంచి ఒకరిని అట్టిపెట్టుకో.నిశ్చయంగా మా విషయంలో,ఇతరుల విషయంలో నిన్ను మేము ఉపకారము చేసేవారిలోంచి భావిస్తున్నాము.అయితే నీవు మాకు అదే ఉపకారము చేయి.
12:79Page 245
قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأۡخُذَ إِلَّا مَن وَجَدۡنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذٗا لَّظَٰلِمُونَ ٧٩
He said, "[I seek] the refuge of Allāh [to prevent] that we take except him with whom we found our possession. Indeed, we would then be unjust."
యూసుఫ్ అలైహిస్సలాం ఇలా పలికారు : మేము ఎవరి సామానులో రాజు కొలిచే పాత్రను పొందామో అతన్ని వదిలేసి ఇతరులను అట్టిపెట్టుకొని దుర్మార్గుని దుష్చర్యపై నిర్దోషిని మేము హింసించటం నుండి అల్లాహ్ రక్షించుగాక. మేము పాపాత్ముడిని వదిలేసి నిర్దోషిని శిక్షించినప్పుడు మేము అలా చేస్తే నిశ్చయంగా మేము దుర్మార్గులము.
12:80Page 245
فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيّٗاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ ٨٠
So when they had despaired of him, they secluded themselves in private consultation. The eldest of them said, "Do you not know that your father has taken upon you an oath by Allāh and [that] before you failed in [your duty to] Joseph? So I will never leave [this] land until my father permits me or Allāh decides for me,1 and He is the best of judges.
అయితే తమకోరికను యూసుఫ్ అంగీకరించటం నుండి వారు నిరాశులైనప్పుడు ఒకరినొకరు సలహాలు తీసుకోవటం కొరకు (చర్చించుకోవటం కొరకు) ప్రజల నుండి వేరైపోయారు. వారిలో పెద్ద సోదరుడు ఇలా పలికాడు : మీరు తొలగించలేని దానితో మీరు చుట్టు ముడితే తప్ప మీరు తన కుమారుడిని తనకు తిరిగి అప్పజెప్పుతారని ఖచ్చితమైన అల్లాహ్ ప్రమాణమును మీ తండ్రి మీతో తీసుకున్న విషయమును మీకు గుర్తు చేస్తున్నాను.దీనికన్నా ముందు మీరు యూసుఫ్ విషయంలో మాట తప్పారు.ఆయన విషయంలో మీరు మీ తండ్రికి ఇచ్చిన మాటాను పూర్తి చేయలేదు.అయితే నా తండ్రి తన వైపునకు మరలటానికి నాకు అనుమతించనంతవరకు లేదా నా సోదరుడిని తీసుకుని రావటానికి అల్లాహ్ తీర్పునివ్వనంత వరకు నేను మిసర్ ప్రాంతమును వదలను. ఆయన సత్యముతో మరియు న్యాయముతో తీర్పునిస్తాడు.
12:81Page 245
ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ ٨١
Return to your father and say, 'O our father, indeed your son has stolen, and we did not testify except to what we knew. And we were not witnesses of the unseen.1
మరియు పెద్ద సోదరుడు ఇలా పలికాడు : మీరందరు మీ తండ్రి వద్దకు వెళ్ళి ఆయనతో ఇలా పలకండి : నిశ్చయంగా మీ కుమారుడు దొంగతనం చేశాడు.మిసర్ రాజు అతని దొంగతనమునకు అతనికి శిక్షగా అతన్ని బానిసగా చేసుకున్నాడు.మేము అతని సామాను నుండి కొలిచే పాత్ర దొరకటం మేము చూసినది మాకు తెలిసినది మాత్రమే మీకు తెలియపరుస్తున్నాము.అతడు దొంగతనం చేస్తాడని మాకు తెలియదు.ఒక వేళ అది మాకు తెలిసి ఉంటే మేము అతన్ని మీకు తిరిగి అప్పగిస్తామని మాట ఇచ్చేవారము కాదు.
12:82Page 245
وَسۡـَٔلِ ٱلۡقَرۡيَةَ ٱلَّتِي كُنَّا فِيهَا وَٱلۡعِيرَ ٱلَّتِيٓ أَقۡبَلۡنَا فِيهَاۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ٨٢
And ask the city in which we were and the caravan in which we came - and indeed, we are truthful.'"
ఓ మా తండ్రి మా నిజాయితీని నిర్ధారించుకోవటానికి మీరు మేము ఉండి వచ్చిన మిసర్ వాసులను అడగండి మరియు మేము ఎవరితోపాటు వచ్చామో ఆ బిడారము వారిని అడగండి.నిశ్చయంగా అతని దొంగతనం గురించి మీకు మేము ఇచ్చిన సమాచారములో వాస్తవానికి మేము సత్యవంతులము.
12:83Page 245
قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ فَصَبۡرٞ جَمِيلٌۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَنِي بِهِمۡ جَمِيعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ٨٣
[Jacob] said, "Rather, your souls have enticed you to something, so patience is most fitting. Perhaps Allāh will bring them to me all together. Indeed, it is He who is the Knowing, the Wise."
వారితో వారి తండ్రి ఇలా పలికారు : అతడు దొంగతనం చేశాడని మీరు తెలిపినట్లు విషయం అలా లేదు.కాని ముందు అతని సోదరడు యూసుఫ్ విషయంలో మీరు పధకం పన్నినట్లు ఇతని విషయంలో మీరు పధకం పన్నటానికి మీ మనస్సులు మీ కొరకు మంచిగా చేసి చూపాయి. నా సహనం సుందరమైనది. అందులో ఎటువంటి ఫిర్యాదు లేదు కాని అల్లాహ్ వద్ద మాత్రమే.యూసుఫ్,అతని సొంత సోదరుడు మరియు వారిద్దరి పెద్ద సోదరుడు అందరిని నా వద్దకు మరలిస్తాడని అల్లాహ్ పై ఆశ ఉన్నది.నిశ్చయంగా పరిశుద్ధుడైన ఆయన నా స్థితిని గురించి బాగా తెలిసిన వాడు,నా వ్యవహారము కొరకు తన పర్యాలోచనలో వివేకవంతుడు.
12:84Page 245
وَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبۡيَضَّتۡ عَيۡنَاهُ مِنَ ٱلۡحُزۡنِ فَهُوَ كَظِيمٞ ٨٤
And he turned away from them and said, "Oh, my sorrow over Joseph," and his eyes became white1 from grief, for he was [of that] a suppressor.2
మరియు ఆయన వారి నుండి ముఖం త్రిప్పుకుని దూరముగా జరిగి ఇలా పలికారు : "అయ్యో యూసుఫ్ పై నా దుఃఖ తీవ్రతా".అతన్ని తలచుకుని ఎక్కువగా ఏడవటం వలన ఆయన రెండు కళ్ల నల్లదనం తెల్లగా అయిపోయింది. ఆయన దుఃఖముతో,బాధతో నిండపోయి ఉన్నారు.ప్రజల నుండి తన బాధను దాచి ఉంచారు.
12:85Page 245
قَالُواْ تَٱللَّهِ تَفۡتَؤُاْ تَذۡكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوۡ تَكُونَ مِنَ ٱلۡهَٰلِكِينَ ٨٥
They said, "By Allāh, you will not cease remembering Joseph until you become fatally ill or become of those who perish."
యూసుఫ్ సోదరులు తమ తండ్రితో ఇలా పలికారు ఓ మా తండ్రి అల్లాహ్ సాక్షిగా మీరు తీవ్ర జబ్బు పడే వరకు లేదా నిజంగా నశించే వరకు యూసుఫ్ ను నిరంతరంగా తలచుకుంటుంటారు మరుయు అతనిపై దుఃఖిస్తూ ఉంటారు.
12:86Page 245
قَالَ إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٨٦
He said, "I only complain of my suffering and my grief to Allāh, and I know from Allāh that which you do not know.
వారితో వారి తండ్రి ఇలా పలికారు : నాకు కలిగిన ఆవేదన,దుఃఖము గురించి ఒక్కడైన అల్లాహ్ వద్ద మాత్రమే నేను ఫిర్యాదు చేసుకుంటాను.మరియు అల్లాహ్ దయాదాక్షిణ్యాలు,కష్టాల్లో ఉన్న వాడి పట్ల ఆయన స్పందన మరియు ఆపదకి గురైన వారికి ఆయన ఇచ్చే ప్రతిఫలము గురించి మీకు తెలియనిది నాకు తెలుసు.
12:87Page 246
يَٰبَنِيَّ ٱذۡهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيۡـَٔسُواْ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ لَا يَاْيۡـَٔسُ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ٨٧
O my sons, go and find out about Joseph and his brother and despair not of relief from Allāh. Indeed, no one despairs of relief from Allāh except the disbelieving people."
వారితో వారి తండ్రి ఇలా పలికారు : ఓ నా కుమారులారా మీరు వెళ్ళి యూసుఫ్ మరియు అతని సోదరుడి సమాచారము గురించి దర్యాప్తు చేయండి.మరియు మీరు అల్లాహ్ తన దాసులను విముక్తి కలిగించటం నుండి,అతని ఉపశమనం కలిగించటం నుండి నిరాశులు కాకండి.అతని విముక్తి కలిగించటం నుండి,అతని ఉపశమనం కలిగించటం నుండి కేవలం అవిశ్వాసపరులు మాత్రమే నిరాశులవుతారు.ఎందుకంటే వారికి అల్లాహ్ గొప్ప సామర్ధ్యం గురించి, తన దాశులపై ఆయన అనుగ్రహము గోప్యత గురించి తెలియదు.
12:88Page 246
فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَيۡهِ قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهۡلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئۡنَا بِبِضَٰعَةٖ مُّزۡجَىٰةٖ فَأَوۡفِ لَنَا ٱلۡكَيۡلَ وَتَصَدَّقۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجۡزِي ٱلۡمُتَصَدِّقِينَ ٨٨
So when they entered upon him [i.e., Joseph], they said, "O ʿAzeez, adversity has touched us and our family, and we have come with goods poor in quality, but give us full measure and be charitable to us. Indeed, Allāh rewards the charitable."
అయితే వారు తమ తండ్రి ఆదేశమును పాటించారు.మరియు వారు యూసుఫ్ ను,అతని సోదరుడిని వెతుకుతూ వెళ్ళారు.అప్పుడు వారు యూసుఫ్ వద్దకు వచ్చి మాపై కష్టము,పేదరికం వచ్చి పడింది.మరియు మేము అల్పమైన,తక్కువదైన సామగ్రిని తీసుకుని వచ్చాము.అయితే నీవు మాకు మునుపు కొలిచి ఇచ్చినట్లే పూర్తిగా కొలచి ఇవ్వు .మరియు దానికన్నా ఎక్కువ మాకు దానంగా ఇవ్వు లేదా మా అల్పమైన సామగ్రి నుండి దృష్టి సడలించి ఇవ్వు.నిశ్చయంగా అల్లాహ్ దానం చేసే వారికి మంచి ప్రతి ఫలాన్ని ప్రసాధిస్తాడు.
12:89Page 246
قَالَ هَلۡ عَلِمۡتُم مَّا فَعَلۡتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذۡ أَنتُمۡ جَٰهِلُونَ ٨٩
He said, "Do you know what you did with Joseph and his brother when you were ignorant?"
ఆయన వారి మాటలు విన్నప్పుడు వారిపై దయ కలిగినది. మరియు ఆయన స్వయంగా వారికి తన పరిచయం చేసుకున్నారు.మీరు అజ్ఞానంలో ఉన్నప్పుడు యూసుఫ్ మరియు అతని సొంత సోదరుడు ఇద్దరికీ మీరు ఏమి చేశారో మీకు తెలియదా ?! అని వారిని అడిగారు.
12:90Page 246
قَالُوٓاْ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِيۖ قَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَآۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٩٠
They said, "Are you indeed Joseph?" He said, "I am Joseph, and this is my brother. Allāh has certainly favored us. Indeed, he who fears Allāh and is patient, then indeed, Allāh does not allow to be lost the reward of those who do good."
దానితో వారు ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యారు.మరియు ఏమి నిశ్చయంగా నీవు యూసుఫ్ వా ?! అని పలికారు.యూసుఫ్ వారికి ఇలా సమాధానమిచ్చారు : అవును నేను యూసుఫ్ ని మరియు మీరు నాతోపాటు చూస్తున్న ఇతడు నా సొంత సోదరుడు.మేము ఉన్న దాని నుండి మమ్మల్ని విముక్తిని కలిగించి,ఉన్నత స్థానమును కలిగించి అల్లాహ్ మాపై అనుగ్రహమును కలిగించాడు.నిశ్చయంగా ఎవరైతే అల్లాహ్ కు భయపడి ఆయన ఆదేశాలను పాఠించి,ఆయన వారించిన వాటికి దూరంగా ఉండి మరియు ఆపదల్లో సహనం చూపిస్తాడో నిశ్చయంగా అతని ఆచరణ మంచిది.మరియు అల్లాహ్ సత్కర్మలను చేసేవారి పుణ్యమును వృధా చేయడు.కాని వాటిని వారి కొరకు సంరక్షిస్తాడు.
12:91Page 246
قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ ٩١
They said, "By Allāh, certainly has Allāh preferred you over us, and indeed, we have been sinners."
అతని సోదరులు అతనికి వారు చేసిన దాని నుండి క్షమాపణ కోరుతూ అతనితో ఇలా పలికారు : అల్లాహ్ సాక్షిగా నిశ్చయంగా అల్లాహ్ నీకు ప్రసాధించిన పరిపూర్ణ గుణాల ద్వారా నిన్ను మాపై ప్రాధాన్యతను ప్రసాధించాడు.మరియు నిశ్చయంగా మేము నీకు కలిగించిన దానిలో పాపాత్ములు,దుర్మార్గులమైపోయాము.
12:92Page 246
قَالَ لَا تَثۡرِيبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَۖ يَغۡفِرُ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ٩٢
He said, "No blame will there be upon you today. May Allāh forgive you; and He is the most merciful of the merciful.
అప్పుడు యూసుఫ్ వారి క్షమాపణను స్వీకరించారు.మరియు ఇలా పలికారు : మీపై శిక్షను నిర్ణయించటానికి మీపై ఎటువంటి నిందా లేదు మరియు ఎటువంటి దురుద్దేశమూ లేదు.అల్లాహ్ మిమ్మల్ని మన్నించాలని నేను ఆయనను అర్ధిస్తున్నాను.మరియు పరిశుద్దుడైన ఆయన కరుణించే వారిలో ఎక్కువ కరుణించే వాడు.
12:93Page 246
ٱذۡهَبُواْ بِقَمِيصِي هَٰذَا فَأَلۡقُوهُ عَلَىٰ وَجۡهِ أَبِي يَأۡتِ بَصِيرٗا وَأۡتُونِي بِأَهۡلِكُمۡ أَجۡمَعِينَ ٩٣
Take this, my shirt, and cast it over the face of my father; he will become seeing. And bring me your family, all together."
వారు అతని తండ్రి దృష్టికి సంభవించిన దాని గురించి తెలియజేసినప్పుడు ఆయన వారికి తన చొక్కాను ఇచ్చి ఇలా పలికారు : మీరు నా ఈ చొక్కాను తీసుకుని వెళ్ళి దాన్ని నా తండ్రి ముఖముపై వేయండి ఆయన దృష్టి ఆయనకు తిరిగి వస్తుంది.మరియు మీరు మీ ఇంటి వారందరిని నా వద్దకు తీసుకుని రండి.
12:94Page 246
وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ ٩٤
And when the caravan departed [from Egypt], their father said,1 "Indeed, I find the smell of Joseph [and would say that he was alive] if you did not think me weakened in mind."
మరియు బిడారం మిసర్ నుండి బయలుదేరి అది జనసంచారము నుండి దూరమైనప్పుడు యాఖూబ్ అలైహిస్సలాం తన కుమారులతో మరియు తన చుట్టుప్రక్కల ఉన్న వారితో ఇలా పలికారు : ఒక వేళ మీరు నాకు జ్ఞానం లేదని మరియు నాకు మతి భ్రమించిందని మీ మాటల్లో ఇతడు మతి భ్రమించిన ముసలివాడు,ఇతనికి తెలియనివి మాట్లాడుతున్నాడు అని నిందించకుండా ఉంటే నిశ్చయంగా నాకు యూసుఫ్ యొక్క వాసన అనుభూతి కలుగుతుంది.
12:95Page 246
قَالُواْ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلَٰلِكَ ٱلۡقَدِيمِ ٩٥
They said, "By Allāh, indeed you are in your [same] old error."
ఆయన వద్ద ఉన్న ఆయన పిల్లలు ఇలా పలికారు : అల్లాహ్ సాక్షిగా నిశ్చయంగా మీరు యూసుఫ్ స్థితి మరియు అతనిని మళ్ళీ చూసే అవకాశం గురించి మునుపటి భ్రమలో ఉన్నారు.
12:96Page 247
فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلۡبَشِيرُ أَلۡقَىٰهُ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ فَٱرۡتَدَّ بَصِيرٗاۖ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٩٦
And when the bearer of good tidings1 arrived, he cast it over his face, and he returned [once again] seeing. He said, "Did I not tell you that I know from Allāh that which you do not know?"
యాఖూబ్ ను సంతోషమును కలిగించే వార్తను తీసుకుని వచ్చిన వాడు వచ్చి యూసుఫ్ చొక్కాను ఆయన ముఖముపై వేశాడు. అప్పుడు ఆయన చూడసాగారు. ఆ సమయంలో ఆయన తన కుమారులతో ఇలా పలికారు : అల్లాహ్ దయ,ఆయన మంచి గురించి మీకు తెలియనిది నాకు తెలుసు అని మీకు నేను చెప్పలేదా ?.
12:97Page 247
قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ ٩٧
They said, "O our father, ask for us forgiveness of our sins; indeed, we have been sinners."
అతని కుమారులు తాము యూసుఫ్ మరియు అతని సోదరునికి చేసిన దాని గురించి తమ తండ్రి యాఖూబ్ అలైహిస్సలాం తో క్షమాపణ కోరుతూ ఇలా పలికారు : ఓ మా తండ్రి మీరు మా క్రితం పాపముల నుండి అల్లాహ్ తో మన్నింపును వేడుకోండి. నిశ్చయంగా మేము యూసుఫ్ మరియు అతని సొంత సోదరునికి ఏదైతే చేశామో ఆ విషయంలో మేము పాపాత్ములము,అపరాధులము.
12:98Page 247
قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ٩٨
He said, "I will ask forgiveness for you from my Lord. Indeed, it is He who is the Forgiving, the Merciful."
వారితో వారి తండ్రి ఇలా పలికారు : నేను నా ప్రభువుతో మీ కొరకు క్షమాపణను కోరుతాను.నిశ్చయంగా ఆయనే తన దాసుల్లోంచి పశ్చాత్తాప్పడే వారి పాపములను మన్నించేవాడును,వారిపై కరుణించేవాడును.
12:99Page 247
فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَبَوَيۡهِ وَقَالَ ٱدۡخُلُواْ مِصۡرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ ٩٩
And when they entered upon Joseph, he took his parents to himself [i.e., embraced them] and said, "Enter Egypt, Allāh willing, safe [and secure]."
మరియు యాఖూబ్ మరియు అతని ఇంటి వారు తమ దేశము నుండి మిసర్ లో ఉన్న యూసుఫ్ ను ఉద్దేశించుకుని బయలుదేరారు.అయితే వారు ఆయన దగ్గరకు వచ్చినప్పుడు ఆయన తన తండ్రిని,తన తల్లిని తనతో హత్తుకున్నారు మరియు తన సోదరులతో,తన ఇంటి వారితో ఇలా పలికారు : మీరు అల్లాహ్ ఇష్టపూర్వకంగా నిర్భయంగా మిసర్ లో ప్రవేశించండి అందులో మీకు ఎటువంటి కీడు కలగదు.
12:100Page 247
وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدٗاۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقّٗاۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٞ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ١٠٠
And he raised his parents upon the throne, and they bowed to him in prostration.1 And he said, "O my father, this is the explanation of my vision of before. My Lord has made it reality. And He was certainly good to me when He took me out of prison and brought you [here] from bedouin life after Satan had induced [estrangement] between me and my brothers. Indeed, my Lord is Subtle2 in what He wills. Indeed, it is He who is the Knowing, the Wise.
మరియు ఆయన తన తల్లిదండ్రులను తాను కూర్చునే సింహాసనం మీద కూర్చోబెట్టారు. మరియు అతని తల్లిదండ్రులు,అతని పదకుండు మంది సోదరులు సాష్టాంగపడుతూ అతనికి సలాం చేశారు. మరియు సాష్టాంగపడటం గౌరవించటం కొరకే కాని ఆరాధన కొరకు కాదు. కలలో ఉన్న విధంగా అల్లాహ్ ఆదేశమును నిరూపించటానికి. అందుకనే యూసుఫ్ అలైహిస్సలాం తన తండ్రితో ఇలా పలికారు : ఇది మీ తరపు నుండి నాకు సాష్టాంగపడటం ద్వారా సలాం చేయటం ఇది ఇంతకు ముందు నేను చూసి మీకు తెలియపరచిన నా కల తాత్పర్యం. నిశ్చయంగా నా ప్రభువు దాన్ని జరిపించి నిజం చేశాడు. మరియు నిశ్చయంగా నా ప్రభువు నన్ను చెరసాల నుండి బయటకు తీసినప్పుడు మరియు షైతాను నా మధ్య మరియు నా సోదరుల మధ్య ఉపద్రవాలను సృష్టించిన తరువాత మిమ్మల్ని పల్లె నుండి తీసుకుని వచ్చినప్పుడు నాపై ఉపకారం చేశాడు. నిశ్చయంగా నా ప్రభువు తాను కోరుకున్న దాని కొరకు తన పర్యాలోచనలో సూక్ష్మగ్రాహి. నిశ్చయంగా ఆయన తన దాసుల స్థితులను గురించి బాగా తెలిసిన వాడు,తన పర్యాలోచనలో వివేకవంతుడు.
12:101Page 247
۞ رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ ١٠١
My Lord, You have given me [something] of sovereignty and taught me of the interpretation of dreams. Creator of the heavens and earth, You are my protector in this world and the Hereafter. Cause me to die a Muslim and join me with the righteous."
ఆ తరువాత యూసుఫ్ తన ప్రభువుతో ఇలా వేడుకున్నారు : ఓ నా ప్రభువా నిశ్చయంగా నీవు నాకు మిసర్ రాజ్యాధికారాన్ని ప్రసాధించావు మరియు నాకు కలల తాత్పర్యమును నేర్పించావు.ఓ భూమ్యాకాశములను పూర్వ నమూనా లేకుండా సృష్టించిన వాడా ఇహలోక జీవితంలో నా వ్యవహారాలన్నింటి సంరక్షకుడివి మరియు పరలోకంలో వాటన్నింటి సంరక్షకుడివి నీవే. నీవు నా ఆయుషు పూర్తయినప్పుడు నాకు ముస్లిమ్ స్థితిలో మరణాన్ని ప్రసాధించు. మరియు నన్ను స్వర్గములో ఉన్నతమైన ఫిరదౌస్ లో నా తాతముత్తాతలు మరియు ఇతరుల్లోంచి పుణ్యాత్ములైన దైవప్రవక్తలతో కలుపు.
12:102Page 247
ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۖ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ أَجۡمَعُوٓاْ أَمۡرَهُمۡ وَهُمۡ يَمۡكُرُونَ ١٠٢
That is from the news of the unseen which We reveal, [O Muḥammad], to you. And you were not with them when they put together their plan while they conspired.
ఈ ప్రస్తావించబడిన యూసుఫ్ మరియు అతని సోదరుల గాధ ఓ ప్రవక్తా మేము దాన్ని మీకు దైవ వాణి ద్వారా తెలియపరచాము.వారు అతన్ని బావి లోతులో పడవేయటానికి దృడ సంకల్పం చేసుకున్నప్పుడు మరియు వారు కుట్రలేవైతే పన్నినప్పుడు మీరు యూసుఫ్ సోదరుల మధ్య లేనందు వలన మీకు దాని గురించి జ్ఞానం లేదు.కాని మేము దాన్ని మీకు దైవ వాణి ద్వారా తెలియపరచాము.
12:103Page 247
وَمَآ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوۡ حَرَصۡتَ بِمُؤۡمِنِينَ ١٠٣
And most of the people, although you strive [for it], are not believers.
ఓ ప్రవక్తా ఒక వేళ మీరు వారు విశ్వసించాలని అన్ని రకాల శ్రమను ఖర్చు చేసినా ప్రజల్లోంచి చాలామంది విశ్వసించరు. వారిపై దుఃఖముతో మీ ప్రాణము పోకూడదు.
12:104Page 248
وَمَا تَسۡـَٔلُهُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ١٠٤
And you do not ask of them for it any payment. It is not except a reminder to the worlds.
ఓ ప్రవక్తా ఒక వేళ వారికి బుద్ధి ఉంటే వారు మిమ్మల్ని విశ్వసించి ఉండేవారు ఎందుకంటే మీరు ఖుర్ఆన్ పై మరియు వారిని మీరు దేని వైపు పిలిస్తున్నారో దానిపై వారి నుండి ఎటువంటి ప్రతిఫలాన్ని ఆశించటం లేదు.ఖుర్ఆన్ ప్రజలందరికి హితబోధన మాత్రమే.
12:105Page 248
وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ ١٠٥
And how many a sign within the heavens and earth do they pass over while they, therefrom, are turning away.
మరియు భూమ్యాకాశములలో పరిశుద్ధుడైన ఆయన ఏకత్వమును నిరూపించే ఎన్నో సూచనలు వ్యాపించి ఉన్నాయి.వారు వాటి ముందు నుండి నడుస్తున్నారు.మరియు వారు వాటిలో యోచన చేయటం నుండి,వాటి ద్వారా గుణపాఠం నేర్చుకోవటం నుండి విముఖత చూపుతున్నారు. వాటివైపు శ్రద్ధ చూపటం లేదు.
12:106Page 248
وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ ١٠٦
And most of them believe not in Allāh except while they associate others with Him.
మరియు ప్రజల్లో చాలా మంది అల్లాహ్ ను సృష్టికర్త,ఆహారప్రధాత,జీవనాన్ని ప్రసాధించేవాడు,ప్రాణములను తీసేవాడని విశ్వసించటం లేదు కాని వారు ఆయనతోపాటు ఇతరులను విగ్రహాలను,శిల్పాలను ఆరాధిస్తున్నారు.మరియు వారు పరిశుద్ధుడైన ఆయనకు కుమారుడు ఉన్నాడని వాదిస్తున్నారు.
12:107Page 248
أَفَأَمِنُوٓاْ أَن تَأۡتِيَهُمۡ غَٰشِيَةٞ مِّنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوۡ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ١٠٧
Then do they feel secure that there will not come to them an overwhelming [aspect] of the punishment of Allāh or that the Hour will not come upon them suddenly while they do not perceive?
ఏమి ఈ ముష్రికులందరు ఇహలోకములో వారిని కప్పివేసే మరియు క్రమ్ముకునే శిక్షరావటం నుండి నిర్భయులైపోయారా ?.దాన్ని దూరంచేసే శక్తి వారికి లేదు. లేదా వారి వద్దకు ప్రళయం అకస్మాత్తుగా రావటం నుండి నిర్భయులైపోయారా ?. దాని కోసం వారు సిద్ధం అవటానికి దాన్ని గమనించలేకపోయారు. అందుకనే వారు విశ్వసించలేదు.
12:108Page 248
قُلۡ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِيۖ وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ١٠٨
Say, "This is my way; I invite to Allāh with insight, I and those who follow me. And exalted is Allāh; and I am not of those who associate others with Him."
ఓ ప్రవక్తా మీరు పిలుపునిచ్చేవారితో (దైవసందేశం ఇచ్చేవారితో) ఇలా పలకండి : ఇదే నా మార్గము దేని వైపునైతే నేను ప్రజలను పిలుస్తున్నానో. నేను పిలుస్తున్నది మరియు నన్ను అనుసరిస్తున్న వారు మరియు నా మార్గమును పొందినవారు మరియు నా సాంప్రదాయమును అనుసరిస్తున్నవారు పిలుస్తున్న మార్గము స్పష్టమైన ఆధారంతో ఉన్నది. అల్లాహ్ ఔన్నత్యమునకు తగని,ఆయన పరిపూర్ణతకు విరుద్ధమైన వాటిని ఆయనకు అపాదించటం నుండి అల్లాహ్ పరిశుద్ధుడు. నేను అల్లాహ్ తో సాటి కల్పించే వారిలోంచి కాను కాని నేను పరిశుద్ధుడైన ఆయన కొరకు ఏకత్వమును చాటి చెప్పే వారిలోంచి వాడిని.
12:109Page 248
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰٓۗ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۗ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ١٠٩
And We sent not before you [as messengers] except men to whom We revealed from among the people of cities. So have they1 not traveled through the earth and observed how was the end of those before them? And the home of the Hereafter is best for those who fear Allāh; then will you not reason?
ఓ ప్రవక్తా మీకన్న ముందు మేము పంపించిన ప్రవక్తలందరు దైవదూతలు కాకుండా మానవుల్లోంచి మగవారు మాత్రమే.మేము నీ వైపున దైవ వాణిని అవతరింపజేసినట్లే వారి వైపు అవతరింపజేశాము. వారు నగరవాసులు పల్లెవాసులు కాదు.అయితే వారిని వారి జాతులు తిరస్కరించాయి మేము వారిని తుదిముట్టించాము.ఏమీ మిమ్మల్ని తిరస్కరించిన వీరందరు వారికన్న మునుపటి తిరస్కారుల పరిణామం ఏమయిందో యోచన చేసి వారి ద్వారా గుణపాఠం నేర్చుకోవటానికి భూమిలో సంచరించలేదా ?.పరలోక వాసములో ఉన్న అనుగ్రహాలు ఇహలోకములో అల్లాహ్ భీతి కలిగిన వారి కొరకు మేలైనవి.ఏమీ మీరు అల్లాహ్ భీతి కలిగి ఉండి ఆయన ఆదేశాలను పాటించటం ద్వారా వాటిలో గొప్పదైనది విశ్వాసము మరియు ఆయన వారించిన వాటికి దూరంగా ఉండటం ద్వారా వాటిలో పెద్దది అల్లాహ్ తోపాటు సాటి కల్పించటం ఇవి మేలైనవని మీరు అర్ధం చేసుకోరా ?.
12:110Page 248
حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسۡتَيۡـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ كُذِبُواْ جَآءَهُمۡ نَصۡرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَآءُۖ وَلَا يُرَدُّ بَأۡسُنَا عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ١١٠
[They continued] until, when the messengers despaired and were certain that they had been denied, there came to them Our victory, and whoever We willed was saved. And Our punishment cannot be repelled from the people who are criminals.
ఈ ప్రవక్తలందరు మేము పంపించినవారు వారి శతృవులకు మేము గడువునిచ్చాము.వారిని బిగించటానికి మేము వారిపై శిక్షను తొందర చేయము.చివరికి వారి వినాశనము ఆలస్యమైనప్పుడు మరియు ప్రవక్తలు వారి వినాశనము నుండి నిరాశులైనప్పుడు సత్య తిరస్కారులు తమ ప్రవక్తలు సత్య తిరస్కారుల కొరకు శిక్ష గురించి,విశ్వాసపరులకు విముక్తి గురించి తమకు చేసిన వాగ్దానములో తమకు అబద్దము చెప్పారని భావించారు.మా ప్రవక్తల కొరకు మా సహాయం వచ్చినది.సత్య తిరస్కారులపై వచ్చిపడే వినాశనము నుండి ప్రవక్తలు మరియు విశ్వాసపరులు రక్షించబడ్డారు.అపరాధులైన జాతి వారి నుండి వారిపై అవతరించేటప్పుడు మా శిక్ష మరలించబడదు.
12:111Page 248
لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةٞ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثٗا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ١١١
There was certainly in their stories a lesson for those of understanding. Never was it [i.e., the Qur’ān] a narration invented, but a confirmation of what was before it and a detailed explanation of all things and guidance and mercy for a people who believe.
నిశ్చయంగా ప్రవక్తల గాధల్లో మరియు వారి జాతుల గాధల్లో మరియు యూసుఫ్,అతని సోదరుల గాధలో వాటి ద్వారా హితబోధన గ్రహించే ఆరోగ్యవంతమైన మనస్సులు కలవారి కొరకు హితబోధన ఉన్నది.ఈ విషయాలపై పొందుపరచబడిన ఖుర్ఆన్ అల్లాహ్ పై కల్పించిన,అపాదించిన అబద్దపు వాక్కు కాదు.కాని అది అల్లాహ్ వద్ద నుండి అవతరింపబడిన దివ్య గ్రంధాలను దృవీకరించేది,వివరణ అవసరమైన ఆదేశాలు,ధర్మ శాసనాలన్నింటి కొరకు వివరణ ఇచ్చేది మరియు ప్రతి మంచిని చూపించేది మరియు దానిపై విశ్వాసమును కనబరిచే జాతి వారి కొరకు కారుణ్యము. వారే దానిలో ఉన్నవాటి ద్వారా ప్రయోజనం చెందుతారు.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences