Аль Имран 3:43–90

ئەی مەریەم: مانەوەت لە ناو نوێژدا درێژ بکەرەوە، وە کڕنووش بەرەوە بۆ خوای گەورە لەگەڵ بەندە کڕنوشبەرە چاکەکاندا.

ئەی پێغەمبەر، ئەو ھەواڵانەی کە بۆمان باسکردیت لەبارەی زەکەریا و مەریەمەوە (سەلامی خوایان لێ بێت) لەو ھەواڵە نادیارانە بوو کە ئێمە وەحیمان بۆ کردیت و بۆمان باسکردیت، وە ئەو کاتە تۆ لای ئەو زانا و خواناسانە نەبویت کە بوو بە ناکۆکی و دەمەقاڵێیان لەسەر ئەوەی کامیان شایستەترن بە پەروەردەکردنی مەرەیەم، تا ئەوە بوو پەنایان برد بۆ تیر وپشک کردن بە ھەڵدانی پێنووسەکانیان بۆ ناو دەریا، ئەوە بوو تیر وپشکەکە بۆ پێنووسەکەی زەکەریا دەرچوو، - بەخێوکردن و پەروەردە کردنی مەریم خوای گەورە خستیە ئەستۆی زەکەریاوە.

ئەی پێغەمبەر یادی ئەو کاتە بکەرەوە کە فریشتەکە ووتی: ئەی مەریەم، بێگومان خوای گەورە موژدەی بەخشینی کوڕێکت دەداتێ، بەشێوەیەکە کە بەبێ باوک لەدایک دەبێت، بەڵکو تەنھا بە ووشەیەک لەلایەن خوای گەورەوە دەبێت، بەوەی ھەرکە ووتی پێی ببە، ئەو مناڵە بە ئیزنی خوای گەورە لەدایک دەبێت، وە ناوی ئەو کوڕە مەسیح عیسای کوڕی مەریەم دەبێت، کە پلە وپایەیەکی زۆر گەورەی دەبێت لە دونیا و دواڕۆژدا، وە یەکێکیش دەبێت لە نزیکەکانی پەروەردگار.

لەکاتێکدا عیسی ھێشتا کۆرپە ساوایەک بوو لە بێشکەدا، وە پێش ئەوەی کاتی قسە کردنی بێت، خوای گەورە وای لێکرد لەگەڵ خەڵکیدا قسە بکات، وە دیسان کاتێکیش کە گەورە بوو ھێز وتوانا وپیاوەتی پەیدا کرد کەوتە قسە کردن لەگەڵیان، گفتوگۆی لەگەڵ دەکردن لەبارەی ھەرشتێک کە خێر وچاکەی دین و دونیایانی تێدا بێت، وە ھەروەھا یەکێکیشە لە پیاوچاکان لە گوفتار وکرداریدا.

مەریەم بەسەرسوڕمانێکەوە وتی: ئەی پەروەردگارم چۆن من بەبێ پیاو منداڵم دەبێت؟ چۆن منداڵم دەبێت کە ھیچ کەسێک نزیکم نەبووەتەوە نە بەحەرام و نە بەحەڵاڵ؟ فریشتەکە پێی وت: ھەروەک چۆن خوای گەورە بەبێ باوک منداڵی پێ بەخشیت، ھەر بەو شێوەیە ئەمەش فەرمانی خوایە و ھەرواش دەبێت، خوای گەورە ویستی لەسەر ھەر شتێک بێت دروستی دەکات، ئەگەر پێچەوانەی ئەوەش بێت کە خەڵکی لەسەری ڕاھاتوون، جا ئەگەر ھەر کارێکی ویست کە ئەنجامی بدات، ئەوە تەنھا فەرمانی پێ دەکات و دەڵێت: ببە، ئەویش خێرا دەبێت، وە ھیچ شتێکیشی لێ دەسەوسان نابێت.

خوای گەورە ئەو کوڕەی تۆ فێری نوسین و دانایی وکارجوانی لە گوفتار و کرداردا دەکات، وە ئەو تەوراتەیشی فێر دەکات کە دایبەزاندبوو بۆ موسی (سەلامی خوای لێ بێت)، وە ئینجیلیشی فێر دەکات کە دواتر دایدەبەزێنێت بۆی.

ھەروەھا دەیکات بە پێغەمبەر بۆ لای نەوەکانی ئیسرائیل، وە پێیان دەڵێت: من پێغەمبەر و نێرراوی خوام بۆلای ئێوە، وە بەڵگە ونیشانەیشم بۆ ھێناون لەسەر ڕاستی دروستی پێغەمبەرایەتیم، کە بریتیە لەوەی لە قوڕ شکڵی باڵندەتان بۆ دروست دەکەم، پاشان فووی پێدا دەکەم بەیارمەتی خوای گەورە دەبێتە باڵندەیەکی زیندوو، وە ئەو کەسەشی بە زکماکی بە کوێری لەدایک بووبێت چاکی دەکەمەوە، وە ئەوەشی دووچاری بەڵەکی بووبێت چاکی دەکەمەوە و پێستە جوانەکەی بۆ دەگەڕێتەوە، وە بە یارمەتی خوای گەورە مردووان زیندوو دەکەمەوە، وە پێتان دەڵێم چی دەخۆن، وە چیش لە ماڵەوە ھەڵدەگرن و دەیشارنەوە، ئەو کارە گەورانەی کە بۆم باسکردن ولە دەسەڵاتی مرۆڤدا نین ھەمووی بەڵگەی ڕوون و ئاشکران لەسەر ئەوەی من نێردراوی خودام بۆ لای ئێوە، ئەگەر ئێوە باوەڕداران و باوەڕتان ھەیە بە بەڵگە ونیشانەکان.

وە ھەروەھا ئەوەشم بۆ ھێناون کە بەڵگە بێت لەسەر ڕاست ودروستی ئەوەی لە پێش منەوە لە تەورات دابەزیوە، وە ھاتووم تاوەکو ھەندێک لەو شتانەی کە پێشتر حەرام کراوە لەسەرتان بۆتانی حەڵاڵ بکەم، تاوەکو ئاسان و سووک بێت لەسەرتان، وە بەڵگەی ڕوون وئاشکرام بۆ ھێناون لەسەر ڕاستی ئەوەی پێتان دەڵێم، جا لەبەر ئەوە لەخوای گەورە بترسن بەوەی فەرمانەکانی جێ بەجێ بکەن و دوور بکەونەوە لەو شتانەی کە قەدەغەی کردوون، وە گوێڕایەڵم بن لەوەی بانگتان دەکەم بۆی.

بێگومان اللەی بەرزوبڵند پەروەردگاری من و ئێوەشە، ھەر بەتەنھا ئەو شایستەی ئەوەیە گوێرایەڵی بکرێت ولێ بترسێت، جا لەبەر ئەوە بە تاک وتەنھایی بیپەرستن، ئەوەی کە من فەرمانم پێکردن لە پەرستنی خوای گەورە و ترسان لێی، ھەر ئەوە ڕێگای ڕاست و دروستە کە بەھیچ شێوەیەک لار و خوار و خێچی تێدا نیە.

جا کاتێک عیسی (سەلامی خوای لێ بێت) زانی ئەوان ھەر سوورن لەسەر بێباوەڕی خۆیان. بە نەوەکانی ئیسرائیلی ووت: کێتان یارمەتیدەرم دەبێت لە بانگەواز کردن بۆلای خوای گەورە، پیاوە دڵسۆز وشوێنکەوتە دەستە بژێرەکانیان ووتیان: ئێمە یارمەتیدەری ئاینی خوای گەورەین، باوەڕمان بەخوای گەورە ھەیە و شوینت کەوتین، وە تۆیش ئەی عیسی شاھیدبە، کە ئێمە ملکەچی فەرمانی خوای گەورەین، بە یەکخواپەرستی وگوێرایەڵی بۆی.

پیاوە دڵسۆز ودەستەبژێڕەکانی عیساش ووتیان: ئەی پەروەردگارمان باوەڕمان ھێناوە بەوەی لە ئینجیل داتبەزاندووە، وە شوێن عیسی کەوتوین (سەلامی خوای لێ بێت) دەی تۆش بمانگێڕە لەگەڵ ئەو کەسانەی کە شاھیدیانی داوە بەھەق وڕاستی، ئەوانەی باوەڕیان بەتۆ و بە پێغەمبەرەکانت ھێناوە.

بێباوەڕانی بەنو ئیسرائیل فڕوفێڵیان کرد، بەوەی ھەوڵیاندا کە عیسی (سەلامی خوای لێ بێت) بکوژن، خوای گەورەش لە بەرامبەر فڕوفێڵی ئەواندا فێڵی لێکردن و لە گومڕایی و سەر لێشێواویدا بەجێی ھێشتن، ئەوەبوو پیاوێکی تری لەخۆیان خستە سەر شێوازی عیسی (سەلامی خوای لێ بێت)، بێگومان خوای گەورە باشترینی کەسە کە فڕوفێڵی ئەوان بەتاڵ وپووچ بکاتەوە، چونکە ھیچ کەسێک وەک خوای گەورە ناتوانێت فڕوفێڵی کەسانی تر پووچ بکاتەوە.

وە دیسان خوای گەورە فێڵێ ئەوانی پووچەڵ کردەوە بەوەی کاتێک بە عیسای فەرموو: (سەلامی خوای لێ بێت) من تۆ دەبەمەوە بۆلای خۆم بەبێ ئەوە بمریت، وە جەستە و ڕۆحت بەرز دەکەمەوە بۆلای خۆم، وە خاوێنت دەکەمەوە لە بەدکاری ئەوانەی باوەڕیان پێ نەھێنایت وە دوورت دەخەمەوە لێیان، وە ئەوانەشی کە شوێن کەوتەی تۆ بوون لەسەر ئاینی ھەق و باوەڕیان پێ ھێنایت، وە باوەڕیان ھێنا بە پێغەمبەرێتی موحەمەد (صلی اللە علیە وسلم) زاڵیان دەکەم بەسەر ئەوانەی کە بێباوەڕ بوون بەتۆ تاڕۆژی دوایی بە بەڵگە وبورھان و سەرخستن بەسەریاندا، وە پاشان گەڕانەوەشتان تەنھا بۆلای منە لەڕۆژی دواییدا، وە منیش بەڕاست ودروست دادوەری دەکەم لەنێوانتاندا لەسەر ئەو شتانەی کە ناکۆک و ڕاجیاواز بوون تیایدا.

جا ئەوانەی کە بێباوەڕ بوون بە تۆ وە بەو ھەق وڕاستیەش کە تۆ بۆت ھێنان، من لەدونیادا سزای زۆر سەختیان دەدەم بە کوشت وکوشتار و بەدیل گرتن وزەلیل کردن و سزای تریش، وە لەڕۆژی دواییشدا سزایان دەدەم بە ئاگری دۆزەخ، وە ئەوان ھیچ کەسێکیان نیە سەریان بخات و یارمەتیان بدات و سزایان لەسەر ھەڵبگرێت.

وە ئەوانەش کە باوەڕیان پێ ھێنایت وە باوەڕیان بەو ھەق وڕاستیەش ھێنا کە تۆ بۆت ھێنان، وە کاروکردەوەی چاکیان ئەنجامدا لە نوێژ وزەکات وڕۆژوو و بەجێھێنانی سیلەی ڕەحم وکارە چاکەکانی تریش، ئەوا بێگومان خوای گەورە بەچاکترین شێوە پاداشتی کاروکردەوەکانیان دەداتەوە وە ھیچیان لێ کەم ناکات، ئەم باس وخواسە بۆ شوێنکەوتوانی عیسای مەسیحە (سەلامی خوای لێ بێت) پێش ئەوەی خوای گەورە موحەمەد (صلی اللە علیە وسلم) ڕەوانە بکات کە مەسیح خۆی موژدەی ھاتنی پێدابوون، بێگومان خوای گەورە ستەمکارانی خۆش ناوێت، گەورەترین ستەمیش ستەمی ھاوەڵ بڕیاردانە بۆ خوای گەورە وە باوەڕ ناھێنانە بە پێغەمبەرەکانی.

ئەوەی بۆت دەخوێنینەوە لەسەرگوزەشتە و ھەواڵی عیسی (سەلامی خوای لێ بێت) لەو نیشانە ڕوون وئاشکرایانەن کە بەڵگەن لەسەر ڕاستی ودروستی ئەوەی بۆ تۆ دابەزیووە، ئەویش مایەی وەبیرخستنەوەیە بۆ خواناسان، وە ھەمووی ڕاست ودروستن و بەھیچ شێوەیەک ناھەقی ونادروستیان بەسەردا نایەت.

نمونەی خەلق ودروست بوونی عیسی (سەلامی خوای لێ بێت) لای خوای گەورە ھاوشێوەی خەلق ودروست بوونی ئادەمە کە خوای گەورە لەگڵ دروستی کرد، بەبێ باوک و بەبێ دایک، تەنھا ھێندە بوو کە خوای گەورە پێی فەرموو: ببە بە مرۆڤ، ئەوە بوو بوو بەو مرۆڤەی کە خوای گەورە وویستی لەسەر بوو، جا ئیتر چۆن وا گومان دەبەن کە عیسی خوا بێت؟ بە بەڵگەی ئەوە کە بەبێ باوک لەدایک بووە؟ ئەوان دان دەنێن بەوەی کە ئادەم مرۆڤە، لەگەڵ ئەوەشدا کە بەبێ باوک و دایکیش خوای گەورە خەلقی کرد ودروستی کرد.

ئەو ھەق وڕاستیەی کە گومانی تێدا نیە لەبارەی عیساوە (سەلامی خوای لێ بێت) ھەر ئەوەیە کە خوای گەورە بۆی دابەزاندویت و بۆی باسکردویت، جا لەبەر ئەوە بەھیچ شێوەیەک گومانت نەبێت و تووشی دوو دڵی نەبیت لەبارەیەوە، بەڵکو پێویستە لەسەر ئەو ھەق وڕاستیەی کە لەسەریتی دامەزراوو بیت.

جا ئەی پێغەمبەر ھەر کەسێک لە گاورەکانی نەجران دەمەقاڵێی لەگەڵدا کردیت سەبارەت بە عیسی، وباوەڕی وابوو کە ئەو بەندەی خوا نیە، دوای ئەوەی کە زانیاری دروستت بۆ ھات لەسەری، ئەوا تۆ پێیان بڵێ: ئەگەر ڕاست دەکەن با ئێمە وئێوە بانگێ کوڕەکانمان و ژنەکانمان وبانگی خۆمان وخۆتان بکەین وە ھەموومان لە جێگایەک کۆ ببینەوە، پاشان داوا لەخوای گەورە بکەین کە نەفرینی خۆی دابەزێنێت بەسەر ئەوانەمان کە درۆزنین.

ئەوەی بۆمان باسکردیت لەبارەی عیساوە (سەلامی خوای لێ بێت) ئەوە ئەو ھەواڵە ڕاست ودروستەیە کە ھیچ درۆ و گومانێکی تێدا نیە، وە ھیچ پەرستراوێکی بەھەقیش نیە جگە لە اللە کە تاک وتەنھایە، وە بێگومان خوای گەورە باڵادەستە بەسەر موڵکەکەیدا، وە زۆر دانایە لە بەڕێوەبردنیدا، وە زۆریش دانایە لە کار وفەرمان ودروستکراوەکانیدا.

ئەگەر ھاتوو پشتیان کردە ئەوەی ھێناوتە، وە شوێنت نەکەوتن، بێگومان لەخراپی خۆیانەوەیە، وە خوای گەورەش زانایە بە خراپکاران لە سەر زوەیدا، وە پاداشتی خراپەشیان لەسەر کارەکانیان دەداتەوە.

ئەی پێغەمبەر بڵێ: ئەی خاوەن نامەکان لە جولەکە و گاور، وەرن با لەسەر ووشەیەکی دادگەرانە کۆک بین و کۆبینەوە، کە ھەموومان تێیدا یەکسانین: ئەویش ئەوەیە با بە تاک و تەنھایی خوای گەورە بپەرستین وە جگە لەئەو ھیچ کەسێکی تر نەپەرستین ھەرچەند پلە وپایەی بەرز وبڵندیش بێت، وە ھەندێکمان ھەندێکی ترمان نەکەین بەخوا ونەيپەرستین وگوێڕایەڵی نەکەین لەبری خوا، جا ئەگەر ھاتوو پشتیان کردە ئەو ھەق وڕاستی و دادگەریەی کە بانگیان دەکەیت بۆی، پێیان بڵێ: ئەی باوەڕداران ئەوا ئێوە شاھید بن کە ئێمە تەسلیم بەخوا بووین و گوێڕایەڵی فەرمانەکانیان ئەوین.

ئەی خاوەن نامەکان ئایا بۆ دەمەقاڵی دەکەن لەبارەی ئاینی ئیبراھیمەوە (سەلامی خوای لێ بێت)؟ جولەکەکان باوەڕیان وایە کە ئیبراھیم جولەکە بووە، وە گاورەکانیش باوەڕیان وایە کە ئیبراھیم گاور بووە، وە ئێوە دەزانن کە جولەکە و گاوریەتی پاش ماوەیەکی زۆر پەیدا بوون، ئایا ئێوە بە ژیری خۆتان ھەست بە بەتاڵی ووتەکانتان وھەڵەی باوەڕتان ناکەن؟

ئائەوە ئێوەن ئەی خاوەن نامەکان کە دەمەقاڵی دەکەن لەگەڵ پێغەمبەری خوا (صلی اللە علیە وسلم) لەبارەی کاروبارەی ئاینەکەتان و ئەوەی بۆتان دابەزییوە، ئەی باشە بۆچی دەقەماڵێی لەگەڵ دەکەن لەبارەی ئیبراھیم وئاینەکەیەوە کە ھیچ زانیاریتان لەسەری نیە، کە نە کتێبەکانی ئێوە ھیچیان لەبارەوە باس کردووە وە نە پێغەمبەرەکانیشتان شتێکیان ھێناوە لەسەری، خوای گەورە ڕاستی کاروبارەکان دەزانێت و زانایە بە نھێنیەکانیان، وە ئێوە ھیچی لەبارەوە نازانن.

ئیبراھیم (سەلامی خوای لێ بێت) نە لەسەر ئاینی جولەکە بووە وە نە لەسەر ئاینی گاور بووە، وە دوور بووە لەھەموو ئاینە بەتاڵ و ناڕاستەکان، بەڵکو خۆی تەسلیم بەخوای گەورە کردبوو وە پەروەردگاری بە تاک و تەنھایی دەپەرست، وە بەھیچ شێوەیەک لە بت پەرست و ھاوەڵ بڕیاردەران نەبووە ھەروەک چۆن بت پەرستەکانی عەرەب وا گومانیان دەبرد کە لەسەر ئاینی ئەوان بوو بێت.

ئەوانەی لە ھەموو کەس لە پێشترن بۆ خۆ دانە پاڵ ئیبراھیم ئەوانەن کە بەڕاستی شوێنی ئەو ئاینە کەوتوون کە کاتی خۆی ھێناویەتی، وە لە پێشترین کەسیش بۆ ئەمە پێغەمبەری خوا (صلی اللە علیە وسلم) ە، وە ھەروەھا ئەو کەسانەش لەم ئومەتە باوەڕیان پێ ھێناوە، بیگومان خوای گەورە پشت وپەناو سەرخەری باوەڕدارانە و ھەر ئەویش دەیان پارێزێت.

ئەی باوەڕداران بزانن کە دەستەیەک لە زانایانی جولەکە و گاور حەزیان دەکرد کە گومڕاتان بکەن ولەو ھەق وڕاستیەی کە خوای گەورە ھیدایەتی دابوون دوورتان بخەنەوە، ئەوان باچاک بزانن تەنھا خۆیان گومڕا دەکەن، چونکە ھەوڵ وکۆششیان بۆ گومڕا کردنی باوەڕداران تەنھا گومڕایی خۆیانی پێ زیاد دەبێت، وە ئەوان پاشەڕۆژی کاروکردەوەی خۆیان نازانن.

ئەی خاوەن نامەکان، ئەی جولکە وگاورەکان، بۆچی ئێوە بێباوەڕن بەو ئایەت ونیشانانەی خوای گەورە کە بۆتان دابەزیووە؟ کە پڕیەتی لە بەڵگەی بەھێز لەسەر پێغەمبەرێتی موحەمەد (صلی اللە علیە وسلم) وە ئێوە خۆتانیش شاھیدی دەدەن لەسەر ئەوەی کە ئەو لەسەر ھەقە وە کێتبەکانی خۆتانیش باسیان لێوە کردووە وئەو شاھیدیە دەدەن بۆی.

ئەی خاوەن نامەکان (لەجولەکە وگاورەکان) بۆچی ئەو ھەق وڕاستیەی کە لە پەرتووکەکەتاندا ھاتووە تێکەڵاوی ناھەقی ونڕاستیەکانی خۆتانی دەکەن؟ وە ئەو ھەق وڕاستی وھیدایەتەی کە تێیدا ھاتووە دەیشارنەوە؟ یەکێک لەو ھەق وڕاستیانەش ڕاستی ودروستی پێغەمبەرایەتی موحەمەدە (صلی اللە علیە وسلم)، لەکاتێکدا ئێوە چاک دەزانن ھەق وڕاستی لە ناھەق وبەتاڵ، وە ھیدایەت لە گومڕایی جودا بکەنەوە.

دەستەیەک لە زاناکانی جولەکە بە شوێنکەوتەکانیان ووتیان: لەسەرەتای ڕۆژەوە بەڕواڵەت باوەڕ بەو قورئانە بھێنن کە ھاتووە بۆ باوەڕداران، لە کۆتایی ڕۆژیشەوە بێباوەڕ ببنەوە، تاوەکو بەھۆی ئەوەی کە ئێوە باوەڕتان پێھێنا و پاشانیش ھەڵگەڕانەوە و بێباوەڕ بوونەوە ئەوانیش گومان بکەوێتە دڵیانەوە بەرامبەر ئاینەکەیان و پاشگەز ببنەوە لێی و بڵێن: تەماشاکەن ئەو جولەکانە کە لە ئێمە زاناترن بە پەرتووکەکانی خودا کەچی پاشگەز بوونەوە لە باوەڕ ھێنان بە قورئان.

وە ھەروەھا وتیان: باوەڕ نەھێنن و شوێنی ھیچ کەس نەکەون ھی ئەوانە نەبێت کە لەسەر ئاینەکەی خۆتانن، جا ئەی پێغەمبەر تۆیش پێیان بڵێ: بێگومان ھیدایەت و ڕێنموێنی بۆ لای ھەق و ڕاستی ھەر ئەو ھیدایەت و ڕێنموێنیەیە کە خوای گەورە دەیکات، ئەو درۆ و دەلەسەیە نییە کە ئێوەی لەسەرن، لەترسی ئەوەی نەوەک ئەو فەزڵ و بەھرانەی بە ئێوە دراوە ئەوانیش فێری ببن، یان لەترسی ئەوەی ئەگەر بێتو ئێوە دان بنێین بەوە لەلای ئەوانە ئەو کاتە لای خوای گەورە دەیکەن بە بەڵگە و دەڵێن باوەڕدارانی موسڵمانیش دانیان ناوە بەوانەی ئێمەدا، جا ئەی پێغەمبەر پێیان بڵێ: ھەموو فەزڵ و بەھرە و چاکەیەک ھەمووی بەدەست خوایە، بۆ ھەر کەسێک لە بەندەکانی بیەوێت پێیان دەبەخشێت، فەزڵ و گەورەيی خودا کورت نەکراوەتەوە لە ئوممەتێکدا و بۆ ئوممەتێکی تر نەبێت، بێگومان خوای گەورە خاوەن فەزڵی فراوانە، زانایە بەو کەسانەش کە شایستەی ئەو فەزڵ و بەھرانەن.

ھەرکەسێک خۆی بیەوێت لەدروستکراوەکانی بەر ڕەحمەت ومیھرەبانی خۆی دەخات، بە فەزڵ و گەورەیی خۆی ڕێنمونی وپێغەمبەرایەتی و ھەموو جۆرە بەخششێکی پێ عەطا دەکات، بێگومان خوای گەورە خاوەن فەزڵی زۆر گەورەی بێ سنوورە.

لەناو خاوەن نامەکاندا کەسی واھەیە ئەگەر ماڵێکی زۆری بە ئەمانەت لادا بنێیت، ھێندە دەست پاکە وەک خۆی بۆت دەگێڕێتەوە، وەھەشیانە ئەگەر ماڵێکی کەمیش لادا بنێیت بۆت ناگێڕێتەوە، مەگەر خۆت لەسەری ڕابوەستیت و زۆری لێ بکەیت ولای دادوەر سکاڵای لێ بکەیت، ئەویش لەبەر گووتار و گومانی خراپیان کە دەیانووت: خواردنی ماڵی ئەو عەرەبانە ھیچ گوناھو وتاوان نیە، چونکە خوا بۆی حەڵاڵ کردووین، ئەوان لەکاتێکدا ئەم درۆ ودەلەسەیە دەکەن خۆشیان باش دەزانن کە درۆ بەدەم خوای گەورەوە دەکەن.

ئەو کارە بەو شێوەیە نیە کە لێی تیگەیشتوون، بەڵکو قورس وگرانە لەسەریان، ھەرکەسێک وەفای ھەبێت بەو پەیمان وبەڵێنەی کە داویەتی بەخوای گەورە، بەوەی باوەڕی بەخۆی و بە پێغەمبەرەکانی بھێنێت، وە پەیمانی خۆی جێ بەجێ بکات لەگەڵ خەڵکیدا وە ئەمانەت وسپاردەکانیان بۆ بگێڕێتەوە، وە لەخوای گەورە بترسێت بەوەی فەرمانەکانی جێ بەجێ بکات ودوور بکەوێتەوە لەو شتانەی ڕێگری لێکردووە، ئەوە بێگومان خوای گەورە کەسانی خواناسی خۆش دەوێت، وە پاداشتی تەواویان دەداتەوە لەسەر کارە باشەکانیان.

بێگومان ئەوانەی پەیمانی خۆیان لەگەڵ خوای گەورە و سوێندەکانیان بە نرخێکی کەم گۆڕیەوە بە کەمێک لەماڵی دونیا، ئەوانە بەڵێنیاندا و سوێندیان خوارد ھەرکاتێک پێغەمبەر ھات باوەڕی پێ بھێنن و یارمەتیدەری بن، بەڵام ھەموو ئەو پەیمان و بەڵێن و سوێندانەیان گۆڕیەوە بەکەمێک لە پارە و پوڵی دونیا، ئا ئەوانە لە دواڕۆژدا ھیچ بەشێکیان نییە لە پاداشتی خێر و چاکە، وە خوای گەورە بە شێوەیەک دڵیان خۆش بکات لەگەڵیان نادوێت، وە بە چاوی ڕەحمەت و میھرەبانیشەوە بۆیان ناڕوانێت لە ڕۆژی قیامەتدا، ولە پیسی تاوان و کوفرەکانیان پاکیان ناکاتەوە و سزای زۆر سەختیشیان بۆ ھەیە.

لەناو جولەکەدا دەستەیەک ھەیە کە زمانیان بەجۆرێک بادەدەن تاوەکو ئەوەی لە تەوراتدا ھاتووە لە لایەن خوای گەورەوە بیشێوێنن وبیگۆڕن، تاوەکو خەڵک وا بزانێت ئەوان تەوراتیان بۆ دەخوێننەوە، لەڕاستیشدا ئەوە لە تەوراتدا نەھاتووە، بەڵکو تەنھا درۆ ودەلەسەی خۆیانە بەدەم خوای گەورەوە دەیکەن، ئەوان دەڵێن: ئەوەی ئێمە بۆتانی دەخوێنینەوە لەلایەن خوای گەورەوه دابەزیووە، لەڕاستیدا لەلایەن خواوە وە نیە، ئەوان درۆ بەدەم خواوە دەکەن لە کاتێکدا خۆشیان دەزانن ئەوەی دەیڵێن درۆیە و بەدەم خوا وپێغەمبەرەکانیانەوە دەیکەن.

ڕەوا نیە بۆ ھیچ مرۆڤێک کە خوای گەورە کتێب وپەڕاوێکی لەلایەن خۆیەوە بۆ ناردبێتە خوارەوە، وە زانست وزانیاری وتێگەیشتنی پێدابن، وەک پیغەمبەریش ھەڵی بژاردبن (مەبەست پێی عیسی پێغەمبەرە)، پاشان ئەم کەسانە بەخەڵکی بڵێن: ببن بە بەندەی من جگە لەخوا، وە من بپەرستن، نەخێر وایان نەوتووە، بەڵکو تەنھا ھەر ئەوەیان پێ وتوون: کە وەرن ببن بە زانا وملکەچی تەواوی فەرمانەکانی خوابن، چاکسازی نێو خەڵکی بن چونکە ئێوە خەڵکی فێری نامەکەی خوا دەکەن، وە بەوەی کە ئێوە وانەی خواناسی دەخوێنن ولەبەری دەکەن و لێیشی تێدەگەن.

وە ھەروەھا ڕەوا نیە بۆی کە فەرمانتان پێ بکات کە فریشتە و پێغەمبەرەکان بکەن بەخوا ولەبری خوا بیان پەرستن، ئایا دروستە بۆیان فەرمانتان پێ بکەن بەوەی بێباوەڕ بن بەخوای گەورە دوای ئەوەی کە ئێوە ملکەچی ئەو بوون و خۆتان تەسلیم کردووە پێی؟!

ئەی پێغەمبەر ئەوە وەبیر خۆت بھێنەرەوە کاتێک کە خوای گەورە پەیمان وبەڵێنی بەھێزی لە پێغەمبەرانی وەرگرت و پێی فەرموون: ھەرچەند نامە و پەڕاوم بۆ دابەزاندبن، وە ھەرچی حیکمەت ھەیە فێرم کردبن، وە گەیشتبن بەھەر پلە وپایە و مەکانەتێک، پاشان پێغەمبەرێکتان لەلایەن خۆمەوە بۆھات کە موحەمەد (صلی اللە علیە وسلم) ە، ئەوەی لە کتێبەکانتاندا ھەبوو وە ئەوەشی لە دانای وحیکمەت فێرم کردبوون بەڕاستی دەزانێت و باوەڕی پێی ھەیە، جا ئێوەش ئەبێت باوەڕی پێ بھێنن، و یارمەتیدەر وھاوکاری بن و شوێنی بکەون، جا خوای گەورە بە پێغەمبەرانی فەرموو: ئایا دانتان بەوەدانا و پەیمانە بەھێزەکەی منتان وەرگرت؟ ئەوانیش لەوەڵامدا فەرموویان: بەڵێ پەیمانماندا ودانمان پێدانا، خوای گەورەش پێی فەرموون: دەی ئێوە شاھیدبن بەسەر خۆتان و بەسەر ئومەتەکانیشتانەوە، وە ئێمەیش لەگەڵتان شاھیدین بەسەر ئەوان وئێوەیشەوە.

جا ھەرکەسێک پاش ئەم پەیمان و بەڵێنە بەھێزەی کە بەشاھیدی خوا و پێغەمبەرەکانی وەرگیرا پشتی ھەڵکرد وڕووی وەرگێڕا، ئەوا لە ئاینی خوای گەورە دەرچوون و لە فەرمانی ئەو سەرپێچیان کردووە.

ئایا ئەوانەی لە ئاینی خوا دەرچوون و سەرپێچی دەکەن جگە لە ئاینی ئیسلام کە خوای گەورە ھەڵیبژاردووە بۆیان ئاینێکی تر بۆ خۆیان داوا دەکەن؟ کە ھەرچی لە ئاسمانەکان وزەویدا ھەیە لە دروستکراوەکانی خوا ملکەچ و گوێڕایەڵی ئەون، جا بە ئارەزومەندی خۆیان بێت وەک باوەڕداران، یان بەبێ ڕەزامەندی خۆی بێت وەک بێباوەڕان، پاشان ھەرچی دروستکراوەکانە لەڕۆژی دواییدا دەگەڕێنەوە بۆلای ئەو.

ئەی پێغەمبەر بڵێ: باوەڕمان ھێناوە بەخوای گەورە، وە گوێڕایەڵی ئەوین لەوەی فەرمانی پێکردووین، وە باوەڕمان ھەیە بەو وەحی و سروشەی کە دایبەزاندووە بۆمان، وە بەوەیش کە دایبەزاندووە بۆ سەر ئیبراھیم و ئیسماعیل و ئیسحاق و یەعقوب، وە بەوەیش دایبەزاندووە بۆ سەر ئەو پێغەمبەرانەی لە نەوەکانی یەعقوبن، وە باوەڕیشمان ھەیە بەو تەورات و ئینجیلەی کە بۆ موسی و عیسی ھاتووە، وە بە ئەوەیشی بۆ ھەموو پێغەمبەران ھاتووە لە پەڕاو و پەرتووک و ئایەتەکانیان لە لایەن پەروەردگاریانەوە، وە بەھیچ شێوەیەک جیاوازی ناکەین لە نێوانیاندا بەوەی باوەڕمان بەھەندێکیان ھەبێت و بێباوەڕ بین بە ھەندێکی تریان، وە ئێمە ملکەچ و گوێڕایەڵی خوای تاک و تەنھاین و سەرپێچی لەھیچ بڕیارێکی خوای بەرز وبڵند ناکەین و بەتەواوی تەسلیمی بووین.

ھەرکەسێک جگە لە ئاینی ئیسلام بە ھەر دینێکی تر ڕازی بێت کە خوای گەورە پێی ڕازی بووە، وە ھەڵی بژێرێت وبیکات بە ئاینی خۆی ئەوا خوای گەورە لێی وەرناگرێت، وە لەڕۆژی دواییشدا لە خەسارۆمەندان دەبێت، خەسارۆمەندن بەوەی دەچنە ئاگری دۆزەخەوە.

چۆن خوای گەورە ھیدایەت وڕێنمونی گەلێک دەکات دوای ئەوەی باوەڕیان ھێنا بە خوای گەورە و شاھیدیاندا بەوەی کە موحەمەد (صلی اللە علیە وسلم) ھێناوەیەتی ڕاست ودروستە، بەڵگە ونیشانەی ڕوون و ئاشکریان بۆھات، کەچی دوای ئەوە جارێکی تر بێباوەڕ بوونەوە؟؟ خوای گەورە ھەرگیز ڕێنومای گەلی ستەمکار ناکات بۆ لای باوەڕ، ئەو گەلەی کە لەبری ھیدایەت و ڕێنوێنی گومڕایی و سەر لێشێواویان ھەڵبژارد.

بێگومان پاداشتی ئەو ستەمکارانە، ئەوانەی کە ناھەقی و ڕێگای پڕوپوچیان ھەڵبژارد نەفرینی خوا و فریشتەکان و تەواوی خەڵکیە، ئەوانە لە ڕەحم و میھرەبانی خوا بەدوورن لێی دەرکراون.

بە ھەمیشەیی لە ئاگری دۆزەخدا دەمێننەوە و لێی دەرناچن، وە سزایشیان لەسەر سووک ناکرێت، وە مۆڵەتی ئەوەشیان پێ نادرێت کە تەوبە بکەن و بڕ وبیانوو بھێننەوە.

جگە ئەوانە نەبێت پاش بێباوەڕی و ستەمەکەیان تەوبەیان کرد و گەڕانەوە بۆلای خوای گەورە، و کار وکردەوەی باشیان کرد، بێگومان خوای گەورە زۆر لێبوردە ولێخۆش بووە بۆ ئەو بەندانەی کە تەوبەیان کرد و گەڕانەوە، وە زۆریش بەڕەحم ومیھرەبانە بەرامبەریان.

بێگومان ئەوانەی پاش ئەوەی باوەڕیان ھێنا بێباوەڕ بوونەوە، وە لەسەر بێباوەڕیەکەشیان بەردەوام بوون تا بەچاوی خۆیان مردنیان بینی، ئەوانە خوای گەورە لەسەرە مەرگدا تەوبەیان لێ قبوڵ ناکات، چونکە کاتی تەوبە کردن بەسەرچووە، ئەوانە ئەو کەسانەن کە لایانداوە لەسەر ڕێگای ڕاست کە دەیانگەیەنێت بە خوای گەورە.