Al-Mukhtasar · Tafsir · in Pashto
لقمان
Luqman
Luqman · Meccan · 34 ayahs
(الم) د دې په څېر (حروفو) په اړه د البقرې سورت په پېل کې وړاندې بحث شوی دی.
دا پر تا نازل شوي آیتونه -ای پېغمبره- هغه آیتونه دي چې د حکمت وینا کوي.
او هغه لارښوونه او لورینه ده د هغو کسانو لپاره چې ښایسته عمل کوي، د خپل رب او بندګانو حقوق پر ځای کوي.
31:4Page 411
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ ٤
Who establish prayer and give zakāh, and they, of the Hereafter, are certain [in faith].
هغه کسان چې لمونځ په بشپړه توګه ادا کوي، او د خپلو شتمنیو زکات ورکوي او د آخرت اړوند په پاڅون، حساب، ثواب او جزا کلک باور لرونکي دي.
31:5Page 411
أُوْلَٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدٗى مِّن رَّبِّهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٥
Those are on [right] guidance from their Lord, and it is those who are the successful.
په دغو صفتونو ستایل شوي کسان خامخا د خپل رب لخوا په هدایت دي، او همدوی د هغه څه په ترلاسه کولو کې بریالي دي چې غواړي یې، او له هغه څه چې ویرېږي لرې دي.
31:6Page 411
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡتَرِي لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَيَتَّخِذَهَا هُزُوًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ٦
And of the people is he who buys the amusement of speech1 to mislead [others] from the way of Allāh without knowledge and who takes it [i.e., His way] in ridicule. Those will have a humiliating punishment.
او ځینې خلک -لکه النضر بن الحارث- هغه دي چې چټي خبرې غوره ګڼي چې په هغې سره د الله د دین څخه په ناپوهۍ سره خلک واړوي، او د الله آیتونه په ټوکو ونیسي او ملنډې پرې ووهي، د دې صفتونو لرونکو لپاره په آخرت کې رسوا کوونکی عذاب دی.
31:7Page 411
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا وَلَّىٰ مُسۡتَكۡبِرٗا كَأَن لَّمۡ يَسۡمَعۡهَا كَأَنَّ فِيٓ أُذُنَيۡهِ وَقۡرٗاۖ فَبَشِّرۡهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ٧
And when Our verses are recited to him, he turns away arrogantly as if he had not heard them, as if there was in his ears deafness. So give him tidings of a painful punishment.
او کله چې پر هغه زمونږ آیتونه ولوستل شي نو له لویي د هغې له اورېدلو څخه په شا وګرځي لکه چې بېخي یې اورېدلي نه وي، او یا یې لکه چې د غږونو اورېدلو څخه په غوږونو کې دروندوالی وي، پس ده ته زېری ورکړه -ای پېغمبره- په دردونکي عذاب چې د ده انتظار باسي.
31:8Page 411
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُمۡ جَنَّٰتُ ٱلنَّعِيمِ ٨
Indeed, those who believe and do righteous deeds - for them are the Gardens of Pleasure,
بېشکه هغه کسان چې په الله باور لري او نیکې کړنې تر سره کوي، دوی لپاره د نعمتونو باغونه دي، له هغه څه به پکې خوند اخلي چې الله تعالی دوی ته چمتو کړي.
31:9Page 411
خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٗاۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٩
Wherein they abide eternally; [it is] the promise of Allāh [which is] truth. And He is the Exalted in Might, the Wise.
تلپاتې به وي پکې، الله تعالی دوی سره ريښتینې ژمنه کړې چې شک پکې نشته، او هغه پاک ذات برلاسی دی چې هېڅوک پرې نشي برلاسی کیدلای، حکمت والا دی په پېدایښت، اندازه کولو او شریعت کې.
31:10Page 411
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ وَأَلۡقَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِكُمۡ وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٖۚ وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٖ كَرِيمٍ ١٠
He created the heavens without pillars that you see and has cast into the earth firmly set mountains, lest it should shift with you, and dispersed therein from every creature. And We sent down rain from the sky and made grow therein [plants] of every noble kind.
الله پاک آسمانونه بې له ستنو پورته شوي پېدا کړي دي، او پر ځمکه کې یې کلک غرونه ودرولي دي څو پر تاسو ونه خوځېږي، او د ځمکې پر سر یې د حیواناتو ډولونه خپاره کړي، او مونږ د آسمان لخوا د باران اوبه راورولې دي، پس را شنه کړي مونږ له هر ټولګي څخه په تازه بڼه چې انسانان او ژوي ترې ګټه اخلي.
31:11Page 411
هَٰذَا خَلۡقُ ٱللَّهِ فَأَرُونِي مَاذَا خَلَقَ ٱلَّذِينَ مِن دُونِهِۦۚ بَلِ ٱلظَّٰلِمُونَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ١١
This is the creation of Allāh. So show Me what those other than Him have created. Rather, the wrongdoers are in clear error.
دا یاد شوي د الله پېدایښت دی، نو وښایاست -ای مشرکانو- څه پېدا کړي هغو چې تاسو یې له الله پرته عبادت کوئ؟! بلکه ظالمان د حق څخه په ښکاره بې لارېتوب کې دي، چې د خپل رب سره هغه څوک شریکوي چې هېڅ نشي پېدا کولی او دوی پېدا شوي دي.
31:12Page 412
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا لُقۡمَٰنَ ٱلۡحِكۡمَةَ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِلَّهِۚ وَمَن يَشۡكُرۡ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٞ ١٢
And We had certainly given Luqmān wisdom [and said], "Be grateful to Allāh." And whoever is grateful is grateful for [the benefit of] himself. And whoever denies [His favor] - then indeed, Allāh is Free of need and Praiseworthy.
او لقمان ته مونږ په دین پوهه او د کارونو سمون ورکړی وو، او ورته مو ویلې وو: -ای لقمانه- په هغه څه د خپل رب شکر وباسه چې پر تا یې د خپلې تابعدارۍ د وس درکولو لورینه کړې، او څوک چې د خپل رب شکر وباسي نو بېشکه د ده د شکر ایستلو ګټه همده ته رسي، ځکه چې الله د ده د شکر ایستلو څخه بې پروا دی، او چا چې د الله تعالی له نعمت څخه انکار وکړ او پر ده یې کفر وکړ نو بېشکه د ده د کفر زیان د همده دی، او الله تعالی ته یې هېڅ زیان نه رسي ځکه چې هغه د خپل ټول مخلوق څخه بې پروا دی، په هر حالت کې ستایل شوی دی.
31:13Page 412
وَإِذۡ قَالَ لُقۡمَٰنُ لِٱبۡنِهِۦ وَهُوَ يَعِظُهُۥ يَٰبُنَيَّ لَا تُشۡرِكۡ بِٱللَّهِۖ إِنَّ ٱلشِّرۡكَ لَظُلۡمٌ عَظِيمٞ ١٣
And [mention, O Muḥammad], when Luqmān said to his son while he was instructing him, "O my son, do not associate [anything] with Allāh. Indeed, association [with Him] is great injustice."
او یاد کړه -اې پېغمبره- کله چې لقمان خپل زوی ته وویل په داسې حال کې چې هغه نیکیو ته هڅولو، او له بدیو څخه یې وېرولو: اې زویکیه! د الله سره د بل چا عبادت مه کوه، بېشکه د الله سره د بل معبودباطل عبادت کول په نفس ستر ظلم دی په ستره ګناه ترسره کولو سره چې په اور کې د تل پاتې کېدلو لامل ګرځي.
31:14Page 412
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنٖ وَفِصَٰلُهُۥ فِي عَامَيۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيۡكَ إِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ ١٤
And We have enjoined upon man [care] for his parents. His mother carried him, [increasing her] in weakness upon weakness, and his weaning is in two years. Be grateful to Me and to your parents; to Me is the [final] destination.
او مونږ انسان ته د هغه د مور او پلار د تابعدارۍ او هغوی سره په هغه څه کې د نیکۍ کولو - چې د الله نافرماني نه وي - سپارښتنه کړې ده، د ده مور دې لره په خپله خېټه کې د سختۍ څخه وروسته سختیو په ګاللو سره بار کړی و، او له تي بېلول یې په دوو کلونو کې دي، او مونږ ورته وویل: په هغو نعمتونو چې الله پر تا کړي شکر وباسه، بیا د مور او پلار شکر وباسه چې ستا پالنه او ساتنه یې کړې ده، یوازې ماته مو راګرځېدل دي نو زه به هر چا ته هغه بدله ورکوم چې وړتیا یې لري.
31:15Page 412
وَإِن جَٰهَدَاكَ عَلَىٰٓ أَن تُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَاۖ وَصَاحِبۡهُمَا فِي ٱلدُّنۡيَا مَعۡرُوفٗاۖ وَٱتَّبِعۡ سَبِيلَ مَنۡ أَنَابَ إِلَيَّۚ ثُمَّ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ١٥
But if they endeavor to make you associate with Me that of which you have no knowledge,1 do not obey them but accompany them in [this] world with appropriate kindness and follow the way of those who turn back to Me [in repentance]. Then to Me will be your return, and I will inform you about what you used to do.
او که چېرې مور او پلار پوره زور وکاروي چې تا د الله تعالی سره د بل څه په شریک جوړلو مجبور کړي د دوی لخوا په برلاسۍ سره، نو ته په دې کې د دوی دواړو تابعداري مه کوه؛ ځکه چې د مخلوق تابعداري د خالق په نافرمانۍ کې نشته، او ملګرتیا کوه دوی دواړو سره په دنیا کې په نېکي کولو، خپلوۍ پاللو او احسان سره، او د هغه چا پيروي وکړه چې ما ته په توحید او تابعدارۍ راګرځي، بیا مو یوازې ما ته د قیامت په ورځ ستاسو د ټولو راګرځېدل دي، نو خبر به مو کړم په هغه څه چې تاسو په دنیا کې ترسره کول، او بدله به یې درکړم.
31:16Page 412
يَٰبُنَيَّ إِنَّهَآ إِن تَكُ مِثۡقَالَ حَبَّةٖ مِّنۡ خَرۡدَلٖ فَتَكُن فِي صَخۡرَةٍ أَوۡ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ أَوۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَأۡتِ بِهَا ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٞ ١٦
[And Luqmān said], "O my son, indeed if it [i.e., a wrong] should be the weight of a mustard seed and should be within a rock or [anywhere] in the heavens or in the earth, Allāh will bring it forth. Indeed, Allāh is Subtle1 and Aware.
ای زما زویه! بېشکه بدي یا نېکي څومره چې وړه هم وي لکه د اوري دانې هومره، او د یو ګټ په خېټه کې وي چې هېڅوک ترې خبر نه وي، او یا په بل ځای آسمانونو یا ځمکه کې وي؛ نو بېشکه الله به یې د قیامت په ورځ راوړي، او بنده ته به پرې بدله ورکړي، بېشکه الله باریک لېدونکی دی چې هېڅ باریکه شیان ترې نه پټېږي، او په حقائقو او ځایونو یې خبردار دی.
31:17Page 412
يَٰبُنَيَّ أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ وَأۡمُرۡ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَٱنۡهَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَآ أَصَابَكَۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ ١٧
O my son, establish prayer, enjoin what is right, forbid what is wrong, and be patient over what befalls you. Indeed, [all] that is of the matters [requiring] resolve.1
ای زما زویه! لمونځ په بشپړه بڼه ترسره کوه، د نېکۍ امر کوه، له بدۍ منع کوه، او کوم تکلیف چې په دې درورسي پرې صبر کوه، بېشکه څه چې تا ته پرې امر شوی هغه دي چې الله پر تا لازم کړي چې ویې کړې، ستا اختیار پکې نشته.
31:18Page 412
وَلَا تُصَعِّرۡ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخۡتَالٖ فَخُورٖ ١٨
And do not turn your cheek [in contempt] toward people1 and do not walk through the earth exultantly. Indeed, Allāh does not like everyone self-deluded and boastful.
او د لویۍ له کبله له خلکو خپل مخ مه اړوه، او نه د ځمکې په سر له خوښۍ او ځان ته مغرور کېدلو سره ګرځه، بېشکه الله نه خوښوي هر لویي کونکی په ګرځېدو کې، او نه ویاړمن په هغه نعمتونو چې الله ورکړي او په خلکو پرې لویي کوي او د الله شکر پرې نه وباسي.
31:19Page 412
وَٱقۡصِدۡ فِي مَشۡيِكَ وَٱغۡضُضۡ مِن صَوۡتِكَۚ إِنَّ أَنكَرَ ٱلۡأَصۡوَٰتِ لَصَوۡتُ ٱلۡحَمِيرِ ١٩
And be moderate in your pace and lower your voice; indeed, the most disagreeable of sounds is the voice of donkeys."
او منځنی اوسه په خپل تګ کې د بېړې او خوځښت ترمنځ، داسې تګ چې پت ښکاره کوي، او غږ دې ټیټ کړه، دومره یې مه لوړوه چې ځورول وکړي، بېشکه ناکاره د غږونو څخه د خرو غږ دی ځکه غږونه یې پورته دي.
31:20Page 413
أَلَمۡ تَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَسۡبَغَ عَلَيۡكُمۡ نِعَمَهُۥ ظَٰهِرَةٗ وَبَاطِنَةٗۗ وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَلَا هُدٗى وَلَا كِتَٰبٖ مُّنِيرٖ ٢٠
Do you not see that Allāh has made subject to you whatever is in the heavens and whatever is in the earth and amply bestowed upon you His favors, [both] apparent and unapparent? But of the people is he who disputes about Allāh without knowledge or guidance or an enlightening Book [from Him].
آیا تاسو نه دي لېدلي -ای خلکو- چې بېشکه الله پاک تاسو ته له هغه څه چې په آسمانونو او ځمکه کې دي ګټه پورته کول آسانه کړي دي، له لمر او سپوږمئ او ستورو څخه، او همدا راز یې درته آسانه کړي هغه څه چې په ځمکه کې دي د ځناورو ونو او ګیاوو څخه، او بشپړه کړې یې دي پر تاسو خپل ښکاره نعمتونه؛ لکه د څېرې ښایست او د بڼې ښکلا، او پټ (نعمتونه) لکه عقل او پوهه، او د دې نعمتونو سره هم ځینې له خلکو هغه دي چې ناندرې وهي د الله په توحید کې پرته د الله وحی ته له مستند دلیل څخه، او یا روښانه عقل، او نه کوم څرګند کتاب چې د الله لخوا نازل وي.
31:21Page 413
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ بَلۡ نَتَّبِعُ مَا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ يَدۡعُوهُمۡ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ ٢١
And when it is said to them, "Follow what Allāh has revealed," they say, "Rather, we will follow that upon which we found our fathers." Even if Satan was inviting them to the punishment of the Blaze?
او کله چې د الله د یووالي په اړه دې ناندرې کوونکو ته وویل شي: تابعداري وکړئ د هغې وحی چې الله په خپل پېغمبر نازله کړې ده، دوی وایي: مونږ یې تابعداري نه کوو، بلکې د هغه څه تابعداري کوو چې مونږ پرې خپل مشران موندلي چې هغه دالهوباطلو بندګي ده،.ایا تابعداري کوي دوی دخپلومشرانو اګرکه بلي دوی لره شیطان-په سبب دبې لارې کولوددوی په عبادت دبوتانو-عذاب دجهنم ته په ورځ دقیامت!
31:22Page 413
۞ وَمَن يُسۡلِمۡ وَجۡهَهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِ وَهُوَ مُحۡسِنٞ فَقَدِ ٱسۡتَمۡسَكَ بِٱلۡعُرۡوَةِ ٱلۡوُثۡقَىٰۗ وَإِلَى ٱللَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلۡأُمُورِ ٢٢
And whoever submits his face [i.e., self] to Allāh while he is a doer of good - then he has grasped the most trustworthy handhold. And to Allāh will be the outcome of [all] matters.
او څوک چې الله ته په داسې حال کې ور مخامخ شو چې په عبادت کې اخلاصمند وو او په عمل کې ښایسته کوونکی وو[نظر یې په الله لګیده] نو بېشکه ده هغه څه کلک ونیول چې د ژغورنې هیله ترې کېږي او د پرې کېدلو ویره یې نه وي، او یوازې الله ته د کارونو ورګرځېدل دي، پس هر چا ته د هغه وړ بدله ورکوي.
31:23Page 413
وَمَن كَفَرَ فَلَا يَحۡزُنكَ كُفۡرُهُۥٓۚ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُهُمۡ فَنُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٢٣
And whoever has disbelieved - let not his disbelief grieve you. To Us is their return, and We will inform them of what they did. Indeed, Allāh is Knowing of that within the breasts.
او څوک چې کافر شو نو د هغه کفر دې تا خپه نه کړي -ای پېغمبره- یوازې مونږ ته یې د قیامت په ورځ راګرځېدل دي، نو مونږ به یې په هغه بدو کړنو خبر کړو چې په دنیا کې یې کولې، او بدله به پرې ورکړو، بېشکه الله پوهه دی په هغه څه چې سینو کې دي، د هغې څخه ترې هېڅ نه پټېږي.
31:24Page 413
نُمَتِّعُهُمۡ قَلِيلٗا ثُمَّ نَضۡطَرُّهُمۡ إِلَىٰ عَذَابٍ غَلِيظٖ ٢٤
We grant them enjoyment for a little; then We will force them to a massive punishment.
ګټه به ورکړو لږه موده په ورکولو د هغو خوندونو چې په دنیا کې یې ورکوو، بیا به یې د قیامت په ورځ سخت عذاب ته را کش کړو چې د اور عذاب دی.
31:25Page 413
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۚ قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٢٥
And if you asked them, "Who created the heavens and earth?" they would surely say, "Allāh." Say, "[All] praise is [due] to Allāh"; but most of them do not know.
او که چېرته له دغو مشرکانو پوښتنه وکړې -ای پېغمبره- چې آسمانونه چا پېدا کړي؟ ځمکه چا پېدا کړې؟ خامخا به ووایي: دا ټول الله پېدا کړي؟ ته ورته ووایه: ستاینه هغه ذات لره ده چې پر تاسو یې حجت څرګند کړ، بلکې زیاتره یې د ناپوهۍ له کبله نه پوهېږي چې څوک د ستاینې وړ دی.
31:26Page 413
لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ٢٦
To Allāh belongs whatever is in the heavens and earth. Indeed, Allāh is the Free of need, the Praiseworthy.
یوازې الله لره هغه څه دي چې په اسمانونو او زمکه کې دي په پېدایښت، ملکیت او سمبالښت کې، بېشکه الله د ټولو مخلوقاتو څخه بې پروا دی، په دنیا او آخرت کې ستایل شوی دی.
31:27Page 413
وَلَوۡ أَنَّمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن شَجَرَةٍ أَقۡلَٰمٞ وَٱلۡبَحۡرُ يَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦ سَبۡعَةُ أَبۡحُرٖ مَّا نَفِدَتۡ كَلِمَٰتُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ ٢٧
And if whatever trees upon the earth were pens and the sea [was ink], replenished thereafter by seven [more] seas, the words1 of Allāh would not be exhausted. Indeed, Allāh is Exalted in Might and Wise.
او که پر ځمکه کې چې څومره ونې دي هغه پرې شي او قلمونه ترې جوړ شي، او سمندر ورته رنګ شي، او که اووه سمندرونه یې مرسته وکړي، نو د الله خبرې به خلاصې نه شي ځکه چې نه ختمېدونکي دي، بېشکه الله تعالی برلاسی دی چې هېڅوک پرې غالب کېدلای نه شي، حکمت والا دی په پېدایښت او سمبالښت کې.
31:28Page 413
مَّا خَلۡقُكُمۡ وَلَا بَعۡثُكُمۡ إِلَّا كَنَفۡسٖ وَٰحِدَةٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ ٢٨
Your creation and your resurrection will not be but as that of a single soul.1 Indeed, Allāh is Hearing and Seeing.
نه دی پېدایښت ستاسو -ای خلکو- او نه ستاسو پاڅون د قیامت په ورځ د حساب او بدلې لپاره په آسانتیا کې مګر په څېر د پېدایښت د یو کس او پاڅون د هغه، بېشکه الله تعالی اورېدونکی دی چې نه یې مشغوله کوي اورېدل د یو غږ د اورېدلو د بل غږ څخه، لېدونکی دی چې نه یې مشغوله کوي کتل د یو شي د کتلو د بل شي څخه، او همدا راز یې نه مشغوله کوي پېدایښت د یو کس او یا پاڅون د هغه د پېدایښت او پاڅون د بل کس څخه.
31:29Page 414
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِيٓ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَأَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ٢٩
Do you not see [i.e., know] that Allāh causes the night to enter the day and causes the day to enter the night and has subjected the sun and the moon, each running [its course] for a specified term, and that Allāh, of whatever you do, is Aware?
آیا ته نه وینې چې بېشکه الله کموي له شپې څخه چې ورځ ور زیاته کړي، او کموي ورځ چې شپه ور زیاته کړي، او د لمر او سپوږمۍ مزل یې اندازه کړی دی، چې هر یو په خپل مدار کې تر ټاکلي وخت روان دي، او بېشکه الله په هغو کړنو چې تاسي یې کوئ خبردار دی، هېڅ هم ستاسو له کړنو څخه ترې پټ نه دي، او زر دی چې تاسو ته به پرې بدله درکړي.
31:30Page 414
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ ٣٠
That is because Allāh is the True Reality, and that what they call upon1 other than Him is falsehood, and because Allāh is the Most High, the Grand.
دا سمبالونه او اندازه کونه په دې شاهدي ورکوي چې بېشکه یوازې الله حق دی، هغه حق دی په خپل ذات، صفاتو او افعالو کې. او بېشکه هغه څه چې مشرکان یې له الله پرته عبادت کوي باطل دي چې بنسټ نلري، او بېشکه الله پر ټولو مخولوقاتو اوچت دی په ذات سره او په غلبې او مرتبې سره، هغه چې ترې بل اوچت نشته، هغه چې له هر شي لوی دی.
31:31Page 414
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ لِيُرِيَكُم مِّنۡ ءَايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ٣١
Do you not see that ships sail through the sea by the favor of Allāh that He may show you of His signs? Indeed in that are signs for everyone patient and grateful.
آیا ته نه وینې چې بېشکه بېړۍ په سمندر کې د هغه په مهربانۍ او تابع کولو چليږي، څو تاسو ته -ای خلکو- د الله په ځواک او مهربانۍ ښوونکې نښې دروښایي، بېشکه په دې کې خامخا د الله تعالی په ځواک باندې نخښې شته دی هر په زیان صبر کوونکي لره، او د نعمتونو په ترلاسه کولو شکر کوونکي لره.
31:32Page 414
وَإِذَا غَشِيَهُم مَّوۡجٞ كَٱلظُّلَلِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ فَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا كُلُّ خَتَّارٖ كَفُورٖ ٣٢
And when waves come over them like canopies, they supplicate Allāh, sincere to Him in religion [i.e., faith]. But when He delivers them to the land, there are [some] of them who are moderate [in faith]. And none rejects Our signs except everyone treacherous and ungrateful.
او کله چې ترې له هر اړخه د غرونو او ورېځو په څېر څپې راچاپېره شي، نو یوازې الله ته په اخلاص دعا او عبادت کوي، او کله چې یې دعا ومني، او وچې ته یې وژغوري، او له غرقېدو یې وساتي، نو ځینې یې درمیانه تګ والا شي خو، کوم شکر چې پرې لازم شوی هغه په بشپړه توګه نه ادا کوي، او ځینې یې د الله له نعمت څخه چورلټ انکار کوي، او د الله له آیتونو انکار نه کوي مګر هر بې لوظه -لکه دغه کس چې الله سره ژمنه وکړي چې که ودې ژغورلم نو له شکر ویستونکو به شم- ډېر د الله په نعمتونو باندې کفر کوونکی د خپل هغه رب شکر نه وباسي چې په ده یې نعمتونه ورولي دي.
31:33Page 414
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡ وَٱخۡشَوۡاْ يَوۡمٗا لَّا يَجۡزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِۦ وَلَا مَوۡلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِۦ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلۡغَرُورُ ٣٣
O mankind, fear your Lord and fear a Day when no father will avail his son, nor will a son avail his father at all. Indeed, the promise of Allāh is truth, so let not the worldly life delude you and be not deceived about Allāh by the Deceiver [i.e., Satan].
اې خلکو! د خپل رب څخه وډار شئ؛ د هغه د اوامرو په پلي کولو او نواهیو څخه په ځان ژغورلو کې، او ووېرېږئ د هغې ورځې له عذاب څخه چې ګټه نشي رسولی پلار خپل زوی ته، او نه د هېڅ شي ګټه رسولی شي زوی خپل پلار ته، بېشکه د الله ژمنه په بدله ورکولو د قیامت په ورځ له شک پرته واقع کېدونکې ده، نو د دنیا ژوند دې تاسو په دوکه کې نه اچوي په شهوات هوسونو او چټیاتو سره، او نه دې تاسو شیطان په دوکه کې اچوي د الله په صبر سره تاسو باندې او د عذاب په وروسته کولو له تاسو څخه.
31:34Page 414
إِنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ وَيَعۡلَمُ مَا فِي ٱلۡأَرۡحَامِۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسٞ مَّاذَا تَكۡسِبُ غَدٗاۖ وَمَا تَدۡرِي نَفۡسُۢ بِأَيِّ أَرۡضٖ تَمُوتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرُۢ ٣٤
Indeed, Allāh [alone] has knowledge of the Hour and sends down the rain and knows what is in the wombs.1 And no soul perceives what it will earn tomorrow, and no soul perceives in what land it will die. Indeed, Allāh is Knowing and Aware.
بې شکه یوازې الله سره د قیامت پوهه ده، نو پوهېږي چې کله واقع کېږي، او باران وروي کله چې وغواړي، او پوهېږي په هغه څه چې په رحمونو کې دي چې نر دی که ښځه؟! نیک بخت دی که بد بخت؟! او هېڅوک نه پوهېږي چې سبا به کوم د نېکۍ یا بدۍ کار کوي، او نه هېڅوک پوهېږي چې په کومه ځمکه به مري، بلکې الله دې ټولو باندې پوهېږي، بېشکه الله پوهه او خبردار دی په دې ټولو خبرو، هېڅ هم ترې لدې پټ نه دي.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences