Аль-Ахзаб 33:44–73

بەخێرھاتنی باوەڕداران لەو ڕۆژەی دەگەن بەپەروەردگاریان بریتیە لە ئاشتی و سڵاو و ئەمان لەھەموو خراپەیەک، وە اللە تەعالا پاداشتێکی بەڕێز و چاکی بۆ ئامادە کردوون کە بەھەشتی ھەتاھەتاییە، ئەوەیش پاداشتی ئەوانە لەبەرامبەر تاعەت و گوێڕایەڵیان بۆ پەروەردگار و دووریان لە سەرپێچی ئەو.

ئەی پێغەمبەر بێگومان ئێمە تۆمان ڕەوانە کردووە بۆ لای خەڵکی تاوەکو شاھید بیت بەسەریانەوە، ئەوەی بۆت نێرراوە پێیان بگەیەنیت، وە موژدەیش بدەیت بە باوەڕداران کە اللە تەعالا بەھەشتی بۆ ئامادە کردوون، وە بێباوەڕانیش بترسێنیت بەوەی اللە تەعالا سزای ئاگری دۆزەخی بۆ ئامادە کردوون.

وە تۆمان ناردووە بۆ ئەوەی بانگەواز بۆ یەکخواپەرستی اللە تەعالا و تاعەت و گوێڕایەڵی فەرمانەکانی بکەیت، وە ناردومانیت کە چرایەکی پرشنگدار بیت بۆ ئەو کەسەی بیەوێت بەھیدایەت خۆی ڕووناک بکاتەوە.

وە موژدە بدە بەوانەی باوەڕیان ھێناوە بە اللە و کار بە شەریعەتەکەی ئەو دەکەن، بێگومان لەلایەن اللە تەعالاوە فەزڵ و پاداشتێکی گەورەیان بۆ ھەیە، سەرکەوتن لە دونیا و سەرفرازی دواڕۆژیش دەگرێتەوە، ئەویش بەچوونە بەھەشتی ھەتا ھەتایی.

گوێڕایەڵی بێباوەڕان و دووڕوەکان مەکە لەوەی بانگەوازی بۆ دەکەن لە دژایەتی و ڕێگری کردنی ئاینەکەی اللە تەعالا، وە گوێ بە ئازاریان مەدە و پشتیان لێھەڵکە، بەڵکو ئەوە ببێت بەھۆی باوەڕھێنانیان بەو پەیامەی ھێناوتە، وە لەھەموو کاروبارێکتدا تەنھا پشت بە اللە تەعالا ببەستە، وەک پشت بەستن بە اللە لەسەرکەوتن بەسەر دوژمنەکاندا، وە اللە بەسە کە پارێزەر و پشتیوان بێت، بۆ ئەوەی بەندەکان لەھەموو کار و باری دونیا و دواڕۆژیدا پشتی پێ ببەستن

ئەی ئەوانەی باوەڕتان ھێناوە بە اللە و کار بە شەریعەتەکەی ئەو دەکەن، ئەگەر گرێبەستی ھاوسەرگیریتان لەگەڵ ئافرەتێکی باوەڕداردا بەست، وە پاشان پێش ئەوەی بچنە لایان تەڵاقتاندان، ئەوا پێویست نییە لەسەرتان عیدەیان لەسەر بژمێرن، جا بە (قورء یان بەمانگ) بێت عیدە واجب نییە لەسەریان، چونکە دەزانن و دڵنیان کە مناڵدانی ئەو ئافرەتە پاکوخاوێنە و ھێشتا کەس نەچووە بەلایدا، کەواتە لەماڵ و سامانی خۆتانیان بدەنێ ھەر کەس بەپێی دەسەڵات و توانای خۆی، ئەویش وەک دڵنەوایی دڵی شکاوی ئەو ئافرەتە کە بە تەڵاقدانی دڵی شکاوە، وە وازیان لێ بھێنن و ئازاریان مەدەن بابچن بەڕێی خۆیانەوە و بگەنەوە ماڵە باوانیان.

ئەی پێغەمبەر بێگومان ئێمە ئەو ئافرەتانەمان بۆ حەڵاڵ کردویت کە مارەیەکانت داونەتێ، وە ئەو کەنیزانەشمان بۆ حەڵاڵ کردویت کە لەجەنگەکاندا اللە تەعالا دەستی خستویت، وە ھاوسەرگیریمان لەگەڵ کچە مامەکانت بۆ حەڵاڵ کردویت، وە لەگەڵ کچانی پورت (کچی خوشکی بابت)، وە لەگەڵ کچانی خاڵت، وە لەگەڵ ئەو کچە پورانەیشت (کچی خوشکی دایکت) کە لە مەککەوە کۆچیان کرد لەگەڵت بۆ مەدینە، وە ھاوسەرگیریمان بۆ حەڵاڵ کردویت لەگەڵ ئەو ئافرەتە باوەڕدارەی کە دەیەوێت بەبێ مارەیی خۆی ببەخشی بەتۆ ئەگەر تۆ بتەوێت مارەی بکەیت، (مارەبڕین و ھاوسەرگیری خۆ بەخشین و خۆ پێشکەش کردن تایبەت بووە بەپێغەمبەر- صلی اللە علیە وسلم) وە دروست نییە بۆ ھیچ کەسێکی تر لە ئوممەتەکەی بەو شێوەیە بکات، بێگومان ئێمە دەزانین چیمان واجب کردووە لەسەر باوەڕداران لەبارەی خێزانەکانیانەوە، بەوەی دروست نییە بۆیان ھاوسەرگیری لەگەڵ زیاتر لە چوار ژن بکەن، وە دەزانین چیمان کردووە بەشەرع بۆیان سەبارەت بە کەنیزەکەکانیان، دەتوانن بەڕەھایی بەبێ دیاری کردنی ژمارە چێژیان لێوەربگرن، وە ئەوەی بۆ تۆمان حەڵاڵ کردووە لەوەی باسکرا بۆ غەیری تۆمان حەڵاڵ نەکردووە، لەبەر ئەوەی ھیچ لەلات زەحمەت و گران نەبێت، وە اللە تەعالا لێبوردەیە بۆ ئەو بەندانەی تەوبە دەکەن، وە زۆریش بە بەزەییە بەرامبەریان.

- ئەی پێغەمبەر- ئەو خێزانەت کە سەرەی مانەوەی شەویەتی ئەگەر ویستت دوای بخەو لای مەمێنەوە، وە ھەر یەکێک لەوانت ویست پێشی بخە و بیھێنە بۆ لای خۆت و شەو لای ئەو بمێنەوە، وە داوای ئەو خێزانەیشت بکە بێتەلات کەشەو مانەوەت دواخستووە، ئەوە ھیچ گوناھت ناگات لەوەی کردووتە، ئەم سەرپشکی و فراوانیەی اللە تەعالا بە تۆی بەخشیوە نزیکتر و باشترە بۆیان چاو و دڵیانی پێ بگەشێتەوە و ڕۆشن بێتەوە، وە ڕازی بن بەو بەشەی داوتە بەھەموویان، چونکە ئەوان دەزانن ئەم جۆرە بەشکردنەی شەوەکانت تۆ لە خۆتەوە نەتکردووە، وە تۆ ھیچ واجبێکی سەرشانت واز لی ناھێنیت، وە ڕژدی و چروکی ناکەیت لە پێدانی ھیچ ھەق و مافێکدا، وە اللە تەعالا دەزانێت چی لە دڵتاندایە ئەی پیاوان، لەوەی مەیلی مانەوە دەکەن لای ھەندێک لە خێزانەکانتان جگە لەھەندێکی تریان، وە اللە تەعالا زانا و ئاگادارە بە کار و کردەوەی بەندەکانی و ھیچ شتێکی لانھێنی و شاراوە نییە، وە زۆر لەسەرخۆیە و پەلەی نییە لەسزادانیان، بەڵکو تەوبە بکەن و بگەڕێنەوە بۆ لای.

- ئەی پێغەمبەر- دوای ئەم ژنانەی کە ئێستا خێزان و ھاوسەرتن، دروست و حەڵاڵ نییە بۆت ھاوسەرگیری بکەیت لەگەڵ ھیچ ئافرەتێکی تردا، وە دروست نییە بۆیشت ھەموویان یان ھەندێکیان تەڵاق بدەیت و بیانگۆڕیت بە ھاوسەرانی تر، ھەرچەندە بەجوانی ئەوانەیش سەرسام بیت کە دەتەوێت ھاوسەرگیریان لەگەڵدا بکەیت، بەڵام دروستە بۆت کە لەزەت و چێژ لەو کەنیزانە وەربگریت ھی خۆتن بەبێ دیاریکردنی ژمارەیان، وە اللە تەعالا چاودێر و پارێزەرە بەسەر ھەموو شتێکدا، ئەم حوکمە بەڵگەیە لەسەر فەزڵی دایکانی باوەڕدار، بێگومان اللە تەعالا ڕیگری کردووە لەوەی تەڵاق بدرێن، یان جارێکی تر ژنیان بەسەر بێت.

ئەی ئەوانەی باوەڕتان بە الله تەعالا ھێناوە و بەشەریعەتەکەی ئەو کار دەکەن، مەچنە ژورەوە بۆ ناو ماڵەکانی پێغەمبەر، مەگەر خۆی مۆڵەتتان بدات بە چوونە ژوورەوە و بانگتان بکات بۆ نان خواردن، وە زۆر دامەنیشن چاوەڕێی پێگەیشتنی خواردن بکەن، بەڵام ئەر ھاتوو بانگکران بۆ نان خواردن ئیتر بچنە ژورەوە، وە کاتێکیش لە نان خواردن بوونەوە بڵاوەی لێ بکەن و مەمێنەوە بۆ مەجلیس گەرم کردن و دەمەتەقێ و سوعبەت لەگەڵ یەکتر کردن، بێگومان ئەو مانەوەیەتان ئازاری پێغەمبەر دەدات (صلی اللە علیە وسلم) چونکە ئەو شەرم دەکات داواتان لێ بکات بڵاوەی لێ بکەن، بەڵام اللە تەعالا شەرم ناکات لەفەرمان کردن بە ھەق، بۆیە فەرمانی پێکردوون کە بڵاوەی لێ بکەن تاوەکو بە مانەوەتان ئازاری پێغەمبەر (صلی اللە علیە وسلم) نەدەن، وە ئەگەر شتێکیتان لە خێزانەکانی پێغەمبەر (صلی اللە علیە وسلم) داوا کرد وەک داواکردنی قاپێک یان دەفریک یان ھەر شتێکی تر، ئەوا لە پشتی پەردەوە داوایان لێ بکەن، وە ڕووبەڕوو داوای ھیچیان لێ مەکەن بۆ ئەوەی بەچاوی خۆتان نەیانبینن، وە پارێزراو بن لەھەموو کەس، ئەمەیش لەبەر پلە و پایەی پێغەمبەرە (صلی اللە علیە وسلم)، ئەم داواکردنەتان لەپشت پەردەوە خاوێنترە بۆ دڵی ئێوە و دڵی ئەوانیش، تاوەکو شەیتان نەدات لەدڵی ئێوە و دڵی ئەوانیش بە وەسوەسە دروستکردن و ڕازاندنەوەی گوناھ و خراپە بۆتان، وە - ئەی باوەڕدارینە - بەھیچ شێوەیەک دروست نییە بۆتان بەمانەوەتان بۆ قسەکردن ئازاری دڵی پێغەمبەر (صلی اللە علیە وسلم) بدەن ، وە نابێت ھەرگیز دوای مردنی خۆی خێزانەکانی مارە بکەن، چونکە ئەوان دایکانی باوەڕدارانن، وە دروست نییە ھیچ کەس دایکی خۆ مارە بکات، بێگومان ئەو ئازاردانەی دڵی پێغەمبەر و مارەکردنی خێزانەکانی دوای مردنی حەرامە و بەلای اللە تەعالاوە گوناھێکی زۆر گەورەیە.

- ئەی خەڵکینە - ھەر شتێک لەکار و کردەوەتان ئاشکرا بکەن یان لەدڵ و دەروونی خۆتاندا بیشارنەوە، ئەوە بزانن ھیچ شتێک لای اللە تەعالا نھێنی و شاراوە نییە، بێگومان اللە (جل جلالە) زانا و ئاگادارە بەھەموو شتێک، وە ھیچ شتێک لەکار و کردەوەتان یان ھەر شتێکی تری لێ ون نابێت و شاراوە نییە لای، بەخێر و شەڕ پاداشتی کار و کردەوەتان دەداتەوە.

خێزانەکانی پێغەمبەر (صلی اللە علیە وسلم) ھیچ گوناھیان ناگاتێ ئەگەر بەبێ پەردە لەگەڵ باوکیان و کوڕەکانیان و براکانیان و برازاکانیان و خوشکەزاکانیان لە نەسەب و شیریشەوە قسە بکەن و بیانبینن، ھەروەھا ھیچ گوناھیان ناگاتێ ئەگەر بەبێ پەردە قسە لەگەڵ ئافرەتانی باوەڕدار و کەنیزەکانیان بکەن، دەی ئەی ئافرەتانی باوەڕدار لە اللە بترسن لەوەی فەرمانی پێکردون وە لەوەیش ڕێگری لێکردون، بێگومان اللە تەعالا بەھەموو شتێک ئاگاداری ھەموو کردەوەکانتانە بە دیاری و نادیارییەوە.

بێگومان اللە تەعالا لای فریشتەکانی ستایشی پێغەمبەر موحەممەد (صلی الله علیە وسلم) دەکات، وە ھەروەھا فریشتەکانیش ستایشی دەکەن و نزای خێری بۆ دەکەن، دەی کەوابێت ئەی ئەوانەی باوەڕتان ھێناوە بە اللە تەعالا و بەپێی شەریعەتەکەی ئەو کار دەکەن، سەڵاوات و سەلام لەسەر پێغەمبەر (صلی الله علیە وسلم) بدەن.

بێگومان ئەوانەی بە گوفتار و کرداریان ئەزیەت و ئازاری اللە تەعالا و پێغەمبەرەکەی دەدەن، اللە تەعالا لە ڕەحم و بەزەیی و میھرەبانی خۆی لە دونیا و دواڕۆژدا دووری خستونەتەوە، وە لە ڕۆژی دواییشدا لە تۆڵەی ئەزیەت و ئازاردانی پێغەمبەر (صلی الله علیە وسلم) سزای ڕسواکەری بۆ ئامادە کردوون.

ئەو کەسانەی بە گوفتار و کرداریان ئەزیەت و ئازاری پیاوان و ئافرەتانی باوەڕدار دەدەن، بەبێ ئەوەی ھیچ گوناھ و تاوانێکیان کردبێت کە شایستەی ئەو ئەزیەت و ئازارە بن، ئەوە بێگومان ئەوانە درۆ و گوناھێکی ئاشکرایان گرتوەتە ئەستۆ.

ئەی پێغەمبەر بەخێزانەکان و کچەکانت و ئافرەتانی باوەڕداران بڵێ: با عابا و جلوبەرگە پاڵاپۆشەکانیان بەسەر سەریاندا شۆڕ بکەنەوە تا ڕووخسار و سینگ و سەر و عەورەتیان لە پیاوانی بێگانە داپۆشێت و بەدەر نەکەوێت، ئەوە نزیکترە لەوەی نەناسرێنەوە ئەوانە ئافرەتانی ئازادن تاوەکو ڕووبەڕووی ئەزیەت و ئازار نەبنەوە ھەروەکو چۆن کەنیزەکەکان ڕووبەڕووی دەبوونەوە، وە اللە تەعالا لێبوردەیە بۆ ھەر کەسێک لەبەندەکانی کە تەوبە دەکەن و دەگەڕێنەوە بۆ لای، وە زۆر بە بەزەیی و میھرەبانە بەرامبەریان.

ئەگەر بێتو دووڕوەکان ئەوانەی بە ڕواڵەت باوەڕداردن و بە ناوەڕۆک و لە ناخدا بێباوەڕن، وە ئەوانەشی دڵیان نەخۆشە و پەیوەستە بە ئارەزووەکانیانەوە، وە ئەوانەیش ھەواڵی درۆ و پڕوپاگەندە لە مەدینە بڵاو دەکەنەوە بۆ ئەوەی جیاوازی بخەنە نێوان باوەڕدارانەوە، ئەگەر واز نەھێنن لەو کارە نەگریسانەیان، - ئەی پێغەمبەر- فەرمانت پێدەکەین کە سزایان بدەیت، وە زاڵت دەکەین بەسەریاندا، پاشان ماوەیەکی کەم نەبێت لەگەڵتدا لەشاری مەدینە نامێننەوە، جا بە لەناوچوونیان بێت، یان بەدەرکردنیان بێت بەھۆی بڵاوکردنەوەی خراپەکاری لەسەر زەوی.

لە ڕەحم و بەزەیی اللە تەعالا دەرکراون، لەھەر شوێنێک ببینرێن بەدیل دەگیررێن و دەکوژرێن، لەبەر دووڕویی و بڵاوکردنەوەی خراپەکاری لەسەر زەویدا.

ئەمە سوننەت و باوی اللە تەعالایە بۆ دووڕوەکان ھەرکاتێک نیفاق و دووڕوییان لێ دەربکەوێت، وە سوننەت و باوی اللە تەعالایش ھەرگیز گۆڕانکاری بەسەردا نایەت.

- ئەی پێغەمبەر - بتپەرست و موشریکەکان پرسیارت لێدەکەن لە بارەی ڕۆژی دواییەوە، نەک لەبەر ئەوەی شارەزابن بەڵکو پرسیارێکت لێ دەکەن مەبەستیان نکۆڵی کردن و بەدرۆزانینی ڕۆژی دواییە، ھەروەھا جولەکەکانیش پرسیارت لێدەکەن لەبارەی ڕۆژی دواییەوە، چی کاتێک دێت؟ تۆیش بەوانە بڵێ: زانینی ھاتنی ڕۆژی دوایی لای اللە تەعالایە، من ھیچ شتێک لەو بارەیەوە نازانم، - ئەی پێغەمبەر- تۆ چوزانیت لەوانەی ھاتنی ڕۆژی دوایی نزیک بێت؟

بێگومان اللە تەعالا بێباوەڕانی لە ڕەحمەت و بەزەیی خۆی دەرکردووە، وە لە ڕۆژی دواییشدا ئاگرێکی بڵیسەداری بۆ ئامادە کردوون و چاوەڕاونیانە.

لەسزای ئەو ئاگرەی بۆیان ئامادە کراوە بەھەمیشەیی دەمێننەوە، ھیچ پشتیوان و پاڵپشتێک بەدی ناکەن سوودیان پێ بگەیەنن، وە ھیچ یاریدەرێکیش شک نابەن بەرگری ئەو سزاییەیان لێ بکات.

لە ڕۆژی قیامەتدا ڕووخساریان لەناو ئاگردا ئەمدیو دیو دەکرێت، لەتاو داخ خەفەت و پەشیمانی دەڵێن: خۆزگە لە ژیانی دونیا گوێڕایەڵی اللە تەعالامان بکردایە بەبەجێھێنانی فەرمانەکانی و دوور کەوتنەوە لە ڕێگرییەکانی، وە خۆزگە گوێڕایەڵی پێغەمبەریشمان بکردایە لەوەی لەلایەن پەروەردگارەوە ھێنابووی.

ئەوانە بەڵگەیەکی پوچی بێ نرخ دەھێننەوە و دەڵێن: ئەی پەروەردگارمان بەڕاستی ئێمە گوێڕایەڵی سەرکردە و گەورەی گەلەکانمان کرد، ئەوانیش گومڕایان کردین و لەڕێگای ڕاست لایانداین.

ئەی پەروەردگارمان ئەو سەرکردە و گەورانەی ئێمەیان گومڕا کرد و لە ڕێگای ڕاست لایانداین، لەبەر ئەوەی ئەوان ھۆکاری گومڕاکردنی ئێمە بوون دوو ھێندەی ئێمە سزایان بدەن ، وە بە توندی لە ڕەحمەت و بەزەیی خۆت دەریان بکە و بەر نەفرینی گەورەی خۆتیان بخە.

ئەی ئەوانەی باوەڕتان ھێناوە بە اللە تەعالا و بە شەریعەتەکەی ئەو کار دەکەن، ئازاری پێغەمبەرەکەتان مەدەن، وەک چۆن جولەکەکان ئازاری موسایاندا، کاتێک عەیب و عاریان لێگرت لەجەستە و لاشەیدا، اللە تەعالایش پاکانەی بۆ موسا کرد لەوەی جولەکەکان وتبویان، ساغ و سەلامەتی ئەوی سەلماند و ڕوونی کردەوە بۆیان، وە موسا لای اللە تەعالا ڕێز و پلەوپایەی ھەبوو، داوای ڕەد ناکاتەوە و لە ھەوڵ و کۆششی نائومێدی ناکات.

ئەی ئەوانەی باوەڕتان ھێناوە بە اللە تەعالا و بە شەریعەتەکەی ئەو کار دەکەن، لە اللە تەعالا بترسن و تەقوای ئەوتان ھەبێت بە بەجێھێنانی فەرمانەکانی و دوور کەوتنەوە لە ڕێگریەکانی، وە قسەی ڕاست و دروست بکەن.

بێگومان ئێوە ئەگەر لە اللە تەعالا بترسن و قسەی ڕاست و دروست بکەن، ئەویش کاروبارەکانتان چاک دەکات و لێتان وەردەگرێت، وە گوناھ و تاوانەکانتان دەسڕێتەوە، وە سزاتان نادات لەسەری، ھەر کەسێک گوێڕایەڵی اللە و پێغەمبەرەکەی بکات بەدڵنیاییەوە سەرکەوتنی گەورەی بەدەستھێناوە کە ھیچ سەرکەوتنێک ھاوشێوەی ئەو نییە، ئەویش سەرکەوتنی بەدەستھێنانی ڕەزامەندی اللە و چوونە بەھەشتی ھەمیشەییە.

بێگومان ئێمە سپاردەی ئەرکە شەرعییەکان و پاراستنی ماڵ و سامان و نھێنییەکانمان خستە ڕوو بۆ ئاسمانەکان و زەوی و شاخەکان و نیشانماندان، بەڵام ئەوان ئەم سپاردەیان ھەڵنەگرت و ترسان لەسەرەنجامەکەی، کەچی مرۆڤ ئەو سپاردەی ھەڵگرت، بێگومان مرۆڤ ستەمکاری دەروونی خۆیەتی، وە نەزان و نەفامە بەسەرنجامی ھەڵگرتنی ئەو سپاردە گەورەیە.

مرۆڤ بەقەدەری اللە تەعالا ئەو سپاردەی ھەڵگرت، تاوەکو اللە سزای پیاوان و ژنانی دووڕووی پێ بدات، وە سزای ئەو پیاو و ژنە بتپەرست و موشریکانەیشی پێ بدات، لە تۆڵەی دووڕوییان و ھاوەڵ بڕیاردانیان بۆ اللە، وە بۆ ئەوەیش اللە تەوبە لە پیاوان و ژنانی باوەڕدار وەربگرێت، لەوانەی بەچاکی سپاردەی ئەرکە شەرعیەکانیان ھەڵگرت، وە اللە تەعالا لێبوردەیە بۆ ئەو بەندانەی تەوبە دەکەن، وە زۆریش بە بەزەیی و میھرەبانە بۆیان.