Al-Mukhtasar · Tafsir · in Pashto
النجم
An-Najm
The Star · Meccan · 62 ayahs
په ستوري قسم چې كله وغورځيږي.
53:2Page 526
مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمۡ وَمَا غَوَىٰ ٢
Your companion [i.e., Muḥammad] has not strayed, nor has he erred,
محمد-صلی الله علیه وسلم- نه د حق د لارې څخه کوږ شوی او نه یې د حق خلاف کړی لیکن هغه د رشد[هدایت] خاوند دی.
او نه پر دغه قرآن د خپل هوس د پيروۍ له مخې خبرې کوي.
دغه قرآن نه دی مګر داسې وحي چې الله يې د جبرئيل له لارې وحي کوي.
53:5Page 526
عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلۡقُوَىٰ ٥
Taught to him by one intense in strength [i.e., Gabriel] -
هغه ته ځواکمنې پرېښتې ورښوولې ده چې هغه جبرئيل عليه السلام دی.
جبرئيل عليه السلام د ښکلي هيئت څښتن دی، نو بيا هغه عليه السلام نبي صلی الله عليه وسلم ته په خپل هغه شکل ښکاره ودرېدی چې الله پرې پيداکړی و.
او جبرئيل د آسمان پر اوچتو څنډو و.
بيا جبرئيل عليه السلام نبي صلی الله عليه وسلم ته نېږدې شو، بيا نو رهم ور نېږدې شو.
53:9Page 526
فَكَانَ قَابَ قَوۡسَيۡنِ أَوۡ أَدۡنَىٰ ٩
And was at a distance of two bow lengths or nearer.
نو هغه ته يې ور نېږدېوالی د دوو لېنديو او يا تر هغه هم زيات و.
53:10Page 526
فَأَوۡحَىٰٓ إِلَىٰ عَبۡدِهِۦ مَآ أَوۡحَىٰ ١٠
And he revealed to His Servant1 what he revealed [i.e., conveyed].
نو جبرئيل د الله بنده محمد صلی الله عليه وسلم ته هغه څه وحي کړل څه يې چې وحي کړل.
د محمد صلی الله عليه وسلم زړه په هغه څه کې درواغ نه دي ويلي چې ليدلي يې و.
ای مشرکانو! په هغه څه کې ورسره شخړه کوئ چې الله په هغه شپه ورښودلي چې په کومه شپه يې بولی و.
او پرته له شکه محمد صلی الله عليه وسلم جبرئيل په خپل شکل کې يوځل بل هم ليدلی و په هغه شپه چې بوول شوی و.
د بېرې ونې له پای سره هغه ونه چې ډېره لويه ده په اووم آسمان کې ده.
له هغې ونې سره جنت الماوی دی.
53:16Page 526
إِذۡ يَغۡشَى ٱلسِّدۡرَةَ مَا يَغۡشَىٰ ١٦
When there covered the Lote Tree that which covered [it].1
کله چې د الله له امره لوی څه شي بېره پټه کړې وه، چې پرحقيقت يې يوازې الله پوهېږی.
53:17Page 526
مَا زَاغَ ٱلۡبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ ١٧
The sight [of the Prophet (ﷺ)] did not swerve, nor did it transgress [its limit].
د هغه صلی الله عليه وسلم سترګې نه ښي او کيڼ لوري ته کږې شوې او نه له هغه ټاکلي بريده واوښتې.
53:18Page 526
لَقَدۡ رَأَىٰ مِنۡ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ ١٨
He certainly saw of the greatest signs of his Lord.
پرته له شکه محمد صلی الله عليه وسلم په کومه شپه چې پورته کړل شو د خپل پالونکي داسې لويې نښانې وليدې چې د هغه پر قدرت يې دلالت کولو، جنت يې وليده، اور يې وليده او داسې نور.
ای مشرکانو! تاسو دغه بوتان ليدلي چې له الله پرته يې لمانځئ: لات او عزی؟
او ستاسو له بوتانو څخه دريم منات. خبر راکړئ آيا هغوی تاسو لره د څه ګټې او تاوان واک لري؟!
ای مشرکانو! تاسو لره به زامن وي چې مينه ورسره لرئ او هغه لره به لوڼې وي چې تاسو کرکه ترې کوئ.
دغه وېش چې تاسو يې د خپلو هوسونو له مخې کوئ ډېر ظالمانه دی.
53:23Page 526
إِنۡ هِيَ إِلَّآ أَسۡمَآءٞ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهۡوَى ٱلۡأَنفُسُۖ وَلَقَدۡ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلۡهُدَىٰٓ ٢٣
They are not but [mere] names you have named them - you and your forefathers - for which Allāh has sent down no authority. They follow not except assumption and what [their] souls desire, and there has already come to them from their Lord guidance.
دغه بوتان نه دي مګر داسې له معنا خالي نومونه چې د الوهيت په صفتونو کې هغوی لره هيڅ برخه نشته، تاسو او پلرونو مو له خپل ځانه پرې اېښي دي، الله پرې هيڅ دليل نه دی نازل کړی، مشرکان په خپله عقيده کې يوازې د ګومان او هغه څه پيروي کوي چې زړونه يې غواړي او شيطان يې په زړنو کې ښايسته کړي دي، او پرته له شکه د هغوی د پالونکي له لوري لارښوونه د هغه د نبي صلی الله عليه وسلم په ژبه ورته راغله، خو هغوی په سمه لار نه شول.
آيا (کافر) انسان ته به د الله پر وړاندې د بوتانو هغه سپارښتنه وي چې هيله يې لري؟!
53:25Page 526
فَلِلَّهِ ٱلۡأٓخِرَةُ وَٱلۡأُولَىٰ ٢٥
Rather, to Allāh belongs the Hereafter and the first [life].
داسې نه ده، هغه لره به هغه څه نه وي چې هيله يې کوي، يوازې الله لره آخرت او دنيا دي، له هغو دواړو به هغه څه ورکوي چې غواړي يې او هغه څه به ترې ايساروي چې غواړي يې.
53:26Page 526
۞ وَكَم مِّن مَّلَكٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ لَا تُغۡنِي شَفَٰعَتُهُمۡ شَيۡـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ أَن يَأۡذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرۡضَىٰٓ ٢٦
And how many angels there are in the heavens whose intercession will not avail at all except [only] after Allāh has permitted [it] to whom He wills and approves.
او په آسمانونو کې څومره پرېښتې دي چې هغوی ته يې سپارښتنه هيڅ ګټه نه شي رسولای، که چېرې هغوی وغواړي د يو چا لپاره سپارښت وکړي مګر وروسته تردې چې الله له هغوی څخه د چا لپاره وغواړي چې د سپارښت اجازه ورکړي، او د چا سپارښت چې کيږي له هغه خوښ وي، نو هيڅکله به الله د هغه چا د سپارښت اجازه ور نه کړي چې شرک يې کړی وي، او هيڅکله به له هغه چا راضي هم نه شي چې سپارښت يې کيږي خو هغه له الله پرته د بل چا عبادت کوي.
53:27Page 527
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ تَسۡمِيَةَ ٱلۡأُنثَىٰ ٢٧
Indeed, those who do not believe in the Hereafter name the angels female names,
پرته له شکه هغه کسان چې د آخرت پر کور کې په بېرته را ژوندي کېدو باور نه لري، هرومرو د خپلې عقيدې له مخې پر پرېښتو ښځينه نومونه ږدي چې ګواکې هغوی د الله لوڼې دي، الله د هغوی له وينا ډېر لوړ دی.
53:28Page 527
وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغۡنِي مِنَ ٱلۡحَقِّ شَيۡـٔٗا ٢٨
And they have thereof no knowledge. They follow not except assumption, and indeed, assumption avails not against the truth at all.
او هغوی لره پرې د ښځينه نومونو په اېښودلو کې کومه داسې پوهه هم نشته چې استناد پرې وکړي، په دغه کې يوازې د اټکل او وهم پيروي کوي، او پرته له شکه ګومان د حق پر وړاندې هيڅ ګټه نه شي رسولای ترڅو يې ځای ناستی شي.
53:29Page 527
فَأَعۡرِضۡ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكۡرِنَا وَلَمۡ يُرِدۡ إِلَّا ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا ٢٩
So turn away from whoever turns his back on Our message and desires not except the worldly life.
نو ای رسوله! له هغه چا مخ واړوه چې د الله له ياده يې مخ اړولی او پروا يې نه کوي، او د دنيا له ژوند پرته بل څه نه غواړي، نو هغه د آخرت لپاره هيڅ نه کوي، ځکه هغه پرې ايمان نه لري.
53:30Page 527
ذَٰلِكَ مَبۡلَغُهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱهۡتَدَىٰ ٣٠
That is their sum of knowledge. Indeed, your Lord is most knowing of who strays from His way, and He is most knowing of who is guided.
دا څه چې دغه مشرکان يې وايي چې پر پرېښتو د ښځينه نومونه ږدي هغه يې د پوهې داسې وروستی بريد دی چې ايله ور رسيږي ځکه هغوی ناپوه دي، باور ته نه شي رسېدلای، پرته له شکه ای رسوله! الله پر هغه چا ښه پوه دی چې د حق له لارې اوښتونکی دی، او پر هغه چا هم ښه پوه دی چې د هغه لار يې غوره کړې ده، له دغه هيڅ هم ترې نه شي پټېدلای.
53:31Page 527
وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔواْ بِمَا عَمِلُواْ وَيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ بِٱلۡحُسۡنَى ٣١
And to Allāh belongs whatever is in the heavens and whatever is in the earth - that He may recompense those who do evil with [the penalty of] what they have done and recompense those who do good with the best [reward] -
او د ملکيت، پيدايښت او تدبير له پلوه يوازې الله لره دي څه چې په آسمانونو او څه چې په ځمکه کې دي، ترڅو هغو کسانو ته چې په دنيا کې يې بدکارونه کړي د هغه څه بدله ورکړي چې د کوم عذاب وړ ګرځېدلي دي، او هغو مؤمنانو ته په جنت سره بدله ورکړي چې ښه کارونه يې کړي دي.
53:32Page 527
ٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلۡمَغۡفِرَةِۚ هُوَ أَعۡلَمُ بِكُمۡ إِذۡ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَإِذۡ أَنتُمۡ أَجِنَّةٞ فِي بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡۖ فَلَا تُزَكُّوٓاْ أَنفُسَكُمۡۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ ٣٢
Those who avoid the major sins and immoralities, only [committing] slight ones. Indeed, your Lord is vast in forgiveness. He was most knowing of you when He produced you from the earth and when you were fetuses in the wombs of your mothers. So do not claim yourselves to be pure; He is most knowing of who fears Him.
هغه کسان چې له لويو ګناهونو او ناوړه نارواوو لرې کيږي، مګر کله کوچني ګناهونه ترې کيږي، نو دغه به د لويو ګناهونو په پرېښودلو او زياتو پيرويو په کولو ورته بخښل کيږي، بېشکه ستا پالونکی اې رسوله د پراخه بخښنې څښتن دی، د بنده ګانو ګناهونه يې بښي کله چې هغوی توبه ترې وباسي، همغه پاک ذات ستاسو پر حالاتو او چارو ډېر پوه دی کله يې چې ستاسې پلار آدم له خاورې پيداکړ او کله چې تاسې د ميندو په ګېډو کې مو بار وئ، له يو پيدايښت وروسته په بل پيدايښت بدلېدلئ، له دغه هيڅ هم له هغه پټ نه دي، نو ځانونه مو د تقوی صفت په درلودلو سره مه ستايئ، همغه پاک ذات دی چې پر هغه چا ډېر پوه دی څوک چې د هغه د امرونو په پرځای کولو او له نواهيوو يې په ډډه کولو ځان ساتي.
آيا د هغه چا بد حالت دې وليدئ چې اسلام ته تر نېږدې کېدو وروسته يې مخ ترې واړولو.
او لږ مال يې ورکړ بيا يې نور ايسار کړ، ځکه بخل د هغه عادت و، له دغه سره هغه د ځان پاکي بيانوي.
53:35Page 527
أَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلۡغَيۡبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ ٣٥
Does he have knowledge of the unseen, so he sees?1
ايا له هغه سره د پټو پوهه ده چې پټ ويني او په اړه يې خبرې کوي؟!
53:36Page 527
أَمۡ لَمۡ يُنَبَّأۡ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَىٰ ٣٦
Or has he not been informed of what was in the scriptures of Moses
يا هغه پر الله درواغ تړونکی دی؟! او يا دغه د درواغو تړونکی پر هغه څه نه دی خبر کړل شوی چې په هغو لومړنيو پاڼو کې و چې الله پر موسی نازلې کړې دي؟
او د هغه ابراهيم په پاڼو کې چې هغه څه يې ادا کړل چې پالونکي يې پرې مکلف کړی و او بشپړ يې کړل.
53:38Page 527
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰ ٣٨
That no bearer of burdens will bear the burden of another
دا چې يو انسان به د بل ګناه پر غاړه نه وړي.
53:39Page 527
وَأَن لَّيۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ ٣٩
And that there is not for man except that [good] for which he strives
او دا چې انسان ته يوازې د خپل هغه کړي عمل بدله ده.
او پرته له شکه عمل به يې د قيامت ورځ ژر مخامخ وليدل شي.
53:41Page 527
ثُمَّ يُجۡزَىٰهُ ٱلۡجَزَآءَ ٱلۡأَوۡفَىٰ ٤١
Then he will be recompensed for it with the fullest recompense -
بيا به پرته له کموالي د عمل بدله يې بشپړه ورکړی شي.
او دا چې ای رسوله! د بندګانو له خپل مرګ وروسته ستا پالونکي ته ورګرځېدل او ورتګ دی.
اودا چې هغه چاته وغواړي خوشحالوي يې نو خندوي يې او چاته چې وغواړي خپه کوي يې نو ژړوي يې.
او دا چې هغه په دنيا کې ژوندي مړه کوي او په بېرته را پاڅولو مړي را ژوندي کوي.
53:45Page 528
وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰ ٤٥
And that He creates the two mates - the male and female -
اودا چې هغه دوه ډولونه پيداکړي: نارينه او ښځينه.
له مني څخه کله چې په رحم کې کښېښودل شي.
53:47Page 528
وَأَنَّ عَلَيۡهِ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأُخۡرَىٰ ٤٧
And that [incumbent] upon Him is the other [i.e., next] creation.
او دا چې پر هغه د خپلو دواړو مخلوقاتو د هغوی له مړينې وروسته په بيا را ژوندي کولو را ګرځول دي.
اودا چې هغه له خپلوبندګانو چاته وغواړي د مال په څښتن ګرځولو سره يې شتمن کوي، او له ماله هغه څه ورکوي چې خلک د پانګې په ډول پانګونه پرې کوي.
او هغه د شعری پالونکی دی، چې هغه يو ستوری دی، ځينو مشرکانو به له الله پرته لمانځلو.
53:50Page 528
وَأَنَّهُۥٓ أَهۡلَكَ عَادًا ٱلۡأُولَىٰ ٥٠
And that He destroyed the first [people of] ʿAad
او دا چې هغه لومړني عاديان تباه کړل، چې هغه د هود قوم و کله يې چې پر کفر ټينګار وکړ.
او د صالح قوم ثموديان يې تباه کړل، نو له هغوی يې هيڅوک پرې نښودل.
53:52Page 528
وَقَوۡمَ نُوحٖ مِّن قَبۡلُۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ هُمۡ أَظۡلَمَ وَأَطۡغَىٰ ٥٢
And the people of Noah before. Indeed, it was they who were [even] more unjust and oppressing.
او د عاد او ثمود له قوم مخکې يې د نوح قوم تباه کړ، بېشکه د نوح قوم د ظلم له پلوه ډېر سخت و، او د عاد او ثمود له قومونو لوی سرکښه و، ځکه نوح په هغوی کې پنځوس کم زر کاله پاتې شو او هغوی يې د الله يووالي ته رابلل، خو هغوی يې خبره ونه منله.
او د لوط د قوم کلی يې آسمان ته پورته کړ، بيا سرچپه کړ، بيا ځمکې ته را وغورځولو.
بيا يې پټ کړل او ډبرې يې ور ورسولې په هغه څه يې چې آسمان ته له پورته کولو او ځمکې ته تر راغورځولو وروسته و.
53:55Page 528
فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ ٥٥
Then which of the favors of your Lord do you doubt?
نو د خپل پالونکي پر کومو نښانو چې د هغه پر ځواک دلالت کوونکې دي ای انسانه! ته شخړه کوې چې پند نه پرې اخلې؟!
53:56Page 528
هَٰذَا نَذِيرٞ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلۡأُولَىٰٓ ٥٦
This [Prophet (ﷺ)] is a warner from [i.e., like] the former warners.
دغه رسول چې تاسو ته در لېږل شوی دی د پخوانيو رسولانو له جنسه دی.
نېږدې قيامت نېږدې شو.
53:58Page 528
لَيۡسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ ٥٨
Of it, [from those] besides Allāh, there is no remover.
هغه لره کوم داسې ايساروونکی نشته چې ايسار يې کړي، او له الله پرته نه کوم خبر ورکوونکی شته چې په اړه يې خبر ورکړي.
نو آيا له دغه قرآنه چې پر تاسو لوستل کيږي تعجب کوئ چې د الله له لوري دی؟!
او پر هغه د ملنډو له کبله خاندئ، او د هغو د پندونو د اورېدو پر مهال ژاړئ نه؟!
او تاسو له هغه بې خبره ياست، پروا يې نه کوئ؟!
نو يوازې الله ته سجده وکړئ، او يوازې هغه لره عبادت وکړئ.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences