Аль-Мухтасар · Тафсир · на курдский (сорани)
الأحقاف
Аль-Ахкаф
Барханы · Мекканская · 35 аятов
(حم) پێشووتر قسە و گفتوگۆ کرا لەسەر تەفسیر و لێکدانەوەی ھاوشێوەی ئەم ئایەتانە لەسەرەتای سورەتی (البقرة) وه.
46:2Страница 502
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ٢
Писание ниспослано от Аллаха Могущественного, Знающего.
ئەم قورئانە پیرۆزە دابەزێنراوە لە لایەن اللە تەعالا پەروەردگاری زاڵ و بەدەسەڵات کە ھیچ کەسێک ناتوانێت زاڵ بێت بەسەریدا، وە زۆریش دانا و کاربەجێیە لەبەدیھێنان و ئەندازەگیری و شەرعەكەیدا.
46:3Страница 502
مَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَمَّآ أُنذِرُواْ مُعۡرِضُونَ ٣
Мы сотворили небеса, землю и то, что между ними, только ради истины и на определенный срок. Но те, которые не веруют, отворачиваются от того, от чего их предостерегают.
زەوی و ئاسمانەكان و ئەوەی لە نێوانیاندایە، بەبێ ھۆ نەمانھێناونەتە دی، بەڵکو ھەموویمان بەهەق دروست کردووە بۆ ئاشکراکردنی چەندەھا حیکمەت و دانایی، لەوانە: بەڵکو لەو ڕێگەیەوە بەندەکان بیناسن و بەندایەتی تەنھا بۆ ئەو بکەن، وە ھیچ شەریکی بۆ بڕیار نەدەن، وە ھەستن بە ئەنجامدانی ئەرکی سەرشانیان بکەن کە (جێنشینیە) تا ئەو کاتەی لە دونیادا ماون، وە ئەوەیش تەنھا (اللە تعالا) دەیزانێت، وە ئەوانەی کە کافر و بێباوەڕن پشت ھەڵدەکەن لەو ئاگادار کردنەوانەی کە لە قورئاندا بۆیان ھاتووە، وە ھیچ گوێی پێ نادەن.
46:4Страница 502
قُلۡ أَرَءَيۡتُم مَّا تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِۖ ٱئۡتُونِي بِكِتَٰبٖ مِّن قَبۡلِ هَٰذَآ أَوۡ أَثَٰرَةٖ مِّنۡ عِلۡمٍ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٤
Скажи: «Видели ли вы тех, к кому взываете помимо Аллаха? Покажите мне, какую часть земли они сотворили? Или же они являются совладельцами небес? Принесите мне Писание, предшествовавшее этому, или хоть какой след знания, если вы говорите правду».
- ئەی پێغەمبەر - (صلی اللە علیە وسلم) بەو بێباوەڕو بتپەرستانە کە پشتیان لە ڕاستی کردبوو، بڵێ: هەواڵم بدەنێ سەبارەت بە بتانەی کە ئێوە دەیانپەرستن جگە لە (اللە تعالا) ئایا ھیچ شتێکیان لە بەشەکانی زەوی بەدیھێناوە؟ ئایا شاخیان بەدیھێناوە؟ ئایا ڕووبار و جۆگەکانیان بەدیھێناوە؟ ئایا ھیچ بەشداریەکیان لەگەڵ (اللە تعالی) دا ھەیە لە بەدیھێنانی ئاسمانەکاندا؟ کتێبێکم بۆ بھێنن پێش ئەم قورئانە ھاتبێتە خوارەوە لە لایەن (اللە تعالی) وە، یا پاشماوەی زانستی پێشینانم پیشان بدەن ئەگەر ئێوە ڕاستگۆن لە بانگەوازەکەتان کە دەڵێن (بتەکانمان شایستەى بپەرسترێن).
46:5Страница 502
وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّن يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسۡتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَهُمۡ عَن دُعَآئِهِمۡ غَٰفِلُونَ ٥
Кто же находится в большем заблуждении, чем те, которые взывают вместо Аллаха к тем, которые не ответят им до Дня воскресения и которые не ведают об их зове?!
ئایا کێ لەو کەسە گومڕاترە کە ھاوار دەکات لە بتێک جگە لە (اللە تعالی) کە بە دەنگییەوە نایەت و وەڵامی ناداتەوە، ئەگەر ھەر لە ئێستاوە تا ڕۆژی قیامەت ھاواری لێبکات و بانگی بکات، چونکە ئەو بتانە زۆر بێئاگان لەو ھاوار و بانگ کردنە، چ جای ئەوەی سودیان پێبگەیەنن یا زەرەریان لێبدەن.
46:6Страница 503
وَإِذَا حُشِرَ ٱلنَّاسُ كَانُواْ لَهُمۡ أَعۡدَآءٗ وَكَانُواْ بِعِبَادَتِهِمۡ كَٰفِرِينَ ٦
А когда люди будут собраны, они станут их врагами и будут отвергать их поклонение.
ھەروەک چۆن ئەو (بتانە) لە دونیادا ھیچ سودێکی پێنەگەیاندون،لە ڕۆژی قیامەتدا کاتێک مرۆڤەکان کۆدەکرێنەوە بۆ لێپرسینەوە، پەرستراوەکان چ (بت بێت یا فریشتە یا ھەر شتێکی تر) دەبن بە دوژمنی ئەوانەی لە دونیادا دەیانپەرستن، وە لەپەرستنی ئەوان تەبەرا دەکەن، وە نکۆڵی وحاشا دەکەن لەوەی کە ئاگایان لەو پەرستنەی ئەوان بێت بۆیان.
46:7Страница 503
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٌ ٧
Когда им читаются Наши ясные аяты, то те, которые не уверовали в истину, когда она явилась к ним, говорят: «Это - очевидное колдовство».
ئەگەر ئایەتەکانی ئێمە بەسەریاندا بخوێنرێتەوە (ئەوەی نێردراوە بۆ پێغەمبەر -صلی اللە علیە وسلم-) کافرەکان بەو قورئانەی کە لەسەر دەستی پێغەمبەرەکەیانەوە پێیان گەیشتووە دەڵێن: ئەمە جادوویەکی ئاشکرا و ڕوونە، لەلایەن خوداوە نەنێردراوە.
46:8Страница 503
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَلَا تَمۡلِكُونَ لِي مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِۚ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ٨
Или же они говорят: «Он измыслил его». Скажи: «Если я измыслил его, то вы нисколько не защитите меня от Аллаха. Ему лучше знать о том, о чем вы разглагольствуете. Довольно того, что Он является Свидетелем между мною и вами. Он - Прощающий, Милосердный».
بەڵکو ئەو کافرانە دەڵێن: موحەممەد خۆی بە درۆ ھەڵیبەستوە و داویەتییە پاڵ (اللە تعالی)، تۆش لە وەڵامیاندا پێیان بڵێ: ئەگەر خۆم ھەڵمبەستبێ وەک ئەوەی ئێوە دەیڵێن، (اللە تعالی) لەسەر ئەوە سزام بدا، خۆ ئێوە خاوەنی ھیچ دەسەڵاتێ نین، ئەی چۆن خۆم بەدەستی خۆم تووشی سزای (اللە تعالی) دەکەم ، بەوەی بە ناوی (اللە تعالی) وە قسە بکەم (اللە تعالی) لە ھەموو کەس باشتر دەزانێ ئێوە خۆتان نوقمی چ لێشاوێکی درۆ و دەلەسەیەک کردووە، بەوەی ڕەخنە لە قورئان دەگرن و تانەی لێ دەدەن، (اللە تعالی) بەسە شاھید بێت لە نێوانماندا، (اللە تعالی) دەبورێت لە گوناھی ئەو بەندەیەی کە تەوبە دەکات، وە زۆر بەبەزەییە.
46:9Страница 503
قُلۡ مَا كُنتُ بِدۡعٗا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدۡرِي مَا يُفۡعَلُ بِي وَلَا بِكُمۡۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ وَمَآ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ ٩
Скажи: «Я не являюсь первым из посланников и не знаю, что произойдет со мной и с вами. Я следую только тому, что внушается мне в откровении. Я - всего лишь разъясняющий и предостерегающий увещеватель».
- ئەی پێغەمبەر- (صلی اللە علیە وسلم) بەو موشریک و بێباوەڕانە بڵێ: من یەکەم کەس نیم نێردراوبم بە پێغەمبەرایەتی، وە ئەوەی من بۆم ھێناون شتێکی نامۆ نییە، وە پێش منیش پێغەمبەری زۆر نێردراون، من نازانم (اللە تعالی)چی بەسەر من و ئێوەدا لە دونیادا دێنێ، من تەنھا شوێنی ئەوە دەکەوم کە (اللە تعالی) بۆمی ناردووە، من ھیچ ناڵێم یا ھیچ کارێ ئەنجام نادەم ئەوە نەبێت کە بە وەحی لەلایەن (اللە تعالی)وە بۆم دێ، وە من ھیچی تر نیم جگە لە ترسێنەرێکی ئاشکرا و ڕوون سەبارەت بە سزای خواى گەورە.
46:10Страница 503
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كَانَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَكَفَرۡتُم بِهِۦ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ مِثۡلِهِۦ فَـَٔامَنَ وَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٠
Скажи: «А что, если Коран - от Аллаха, а вы не уверовали в него? Свидетель из числа сынов Исраила (Израиля) засвидетельствовал о том, что было подобно ему, и уверовал в него, а вы возгордились. Воистину, Аллах не наставляет на прямой путь беззаконников!».
- ئەی پێغەمبەر - (صلی اللە علیە وسلم) بەو بێباوەڕانە بڵێ: ئێوە پێم بڵێن ئەگەر دەرکەوت ئەم قورئانە لەلایەن (اللە تعالی) وە نێردراوە، وە ئێوەش باوەڕتان پێی نەھێنا و بەڕاستان نەزانی، ھەرچەندە زانایەکی نەوەی ئیسرائیل شایەتی لەسەر ڕاستی ئەم قورئانە داوە کە لەلایەن (اللە تعالی) وە نێردراوە، چونکە لە تەوراتدا ئەو ڕاستییەی بۆ دەرکەوتووە، ئێوە لوت بەرز بوون و باوەڕتان پێی نەھێنا، ئایا ئێوە زاڵم و ستەم کار نین؟ (اللە تعالی) ڕێنمایی کۆمەڵێک نادات بۆ لای هەق و ڕاستی کە ستەمکار بن.
46:11Страница 503
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡ كَانَ خَيۡرٗا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيۡهِۚ وَإِذۡ لَمۡ يَهۡتَدُواْ بِهِۦ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَآ إِفۡكٞ قَدِيمٞ ١١
Неверующие сказали верующим: «Если бы это было благом, то они не опередили бы нас в этом». Они не стали руководствоваться им, и поэтому они скажут: «Это - старое измышление».
کافرەکان (ئەوانەی باوەڕیان بە قورئان و ئەوەی کە بۆیان ھاتووە لە لایەن پێغەمبەرەکانیانەوە نییە) بە باوەڕداران دەڵێن: ئەگەر ئەوەی موحەممەد ھێناویەتی ڕاست بوایە و شتێکی باش و ڕێنماییکار بوایە بۆ هەق و ڕاستی ئەو کاتە ئا ئەم ھەژار و بەندە و لاوازانە پێشمان نەدەکەوتن ، چونکە ئەوان ھیدایەتیان وەرنەگرتبوو لەوەی پێغەمبەرەکانیان بۆیان ھێنابوون، وە دەڵێن: ئا ئەوەی ئەمانە ھێناویانە مەبەستی (قورئان) بوو، درۆیەکی کۆنە، ئێمە شوێنی درۆ ناکەوین.
46:12Страница 503
وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةٗۚ وَهَٰذَا كِتَٰبٞ مُّصَدِّقٞ لِّسَانًا عَرَبِيّٗا لِّيُنذِرَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُحۡسِنِينَ ١٢
До него было Писание Мусы (Моисея), которое было руководством и милостью. А это Писание на арабском языке, подтверждающее предыдущие Писания, ниспослано для того, чтобы предостеречь тех, которые поступают несправедливо, и обрадовать творящих добро.
پێش ئەم قورئانە تەورات کتێبێکە کە دابەزێنراوە بۆ (موسا -علیە السلام-) پێشەوا وسەرمەشق بوو لەهەق وڕاستیدا وڕەحمەت بوو بۆ ئەوانەى باوەڕیان پێی هێنا وشوێنی کەوتن لەنەوەکانى ئیسرائیل، وە ئەم قورئانەش کە دابەزێنراوە بۆ (موحەممەد) -صلی الله علیه وسلم- باوەڕی ھەیە بەو کتێبانەی کە پێشتر نێردراونەتە خوارەوە بۆ پێغەمبەرانی تر، بە زمانێکی پاراو و پڕ لە ڕەوانبێژی عەرەبی، تا ئاگاداری ئەوانە بکاتەوە کە ستەمیان لە خۆیان کردووە بە شەریک وهاوبەشدانان بۆ الله (تعالی) و سەرپێچیکردن وپشت گوێ خستنی فەرمانەکانی، ھەروەھا موژدەدەرە بۆ چاکەخوازان، ئەوانەی کە توانیویانە پەیوەندی نێوانی خۆیان و بەدیھێنەریان کە (اللە تعالی) یە وە بەدیھێنراوەکانی (اللە تعالی) بەچاکی ڕابگرن.
46:13Страница 503
إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ١٣
Воистину, те, которые сказали: «Наш Господь - Аллах», - и последовали прямым путем, не познают страха и не будут опечалены.
ئەوانەی لە ناخیانەوە بەڕاستی دەڵێن: پەروەردگارمان - اللە- یە، ھیچ پەروەردگارێکمان نییە تەنھا - اللە- نەبێت، پاشان پابەندی ئەو باوەڕە دەبن و ڕاست و ڕەوان پەیڕەوی دەکەن و لەسەری بەردەوام دەبن و کاری چاکەش ئەنجام دەدەن، ئەوانە لە ڕۆژی قیامەتدا ھیچ ترسێک دایان ناگرێت، وە ھیچ غەم و پەژارە دڵتەنگیان ناکات لەوەی لەو ھەلانەی لەدەستیان داوە، وە یا لەوەی بەجێیان ھێشووە لە دونیادا.
46:14Страница 503
أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٤
Они являются обитателями Рая, в котором они пребудут вечно в воздаяние за то, что они совершали.
ئەوانەی کە ئەو سیفەتانەیان تێدابوو، خاوەن و نیشتەجێی بەھەشتن، وە بە ھەتاھەتایی تیایدا دەمێننەوە، لە پاداشتی ئەو کارو کردەوانەی کە لە ژیانی دونیادا ئەنجامیان داوە.
46:15Страница 504
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ إِحۡسَٰنًاۖ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ كُرۡهٗا وَوَضَعَتۡهُ كُرۡهٗاۖ وَحَمۡلُهُۥ وَفِصَٰلُهُۥ ثَلَٰثُونَ شَهۡرًاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗ قَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَصۡلِحۡ لِي فِي ذُرِّيَّتِيٓۖ إِنِّي تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَإِنِّي مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ ١٥
Мы заповедали человеку делать добро его родителям. Матери тяжело носить его и рожать его, а беременность и кормление до отнятия его от груди продолжаются тридцать месяцев. Когда же он достигает зрелого возраста и достигает сорока лет, то говорит: «Господи! Внуши мне благодарность за милость, которой Ты облагодетельствовал меня и моих родителей, и помоги мне совершать праведные деяния, которыми Ты доволен. Сделай для меня моих потомков праведниками. Я раскаиваюсь перед Тобой. Воистину, я - один из мусульман».
ئێمە ئامۆژگاری ئادەمیزادمان کردووە و فەرمانمان پێداوە کە بە چاکی و بە جوانی مامەڵە لەگەڵ دایک و باوکیدا بکات، تا لە ژیاندا ماون ، وە لە دوای مردنیشیان بەمەرجێک ناڕەزایی (اللە تەعالای) تێدا نەبێت، بە تایبەت لەگەڵ دایکیدا، چونکە بەپێستی سکی بەدەم ئازار و ناڕەحەتییەوە ھەڵی گرتووە، وە بەدەم ژان و ئێش و ئازارەوە بوویەتی، ماوەی لە سکدا بوون و شیرپێدانەکەی سی مانگی خایاندووە، کاتێك ئەگاتە تەمەنی ھەرە بەھێزی و ئەبێ بە چل ساڵ دەڵێت: (پەروەردگارا کۆمەکی و یارمەتیم بدە تا بە تەواوی سوپاسگوزاری ئەو ناز و نیعمەتانە بم کە ڕشتووتە بەسەر خۆم و دایک و باوکمدا، وە یارمەتیم بدە تا ئەو کردەوە چاکانە ئەنجام بدەم کە تۆ پێی ڕازیت، داواکاریشم نەوەکانم چاک و چاکەکاربن، لەڕاستیدا من پەشیمانم لە گوناھەكانم وە بە دڵ گەڕاومەتەوە بۆ لای تۆ ، وە لە ئەوانەم کە گوێڕایەڵی فەرمانەکانت دەبم، و لە ڕیزی مسوڵمانان وئیماندارانم)
46:16Страница 504
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنۡهُمۡ أَحۡسَنَ مَا عَمِلُواْ وَنَتَجَاوَزُ عَن سَيِّـَٔاتِهِمۡ فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَعۡدَ ٱلصِّدۡقِ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ١٦
Они являются теми из обитателей Рая, от которых Мы принимаем наилучшее из того, что они совершили, и которым Мы прощаем их злодеяния согласно истинному обещанию, которое им было дано.
ئەوانە ئەو کەسانەن کە جوانترین و چاکترین کردەوەیان لێ وەرئەگرین، وە چاوپۆشی دەکەین لە گوناھ و ھەڵەکانیان وە دەیانخەینە ناو بەھەشتەوە، بەپێی ئەو گفتە ڕاستەی لە دونیادا گفتیان پێ ئەدرا ؛ بێگومان دێتەی دی.
46:17Страница 504
وَٱلَّذِي قَالَ لِوَٰلِدَيۡهِ أُفّٖ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِيٓ أَنۡ أُخۡرَجَ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلۡقُرُونُ مِن قَبۡلِي وَهُمَا يَسۡتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيۡلَكَ ءَامِنۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ فَيَقُولُ مَا هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ١٧
А есть такой, который говорит своим родителям: «Тьфу вам! Неужели вы угрожаете мне тем, что меня вытащат из могилы, в то время как до меня уже прошло много поколений?». Они просят Аллаха о помощи: «Горе тебе! Уверуй, ведь обещание Аллаха истинно!». Он же говорит: «Это - всего лишь легенды древних народов».
ئەو کەسەی کە بە باوک و دایکی خۆی ئەوت: ھاوار لە عەقڵی ئێوە! باشە ئێوە بەچی ھەڕەشەم لێدەکەن! بڕواتان وایە دوای مردنم لە گۆڕ بھێنرێمە دەرەوە و زیندوو بکرێمەوە؟ لەکاتێکدا چەندین سەدە لە پێش منەوە خەڵک مردوون و کەسیان زیندوو نەبووەتەوە، باوک و دایکیشی بەپەرۆشەوە نزا دەکەن و لە (اللە تعالی) دەپاڕێنەوە کە بیخاتە سەر ڕێی ڕاست پێی دەڵێن: ھاوار و تیاچوون بۆ تۆ، باوەڕ بھێنە بە زیندووبونەوە، چاک بزانە کە بەڵێنی (اللە تعالی) بە ھاتنی ڕۆژی قیامەت بەڵێنێکی تەواو ڕاستە و دێتە دی، ئینجا کوڕەکە وەڵامی دانەوە و وتی: ئەمەی ئێوە دەیڵێن دەربارەی زیندوو بوونەوە تەنھا درۆ و دەلەسەی پێشینان زیاتر ھیچ شتێکی دیکە نییە! وە بە ھیچ شێوەیەک پشت ڕاست نەکراوەتەوە لە لایەن (اللە تعالی)وە.
46:18Страница 504
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلُ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ خَٰسِرِينَ ١٨
Сбылось Слово относительно них и живших до них народов из числа джиннов и людей. Воистину, они были потерпевшими убыток.
ئەوانەی ئەو بڕیارەی (اللە تعالی) دەیانگرێتەوە بە ئازاردانیان، لەگەڵ بێباوەڕانی ئادەمیزاد و جنۆکەدا، (کەپێش ئەمان مردوون) لەڕاستیدا ھەر ھەموویان زەرەرمەندن، چونکە خۆیان وخێزانەکانیان دۆڕاند ودەچنە نێو دۆزەخەوە.
46:19Страница 504
وَلِكُلّٖ دَرَجَٰتٞ مِّمَّا عَمِلُواْۖ وَلِيُوَفِّيَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ١٩
Для всех будут ступени, соответствующие тому, что они совершили, дабы Аллах воздал им сполна за их деяния, и с ними не поступят несправедливо.
جا سەرەنجام بۆ ھەر دەستەیەک لە ئیمانداران یان لە بێباوەڕەکان پلەی تایبەتیان بۆ دیاری کراوە، پاداشتی باوەڕداران لە بەھەشتدا پلەی بەرز و سەربەرزییە، وە سزای بێباوەڕان لە دۆزەخدا پلەی نزمی و سەرشۆڕییە، ئەوە پاداشتی کردەوەکانیانە لەلایەن (اللە تعالی)وە، کەس ستەمی لێناکرێت لە ڕۆژی قیامەتدا، بە کەم کردنەوەی چاکەی چاکەکاران، یان زیادکردنی تاوانی تاوانباران.
46:20Страница 504
وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَذۡهَبۡتُمۡ طَيِّبَٰتِكُمۡ فِي حَيَاتِكُمُ ٱلدُّنۡيَا وَٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِهَا فَٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ عَذَابَ ٱلۡهُونِ بِمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَبِمَا كُنتُمۡ تَفۡسُقُونَ ٢٠
В тот день, когда неверующих представят Огню, им скажут: «Вы растратили свои блага в свой мирской жизни и попользовались ими. Сегодня вашим воздаянием будут унизительные мучения за то, что вы превозносились на земле без всякого права, и за то, что вы были нечестивцами».
ڕۆژێک دێت ئەوانەی باوەڕیان بە (اللە تعالی) و پێغەمبەرەکانی نەبووە بەرەو دۆزەخ ڕاپێچ دەکرێن و بە لۆمە و ھەڕەشەوە پێیان دەوترێت: ئێوە خۆشی و ڕابواردنی خۆتان لە دونیادا بینی و بەکەیف سەفاوە ژیانتان بردە سەر، ئەمڕۆ نۆرەی ئەوەیە کە سزای خەجاڵەتی و ڕیسوایی بدرێنەوە، بەھۆی ئەوەی لە ژیانی دونیادا لوتبەرز بوون و بەناھەق خۆتان بە گەورە دەزانی و بێباوەڕ و یاخی بوون و فەرمانەکانی (اللە تعالی)تان جێبەجێ نەدەکرد.
46:21Страница 505
۞ وَٱذۡكُرۡ أَخَا عَادٍ إِذۡ أَنذَرَ قَوۡمَهُۥ بِٱلۡأَحۡقَافِ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلنُّذُرُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦٓ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ٢١
Помяни брата адитов. Вот он предостерег свой народ среди барханов, хотя перед ним и позади него уже были предостережения: «Не поклоняйтесь никому, кроме Аллаха! Воистину, я боюсь, что вас постигнут мучения в Великий день».
- ئەی پێغەمبەر - (صلی اللە علیە وسلم) باسی براکەی قەومی (عاد) کە،(ھود) پێغەمبەرە (علیه السلام) بکە بۆ قەومەکەت، کە قەومەکەی لە ناوچەی (ئەحقاف) لە دورگەی عەرەبی نیشتەجێ بوون، قەومەکەی ئاگادارکردەوە سەبارەت بە ھاتنی سزایەکی سەخت لەلایەن (اللە تعالی)وە، پێش ھود و پاش ھودیش چەند پێغەمبەرێک قەومەکەیان ئاگادارکردبووەوە، ھەر ھەموویان بە قەومەکانیان دەوت: خەڵکینە جگە لە (اللە تعالی) کەسی تر مەپەرستن و مەیکەن بە ھاوەڵی، دەترسم توشی سزا و ئازارێکی زۆر ببن لە ڕۆژێکی سامناکدا کە ڕۆژی قیامەتە.
46:22Страница 505
قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِتَأۡفِكَنَا عَنۡ ءَالِهَتِنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٢٢
Они сказали: «Неужели ты пришел для того, чтобы отвратить нас от наших богов? Яви же нам то, чем ты нам угрожаешь, если ты - один из тех, кто говорит правду».
ئەوان لە وەڵامدا وتیان: ئایا تۆ ھاتوویت بۆ ئەوەی لە بەندایەتیمان بۆ خواکانمان (بتەکانمان) دوورمان بخەیتەوە و لامانبدەیت لەپەرستنیان؟؟ ناتوانیت ئەو کارە بکەیت، باشە ئەگەر تۆ ڕاستگۆیت ئەو سزایەی کە دەیڵێیت بیھێنە.
46:23Страница 505
قَالَ إِنَّمَا ٱلۡعِلۡمُ عِندَ ٱللَّهِ وَأُبَلِّغُكُم مَّآ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ وَلَٰكِنِّيٓ أَرَىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ ٢٣
Он сказал: «Знание - у Аллаха, а я лишь довожу до вашего сведения то, с чем я послан. Но я вижу, что вы являетесь невежественными людьми».
ھودیش پێی وتن: زانینی کاتی ھاتنی ئەو سزایە تەنھا (اللە تعالی) دەزانێت، ومن هیچ زانستێکم سەبارەتی نیە، وە من ئەوەتان پێ ڕادەگەیەنم کە من بەرپرسم لە گەیاندنی، بەڵام بەداخەوە ھەرچی سەرنج دەدەم ئێوە لە قەوم و کەسانێکی نەفامن، وە نازانن چ شتێک سوودی بۆتان هەیە بۆیە وازی لێدەهێنن، وە نازانن چی شتێک زەرەری ھەیە بۆتان بۆیە دەیکەن.
46:24Страница 505
فَلَمَّا رَأَوۡهُ عَارِضٗا مُّسۡتَقۡبِلَ أَوۡدِيَتِهِمۡ قَالُواْ هَٰذَا عَارِضٞ مُّمۡطِرُنَاۚ بَلۡ هُوَ مَا ٱسۡتَعۡجَلۡتُم بِهِۦۖ رِيحٞ فِيهَا عَذَابٌ أَلِيمٞ ٢٤
Когда же они увидели его (наказание) в виде тучи, надвигающейся на их долины, они сказали: «Это - туча, которая прольет на нас дождь». О нет! Вот то, что вы торопили, - ветер, несущий с собой мучительные страдания.
کاتێک ئەو سزایەیان بۆ ھات کە (پەلەیان بوو لە ھاتنی) وەک پەڵە ھەورێک ڕووی کردۆتە دۆڵ و شێو و ناوچەکەیان، وتیان: ئەم ھەورە بارانی پێیە بۆمان، (ھود) پێغەمبەر (علیه السلام) پێی وتن : نەخێر خەیاڵتان خاوە، ھیچی وەھا نییە کە ئێوە بیرتان لێدەکردەوە، ئەوە ھەورێک نییە ھاتبێ بارانتان بۆ ببارێنێ ، بەڵکو ئەوە ئەو کارەسات و نەھامەتیەیە کە پەلەتان بوو لە ھاتنی، بایەکە سزایەکی سەختی بەدەمەوەیە بۆتان.
46:25Страница 505
تُدَمِّرُ كُلَّ شَيۡءِۭ بِأَمۡرِ رَبِّهَا فَأَصۡبَحُواْ لَا يُرَىٰٓ إِلَّا مَسَٰكِنُهُمۡۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ٢٥
Он уничтожает всякую вещь по велению своего Господа. А на утро от них остались видны только их жилища. Так Мы воздаем грешным людям.
بەسەر ھەر شتێکدا ھەڵبکا بە فەرمانی (اللە تعالی) وێرانی دەکات، ھات بەسەریانا و تەفروتونای کردن، وایان لێھات لە خانوەکانیان بەولاوە ھیچیان بەرچاوی کەس نەئەکەوت، ئێمە سزای تاوانباران بەم جۆرە ئەدەینەوە، ئەوانەی بەردەوامن لە کوفر و سەرپێچی (اللە تعالی) دا.
46:26Страница 505
وَلَقَدۡ مَكَّنَّٰهُمۡ فِيمَآ إِن مَّكَّنَّٰكُمۡ فِيهِ وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ سَمۡعٗا وَأَبۡصَٰرٗا وَأَفۡـِٔدَةٗ فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُمۡ سَمۡعُهُمۡ وَلَآ أَبۡصَٰرُهُمۡ وَلَآ أَفۡـِٔدَتُهُم مِّن شَيۡءٍ إِذۡ كَانُواْ يَجۡحَدُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ٢٦
Мы укрепили их в том, в чем не укрепляли вас, и даровали им слух, зрение и сердца. Но ни их слух, ни их зрение, ни их сердца нисколько не помогли им, поскольку они отвергали знамения Аллаха, и их окружило (или поразило) то, над чем они насмехались.
بەڕاستی بە شێوەیەک قەومی ھودمان جێگیر و دەسەڵاتدار کردبوو، کە ئێوەمان بەو شێوەیە جێگیر و دەسەڵاتدار نەکردووە، گوێچکە و چاو و دڵمان دابونێ پێیان ببیستن و ببینن و بیربکەنەوە و تێبگەن، کەچی نە گوێیان و نە چاویان و نە دڵیان ھیچ سوودیان نەبوو بۆیان، ئەمانە نەبنە هۆی ئەوەى لە سزای (الله تعالى) ڕزگاریان بکات، چونکە ئەوان کافر بوون ونکۆڵیان دەکرد لە ئایەتەکانی (اللە تعالی)، ئەو شتەی کە (ھود) پێغەمبەر (سەلامی خوای لێ بێت) ئاگاداری لێی دەکردنەوە و ئەوان گاڵتەیان پێدەکرد، کە سزای (اللە تعالی) بوو، ھات بۆیان و لەناوی بردن.
46:27Страница 505
وَلَقَدۡ أَهۡلَكۡنَا مَا حَوۡلَكُم مِّنَ ٱلۡقُرَىٰ وَصَرَّفۡنَا ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ٢٧
Мы уже погубили селения, которые были вокруг вас, и разъяснили знамения, чтобы они могли вернуться на прямой путь.
- ئەی خەڵکی مەککە- بەڕاستی ئێمە شار و شارۆچکە و دێھاتەکانی دەوروبەری ئێوەمان لەناو برد، ھەر یەکە لە عاد و سەمود و قەومی لوط و قەومی مەدیەن، وە چەندین نیشانە وبەڵگەمان پێ پیشان دان، بەڵکو لە بێباوەڕی وتاوان وڕەوشتە خراپەکان پەشیمان ببنەوە و بگەڕێنەوە بۆ لای (اللە تعالی).
46:28Страница 505
فَلَوۡلَا نَصَرَهُمُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ قُرۡبَانًا ءَالِهَةَۢۖ بَلۡ ضَلُّواْ عَنۡهُمۡۚ وَذَٰلِكَ إِفۡكُهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ٢٨
Почему же им не помогли, те божества, которым они поклонялись вместо Аллаха для того, чтобы приблизиться к Нему? Напротив, они скрылись от них. Вот их ложь и то, что они измышляли!
كەوایە ئەو بتانەی ئەو کافرانە جگە لە (اللە تعالی) کردبوونیان بە خوای خۆیان، دەیانپەرستن و قوربانیان بۆ دەکردن، بەمەبەستی نزیکبوونە لە (اللە تعالی) ؟! بۆ یارمەتیان نەدان و بەفریایان نەگەیشتن؟ بەڵکو ون بوون لێیان، ئەوەش درۆ و بوهتانەکەیان بوو، کە باوەڕیان وا بوو ئەو بتانە سوودیان پێدەگەیەنن و تکاکاریان دەبن لە لای (اللە تعالی).
46:29Страница 506
وَإِذۡ صَرَفۡنَآ إِلَيۡكَ نَفَرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ يَسۡتَمِعُونَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوٓاْ أَنصِتُواْۖ فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوۡاْ إِلَىٰ قَوۡمِهِم مُّنذِرِينَ ٢٩
Вот Мы направили к тебе нескольких джиннов, чтобы они послушали Коран. Когда они пришли к нему, то сказали: «Молчите и слушайте!». Когда же оно (чтение Корана) было завершено, они вернулись к своему народу, чтобы предостеречь его.
- ئەی پێغەمبەر - (صلی اللە علیە وسلم) باسی ئەوەیان بۆ بکە کە ئێمە چەند جنۆکەیەکمان نارد بۆ لات،تا گوێ لە قورئان خوێندنەوەت بگرن، کاتێک ئامادە بوون، ھاتن بەیەکتریان وت: بێدەنگ بن هەتاوەکو بتوانین بەجوانى گوێی بۆ ڕابگرن، ئینجا کە خوێندنەوەکە تەواو بوو، گەڕانەوە بۆ ناو قەومەکەی خۆیان بۆئەوەى مسوڵمان بن وئیمان بهێنن و هەروەها ئاگاداریان بکەنەوە لەسزای خواى گەورە ئەگەر باوەڕیان بەم قورئانە نەبێت.
46:30Страница 506
قَالُواْ يَٰقَوۡمَنَآ إِنَّا سَمِعۡنَا كِتَٰبًا أُنزِلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلۡحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٣٠
Они сказали: «О народ наш! Воистину, мы услышали Писание, ниспосланное после Мусы (Моисея), подтверждающее то, что было до него. Оно направляет к истине и прямому пути.
جنۆکە باوەڕدارەکان لە نێو قەومەکەیاندا بانگەوازیان کرد و وتیان: خزمینە، بەڕاستی ئێمە گوێ بیستی کتێبێک بوین کە دوای کتێبەکەی (موسا) نازڵ کراوە لە لایەن (اللە تعالی)وە ، سەلمێنەر و بەڕاستدانەری کتێبەکانی پێش خۆیەتی و ھیدایەت و ڕێنمونی بەخشە بۆ لای حەق و حەقیقەت و ڕاستی، ھەروەھا بۆ ڕێگە و ڕێباز و بەرنامەیەکی ڕاست و دروست، کە ڕێبازی ئیسلامە.
46:31Страница 506
يَٰقَوۡمَنَآ أَجِيبُواْ دَاعِيَ ٱللَّهِ وَءَامِنُواْ بِهِۦ يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُجِرۡكُم مِّنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ٣١
О народ наш! Ответьте проповеднику Аллаха и уверуйте в него, и тогда Он простит вам некоторые из ваших грехов и спасет вас от мучительных страданий».
ئەی خێڵەکەی خۆمان! بەدەم بانگەوازی (موحەممەد) پێغەمبەرەوە (صلی اللە علیە وسلم) بڕۆن و ئیمانی پێ بھێنن، (کە بانگتان دەکات بۆ ھەق و ڕاستی)، خواى گەورە لە گوناھەکانتان خۆش دەبێ و لە سزایەکی پڕ ئێش و ئازار پەناتان بدا کە چاوەڕێتانە ئەگەر وەڵامی بانگەوازەکەی نەدەنەوە و باوەڕی پێنەھێنن و بەڕاستی نەزانن کە نێردراوە لەلایەن (اللە تعالی) وە.
46:32Страница 506
وَمَن لَّا يُجِبۡ دَاعِيَ ٱللَّهِ فَلَيۡسَ بِمُعۡجِزٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَيۡسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءُۚ أُوْلَٰٓئِكَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ٣٢
А тот, кто не ответит проповеднику Аллаха, не спасется на земле, и не будет у него покровителей и помощников вместо Него. Такие находятся в очевидном заблуждении.
ھەر کەسێک بەدەم بانگەوازی (موحەممەد) پێغەمبەرەوە (صلی اللە علیە وسلم) نەچێ و وەڵامی نەداتەوە لەوەى بانگەوازى بۆ دەکات ئەوا ناتوانێت لەم سەر زەویەدا لە دەسەڵاتی (اللە تعالی) خۆی دەرباز بکات و کەسیش شک نابا دەربازی بکات وپەنای بدات (تا ڕزگاری بکات لەئاگری جەهەنەم) جگە لە (اللە تعالی)، ئەوانەی کە وەڵامی بانگەوازی (اللە تعالی) نادەنەوە لە گومڕاییەکی ئاشکرا و دیاردان.
46:33Страница 506
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَلَمۡ يَعۡيَ بِخَلۡقِهِنَّ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٣٣
Разве они не видят, что Аллах, Который сотворил небеса и землю и не утомился от их сотворения, способен оживить мертвых? О да! Он способен на всякую вещь.
ئایا ئەوانە کە (بت پەرست و موشریکن و باوەڕیان بە ڕۆژی دوایی نییە) و بیریان نەکردۆتەوە و سەرنجیان نەداوە لەوەی کە (اللە تعالی) ئاسمانەکان و زەوی (بە گەورەیی و فراوانیشیانەوە) بەدیھێناوە و ھیچ ماندووش نەبووە لە بەدیھێنانیان، مەگەر توانای نییە مردووەکان زیندوو بکاتەوە بۆ لێپرسینەوە و پاداشت؟! بەڵێ بێگومان ئەو زاتە پاک و بێگەردە و دەسەڵاتی ھەیە کە زیندوویان بکاتەوە و دەسەڵاتی بەسەر ھەموو شتێکدا ھەیە!!
46:34Страница 506
وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَلَيۡسَ هَٰذَا بِٱلۡحَقِّۖ قَالُواْ بَلَىٰ وَرَبِّنَاۚ قَالَ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ ٣٤
В тот день, когда неверующих представят Огню, им скажут: «Разве это не есть истина?». Они скажут: «Да! Клянемся нашим Господом!». Он скажет: «Вкусите же мучения за то, что вы не верили».
ڕۆژێک دێت دۆزەخ نیشانی ئەوانە دەدرێت کە کافرن و باوەڕیان بە (اللە تعالی) و پێغەمبەرەکەی نەبوو (پێش ئەوەی بخرێنە ناوی) پێیان دەوترێت: ئایا ئەمەی کە دەیبینن (سزای دۆزەخ) ھەق و ھەقیقەت و ڕاستەقینەیە؟! یا درۆ و خەیاڵە؟ وەک ئەوەی ئێوە لە دونیادا دەتانوت؟! ھەموویان دەڵێن: بەڵێ سوێند بە (اللە تعالی) هەق وڕاستە. وەڵام دەدرێنەوە و پێیان دەوترێت: دەی کەواتە سزا و ئازار بچێژن بەھۆی ئەوەی کە جاران ڕێبازی کوفر و بێدینی و بتپ ەرستەکانتان دەگرتەبەر.
46:35Страница 506
فَٱصۡبِرۡ كَمَا صَبَرَ أُوْلُواْ ٱلۡعَزۡمِ مِنَ ٱلرُّسُلِ وَلَا تَسۡتَعۡجِل لَّهُمۡۚ كَأَنَّهُمۡ يَوۡمَ يَرَوۡنَ مَا يُوعَدُونَ لَمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا سَاعَةٗ مِّن نَّهَارِۭۚ بَلَٰغٞۚ فَهَلۡ يُهۡلَكُ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ٣٥
Терпи же, как терпели твердые духом посланники, и не торопи Меня с наказанием для них. В тот день, когда они увидят то, что им обещано, им покажется, что они пробыли на земле всего лишь час дня. Таково послание! Разве будет погублен кто-либо, кроме нечестивых людей?
کەواتە - ئەی پێغەمبەر - (صلی اللە علیە وسلم) دان بەخۆدا بگرە و خۆڕاگربە لەسەر ئازاری ئەم کافرانە، وەک چۆن پێغەمبەرە ئولولعەزمەکان -خاوەن ورەی زۆر بەرز وزۆر ئارامگر لەسەر پەیامەکەیان- (نوح و ئیبراھیم و موسا و عیسا) (سەلامی خوایان لێ بێت) خۆیان ڕاگرت و پەلەی ھاتنی سزای (اللە تعالی) یان بۆ مەکە، بێگومان ئەو سزایە سەرەنجام ھەر دێتە سەریان، ئەو ڕۆژەی کە ئەو پەپەیمانەى پێیان دراوە بێتە سەریان بەچاوی خۆیان ئەیبینن، لەبەر ناڕەحەتی و سەختی ئەو سزایە وا ئەزانن تەنھا سەعاتێک لە ڕۆژیان پێچووە لەژیانی دونیادا، ھەر بۆیە ئەم قورئانەی کە نێردراوە بۆ (موحەممەد) پێغەمبەر (صلی اللە علیە وسلم) پەیامێکی ڕاگەیاندنی بەھێزە بۆ مرۆڤـ و جنۆکەکان، جا ئیتر ئەو کاتە جگە لە کۆمەڵی تاوانباران کەس ڕیسوا و خەسارۆمەند نابێت کە لەڕێگای ڕاست دەرچوون بەهۆی کوفر وتاوانەکانیان.
Текст: Quranic Universal Library (Tarteel) через spa5k/tafsir_api (MIT), в зафиксированной версии. Аяты: Quran Foundation. Источники и лицензии