Саба

ټول د کمال او د جمال صفتونه يوازې هغه الله لره دي چې ټول هغه څه چې په آسمانونو کې او ټول هغه څه چې په ځمکه کې دي په دې حال کې چې هغه پیداکړي او هغه یې مالک دی او دهغه د څارنې لاندې دي، او هغه پاک ذات لره په آخرت کې ستاينه ده، هغه په خپل پيدايښت کې مخلوق لره او هغوی ته په پوره پاملرنه کې حکمت والا دی، د خپلو بندګانو پر حالاتو ښه خبر دی، چې له هغه هيڅ شی هم نه شي پټېدلای.

هغه پوهيږي پر هغه اوبو او شنه ګيا چې په ځمکه کې ننوزي، او پوهيږي پر هغه شنه ګيا او نورو شيانو چې ترې وځي او پوهيږي پر هغه باران، پرېښتو او روزي چې له آسامانه راکوزيږي، او پوهيږي پر هغو پرېښتو، د خپلو بندګانو پر کړنو او روحونو يې چې آسمان ته خيژي، او هغه پر خپلو مؤمنو بندګانو مهربان دی، د هغه چا د ګناهونو بښونکی دی چې توبه ورته وباسي.

او هغو کسانو چې پر الله يې کفر کړی وويل: هيڅکله به موږ ته قیامت را نه شي، ای رسوله! ورته ووايه: ولې نه، په الله قسم، هرومرو به هغه قيامت درته راشي چې درواغ يې ګڼئ، خو د دغه پر وخت يوازې الله پوهيږي، همغه پاک ذات د قيامت او نورو په پټو پوه دی، د هغه پاک ذات له پوهې نه په آسمانونو کې او نه په ځمکه کې د کوچني ميږي په اندازه څه پټيږي او نه له دغه ياد شوي څخه کوچنی او نه ترې لوی پټيږي، مګر هغه په څرګند کتاب کې ليکل شوي دي، چې هغه داسې لوح محفوظ دی چې تر قيامته پېښېدونکي هر څه پکې ليکل شوي دي.

الله هغه څه ثابت کړل چې په لوح محفوظ کې يې ثابت کړل، ترڅو هغو کسانو ته بدله ورکړي چې پر الله يې ايمان راوړی او نېک کارونه يې کړي دي، همدوی پر دغو صفتونو متصفو خلکو لره د الله له لوري د هغوی د ګناهونو بښنه ده، چې پر هغوی به يې نه نیسي، او هغوی لره عزتمنه روزي ده، چې د قيامت په ورځ د هغه جنت دی.

او هغه کسان چې زموږ د نازل کړو آيتونو د باطلولو هڅې يې کړې دي او په اړه يې ويلي: چې دا کوډې دي او زموږ د رسول په اړه يې ويلي: کاهن، کوډګر او شاعر دی، پر دغو صفتونو متصفو خلکو لره د قيامت په ورځ ترټولو بد او سخت عذاب دی.

او د صحابه و علماء او د کتاب د څښتنانو له علماوو څخه چې چا ايمان راوړی د دې خبرې شاهدي ورکوي چې کومه وحي چې الله تاته نازله کړې هغه داسې حق دی چې هيڅ شک پکې نشته او هغه برلاسي لوري ته لارښوونه کوي چې هيڅوک نه شي پرې برلاسی کېدلای، چې په دنيا او آخرت کې ستايل شوی دی.

او هغو کسانو چې پر الله يې کفر کړی ځينو ته يې د تعجب او پر هغه څه چې رسول صلی الله عليه وسلم راوړي د ملنډو وهلو په توګه وويل: آيا داسې سړی در ونه ښيو چې تاسو ته خبر درکوي چې کله تاسې مړه شئ او ټوټې ټوټې شئ، تاسو به بېرته له مرګ وروسته مو ژوندي را پاڅول کېږئ؟!.

او هغوی وويل: آيا دغه سړي پر الله درواغ تړلي، نو د هغه څه ګومان يې کړی چې زموږ له مرګ وروسته د بېرته را ژوندي کېدو ګومان يې کړی، او يا هغه لېونی دی چې داسې بې ځايه خبرې کوي چې هيڅ حقيقت نه لري؟ امر داسې نه دی لکه دغو خلکو چې ګومان کړی، بلکې خبره داده چې کوم کسان پر آخرت باور نه لري همدوی به د قيامت په ورځ په سخت عذاب او په دنيا کې له حقه په لېرې لارورکۍ کې وي.

نو آيا دغه خلکو- چې د بېرته ژوندي را پورته کېدو درواغ ګڼونکي دي- د دوی په وړاندې زمکه او تر شایې آسمان نه دی ليدلی؟ که چیرته مونږ ددوی ډوبول وغواړو په ځمکه چې د پښو لاندې یې ده، نو کش به کړو مونږ دوی لره په ځمکه چې لاندې ددوی ده او که وغواړو چې پر هغوی له آسمانه يوه ټوټه را وغورځوو، نو پرې را وبه يې غورځوو، بېشکه په دغه کې د هر هغه بنده لپاره ښکاره نښه ده چې خپل پالونکي ته زيات ګرځېدونکی وي چې د الله پر قدرت پرې استدلال وکړي، نو څوک چې پر دغه ځواکمن وي هغه ستاسو له مرګ او ټوټې ټوټې کېدو وروسته ستاسو پر بيا ژوندي کولو هم ځواکمن دی.

او پرته له شکه داؤد عليه السلام ته مو له خپل لوري نبوت او پاچايي ورکړل او غرونو او مرغانو ته مو وويل: له داؤد سره يوځای پاکي بيانوئ، د هغه لپاره مو وسپنه نرمه وګرځوله تر څو چې کوم سامانونه غواړي ترې جوړ يې کړي.

ای داوده! پراخه زغرې جوړوه چې جنګيالي دې د خپل دښمن له زوره يې وساتي، مېخونه يې د حلقو لپاره مناسب جوړوه، نو ډېر يې مه نري کوه داسې چې په هغو کې ځای پر ځای نه شي، او مه يې ډېر پېړوه چې پکې د ننه نه شي، او ښه کار کوه، بېشکه زه ستاسو د کړو ليدونکی يم ستاسو له کړنو هيڅ را څخه نه پټيږي او ژر به يې بدله درکړم.

د داود زوی سليمان عليهما السلام ته مو باد داسې تابع کړی و چې له سهاره به يې د يوې مياشتې په اندازه مزل کولو او د ماښامه به يې د يوې مياشتې په اندازه مزل کولو، او د تانبې چينه مو ورته بیولې وه ترڅو له تانبې هغه څه جوړ کړي چې غواړي يې، او له پيريانو مو داسې ورته تابع کړي وو چې د هغه د پالونکي په امر به يې د هغه په وړاندې کار کولو، او له پيریانو چې کوم يو سرغړونه وکړي له هغه کاره چې موږ ورته امر کړی، د لمبه وهونکي اور سزا به وروڅکو.

سليمان به چې د لمانځه لپاره د جوماتونو او ماڼيو څه غوښتل دغو پېريانو به ورته جوړل، او هغه به چې کومې مجسمې (څېرې) غوښتې، او همداراز د اوبو د لويو حوضونو غوندې کاسې به يې غوښتې، او د پخلي داسې لوی دېګونه چې له لوی والي به نه خوځېدل او موږ هغوی ته وويل: ای د داود کورنۍ! د الله شکر وباسئ پر هغه څه چې پرتاسو يې پېرزو کړي دي، او زما له بندګانو ډېر کم پر هغه څه زما شکر وباسي چې پرې پېرزو کړي مې دي.

نو کله مو چې پر سليمان د مرګ پرېکړه وکړه، پېريانو ته د ځمکې له هغې خزندې پرته بل چا لارښوونه ونه کړه چې هغه امسا يې خوړله پر کومه چې هغه تکيه کړې وه، نو کله چې هغه ولوېدی، پېريانو ته څرګنده شوه چې هغوی په پټو نه پوهيږي، ځکه که چېرې هغوی پوهېدلی، نو هغوی به ځانو لره په سپکوونکي عذاب کې دومره نه وای ځنډولای، هغه دا چې هغوی په کومو سختو کارونو کې د سليمان عليه السلام لپاره بوخت وو، په دې ګومان چې هغه ژوندی دی هغوی څاري.

له شک پرته د سبا قبيلې لپاره يې په خپلو هستوګنځيو کې چې پکې اوسېدل د الله پر قدرت او پر هغوی د پېرزوينې څرګنده نښانه وه چې هغه دوه باغونه وو: يو له ښي لوري او دويم له ګيڼ لوري، او هغوی ته مو وويل: د خپل پالونکي له روزۍ مو خورئ او د هغه پر نعمتونو شکر وباسئ، دغه پاکيزه ښار دی، او دغه پالونکی الله دی چې د هغه چا ګناهونه بښی چې توبه ورته وباسي.

هغوی د الله له شکر او د هغه پر رسول له ايمان راوړلو مخ واړولو، نو موږ هغوی ته داسې سزا ورکړه چې نعمت مو په کړاو ور بدل کړ، پر هغوی مو له منځه وړونکی سېلاب ورخوشې کړ چې د هغوی بند يې وران کړ او کښتونه يې ور ډوب کړل، او د هغوی دواړه باغونه مو پر داسې باغونو ور بدل کړل چې تروشه مېوه يې وه، اوپه هغو داوړو کې د غز بې مېوې ونې وې او لږ غوندې بېره وه.

دغه تبدیلي د هغوی کفر او له هغو نعمتونو څخه د مخ اړولو له امله وشوه چې پر کومو نعمتونو کې هغوی وو، او موږ دغه سخته سزا يوازې هغه چاته ورکوو چې د الله له نعمتونو انکار کوونکی او پر هغه پاک ذات کفر کوونکی وي.

او موږ په يمن کې د سبا د خلکو او شام د هغو کليو ترمنځ چې برکت مو پکې اچولی وو نور نېږدي کلي هم آباد کړي وو، او په هغو کې مو تګ راتګ اندازه کړی و، داسې چې له يو کلي به يې بل کلي ته پرته له کومې ستونزې تګ راتګ کولو تر څو شام ته ورسيږي، او هغوی ته مو وويل: په دغو کې د شپې او ورځې له دښمن، لوږې او تندې څخه په ډاډ تګ را تګ کوئ.

نو هغوی د الله له لوري د مسافت (واټن) لنډوالي نعمت په کبر کې واچول او ويې ويل: ای زموږ پالونکيه! زموږ سفرونه د دغو کليو په له منځه وړلو لېرې کړه تر څو د سفرونو د ستړيا مزه وڅکو، او زموږ د سپرليو خوبي څرګنده شي، د الله له نعمت په کبر، او د هغه له شکر اېستلو څخه په مخ اړولو او له هغوی څخه د بې وزلو سره په کينه کولو سره يې پر ځانونو ظلم وکړ، نو موږ هغوی داسې پخوانۍ کيسې ورګرځول چې له هغوی ورسته به بيانيږي، او هغوی مو په ښارونو کې په بشپړ ډول وپاشل، داسې چې يو اوبل ته نه سره رسيږي، بېشکه د سبا پر خلکو په پېرزوينه او بيا د هغوی له لوري د کفر او لويي له امله له هغوی په غچ اخېستنه کې د هر هغه چا لپاره پند دی چې د الله پر پيروۍ او د هغه له سرغړونې او پر ستونزه ډېر صبرکوونکی وي او د الله د نعمتونو ډېر شکر اېستونکی وي.

او له شک پرته د هغوی په اړه د ابليس ګومان رېښتينی شو چې هغوی تېر اېستلای او له حقه لارورکي کولای شي، نو هغوی يې په کفر او لارورکۍ کې پيروي وکړه، پرته د مؤمنانو له يوې ډلې څخه چې هغوی[ابلیس] په خپله هيله کې نا هيلی کړ د هغه په نه پيروۍ کولو سره.

او د ابليس لپاره پر هغوی کوم داسې واک نه و چې هغوی لار ورکۍ ته پرې اړ کړي، بلکې هغه يوازې شيان ورته ښکلي کول او هغوی يې تېر اېستل، مګر مونږ د هغوی د تېر اېستلو اجازه ورکړه ترڅو د هغه چا حالت څرګند شي چې پر آخرت او څه بدله چې پکې ده باور لري له هغه چا څخه چې په شک کې دی، او اې رسوله ستا پالونکی د هرڅه ساتونکی دی د خپلو بنده ګانو کړنې ساتي او بيا يې بدله ورکوي.

ای رسوله! دغو مشرکانو ته ووايه: هغه خلک راوبولئ چې تاسو ګمان کوئ چې له الله پرته تاسو لره معبودان دي، تر څو ګټه درته ورسوي او يا ضرر درڅخه لېرې کړي، هغوی خو نه په آسمانونو کې او نه په ځمکه کې د يوې ذرې په اندازه واک لري، او نه هغوی لره پکې له الله سره څه برخه شته، او نه الله لره مرستندوی شته چې مرسته يې وکړي، هغه له شريکانو او مرستندویانو بې پروا دی.

او د هغه پاک ذات په وړاندې سپارښتنه ګټه نه رسوي مګر دا چې هغه اجازه ورته وکړي او الله د خپلې لويۍ له مخې د سپارښتنې اجازه يوازې هغه چاته کوي چې ورته خوښه يې شي او د هغه له لويۍ دا هم دي چې کله په آسمان کې خبره وکړي پرېښتې د هغه وينا ته د عاجزۍ په ډول خپل وزرونه وهي، تر دې چې کله يې له زړونو وېره لېرې شي نو پرېښتې جبرئيل ته وايي: پالونکي مو څه وويل؟ جبرئيل وايي: حق يې وويل او هغه د ذات په اعتبار او دغلبې په اعتبار لوړ دی، داسې لوی دی چې هر شی دهغه څخه کښته دي.

اې رسوله دغو مشرکانو ته ووايه: څوک له اسمانونو د باران په اورولو او له ځمکې د دانو، کښتونو، مېوو او نورو په راشنه کولو روزي درکوي؟ ووايه: الله هغه ذات دی چې تاسې ته ترې روزي درکوي، او موږ او يا تاسو اې مشرکانو يا پر لارښوونه يو او يا له لارې په څرګنده لار ورکۍ کې يو، نو زموږ يو خو هرومرو همداسې دی او په دې کې هيڅ شک نشته چې د لارښوونې څښتنان مؤمنان دي او د لار ورکۍ څښتنان هغوی مشرکان دي.

ای رسوله! هغوی ته ووايه: د قيامت په ورځ تاسو زموږ د کړو ګناهونو څخه نه پوښتل کېږئ او نه موږ د هغه څه په اړه پوښتل کېږو چې تاسو يې کوئ.

هغوی ته ووايه: د قيامت په ورځ به الله موږ او تاسو را غونډوي، بيا به زموږ او ستاسو ترمنځ په عدالت پرېکړه کوي، نو حق والا به له باطل څخه بېل کړي، او همغه داسې پرېکړه کوونکی دی چې په عدالت پرېکړه کوي او پر هغه څه ښه پوه دی چې پرېکړه يې کوي.

ای رسوله! هغوی ته ووایه: هغه کسان راته وښيئ چې له الله سره مو شريکان ګرځولي وو چې په عبادت کې مو ورسره شريکول، هيڅکله نه، امر به داسې نه وي لکه تاسو يې چې فکر کوئ چې هغه لره به شريکان وي، بلکې همغه الله داسې برلاسی دی چې هيڅوک نه شي پرې برلاسی کېدلای، په خپل پيدايښت کې مخلوق لره،او په هغه انداره کې چې لګولې یې ده او پخپله ژوره پاملرنه کې حکمت والا دی.

ای رسوله! ته مو نه يې لېږلی مګر دا چې له ټولو څخه ځان ساتونکو ته د زيري ورکوونکي په توګه چې هغوی لره جنت دی او د کفر او بې لارۍ څښتنانو ته له اوره د وېروونکي په توګه، خو ډېری خلک په دغه نه پوهيږي، که چېرې پرې پوهېدلای، نو تاسو به يې درواغجن نه ګڼلی.

او مشرکان د هغه عذاب چې ترې وېرول کيږي د بيړه غوښتونکو په توګه وايي: دغه د عذاب ژمنه به کله وي که تاسو په کړې دعوی کې رېښتيني ياست چې هغه عذاب حق دی.

ای رسوله! دغو په بيړه د عذاب غوښتونکو ته ووایه: ستاسو لپاره د عذاب نېټه ټاکلې ورځ ده، چې نه به يوه ګړۍ ترې وروسته کېږئ او نه به يوه ګړۍ ترې مخته کېږئ، او دغه ورځ د قيامت ورځ ده.

او هغه کسان چې پر الله يې کفر کړی وايي: هيڅکله به پردغه قرآن ايمان رانه وړو کوم چې محمد صلی الله علیه وسلم ګومان کوي چې پر هغه نازل کړل شوی دی، او نه پر پخوانيو آسماني کتابونو ايمان راوړو، او ای رسوله! که ته د قيامت په ورځ ووينې چې ظالمان يې د خپل پالونکي په وړاندې د حساب لپاره بند کړل شوي وي، په خپل منځ کې يو او بل ته خبرې ورګرځوي او هر يو مسؤوليت او ملامتيا پر بل وراچوي، کمزوري ګڼل شوي پيروان به يې خپلو هغو مشرانو ته وايي چې په دنيا کې يې کمزوري کړي وو: که تاسو موږ نه وای لارورکي کړي، موږ به هرومرو پر الله او د هغه پر رسولانو ايمان راوړونکي وو.

هغه مشران چې له حقه يې لويي کړې خپلو هغو پيروانو ته چې کمزوري کړي يې دي وبه وايي: آيا موږ تاسو له هغې لارښوونې راګرځولي ياست چې محمد درته راوړې ده؟! نه، بلکې تاسو ظالمان، د فساد او ورانکارۍ والا ياست.

او هغه پېرو خلک چې خپلو سردارانو کمزوري کړي وو، خپلو له حقه لويي کوونکو مشرانو ته وويل: بلکې ستاسې شپه او ورځ چل موږ له لارښوونې را ګرځولي وو، کله چې تاسې پر الله د کفر او له هغه پرته د مخلوقاتو د لمانځلو امر راته کولو، هغوی به پښېماني ښکاره کړي پر هغه کفر چې په دنيا کې پرې وو، کله چې عذاب وويني او پوه شي چې سزا ورکول کيږي، او موږ د کافرانو په غاړو کې ځنځيرونه ور اچولي، هغوی ته دغه سزا يوازې له دې امله ورکول کيږي چې په دنيا کې يې له الله پرته د نورو عبادت کولو او ګناهونه يې ترسره کول.

او موږ له کليو په هيڅ کلي کې کوم رسول نه دی لېږلی مګر داچې هغوی يې د الله له عذابه وېرول، خو دا چې په هغو کې چې پر کومو خلکو د واک، مرتبې او مال پېرزوينه شوې وه ويل به يې: بېشکه ای رسوله! موږ پر هغه څه کافران يو چې تاسو ورسره لېږل شوي ياست.

او دغو د مرتبې څښتنانو د وياړ او فخر کوونکو په ډول ويل: موږ د مالونو او اولادونو له پلوه ډېر زيات يو، او دا چې تاسو ګومان کوئ چې موږ به په عذابېږو درواغ دي، موږ نه په دنيا کې او نه په آخرت کې په عذابېدونکي يو.

ای رسوله! دغو خلکو ته چې په ورکړل شويو نعمتونو غرور کوونکونکي دي ووايه: زما پالونکی چې پاک او لوړ دی چاته چې وغواړي روزي يې د ازمويښت په ډول پراخوي چې آيا شکر کوي او که کفر، او چاته چې وغواړي د ازموينې په ډول يې روزي تنګوي چې آيا صبرکوي او که په غوسه کيږي؟ خو ډېری خلک په دې نه پوهيږي چې الله حکيم دی، هيڅ امر نه اندازه کوي مګر د يو لوړ حکمت له مخې، څوک چې پرې پوه شوي هغه پرې پوه شول خو څوک چې ترې جاهل شوي هغه ترې جاهل شول.

او ستاسې هغه مالونه او اولادونه چې پرې وياړئ داسې نه دي چې ستاسو د الله خوښې ته لارښوونه کوي، بلکې چا چې پر الله ايمان راوړی او نېک عمل يې کړی هغه به څو برابره ثواب ترلاسه کړی، نو مالونه هغه د الله په لار کې په لګولو سره نېږدې کوي او اولادونه يې هغه ته په دعا کولو سره، نو دغه مؤمنان چې نېک کارونه کوي هغوی لره څو برابره ثواب دی د هغو نېکيو چې کړې يې دي، او هغوی د جنت په لوړو ماڼيو کې وي چې له هر هغه عذابه او مرګه او د نعمتونو له ختمېدو به په امان کې وي چې ترې ډاريږي.

او هغه کافران چې خپله ټوله هڅه زموږ له آيتونو څخه د خلکو په ګرځولو کې لګوي او د خپلو موخو په لاسته راوړلو کې کوښښ کوي دغه خلک په دنيا کې تاوانيان او په آخرت کې په عذابېدونکي دي.

ای رسوله ! ووايه: بېشکه زما پالونکی پاک او لوړ دی له بندګانو يې چې چاته وغواړي روزي يې پراخوي او له هغوی چې چاته وغواړي پرې تنګوي يې، او څه چې تاسو د الله په لار کې لګوئ، نو الله تعالی به يې په دنيا کې تر هغو په غوره څه د درکولو ځای ناستی درکړي، او په آخرت کې په لوی ثواب سره، او الله پاک تر ټولو روزي ورکوونکو غوره دی، نو څوک چې روزي لټوي هغه پاک ته دې پناه يوسي.

او ای رسوله! په ياد کړه هغه ورځ چې الله هغوی ټول راغونډ کړي، بيا الله پاک پرېښتو ته د مشرکانو د رټلو او غندلو په توګه وايي: آيا دغه خلکو په دنيا کې د الله څخه پرته ستاسو عبادت کولو؟.

پرېښتو وویل: پاک یې او د عزت خاوند یې! ته له هغوی پرته زمونږ دوست یې، زمونږ او د هغوی تر منځ هیڅ کومه دوستي نشته، بلکه دغه مشرکانو به د شیطانانو عبادت کاوه؛ ځان به یې ورته د پریښتو په څېرو کې به یې ورته ځان خوده او دوی به یې له الله پرته عبادت کاوه، ډیری د دوی پر هغوی باور لرونکي و.

د راپاڅېدو او حساب په ورځ به باطل معبودان د هغه چا لپاره د هيڅ ګټې واک نه لري چې په دنيا کې يې هغوی عبادت کولو او نه به هغوی لره د زيان واک لري او موږ به هغو خلکو ته چې پرځانونو يې د کفر او ګناهونو له امله ظلم کړی ووايو: هغه اور وڅکئ چې تاسو يې په دنيا کې درواغ ګڼونکي واست.

او کله چې پر دغو درواغ ګڼونکو مشرکانو زموږ پر رسول نازل کړل شوي څرګند آيتونه لوستل کيږي چې هيڅ پټوالی پکې نشته هغوی وايي: دغه سړی چې له کوم څه سره راغلی داسې يو سړی دی چې غواړي له هغه څه مو را وګرځوي چې ستاسو پلرونه پرې وو، او وايي: دغه قرآن نه دی مګر داسې يو درواغ چې هغه پر الله تړلي دي، او هغو کسانو چې پر الله يې کفر کړی قرآن چې کله د الله له لوري ورته راغی ويل به يې: نه دی دغه مګر څرګند جادو، ددې دپاره چې د سړي او مېرمنې ترمنځ بېلتون راولي او د زوی او د پلار تر منځ.

او موږ نه هغوی ته داسې کتابونه ورکړي وو چې هغوی لوستلای تر څو يې د دوې دې خبرې ته لارښوونه کړې وای چې دغه قرآن داسې درواغ دي چې محمد له ځانه جوړ کړي، او ای رسوله! نه مو هغوی ته ستا له لېږلو مخکې رسول لېږلی چې هغوی يې د الله له عذابه وېرولي وای.

او مخکېنيو امتونو لکه عاد، ثمود او د لوط قوم تکذيب وکړ او ستا له قومه مشرکان د مخکېنيو امتونو لسمې برخې ځواک، پياوړتيا، مال او شمېر ته نه دي رسېدلي، نو له هغوی هر يو يې خپل رسول درواغجن وګڼلو، نو هغوی ته ورکړل شوی مال، ځواک او شمېر هيڅ ګټه ونه رسوله، چې زما عذاب پرې راغی، نو اې رسوله وګوره چې پر هغوی زما انکار او هغوی لره زما عذاب څنګه و؟

ای رسوله! دغو مشرکانو ته ووايه: زه يوازې تاسو ته مشوره درکوم او د يو عادت نصيحت درته کوم، هغه دا چې تاسو له هوسونو پاک يوازې الله پاک ته دوه دوه يا يو یو ودرېږئ بيا مو د خپل ملګري په سيرت کې فکر وکړئ او په هغه څه کې چې د هغه د عقل، رېښتينولۍ او امانتدارۍ په اړه پرې پوهېږئ، تر څو درته څرګنده شي چې هغه صلی الله عليه وسلم لېونی نه دی، هغه نه دی مګر يوازې له يو راتلونکي عذاب څخه ستاسو وېروونکی دی که چېرې الله ته پر هغه د شرک کولو څخه توبه ونه باسئ.

ای رسوله! دغو درواغ ګڼونکو مشرکانو ته ووايه: ما که تاسو ته په راوړې لارښوونه او خير له تاسو د کومې بدلې او مزدورۍ غوښتنه کړې وي د شتون په صورت کې، هغه دې تاسو لره وي، زما بدله يوازې پر يو الله ده، او هغه پاک ذات پر هرڅه شاهد دی، او هغه د دې خبرې شاهدي ورکوي چې ما تاسو ته رسونه وکړه، او ستاسو پر کړنو شاهدي ورکوي، نو بشپړه جزا به يې درکړي.

ای رسوله! ووایه: له شک پرته پالونکی مې حق پر باطل ځواکمنوي نو باطل له منځه وړي، او هغه پر پټو ډېر ښه پوه دی، له هغه څخه نه په آسمانونو کې او نه په ځمکه کې هيڅ شی هم پټ نه دي او نه له هغه د خپلو بندګانو کړنې پټې دي.

ای رسوله! دغو درواغ ګڼونکو مشرکانو ته ووایه: هغه حق راغی چې اسلام دی، او هغه باطل له منځه ولاړ چې هيڅ اغېز او ځواک ورلره نه ښکاريږي او نه خپل نفوذ ته راګرځي.

ای رسوله! دغو درواغ ګڼونکو مشرکانو ته ووایه: که چېرې په هغه څه کې له حقه لارورکی شوی وم چې تاسو ته يې رسوم، نو زما د لارورکۍ ضرر يوازې تر ما پورې دی، تاسو ته هيڅ نه در رسيږي، او که په سمه لار وم نو دا د هغې وحي له امله چې زما پالونکی يې راته وحي کوي، بېشکه هغه د خپلو بندګانو د ويناوو اورېدونکی دی، نېږدې دی څه چې وایم د هغه اورېدل نه پرې ستونزمن کيږي.

او ای رسوله! که ته ووينې چې دغه درواغ ګڼونکي وېريږي کله چې هغوی د قيامت په ورځ عذاب وويني، چې هغوی لره به ترې هيڅ د تېښتې ځای نه وي او نه به پناه ځای وي چې پناه ور وړي، او له نېږدې ځایه را ونيول شي چې په لومړي پړاو کې يې را نيول آسانه وي، که چېرې ته دغه ووينې نو يو عجيب امر به ووينې.

او هغوی به هغه مهال چې خپل د ورګرځېدو ځای وويني ووايي: موږ د قيامت په ورځ ايمان راوړ، او هغوی لره به د ايمان ورکړه او ترلاسه کول څنګه وي حال داچې د ايمان د قبلېدو له ځایه لېرې شوي دي ځکه هغوی د دنيا له هغه کوره چې د عمل کور دی نه د جزا د آخرت کور خوا ته راوتلي دي چې هغه د جزا کور دی نه د عمل؟!.

او له هغوی به څنګه ايمان حاصل او ومنل شي حال دا چې د دنيا په ژوند کې يې پرې کفر کړی او حق ته له رسېدو لېرې ګومان يې کړی دی، لکه د رسول صلی الله عليه وسلم په اړه د هغوی وينا چې کوډګر، کاهن او شاعر دی.

او دغه درواغ ګڼونکي د دنيا د هغوخوندونو ترلاسه کېدو، له کفر څخه د توبه اېستلو، له اوره د خونديتوب او د دنيا ژوند ته د ورګرځېدو څخه منع کړل شوي دي چې هغوی يې غواړي، لکه څنګه چې له هغوی مخکې د پخوانيو امتونو څخه د هغوی په سيالانو داسې څه تر سره کړل شول، بېشکه هغوی د الله د توحيد او پر بېرته را ژوندي کېدو له ايمان راوړلوڅخه چې رسولانو راوړي وو په شک کې دي، داسې شک کې چې د کفر لامل دی.