Al-Mukhtasar · Tafsir · in Fula
المعارج
Al-Ma'arij
The Ascending Stairways · Meccan · 44 ayahs
70:1Page 568
سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابٖ وَاقِعٖ ١
A supplicant asked for a punishment bound to happen1
Gooto e sirkooɓe ɓen toranike e hoore mun e yimɓe mun ɓen lette, himo jalkita, sikkugol lette ɗen waɗaatah. Hara ɗum waɗay Ñalnde Darngal.
Wonannde yedduɓe Allah ɓen, alah duñanoowo ɓe ɗee lette.
Ko immorde ka Allha, Jom toowal e darja, e ɓure e neemaaji.
70:4Page 568
تَعۡرُجُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥ خَمۡسِينَ أَلۡفَ سَنَةٖ ٤
The angels and the Spirit [i.e., Gabriel] will ascend to Him during a Day the extent of which is fifty thousand years.
Malaa'ika'en wonndude e Jibriilu hino e ƴawa e ɗin darjaaji Ñalnde Darngal, juutungal, eɓɓirtengal duuɓi ujune cappanɗe jowi.
Muñño tun, yo Nulaaɗo, muñal ngal jillah ɗenƴagol maa wullitagol.
Kamɓe hiɓe reeni ɗee lette ko woɗɗiiɗe tultooje.
Menen le Meɗen reeni ɗe ko ɓadiiɗe, yanayɗe feere mun alaa.
Ñalnde kammu ngun wa'oyta wano sila maa kaŋŋe taayinaaɗum.
Pelle ɗen kadi wa'oya wano hottollo goobaako saraako.
Ka ɓadondiraaɗo lamdotaako fii musiɗɗo mun, tawde haray mo kala hino sokliri hoore mun.
70:11Page 569
يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ ١١
They will be shown each other. The criminal will wish that he could be ransomed from the punishment of that Day by his children
Kala maɓɓe yi'ay ɓadondiraaɗo mun on ka suuɗaaki. Wondude e ɗum fof gooto lamndotaako fii oya hakkee ko annde. Hannduɗo e Yiite ngen yeloo jonnugol ɓiɗɓe makko ɓen fii sottorgol mo lette ɗen.
O sottora gennda makko e neene gooto makko on.
o sottora kadi gorol makko ɓaɗiiɓe mo, ɓen ɓannitaynoo ɓe mo si sattii.
70:14Page 569
وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ١٤
And whoever is on earth entirely [so] then it could save him.
O sottora kadi kala yimɓe e jinna ekw ko woni kon ka leydi, refti o jonnira ɗum fii sottoragol, daɗnda hoore makko lette Yiite ngen.
Ɗum gasirtaa wano bonɗo on yelori. Yiite laakara ngen ko uuyaynge huɓɓa.
Ɓoltaynge wippita guri hoore; hakkee ko nge wuli e konge huɓɓi.
70:17Page 569
تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ ١٧
It invites he who turned his back [on truth] and went away [from obedience]
Hinge nodda on ɗuurniiɗo goonga, o hucciti o salii gomɗinnde mbo o ronki gollude.
O mooɓi jawle, o mari ndi fii wata o nafqu ndi e laawol Allah.
Pellet, neɗɗo on tagaama ko o tiiɗuɗo reerɗugol.
Si lorra nawnaare maa baasal memii mo, tawaa ko o fanɗuɗo muñal.
Si ko heɓii mbo ko weltinta hono amo e ngalu heɓii mo, o wona tiiɗuɗo salorgol ɗum e fii laawol Allah ngol.
Si wanaa juulooɓe ɓen, ɓen ɗon hino hisi e ɗin jikkuuji ŋiñaaɗi.
Ɓen tawɓe ko duumiiɓe e juulde maɓɓe nden, ɓe welsindotaako e mayre, ɓe tottira nde e waqtu mayre happaaɗo on.
70:24Page 569
وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ ٢٤
And those within whose wealth is a known right1
E ɓen tawɓe hino e jawle maɓɓe ɗen geɓal dottangal farlangal.
Geɓal nagl ɓe ittanta torotooɗo ɓe e baaso mo torortaako.
70:26Page 569
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ٢٦
And those who believe in the Day of Recompense
E ɓen goooginanyɓe Ñalaande Darngal nden. Ñalnde Allah yoɓitoyta kala e ko o haanndi kon.
70:27Page 569
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ٢٧
And those who are fearful of the punishment of their Lord -
E ɓen tawɓe hiɓe huli lette Joomi maɓɓe ɗen, e hoore ko ɓe ardini e golle moƴƴe kon fow.
70:28Page 569
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ ٢٨
Indeed, the punishment of their Lord is not that from which one is safe -
Pellet, lette Joomi maɓɓe ɗen, ko hulɓiniiɗe ɗe haqqilɗo haanaa hoolaade daɗugol.
E ɓen tawɓe hino reenirɓe farjuuji maɓɓe ɗin : surragol woɗɗitoo e pankare.
70:30Page 569
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ ٣٠
Except from their wives or those their right hands possess,1 for indeed, they are not to be blamed -
Si wanaa e rewɓe maɓɓe ɓen maa e horɓe ko ɓe jeyi kon, ɓe feletaake ɗon on fii dakmitorgol ɓen mbalndi e tanaa mun.
70:31Page 569
فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ ٣١
But whoever seeks beyond that, then they are the transgressors -
Kala non ɗaɓɓuɗo ka dakmitora hara wanaa e ɓen rewɓe e horɓe jantaaɓe, haray ko ɓen woi yawtuɓe keeri Allah ɗin.
70:32Page 569
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ ٣٢
And those who are to their trusts and promises attentive
E ɓen tawɓe si ɓe hoolnaama e jawle e gunndoo ekw, e aynitooɓe ahadiiji maɓɓe ɗin e yimɓe ɓen kulol wata hoolaare bonu ɓe firtatah aadi.
70:33Page 569
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ ٣٣
And those who are in their testimonies upright
E ɓen tawɓe ko ñiiɓirɓe e seedeeji maɓɓe ɗin no haaniri, tawata jeydal maa e ngayngu battintaa e mun.
70:34Page 569
وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ٣٤
And those who [carefully] maintain their prayer:
E ɓen tawɓe hiɓe reenorii e julde maɓɓe nden, tottirgol nden e waqtu mayre, wonndude e laaɓal e deeƴere, hara huunde sokoliŋtaa ɓe e mayre.
Ɓen siforaaɓe ɗin sifaaji, ɓe teddiniroyte e Aljannaaji, neemaaji ñiiɓuɗi, e ndaaroygol Yeeso Allah Teddungo ngon.
70:36Page 569
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ ٣٦
So what is [the matter] with those who disbelieve, hastening [from] before you, [O Muḥammad],
E ko nanngi sirkooɓe jeyaaɓe e yimɓe maa ɓen, an Nulaaɗo, hiɓe heñora fennugol ma?
70:37Page 569
عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ ٣٧
[To sit] on [your] right and [your] left in separate groups?1
Hiɓe huuɓitir-maa ka ñaamo e ka nano, koɓe dentoy-dentoy.
70:38Page 569
أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ ٣٨
Does every person among them aspire to enter a garden of pleasure?
Hara gooto kala e maɓɓe tamƴini nde Allah naadoyta mo Aljanna neemaaji, ka o neeminorta neemaaji duumiiɗi, e hoore ko o heddii e keeferaaku mum?
70:39Page 569
كـَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ ٣٩
No! Indeed, We have created them from that which they know.1
Wanaa no ɓe sikkiri non ! Men tagiriɓe e ko ɓe anndi fii mun, woni ndihal hoykal, ɓe lohiri non kamɓe kadi, tawde ɓe waawah nafude ko'e maɓɓe wanah fii lorra. Ko honno non ɓe townitorta?
70:40Page 570
فَلَآ أُقۡسِمُ بِرَبِّ ٱلۡمَشَٰرِقِ وَٱلۡمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ ٤٠
So I swear by the Lord of [all] risings and settings1 that indeed We are able
Alla woondiri Hoore Makko ko Kanko woni jom Funnaangeeji e Hirnaangeeji naange e lewru e denndaangal koode wonde ko O kattanɗo.
70:41Page 570
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ ٤١
To replace them with better than them; and We are not to be outdone.
Meɗen hattani wattirgol ɓe woɗɓe goo, ɗoftotooɓe Allah, Men halka fii maɓɓe kamɓe. Men siforaa ronkooɓe gaynude fii maɓɓe, wattitira ɓe woɗɓe goo si Men faandanike ɗum.
70:42Page 570
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ٤٢
So leave them to converse vainly and amuse themselves until they meet their Day which they are promised -
Accuɓe yo Nulaaɗo, ɓe jumpa e meere e majjere ko woni e mun, ɓe fija e nguurndam maɓɓe aduna ɗam haa ɓe hawroya e Ñalaande Darngal nde ɓe kammbiranaa nden ka Alqur'aana.
70:43Page 570
يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ ٤٣
The Day they will emerge from the graves rapidly as if they were, toward an erected idol, hastening.1
Ñalnde ɓe yaltirorta e gaburuuji ɗin heñaare, wa si tawii hara ko kaaƴe sanamu ɓe adandirta.
70:44Page 570
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ٤٤
Their eyes humbled, humiliation will cover them. That is the Day which they had been promised.
Hara gite maɓɓe no heli, koyeera no suddi ɓe. Ko nden woni ñalaande nde ɓe kammbirananoo nden e aduna, nde ɓe ittaanoo yiila e mun.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences