Аль-Хаджж 22:58–78

و کسانی‌که خانه‌ها و وطن‌های‌شان را برای طلب رضای الله و تقویت دینش رها کرده‌اند، سپس در جهاد در راه الله کشته شده، یا مرده‌اند، به‌طور قطع الله آنها را در بهشت به رزقی نیکو و همیشگی که پایان نمی‌پذیرد روزی خواهد داد، و به‌راستی‌که الله سبحانه بهترین روزی ‌دهندگان است.

به‌طور قطع الله آنها را به مکانی که آن را می‌پسندند یعنی بهشت درخواهد آورد، و به‌راستی‌که الله از افعال و نیات آنها آگاه است، و بسیار بردبار است که کیفر آنها را به خاطر کوتاهی شان به تعجیل نینداخته است.

افزون بر این مورد یعنی وارد ‌ساختن مهاجران در راه الله به بهشت، برای مقابله با متجاوز به مانند تجاوزی که کرده است نیز اِذن داده شده است چنان‌که در این مورد گناهی بر ستم‌دیده نیست. اما اگر متجاوز دوباره ستم کند الله به‌طور قطع ستم‌دیده را یاری می‌رساند. همانا الله گناهان مؤمنان را می‌بخشد، و برای‌شان آمرزنده است.

سبب این یاری به ستم‌دیده آن است که الله بر آنچه بخواهد تواناست. یکی از مظاهر قدرت او تعالی، درآوردن شب در روز، و روز در شب با افزودن یکی از آنها و کاستن از دیگری است. و اینکه الله سخنان بندگانش را می‌شنود، و از کارهای‌شان آگاه است و ذره‌ای از سخنان و کارهای‌شان بر او پوشیده نمی‌ماند، و به‌زودی آنها را در قبال آن جزا خواهد داد.

این درآوردن شب در روز، و روز در شب توسط الله؛ به این سبب است که الله عین حق است، پس دین و وعدۀ او و نیز یاری رساندن او به مؤمنان حق است، و به این سبب معبود‌هایی را که مشرکان به جای الله عبادت می‌کنند همان باطلی است که هیچ اساسی ندارد، و به این سبب الله بر مخلوقاتش از نظر ذات و اندازه و قدرت برتر است، و ذات بزرگی است که کبریا و عظمت و جلال از آنِ اوست.

- ای رسول- آیا ندیده‌ای که الله از آسمان بارانی فرو فرستاد، آن‌گاه زمین پس از نزول باران با گیاهانی که رویاند سبز شد، همانا الله نسبت به بندگانش بسیار مهربان است که باران را برای‌شان فرو فرستاد، و گیاهان زمین را برای‌شان رویاند، و نسبت به مصالح آنها بسیار داناست، و ذره‌ای از آن بر او پوشیده نمی‌ماند.

فرمانروایی آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، تنها از آنِ او است، و به‌راستی‌که الله همان ذات بی‌نیازی است که به هیچ‌یک از مخلوقاتش نیازی ندارد، و در هر حال ستوده ‌شده است.

- ای رسول- آیا ندیده‌ای که الله جنبندگان و جماداتی را که در زمین است برای منافع و رفع نیازهای شما رامِ تو و مردم کرد، و کشتی‌هایی را که در دریا به امر و تسخیر او از یک سرزمین به سرزمینی دیگر در حرکت هستند برای شما رام گرداند، و آسمان را نگه می‌دارد تا بر روی زمین جز به اِذن او سقوط نکند، زیرا اگر به آسمان اجازه دهد که بر زمین سقوط کند به‌طور قطع این اتفاق خواهد افتاد، همانا الله نسبت به مردم بسیار مهربان و بخشنده است، که با وجود ستمی که مرتکب می‌شوند، این اشیا را در تسخیر آنها قرار داده است.

و الله همان ذاتی است که شما را زنده گرداند آن‌گاه که شما را از نیستی پدید آورد، سپس وقتی عمرهای‌تان پایان یابد شما را می‌میراند، سپس شما را پس از مرگ‌تان زنده می‌گرداند تا شما را در قبال اعمال‌تان مورد محاسبه قرار دهد، و در قبال آن جزا دهد، به‌راستی‌که انسان با عبادت دیگران همراه الله، نسبت به نعمت‌های الله - با وجود اینکه آشکار هستند- بسیار ناسپاس است.

برای پیروان هر ملتی شریعتی قرار دادیم، که به شریعت خودشان عمل می‌کنند، پس - ای رسول- مشرکان و پیروان ادیان دیگر نباید در شریعت تو با تو منازعه کنند، زیرا به حق که تو از آنها برتر هستی؛ و آنها اصحاب باطل هستند، و مردم را به اخلاص توحید برای الله فراخوان، زیرا تو بر راه راستی که هیچ انحرافی ندارد قرار داری.

و اگر خودداری کردند مگر اینکه پس از ظهور حجت با تو مجادله کنند پس کارشان را به الله واگذار و با این سخن آنان را تهدید کن: الله به تمام اعمالی‌که انجام می‌دهید آگاه‌تر است، و ذره‌ای از اعمال‌تان بر او پوشیده نمی‌ماند، و به‌زودی در قبال آن شما را جزا خواهد داد.

الله میان بندگان مؤمن و کافر خویش در روز قیامت در آنچه از امور دینی که در دنیا در آن اختلاف داشتند داوری می‌کند.

- ای رسول- آیا ندانسته‌ای که الله آنچه در آسمان، و آنچه را در زمین است می‌داند، و ذره‌ای از آنها بر او پوشیده نمی‌ماند، زیرا علم آن در لوح محفوظ ثبت شده است، به‌راستی‌که تمام آن بر الله آسان است.

و مشرکان به جای الله معبود‌هایی را عبادت می‌کنند که الله هیچ حجتی بر عبادت آنها در کتاب‌هایش نازل نکرده است، و هیچ دلیل علمی هم بر آن ندارند، بلکه تنها مستند آنها تقلید کورکورانه از پدران‌شان است، و ستمکاران هیچ یاوری ندارند که آنچه را از عذاب الله به آنها می‌رسد از آنها بازدارد.

و هرگاه آیات آشکار ما در قرآن بر آنها خوانده می‌شود در چهرۀ کسانی‌که به الله کفر ورزیده‌اند نپسندیدن این آیات را از گرفتگی چهره‌های‌شان هنگام شنیدن آیات می‌شناسی، و نزدیک است که از شدت خشم به کسانی‌که آیات ما را بر آنها می‌خوانی حمله‌ور شوند، - ای رسول- به آنها بگو: آیا شما را به آنچه که از خشم و گرفتگی چهره‌های‌تان بدتر است باخبر سازم؟ یعنی همان جهنمی که الله به کافران وعده داده آنها را در آن درمی‌آورد، و چه بد مقصدی است که به آن می‌رسند.

ای مردم، مَثلی زده شده است پس به آن گوش دهید و از آن پند بگیرید، همانا معبود‌ها و سایر چیزهایی را که به جای الله عبادت می‌کنید به‌سبب ناتوانی‌شان هرگز نمی‌توانند مگسی را با وجود کوچکی آن بیافرینند. حتی اگر همگی آنها بر این کار جمع شوند باز هم نخواهند توانست آن را بیافرینند. و اگر مگس چیزی از آنچه که برای‌شان گوارا و لذیذ است و شبیه آن را برباید نمی‌توانند آن را از مگس بازپس بگیرند. از ناتوانی آنها در آفرینش مگس، و بازپس‌گرفتن چیزهایشان از این حشره؛ ناتوانی آنها از کاری بزرگ‌تر از این کار آشکار می‌گردد. حال - با وجود ناتوانی آنها- چگونه آنها را به جای الله عبادت می‌کنید؟! هم این طالب یعنی همان نمادِ معبود که نمی‌تواند آنچه را که مگس از او به زور گرفته است بازپس گیرد ناتوان است، و هم این مطلوب که همان مگس است ناتوان است.

الله را آن‌گونه که حق بزرگداشت اوست بزرگ نداشتند آن‌گاه که برخی مخلوقاتش را به همراه او عبادت کردند، همانا الله تواناست، و یکی از مظاهر قدرت و توانایی او تعالی آفرینش آسمان‌ها و زمین و هر که در این دو وجود دارد است، و ذات شکست‌ناپذیری است که هیچ‌کس بر او چیره نمی‌گردد برخلاف معبود‌های مشرکان که ضعیف و خوار هستند و هیچ‌چیز را نمی‌آفرینند.

الله از میان فرشتگان رسولانی برمی‌گزیند، و از میان مردم نیز رسولانی برمی‌گزیند، یعنی برخی فرشتگان را به‌سوی پیامبران می‌فرستد چنان‌که جبریل علیه السلام را به‌سوی رسولانی از بشر فرستاد، و رسولان بشر را به‌سوی مردم می‌فرستد، همانا الله ذات شنوایی است که آنچه را مشرکان در مورد رسولانش می‌گویند می‌شنود، و نسبت به کسی‌که او را برای رسالتش برمی‌گزیند بیناست.

او سبحانه تمام امور مربوط به رسولان که از جنس فرشتگان باشند یا از جنس انسان، چه مربوط به قبل از آفرینش آنها باشد و چه مربوط به پس از مرگشان، می‌داند، و تمام امور در روز قیامت فقط به‌سوی الله بازمی‌گردد، آن‌گاه که بندگانش را برمی‌انگیزد و آنها را در قبال اعمالی‌که از پیش فرستاده‌اند جزا می‌دهد.

ای کسانی که به الله ایمان آورده اید و به آنچه برایتان تشریع کرده است، عمل کرده اید؛ رکوع و سجده ی نمازتان را تنها برای الله متعال انجام دهید و کارهای نیک مانند صدقه، صله ی رحم و... انجام دهید؛ امید است که به رستگاری مورد نظر برسید و از آنچه بیم دارید، نجات یابید.

و در راه الله خالص برای وجه او جهاد کنید، اوست که شما را برگزید و دین‌تان را آسان و بدون محدودیت و سخت‌گیری قرار داد، این آیین آسان همان آیین پدرتان ابراهیم علیه السلام است. و الله شما را در کتاب‌های پیشین و در قرآن مسلمان نامیده است، تا رسول صلی الله علیه وسلم بر شما گواه باشد که آنچه را به تبلیغ آن فرمان یافته بود به شما رساند، و تا برای اینکه شما گواهانی بر امت‌های پیشین باشید که رسولان‌شان به آنها ابلاغ کردند. پس در قبال این امر با ادای نماز به کامل‌ترین وجه شکر الله را به جای آورید، و زکات اموال‌تان را بپردازید، و به‌سوی الله پناه آورید، و در کارهای‌تان بر او توکل کنید، زیرا او سبحانه برای مؤمنانی که او را به دوستی بگیرند بهترین دوست و کارساز است، و برای مؤمنانی که از او یاری بجویند بهترین یاور است، پس او را به دوستی بگیرید تا با شما دوستی کند، و از او یاری بجویید تا به شما یاری رساند.