Аль-Мухтасар · Тафсир · на узбекском
Гафир 40:59–85
40:59Страница 474
إِنَّ ٱلسَّاعَةَ لَأٓتِيَةٞ لَّا رَيۡبَ فِيهَا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ ٥٩
Час непременно наступит, и в нем нет сомнения. Однако большинство людей не верует.
Аллоҳ ҳисоб-китоб учун ўликларни қайта тирилтирадиган Қиёмат (соат) аниқ келади. Бунга шак-шубҳа йўқ. Лекин одамларнинг кўплари унинг келишига ишонмайдилар. Шунинг учун унга тайёргарлик кўрмайдилар.
40:60Страница 474
وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدۡعُونِيٓ أَسۡتَجِبۡ لَكُمۡۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِي سَيَدۡخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ٦٠
Ваш Господь сказал: «Взывайте ко Мне, и Я отвечу вам. Воистину, те, которые превозносятся над поклонением Мне, войдут в Геенну униженными».
Парвардигорингиз деди: "Эй одамлар, ибодат қилишда ҳам, дуо қилишда ҳам ёлғиз Менга юзланинглар. Дуоларингизни ижобат қилиб, сизларни кечираман ва раҳматимга оламан. Ёлғиз Менга ибодат қилишдан ўзларини катта оладиганлар яқинда Қиёмат куни хор-зор бўлган ҳолларида жаҳаннамга кирадилар".
40:61Страница 474
ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِتَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ ٦١
Аллах - Тот, Кто сотворил для вас ночь, чтобы вы отдыхали в течение нее, и день для освещения. Воистину, Аллах оказывает людям милость, но большинство людей неблагодарны.
Аллоҳ шундай Зотки, ором олишингиз учун сизларга кечани ёруғ қилиб берди. Бемалол ишлашингиз учун эса кундузни ёруғ айлади. Аллоҳ одамларга фазлу марҳаматли Зотдирки, уларни зоҳирий ва ботиний неъматлар билан сийлади. Лекин кўп одамлар У Зот ато этган неъматларга шукр қилмайдилар.
40:62Страница 474
ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ٦٢
Таков Аллах - ваш Господь, Творец всякой вещи. Нет божества, кроме Него. До чего же вы отвращены от истины!
Сизларга мана шундай неъматларни ато этган ўша Аллоҳ ҳамма нарсанинг Яратувчисидир. Ундан ўзга яратувчи йўқдир. Ундан ўзга чин маъбуд йўқдир. Шундай экан, қандай қилиб Унга ибодат қилиш ўрнига бирон фойда ҳам, зарар ҳам келтира олмайдиган бутларга ибодат қилиш сари бурилиб кетмоқдасизлар?!
40:63Страница 474
كَذَٰلِكَ يُؤۡفَكُ ٱلَّذِينَ كَانُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ ٦٣
Таким же образом отвращаются те, которые отвергают знамения Аллаха.
Ўшалар Аллоҳга иймон келтиришдан, ёлғиз Унгагина ибодат қилишдан бошқа тарафга бурилиб кетганларидек, Аллоҳнинг ягона илоҳлигига далолат қилувчи оятларни инкор қиладиганлар ҳар доим ва ҳар жойда ҳақдан юз ўгириб, ноҳақлик сари бурилиб кетадилар-да, рушду ҳидоятдан айрилиб, бетавфиқ бўлиб қоладилар.
40:64Страница 474
ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارٗا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءٗ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡۖ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٤
Аллах - Тот, Кто сотворил для вас землю местом пребывания, а небо - кровлей. Он придал вам облик и сделал ваш облик прекрасным. Он наделил вас благами. Таков Аллах, ваш Господь. Благословен Аллах, Господь миров!
Эй одамлар, Аллоҳ шундай Зотки, сизларга ерни яшаш учун қароргоҳ, самони эса устингизга қулаб тушадиган нарсалардан ҳимоя этадиган мустаҳкам том айлади. Сизларга оналарингизнинг қорнида шакл берар экан, суратларингизни чиройли қилди. Сизларга ҳалол-пок ризқ берди. Сизларга мана шу неъматларни ато этган Аллоҳ Парвардигорингиздир. Бас, ҳамма махлуқотларнинг Парвардигори Аллоҳ баракотли бўлди. Ундан ўзга парвардигор йўқдир.
40:65Страница 474
هُوَ ٱلۡحَيُّ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۗ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٥
Он - Живой, и нет божества, кроме Него. Взывайте же к Нему, очищая перед Ним веру. Хвала Аллаху, Господу миров!
У доим барҳаётдир. Ундан ўзга чин маъбуд йўқдир. Ибодат қилишда ҳам, дуо-илтижо қилишда ҳам ёлғиз Унгагина ихлос билан, ҳеч нарсани Унга шерик қилмасдан юкунинглар. Ҳамма махлуқотларнинг Парвардигори Аллоҳга ҳамд бўлсин.
40:66Страница 474
۞ قُلۡ إِنِّي نُهِيتُ أَنۡ أَعۡبُدَ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَمَّا جَآءَنِيَ ٱلۡبَيِّنَٰتُ مِن رَّبِّي وَأُمِرۡتُ أَنۡ أُسۡلِمَ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٦
Скажи: «Воистину, мне запрещено поклоняться тем, кого вы призываете помимо Аллаха, с тех пор, как ко мне явились ясные знамения от моего Господа, и мне велено покориться Господу миров».
Эй Пайғамбар, айтинг: "Мени Аллоҳ ўзимга очиқ-ойдин ҳужжатлар келиб турган бир пайтда сизлар ибодат қилаётган, фойда ҳам, зарар ҳам келтира олмайдиган бутларга сиғинишдан қайтарган ва ёлғиз Ўзигагина бўйсунишимга буюрган. Зеро, У ҳамма махлуқотларнинг Парвардигоридир. Ундан ўзга парвардигор йўқдир".
40:67Страница 475
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ يُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡ ثُمَّ لِتَكُونُواْ شُيُوخٗاۚ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبۡلُۖ وَلِتَبۡلُغُوٓاْ أَجَلٗا مُّسَمّٗى وَلَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ٦٧
Он - Тот, Кто сотворил вас из земли, потом - из капли, потом - из сгустка крови. Потом Он выводит вас младенцами, чтобы потом вы могли достигнуть зрелого возраста и чтобы потом вы стали стариками, хотя среди вас есть такие, которых умерщвляют раньше, и чтобы вы достигли назначенного срока. Быть может, вы уразумеете.
У шундай Зотки, отангиз Одамни тупроқдан яратди. Кейин сизларни нутфадан, ундан кейин лахта қондан яратди. Шулардан кейин оналарингизнинг қорнидан чақалоқ қилиб чиқарди. Кейин илигингиз тўлиб, балоғатга етасизлар. Кейин ёшингиз ўтиб, чол бўласизлар. Орангизда кимдир ундан олдин вафот этиб кетади. Аллоҳгагина маълум бўлган бир муддатга қадар яшайсизлар. Ундан камайиб ҳам қолмайди, ошиб ҳам кетмайди. Шоядки, мана шу Аллоҳнинг қудрати ва бирлигига далолат қилувчи далил ва ҳужжатлардан унумли фойдалана олсангизлар.
40:68Страница 475
هُوَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَإِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ ٦٨
Он - Тот, Кто дарует жизнь и умерщвляет. Когда же Он принимает решение, то стоит Ему сказать: «Будь!». - как это сбывается.
Жон бериш ҳам, жон олиш ҳам Аллоҳнинг Қўлида. Бир ишга ҳукм қилса, унга "Бўл", дейди, бас, у бўлади.
40:69Страница 475
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ أَنَّىٰ يُصۡرَفُونَ ٦٩
Разве ты не видел тех, которые препираются относительно знамений Аллаха? До чего же они отвращены от истины?
Эй Пайғамбар, Аллоҳнинг оятлари очиқ-равшан кўриниб турганига қарамасдан, уларни ёлғонга чиқариш учун талашиб-тортишаётган бадбахтларни кўрдингизми? Уларнинг аҳволидан таажжубландингизми? Улар очиқ-ойдин кўриниб турган ҳақдан юз ўгирмоқдалар.
40:70Страница 475
ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِٱلۡكِتَٰبِ وَبِمَآ أَرۡسَلۡنَا بِهِۦ رُسُلَنَاۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ٧٠
Они сочли ложью Писание и то, с чем Мы отправили Наших посланников. Но они узнают,
Улар шундай кимсаларки, Қуръонни ва Биз пайғамбарларимиз орқали юборган ҳақни ёлғонга чиқардилар. Яқинда улар бу ишнинг ўта аянчли оқибат билан якунланишини билиб оладилар.
40:71Страница 475
إِذِ ٱلۡأَغۡلَٰلُ فِيٓ أَعۡنَٰقِهِمۡ وَٱلسَّلَٰسِلُ يُسۡحَبُونَ ٧١
когда с оковами на шеях и в цепях их поволокут
Аянчли оқибатни билиб олган пайтларида бўйинларида кишанлар ва занжирлар турган бўлиб, азоб фаришталари уларни ўшалар билан судраб юрган бўладилар.
40:72Страница 475
فِي ٱلۡحَمِيمِ ثُمَّ فِي ٱلنَّارِ يُسۡجَرُونَ ٧٢
в кипяток, а потом разожгут в Огне.
Азоб фаришталари уларни вақирлаб қайнаётган сувга, кейин эса ловуллаб ёнаётган дўзахга судрайдилар.
40:73Страница 475
ثُمَّ قِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تُشۡرِكُونَ ٧٣
Потом им скажут: «Где те, кого вы приобщали в сотоварищи
Кейин уларга ваҳшат билан шундай дейилади: "Аллоҳга шерик қилаётган ўша худоларингиз қани?!"
40:74Страница 475
مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا بَل لَّمۡ نَكُن نَّدۡعُواْ مِن قَبۡلُ شَيۡـٔٗاۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٧٤
к Аллаху?». Они скажут: «Они скрылись от нас. Да и не молились мы раньше никому». Так Аллах вводит в заблуждение неверующих.
Аллоҳни қўйиб, сизлар ибодат қилган ўша фойда ҳам, зарар ҳам келтира олмайдиган бутларингиз, худоларингиз қани?! Кофирлар дедилар: "Улар биздан ғойиб бўлдилар. Уларни кўрмаяпмиз. Дунёда ҳам маъбудликка лойиқ бўлган ҳеч нарсага ибодат қилмаган эканмиз". Аллоҳ ўшаларни адаштириб қўйганидек, ҳамма замонларда кофирларни ҳақ йўлдан оздириб қўяди.
40:75Страница 475
ذَٰلِكُم بِمَا كُنتُمۡ تَفۡرَحُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَبِمَا كُنتُمۡ تَمۡرَحُونَ ٧٥
Это вам за то, что вы ликовали на земле без всякого права и превозносились.
Бу тортаётган азобингиз ер юзида ширк келтириш билан қувонганингиз ва ўзингиздан кетиб керилиб юрганингиз сабабидандир.
40:76Страница 475
ٱدۡخُلُوٓاْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ فَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ ٧٦
Входите во врата Геенны и пребывайте там вечно. Как же скверна обитель возгордившихся!».
Жаҳаннам эшикларидан мангу қоладиган бўлиб киринглар! Ҳақни тан олишдан ўзини катта олган мутакаббирларнинг жойи нақадар ёмон!
40:77Страница 475
فَٱصۡبِرۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۚ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيۡنَا يُرۡجَعُونَ ٧٧
Будь же терпелив, ибо обещание Аллаха истинно. Мы можем показать тебе часть того, что обещаем им, а можем умертвить тебя до этого. Они все равно будут возвращены к Нам.
Эй Пайғамбар, қавмингиз тарафидан етаётган озорларга сабр қилинг. Аллоҳнинг сизга нусрат бериши ҳақидаги ваъдаси ҳақдир. Ё Бадр ғазотида рўй берганидек, уларга ваъда қилганимиз азобни ўз кўзингиз билан кўрарсиз ёки ундан олдин сизни вафот эттирармиз. Шунда ҳам Қиёмат куни Бизга қайтарилурлар ва Биз уларни амалларига яраша жазолаб, дўзахга мангу қоладиган қилиб улоқтирармиз.
40:78Страница 476
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلٗا مِّن قَبۡلِكَ مِنۡهُم مَّن قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ وَمِنۡهُم مَّن لَّمۡ نَقۡصُصۡ عَلَيۡكَۗ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأۡتِيَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ فَإِذَا جَآءَ أَمۡرُ ٱللَّهِ قُضِيَ بِٱلۡحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ٧٨
Мы уже отправляли посланников до тебя. Среди них есть такие, о которых Мы рассказали тебе, и такие, о которых Мы не рассказывали тебе. Все посланники показывали знамения только с дозволения Аллаха. Когда же явится веление Аллаха, будет вынесен истинный приговор, и там приверженцы лжи окажутся в убытке.
Эй Пайғамбар, сиздан олдин ҳам кўп пайғамбарларни юборганмиз. Қавмлари уларни ёлғончига чиқарганлар, уларга озорлар берганлар. Ҳаммалари бу озорларга сабр қилганлар. Ўша пайғамбарларнинг айримлари ҳақида сизга ҳикоя қилиб берган бўлсак, бошқалари ҳақида ҳикоя қилмаганмиз. Бирон пайғамбар ўз қавмига Аллоҳнинг изнисиз бирон оят олиб келган эмас. Кофирларнинг ўзларича оятлар тўқиши, зулмдир. Аллоҳнинг пайғамбарлар билан уларнинг қавмлари ўртасида адолат билан ажрим қилиш ҳақидаги фармони келганда кофирлар ҳалокатга учраб, пайғамбарлар нажот топадилар. Бу пайтда бузғунчилар мағлуб бўладилар. Чунки улар куфр ила ўзларини ўзлари ҳалокат чоҳига улоқтирадилар.
40:79Страница 476
ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَنۡعَٰمَ لِتَرۡكَبُواْ مِنۡهَا وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ ٧٩
Аллах - Тот, Кто создал для вас скотину, чтобы на некоторых из них вы ездили верхом, а другими питались.
Аллоҳ шундай Зотки, сизларга туя, сигир, қўй каби чорва ҳайвонларини яратиб берди. Улардан айримларини минасизлар, айримларининг гўштларини ейсизлар.
40:80Страница 476
وَلَكُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ وَلِتَبۡلُغُواْ عَلَيۡهَا حَاجَةٗ فِي صُدُورِكُمۡ وَعَلَيۡهَا وَعَلَى ٱلۡفُلۡكِ تُحۡمَلُونَ ٨٠
Они приносят вам пользу, и на них вы достигаете того, чего желают ваши сердца. На них и на кораблях вас перевозят.
Сизлар учун бу махлуқотларда ҳар даврда янгиланиб турадиган кўп фойдалар бор. Улар орқали дилларингизга тугиб қўйган орзуларингизга эришасизлар. Жумладан, қуруқлик ва денгизда сайр қиласизлар.
40:81Страница 476
وَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ فَأَيَّ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُنكِرُونَ ٨١
Он показывает вам Свои знамения. Какие же знамения Аллаха вы отрицаете?
Аллоҳ сизларга Ўзининг қудрати ва бирлигига далолат қиладиган оятларини намойиш қилади. Бас, бу белгилар Аллоҳ тарафидан экани аниқ бўлганидан кейин улардан қайси бирини инкор қила оласизлар?!
40:82Страница 476
أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَانُوٓاْ أَكۡثَرَ مِنۡهُمۡ وَأَشَدَّ قُوَّةٗ وَءَاثَارٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ٨٢
Разве они не странствовали по земле и не видели, каким был конец их предшественников? Они превосходили их числом и силой и оставили больше следов на земле, но не спасло их то, что они приобретали.
Анави ҳақни тан олмай, ёлғонга чиқараётганлар ер юзини айланиб, ўзларидан олдинги ҳақни тан олмаганларнинг оқибати қандай бўлгани ҳақида фикр юритмайдиларми?! Улар булардан кўра бойроқ, қудратлироқ ва ер юзида кўпроқ из қолдирган эди-ку! Аллоҳнинг азоби келган пайтда уларга мол-давлатлари ҳам, куч-қудратлари ҳам асқотмади-ку!
40:83Страница 476
فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَرِحُواْ بِمَا عِندَهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ٨٣
Когда их посланники приходили к ним с ясными знамениями, они радовались тому знанию, которое было у них, и тогда их окружило (или поразило) то, над чем они издевались.
Пайғамбарлари уларга ёрқин ҳужжатларни тақдим этганларида ўзларидаги бу ҳужжатларга қарши билимни танладилар. Ҳақни масхара қилганлари туфайли уларни ўша пайғамбарлари огоҳлантирган азоб қамраб олди.
40:84Страница 476
فَلَمَّا رَأَوۡاْ بَأۡسَنَا قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَحۡدَهُۥ وَكَفَرۡنَا بِمَا كُنَّا بِهِۦ مُشۡرِكِينَ ٨٤
Когда они узрели Наше наказание, они сказали: «Мы уверовали в Единственного Аллаха и не веруем в тех, кого мы приобщали в сотоварищи к Нему!».
Азобимизни кўришгач: "Ёлғиз Аллоҳга иймон келтирдик, У Зотга шерик қилиб юрган бут, санамларимиздан тондик", деб қоладилар. Аммо у пайтда уларнинг бу иқрори фойда бермайди.
40:85Страница 476
فَلَمۡ يَكُ يَنفَعُهُمۡ إِيمَٰنُهُمۡ لَمَّا رَأَوۡاْ بَأۡسَنَاۖ سُنَّتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِي قَدۡ خَلَتۡ فِي عِبَادِهِۦۖ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلۡكَٰفِرُونَ ٨٥
Но не помогла им вера, когда они увидели Наше наказание. Таким всегда было установление Аллаха для Его рабов. Вот тогда неверующие оказались в убытке.
Азобимизни кўрган пайтларида иймон келтиришлари уларга фойда бермайди. Бу Аллоҳнинг Ўз бандалари борасида ўтган қонуниятидир. Азоб кўз билан кўрилдими, тамом, энди пушаймондан фойда йўқ. Кофирлар куфр келтириб, ўзларини ўзлари ҳалокат чоҳига отдилар. Эндиги тавба фойда бермас.
Текст: Quranic Universal Library (Tarteel) через spa5k/tafsir_api (MIT), в зафиксированной версии. Аяты: Quran Foundation. Источники и лицензии