Al-Mukhtasar · Tafsir · in Fula
القيامة
Al-Qiyamah
The Resurrection · Meccan · 40 ayahs
Alla woondirii ñande darnga, ñande aade ndarato ngam Jom binnde.
75:2Page 577
وَلَآ أُقۡسِمُ بِٱلنَّفۡسِ ٱللَّوَّامَةِ ٢
And I swear by the reproaching soul1 [to the certainty of resurrection].
Alla woondiri felooru joom mayru sabu raɓɓiɗinaade e golle lobbe, e golludee ko boni, O woondirii ɗee geɗe ngam duñde aade en e miilaade njoɓdi e haasbeede.
75:3Page 577
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَلَّن نَّجۡمَعَ عِظَامَهُۥ ٣
Does man think that We will not assemble his bones?
Mbela aade sikkat Min ndenndintah ƴi*e makko caggal maayde ngam ummitinde mbo.
75:4Page 577
بَلَىٰ قَٰدِرِينَ عَلَىٰٓ أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُۥ ٤
Yes. [We are] Able [even] to proportion his fingertips.
Oho kay, emin kattani ruttude gulle peɗeeli makko tagu potondirɗo no o wa*unoo nih.
Aade faala ko yeddude ummital haa o doono e saay saayagal makko ko arata ko aldah e kaɗoowo.
Hombo naamnoro e mbaaadi yeddude ñande darnga: ndey mbo arata?.
Si yitere weemii nde muga saanga nde nde yi*i konde fennatnoo ko.
Ndaaygu lewru yahi.
Renndina ɓanndu naange e lewru.
75:10Page 577
يَقُولُ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذٍ أَيۡنَ ٱلۡمَفَرُّ ١٠
Man will say on that Day, "Where is the [place of] escape?"
Aade faajir wi*a e oon ñalawma: hoto dogirde woni?.
Alah dogdu alah e oon ñalngu, moolorde alanah saay saay, wonah reentorde nde o reentorto.
75:12Page 577
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمُسۡتَقَرُّ ١٢
To your Lord, that Day, is the [place of] permanence.
Ko e joom Ma-aan nelaAɗo- woni ruttorde e battane ngam haasboore e ñobdi.
75:13Page 577
يُنَبَّؤُاْ ٱلۡإِنسَٰنُ يَوۡمَئِذِۭ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ ١٣
Man will be informed that Day of what he sent ahead1 and kept back.2
Aade na habree ñande heen ko o ardini e golle makko, e ko o leelni heen.
75:14Page 577
بَلِ ٱلۡإِنسَٰنُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ بَصِيرَةٞ ١٤
Rather, man, against himself, will be a witness,1
Ko woni ko aade na seedo e fittaandu makko sabu seedaade terɗe makko ko faggiti e bakkatuuji.
Hay si o addi ngantuuji ɗi o yeddirta fittaandu makko ko o golli ko e bone ɗi nafataa mbo.
75:16Page 577
لَا تُحَرِّكۡ بِهِۦ لِسَانَكَ لِتَعۡجَلَ بِهِۦٓ ١٦
Move not your tongue with it, [O Muḥammad], to hasten with it [i.e., recitation of the Qur’ān].
Woto dillin-aan nelaado-ɗemngal Ma e Quraana haa njaawnaɗa woto mbo ɓoccito Ma.
75:17Page 577
إِنَّ عَلَيۡنَا جَمۡعَهُۥ وَقُرۡءَانَهُۥ ١٧
Indeed, upon Us is its collection [in your heart] and [to make possible] its recitation.
Pellet na woodani Amen renndinde mbo e ɓernde Ma, e tabitide janngugol mbo e ɗemngal Ma.
75:18Page 577
فَإِذَا قَرَأۡنَٰهُ فَٱتَّبِعۡ قُرۡءَانَهُۥ ١٨
So when We have recited it [through Gabriel], then follow its recitation.
Si Nelaaɗo amen Jibriil janngii e ma hetta njanngiin Makko o.
Refti ko e Amen fawii firde mbo.
Alah, fiyaaku o wonah no nodditoiriɗon waasde woodeede ummital, hoɗon nganndi tagɗo mon ko adii na waawi mon wuurtinde caggal maayde, kono saabi yeddude mon ummital ko yidde mon nguurndam aduna gasajam ko yaawi.
Accon nguurndam laakara ɗam laawol mum woni siinude yamiroore Alla, e accude kaɗaaɗe Makko karminaaɗe.
Geece jom en iimaan e malal e oon ñalngu na pooyni.
Hoɗe ndaara joom mum en wondude e dakmitaade.
Geece heeferɓe hiitaaɓe e oon ñalngu ko ñirɓaniiɗe.
75:25Page 578
تَظُنُّ أَن يُفۡعَلَ بِهَا فَاقِرَةٞ ٢٥
Expecting that there will be done to them [something] backbreaking.
Na yanana nde telloto e mum lepte mawɗe muusɗe.
75:26Page 578
كـَلَّآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلتَّرَاقِيَ ٢٦
No! When it [i.e., the soul] has reached the collar bones1
Wonah no sirkuɓe mbi*i nih wonde si ɓe maayi ɓe leptetaake, si fittaandu gooto e mum en yottiima e bororde.
Wi*a yogo e yimɓe wonande woɓɓe ɓe: Hombo moccata o ngam o sella.
75:28Page 578
وَظَنَّ أَنَّهُ ٱلۡفِرَاقُ ٢٨
And he [i.e., the dying one] is certain that it is the [time of] separation
O yanane oon gonɗo sukraat ndeen de woni ceertirgol makko e aduna sabu maayde.
Caɗeele ndenta saanga gasirde aduna e fuɗɗorde laakara.
75:30Page 578
إِلَىٰ رَبِّكَ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡمَسَاقُ ٣٠
To your Lord, that Day, will be the procession.1
Si ɗuum laatiima maayɗo soggee faade e joom makko.
75:31Page 578
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّىٰ ٣١
And he [i.e., the disbeliever] had not believed, nor had he prayed.
Oon keefeero o goonɗinaani ko nelaaɗo addi ko, o juulaani sabu Alla.
Kono o fennu o ɗuurnii.
75:33Page 578
ثُمَّ ذَهَبَ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِۦ يَتَمَطَّىٰٓ ٣٣
And then he went to his people, swaggering [in pride].
Refti o keefeero yahi to koreeji mum hombo ñaaƴa e yaadu mum ngam mawnakinaare.
Alla kammbanii keefeero o wonde lepte ɓadiimo mbo.
Refti O filli haala ka O daali: Hlalkaare woodanii ma e halkaare.
75:36Page 578
أَيَحۡسَبُ ٱلۡإِنسَٰنُ أَن يُتۡرَكَ سُدًى ٣٦
Does man think that he will be left neglected?1
Mbela aade sikku Alla accat mbo dudoowo mbo fawaaka hay ndiga.
75:37Page 578
أَلَمۡ يَكُ نُطۡفَةٗ مِّن مَّنِيّٖ يُمۡنَىٰ ٣٧
Had he not been a sperm from semen emitted?
Mbela aade wonaana toɓɓere maniyyu yuppaande e rannga.
75:38Page 578
ثُمَّ كَانَ عَلَقَةٗ فَخَلَقَ فَسَوَّىٰ ٣٨
Then he was a clinging clot, and [Allāh] created [his form] and proportioned [him]
Refti o wonti caggal ɗuum heɗɗere fenndiinde, refti Alla tagi mbo, O laatini mbo tagu pooctiiɗo.
75:39Page 578
فَجَعَلَ مِنۡهُ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ ٣٩
And made of him two mates, the male and the female.
O waɗi e lenyol makko nooneji ɗiɗi: dewel e gorel.
75:40Page 578
أَلَيۡسَ ذَٰلِكَ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰ ٤٠
Is not that [Creator] Able to give life to the dead?
Mbela oonn tagɗo aade e tobbel maniyyu refti heɗɗere hattanaani wuurtinde maayɓe ngam haasbeede e yoɓeede laawol goɗngol?Oho kay, hombo hattani.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences