Al-Mukhtasar · Tafsir · in Bosnian
يوسف
Yusuf
Joseph · Meccan · 111 ayahs
12:1Page 235
الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ١
Alif, Lām, Rā.1 These are the verses of the clear Book.
Elif lam mim: Već ranije je o ovim harfovima bilo riječi u suri El-Bekare. Ovi ajeti koji se uče u ovoj suri su dio jasnog Kur'ana, koji je savršen i koji sadrži mudrosti i propise.
12:2Page 235
إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيّٗا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ٢
Indeed, We have sent it down as an Arabic Qur’ān1 that you might understand.
Mi smo Kur'an objavili na jeziku Arapa, da biste - o Arapi - mogli razumjeti njegovo značenje.
12:3Page 235
نَحۡنُ نَقُصُّ عَلَيۡكَ أَحۡسَنَ ٱلۡقَصَصِ بِمَآ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ وَإِن كُنتَ مِن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ ٣
We relate to you, [O Muḥammad], the best of stories in what We have revealed to you of this Qur’ān although you were, before it, among the unaware.
O Poslaniče, Mi ti kazujemo o događajima koji su najljepši zbog svoje istinitosti, zbog ispravnosti i visokog stila izražavanja, objavljujući ti ih u ovom Kur'anu, a ti prije ovog objavljivanja nisi znao za ta kazivanja.
12:4Page 235
إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ ٤
[Of these stories mention] when Joseph said to his father,1 "O my father, indeed I have seen [in a dream] eleven stars and the sun and the moon; I saw them prostrating to me."
O Poslaniče, Mi te obavještavamo o slučaju Jusufa, 'alejhisselam, kada reče svom ocu Jakubu: "Babuka moj, u snu sam vidio jedanaest zvijezda, i vidio sam Sunce i Mjesec, svi su mi se naklonili." Ovaj san je bio radosna vijest Jusufu, 'alejhisselam.
12:5Page 236
قَالَ يَٰبُنَيَّ لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًاۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوّٞ مُّبِينٞ ٥
He said, "O my son, do not relate your vision to your brothers or they will contrive against you a plan. Indeed Satan, to man, is a manifest enemy.
Jakub reče svom sinu Jusufu: "Sinčiću moj, nemoj taj san spominjati tvojoj braći pa da shvate šta se iza njega krije i osjete zavist prema tebi, zbog čega ti mogu spremiti spletku. Doista je šejtan otvoreni i jasni neprijatelj čovjeku."
12:6Page 236
وَكَذَٰلِكَ يَجۡتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ ءَالِ يَعۡقُوبَ كَمَآ أَتَمَّهَا عَلَىٰٓ أَبَوَيۡكَ مِن قَبۡلُ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ٦
And thus will your Lord choose you and teach you the interpretation of narratives [i.e., events or dreams] and complete His favor upon you and upon the family of Jacob, as He completed it upon your fathers before, Abraham and Isaac. Indeed, your Lord is Knowing and Wise."
O Jusufe, kao što si vidio taj san, tako te tvoj Gospodar odabire i podučava tumačenju snova, i upotpunjava Svoju blagodat prema tebi čineći te vjerovjesnikom, kao što je to učinio i sa tvojim djedom Ishakom i pradjedom Ibrahimom. Doista je tvoj Gospodar milostiv prema Svojim stvorenjima i mudar u njihovom upravljanju.
12:7Page 236
۞ لَّقَدۡ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخۡوَتِهِۦٓ ءَايَٰتٞ لِّلسَّآئِلِينَ ٧
Certainly were there in Joseph and his brothers signs for those who ask, [such as]
U kazivanju o Jusufu i njegovog braći nalaze se mnoge pouke i poruke onima koji pitaju o tim kazivanjima.
12:8Page 236
إِذۡ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ٨
When they said, "Joseph and his brother1 are more beloved to our father than we, while we are a clan. Indeed, our father is in clear error.
Kada Jusufova braća rekoše: "Jusuf i njegov rođeni brat su draži našem ocu nego mi, premda smo mi skupina ljudi, pa kako je to moguće? Mi smatramo da jasno griješi u tome, jer za to ne vidimo nikakav razlog."
12:9Page 236
ٱقۡتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ ٱطۡرَحُوهُ أَرۡضٗا يَخۡلُ لَكُمۡ وَجۡهُ أَبِيكُمۡ وَتَكُونُواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ قَوۡمٗا صَٰلِحِينَ ٩
Kill Joseph or cast him out to [another] land; the countenance [i.e., attention] of your father will [then] be only for you, and you will be after that a righteous people."1
"Ubijte Jusufa ili ga odvedite u daleku zemlju, pa će se vaš otac vama posvetiti, i potpuno vas voljeti, i nakon toga ćete biti dobri ljudi jer ćete se pokajati od vašeg grijeha."
12:10Page 236
قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ لَا تَقۡتُلُواْ يُوسُفَ وَأَلۡقُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّ يَلۡتَقِطۡهُ بَعۡضُ ٱلسَّيَّارَةِ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ ١٠
Said a speaker among them, "Do not kill Joseph but throw him into the bottom of the well; some travelers will pick him up - if you would do [something]."
Jedan od njih reče: "Nemojte ubiti Jusufa već ga bacite na dno bunara odakle će ga uzeti neki putnici koji prolaze pored tog bunara. To je manja šteta od ubistva, ako ste već odlučili uraditi nešto."
12:11Page 236
قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأۡمَ۬نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ ١١
They said, "O our father, why do you not entrust us with Joseph while indeed, we are to him sincere counselors?
Kada su se složili da ga žele udaljiti, rekoše svom ocu Jakubu: "Oče naš, zašto nam ne povjeriš Jusufa? Mi ćemo ga paziti i čuvati od svake štete, i mi smo iskreni u našem vođenju računa o njemu sve dok ti se ne vrati zdrav, pa zašto ga ne pošalješ sa nama?"
12:12Page 236
أَرۡسِلۡهُ مَعَنَا غَدٗا يَرۡتَعۡ وَيَلۡعَبۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ١٢
Send him with us tomorrow that he may eat well and play. And indeed, we will be his guardians."
"Dozvoli nam da ga uzmemo sa nama sutra, da jede i razonodi se sa nama, a mi ćemo ga od svakog ezijeta i štete čuvati."
12:13Page 236
قَالَ إِنِّي لَيَحۡزُنُنِيٓ أَن تَذۡهَبُواْ بِهِۦ وَأَخَافُ أَن يَأۡكُلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَأَنتُمۡ عَنۡهُ غَٰفِلُونَ ١٣
[Jacob] said, "Indeed, it saddens me that you should take him, and I fear that a wolf would eat him while you are of him unaware."
Jakub reče svojim sinovima: "Bit će mi, doista, žao ako ga odvedete, jer se ne mogu strpiti bez njega, a i plašim se da ga ne pojede vuk dok ste vi nemarni u svojoj razonodi."
12:14Page 236
قَالُواْ لَئِنۡ أَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّآ إِذٗا لَّخَٰسِرُونَ ١٤
They said, "If a wolf should eat him while we are a [strong] clan, indeed, we would then be losers."
Oni rekoše svom ocu: "Ako ga pojede vuk i pored nas koji smo skupina ljudi, onda u nama nema nikakvog dobra i propali smo, jer smo bili nesposobni da ga sačuvamo od vuka."
12:15Page 237
فَلَمَّا ذَهَبُواْ بِهِۦ وَأَجۡمَعُوٓاْ أَن يَجۡعَلُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمۡرِهِمۡ هَٰذَا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ١٥
So when they took him [out] and agreed to put him into the bottom of the well...1 But We inspired to him, "You will surely inform them [someday] about this affair of theirs while they do not perceive [your identity]."
Jakub ga posla sa njima, pa kada odoše daleko s namjerom da ga bace u bunar, Mi tada objavismo Jusufu: "Sigurno ćeš ih obavijestiti o ovome što su učinili, a oni te neće prepoznati kada ih budeš obavještavao."
12:16Page 237
وَجَآءُوٓ أَبَاهُمۡ عِشَآءٗ يَبۡكُونَ ١٦
And they came to their father at night, weeping.
I Jusufova braća odoše svom ocu uvečer praveći se da plaču, kako bi im bolje uspjela spletka.
12:17Page 237
قَالُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبۡنَا نَسۡتَبِقُ وَتَرَكۡنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤۡمِنٖ لَّنَا وَلَوۡ كُنَّا صَٰدِقِينَ ١٧
They said, "O our father, indeed we went racing each other and left Joseph with our possessions, and a wolf ate him. But you would not believe us, even if we were truthful."
Rekoše: "Oče naš, mi smo otišli da se trkamo i takmičimo u streljaštvu ostavivši Jusufa kod naše odjeće i naših stvari da ih čuva, pa ga je pojeo vuk. Ti nam nećeš vjerovati iako ti istinu govorimo."
12:18Page 237
وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمٖ كَذِبٖۚ قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ فَصَبۡرٞ جَمِيلٞۖ وَٱللَّهُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ ١٨
And they brought upon his shirt false blood.1 [Jacob] said, "Rather, your souls have enticed you to something, so patience is most fitting. And Allāh is the one sought for help against that which you describe."
Oni tu svoju tvrdnju potvrdiše jednom spletkom; doniješe Jusufovu košulju umazanu krvlju koja nije njegova krv, kako bi time obmanuli Jakuba da ga je stvarno pojeo vuk. Jakub prozrije njihovu laž, jer je vidio da košulja nije pocijepana, pa im reče: "Nije tako kako kažete, već su vam duše vaše uljepšale ružnu stvar koju ste učinili prema njemu. Ja ću se strpiti, ne očajavajući, a od Allaha tražim pomoć u onome što spominjete o Jusufu."
12:19Page 237
وَجَآءَتۡ سَيَّارَةٞ فَأَرۡسَلُواْ وَارِدَهُمۡ فَأَدۡلَىٰ دَلۡوَهُۥۖ قَالَ يَٰبُشۡرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٞۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةٗۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ١٩
And there came a company of travelers; then they sent their water drawer, and he let down his bucket. He said, "Good news! Here is a boy." And they concealed him, [taking him] as merchandise;1 and Allāh was Knowing of what they did.
Jedna karavana je putovala pa poslaše jednog od njih da potraži vodu, i on spusti kofu u bunar, te se Jusuf zakači za uže. Kada taj čovjek to vidje, reče ushićeno: "Radosna vijest, evo ga dječak", i sakri ga on sa nekim njegovim drugovima da ga ne vidi ostatak karavane, želeći da im on bude trgovačka roba. Allah zna ono što su uradili sa Jusufom, ponizivši ga i prodavši, i Allahu ništa nije skriveno od njihovih djela.
12:20Page 237
وَشَرَوۡهُ بِثَمَنِۭ بَخۡسٖ دَرَٰهِمَ مَعۡدُودَةٖ وَكَانُواْ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ ٢٠
And they sold him for a reduced price - a few dirhams - and they were, concerning him, of those content with little.
Onaj koji ga je našao i njegovi drugovi jeftino prodadoše Jusufa u Egiptu, za nekoliko srebrenjaka, žurili su da ga prodaju kako bi ga se što prije riješili. Znali su, na osnovu njegovog stanja, da nije rob i bojali su se za sebe od njegove porodice. To je bila Allahova blagodat prema njemu, kako ne bi dugo ostao sa njima.
12:21Page 237
وَقَالَ ٱلَّذِي ٱشۡتَرَىٰهُ مِن مِّصۡرَ لِٱمۡرَأَتِهِۦٓ أَكۡرِمِي مَثۡوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدٗاۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٢١
And the one from Egypt1 who bought him said to his wife, "Make his residence comfortable. Perhaps he will benefit us, or we will adopt him as a son." And thus, We established Joseph in the land that We might teach him the interpretation of events [i.e., dreams]. And Allāh is predominant over His affair, but most of the people do not know.
Čovjek iz Egipta koji ga je kupio reče svojoj supruzi: "Učini mu boravak prijatnim i počasti ga, možda nam bude koristio u obavljanju nekih naših poslova, a možda ga i usvojimo pa nam bude sin." Kao što smo Jusufa spasili ubistva i izvadili ga iz bunara, i kao što srce velikana Egipta učinismo milostivim prema njemu, tako Jusufu učinismo boravak u Egiptu prijatnim, da bismo ga podučili tumačenju snova. Allah čini šta On hoće i Njegova se odredba neminovno sprovodi, ali većina ljudi - a to su nevjernici - ne zna to.
12:22Page 237
وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٢٢
And when he [i.e., Joseph] reached maturity, We gave him judgement and knowledge. And thus We reward the doers of good.
Kada je Jusuf dostigao godine u kojima mu je ojačalo tijelo, Mi mu dadosmo razumijevanje i znanje; na taj način nagrađujemo one koji iskreno Allaha obožavaju.
12:23Page 238
وَرَٰوَدَتۡهُ ٱلَّتِي هُوَ فِي بَيۡتِهَا عَن نَّفۡسِهِۦ وَغَلَّقَتِ ٱلۡأَبۡوَٰبَ وَقَالَتۡ هَيۡتَ لَكَۚ قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ رَبِّيٓ أَحۡسَنَ مَثۡوَايَۖ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ ٢٣
And she, in whose house he was, sought to seduce him. She closed the doors and said, "Come, you." He said, "[I seek] the refuge of Allāh. Indeed, he1 is my master, who has made good my residence. Indeed, wrongdoers will not succeed."
Žena egipatskog vladara uz blagost i spletku zatraži od Jusufa da počini blud sa njom, zaključavši sva vrata kako bi osigurala da su sami, i rekavši mu: "Dođi k meni", na što on reče: "Allahu se utječem od onoga čemu me pozivaš. Moj vlasnik mi je priredio lijep boravak kod njega i ja ga neću pronevjeriti, jer bih, u suprotnom, bio nepravedan, a nepravednici su propali."
12:24Page 238
وَلَقَدۡ هَمَّتۡ بِهِۦۖ وَهَمَّ بِهَا لَوۡلَآ أَن رَّءَا بُرۡهَٰنَ رَبِّهِۦۚ كَذَٰلِكَ لِنَصۡرِفَ عَنۡهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلۡفَحۡشَآءَۚ إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُخۡلَصِينَ ٢٤
And she certainly determined [to seduce] him, and he would have inclined to her had he not seen the proof [i.e., sign] of his Lord. And thus [it was] that We should avert from him evil and immorality. Indeed, he was of Our chosen servants.
Ona je željela sa njim počiniti blud, a da Jusuf nije vidio Allahove ajete koji ga udaljavaju od toga i on bi pomislio to, ali mu je Allah pokazao Svoje znakove kako bi od njega udaljio zlo, i kako bi od njega udaljio blud i izdaju. Doista je Jusuf od Allahovih dobrih robova, odabranih za poslanstvo i vjerovjesništvo.
12:25Page 238
وَٱسۡتَبَقَا ٱلۡبَابَ وَقَدَّتۡ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٖ وَأَلۡفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلۡبَابِۚ قَالَتۡ مَا جَزَآءُ مَنۡ أَرَادَ بِأَهۡلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسۡجَنَ أَوۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٢٥
And they both raced to the door, and she tore his shirt from the back, and they found her husband at the door. She said, "What is the recompense of one who intended evil for your wife but that he be imprisoned or a painful punishment?"
Oni potrčaše prema vratima, Jusuf kako bi se spasio, a ona kako bi ga spriječila da izađe. Ona ga uhvati za košulju da ga zaustavi pa mu je pocijepa odzada, i zatekoše njenog muža kod vrata. Ona, koristeći spletku, reče svom mužu: "Kazna za onoga ko želi učiniti blud sa tvojom ženom može biti samo zatvor ili bolno mučenje!"
12:26Page 238
قَالَ هِيَ رَٰوَدَتۡنِي عَن نَّفۡسِيۚ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۡ أَهۡلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٖ فَصَدَقَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ٢٦
[Joseph] said, "It was she who sought to seduce me." And a witness from her family testified, "If his shirt is torn from the front, then she has told the truth, and he is of the liars.
Jusuf, 'alejhisselam, reče: "Ona je ta koja je od mene tražila blud, a ja to nisam htio." Allah je tada dao da svjedok iz njene porodice progovori i posvjedoči: "Ako je Jusufova košulja pocijepana naprijed, to je indicija da ona govori istinu, jer to znači da se ona branila, a da on laže."
12:27Page 238
وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ فَكَذَبَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٢٧
But if his shirt is torn from the back, then she has lied, and he is of the truthful."
"A ako je njegova košulja pocijepana s leđa, to je indicija da on istinu govori, jer to ukazuje da ga je ona jurila dok je bježao, tako da ona laže."
12:28Page 238
فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيۡدِكُنَّۖ إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمٞ ٢٨
So when he [i.e., her husband] saw his shirt torn from the back, he said, "Indeed, it is of your [i.e., women's] plan. Indeed, your plan is great [i.e., vehement].
Kada je egipatski vladar vidio da je Jusufova košulja pocijepana s leđa uvjeri se da Jusuf govori istinu, i reče: "Ova optužba je jedna od vaših spletki, o žene, a vaše spletke su jake."
12:29Page 238
يُوسُفُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَاۚ وَٱسۡتَغۡفِرِي لِذَنۢبِكِۖ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ ٱلۡخَاطِـِٔينَ ٢٩
Joseph, ignore this.1 And, [my wife], ask forgiveness for your sin. Indeed, you were of the sinful."
On reče Jusufu: "Jusufe, zaboravi ovaj događaj i nemoj ga nikom spominjati", a reče svojoj ženi: "Ti traži oprost za svoj grijeh jer si od griješnih, zbog tvog navođenja Jusufa na nemoral."
12:30Page 238
۞ وَقَالَ نِسۡوَةٞ فِي ٱلۡمَدِينَةِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَىٰهَا عَن نَّفۡسِهِۦۖ قَدۡ شَغَفَهَا حُبًّاۖ إِنَّا لَنَرَىٰهَا فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ٣٠
And women in the city said, "The wife of al-ʿAzeez is seeking to seduce her slave boy; he has impassioned her with love. Indeed, we see her [to be] in clear error."
Vijest o njoj se raširi u gradu i skupina žena reče osuđujući je: "Supruga velikaševa poziva svog roba da sa njom počini blud. Njena ljubav prema njemu joj je srce obuzela, i mi je zato smatramo jasno zabludjelom."
12:31Page 239
فَلَمَّا سَمِعَتۡ بِمَكۡرِهِنَّ أَرۡسَلَتۡ إِلَيۡهِنَّ وَأَعۡتَدَتۡ لَهُنَّ مُتَّكَـٔٗا وَءَاتَتۡ كُلَّ وَٰحِدَةٖ مِّنۡهُنَّ سِكِّينٗا وَقَالَتِ ٱخۡرُجۡ عَلَيۡهِنَّۖ فَلَمَّا رَأَيۡنَهُۥٓ أَكۡبَرۡنَهُۥ وَقَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّ وَقُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا هَٰذَا بَشَرًا إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا مَلَكٞ كَرِيمٞ ٣١
So when she heard of their scheming, she sent for them and prepared for them a banquet and gave each one of them a knife and said [to Joseph], "Come out before them." And when they saw him, they greatly admired him and cut their hands1 and said, "Perfect is Allāh!2 This is not a man; this is none but a noble angel."
Kada je vladareva supruga čula kako je žene osuđuju i ogovaraju, poslala je nekog da ih pozove da vide Jusufa nakon čega će je opravdati. Pripremila im je mjesto za sjedenje, sa prostirkom i jastucima, i svakoj je ženi dala nož da sječe hranu. Nakon toga je rekla Jusufu, 'alejhisselam: "Izađi pred njih." Kada su ga vidjele bile su zadivljene njegovom ljepotom i povrijedile su svoje ruke noževima, a da to nisu ni osjetile. Rekoše: "Uzvišen je Allah, ovo nije čovjek, jer ovakvu ljepotu nema čovjek, već je ovo plemeniti melek."
12:32Page 239
قَالَتۡ فَذَٰلِكُنَّ ٱلَّذِي لُمۡتُنَّنِي فِيهِۖ وَلَقَدۡ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ فَٱسۡتَعۡصَمَۖ وَلَئِن لَّمۡ يَفۡعَلۡ مَآ ءَامُرُهُۥ لَيُسۡجَنَنَّ وَلَيَكُونٗا مِّنَ ٱلصَّٰغِرِينَ ٣٢
She said, "That is the one about whom you blamed me. And I certainly sought to seduce him, but he firmly refused; and if he will not do what I order him, he will surely be imprisoned and will be of those debased."
Vladareva supruga reče tim ženama, nakon što je vidjela njihovo stanje: "Ovo je momak zbog kojeg ste me brukale. Ja sam ga pozvala k sebi i napravila spletku da ga zavedem ali se sustegao. Ako ne uradi ono što tražim sigurno će biti bačen u zatvor i sigurno će biti ponižen."
12:33Page 239
قَالَ رَبِّ ٱلسِّجۡنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدۡعُونَنِيٓ إِلَيۡهِۖ وَإِلَّا تَصۡرِفۡ عَنِّي كَيۡدَهُنَّ أَصۡبُ إِلَيۡهِنَّ وَأَكُن مِّنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ ٣٣
He said, "My Lord, prison is more to my liking than that to which they invite me. And if You do not avert from me their plan, I might incline toward them and [thus] be of the ignorant."
Jusuf, 'alejhisselam, uputi dovu svom Gospodaru: "Gospodaru moj, tamnica kojom mi prijeti draža mi je od nemorala u koji me pozivaju. Ako Ti od mene ne otkloniš njihove spletke, ja onda mogu prema njima naklonost osjetiti i biti od neznalica, i mogu učiniti ono čemu me pozivaju."
12:34Page 239
فَٱسۡتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنۡهُ كَيۡدَهُنَّۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٣٤
So his Lord responded to him and averted from him their plan. Indeed, He is the Hearing, the Knowing.
Allah usliša njegovu dovu i sačuva ga spletke vladareve supruge i lokalnih žena. Doista Uzvišeni Allah čuje dovu Jusufa i svakog drugog čovjeka, i zna svačije stanje.
12:35Page 239
ثُمَّ بَدَا لَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا رَأَوُاْ ٱلۡأٓيَٰتِ لَيَسۡجُنُنَّهُۥ حَتَّىٰ حِينٖ ٣٥
Then it appeared to them after they had seen the signs1 that he [i.e., al-ʿAzeez] should surely imprison him for a time.2
Nakon što vladar Egipta i njegova svita vidješe dokaze Jusufove nevinosti odlučiše da ga zatvore na neodređen period, kako se ne bi otkrila bruka.
12:36Page 239
وَدَخَلَ مَعَهُ ٱلسِّجۡنَ فَتَيَانِۖ قَالَ أَحَدُهُمَآ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَعۡصِرُ خَمۡرٗاۖ وَقَالَ ٱلۡأٓخَرُ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَحۡمِلُ فَوۡقَ رَأۡسِي خُبۡزٗا تَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِنۡهُۖ نَبِّئۡنَا بِتَأۡوِيلِهِۦٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٣٦
And there entered the prison with him two young men. One of them said, "Indeed, I have seen myself [in a dream] pressing [grapes for] wine." The other said, "Indeed, I have seen myself carrying upon my head [some] bread, from which the birds were eating. Inform us of its interpretation; indeed, we see you to be of those who do good."
Oni ga baciše u tamnicu, a sa njim i dvojicu momaka. Jedan od njih reče Jusufu: "Vidio sam u snu kako cijedim grožđe sve dok ne postane vino", a drugi reče: "Vidio sam u snu kako iznad glave nosim hljeb kojeg jedu ptice." I rekoše: "Obavijesti nas o tumačenju ovih snova, o Jusufe, jer mi smatramo da si dobročinitelj."
12:37Page 239
قَالَ لَا يَأۡتِيكُمَا طَعَامٞ تُرۡزَقَانِهِۦٓ إِلَّا نَبَّأۡتُكُمَا بِتَأۡوِيلِهِۦ قَبۡلَ أَن يَأۡتِيَكُمَاۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّيٓۚ إِنِّي تَرَكۡتُ مِلَّةَ قَوۡمٖ لَّا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ ٣٧
He said, "You will not receive food that is provided to you except that I will inform you of its interpretation before it comes to you. That is from what my Lord has taught me. Indeed, I have left the religion of a people who do not believe in Allāh, and they, in the Hereafter, are disbelievers.
Jusuf, 'alejhisselam, reče: "Nijedna hrana, od kralja ili nekog drugog, vam neće doći a da vam ja prije toga ne objasnim njegovu suštinu i kakvoću. To tumačenje koje znam je nešto čemu me je podučio moj Gospodar, i ne spada u proricanje i astrologiju. Ja sam napustio narod koji ne vjeruje u Allaha i Ahiret."
12:38Page 240
وَٱتَّبَعۡتُ مِلَّةَ ءَابَآءِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۚ مَا كَانَ لَنَآ أَن نُّشۡرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۚ ذَٰلِكَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ عَلَيۡنَا وَعَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ ٣٨
And I have followed the religion of my fathers, Abraham, Isaac and Jacob. And it was not for us to associate anything with Allāh. That is from the favor of Allāh upon us and upon the people, but most of the people are not grateful.
"I ja slijedim vjeru mojih očeva: Ibrahima, Ishaka i Jakuba, to je vjera Allahove jednoće, i mi Njemu nikog ne pridružujemo. Taj monoteizam i to vjerovanje na kojem smo mi predstavlja jednu od Allahovih blagodati prema nama, jer nas je On uputio na to, i to je Njegova blagodat prema svim ljudima jer im je poslao vjerovjesnike da im to dostave. Međutim, većina ljudi ne zahvaljuje Allahu na Njegovim blagodatima, štaviše, poriču ih."
12:39Page 240
يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ ءَأَرۡبَابٞ مُّتَفَرِّقُونَ خَيۡرٌ أَمِ ٱللَّهُ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّارُ ٣٩
O [my] two companions of prison, are separate lords better or Allāh, the One,1 the Prevailing?2
Jusuf im zatim reče: "Zar je obožavanje više bogova bolje od obožavanja Allaha Jedinog, Koji nema sudruga, Koji je potčinitelj svega i Koji nikom ne može biti potčinjen?"
12:40Page 240
مَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ أَسۡمَآءٗ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٤٠
You worship not besides Him except [mere] names you have named them,1 you and your fathers, for which Allāh has sent down no evidence. Legislation is not but for Allāh. He has commanded that you worship not except Him. That is the correct religion, but most of the people do not know.
"Ono što obožavate pored Allaha su samo obična imena bez suštine, i ta imena ste vi i vaši preci dali božanstvima, a ona nemaju nikakvog udjela u božanstvenosti. Sud nad svim stvorenjima pripada samo Allahu, a ne ovim imenima koja ste izmislili vi i vaši preci. Allah je naredio da samo Njega obožavate i zabranio je da Mu išta pridružujete. Taj monoteizam je ispravna vjera u kojoj nema mahana, ali većina ljudi to ne zna i zato Allahu druge pridružuju i obožavaju neka Njegova stvorenja."
12:41Page 240
يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسۡقِي رَبَّهُۥ خَمۡرٗاۖ وَأَمَّا ٱلۡأٓخَرُ فَيُصۡلَبُ فَتَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِن رَّأۡسِهِۦۚ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ ٱلَّذِي فِيهِ تَسۡتَفۡتِيَانِ ٤١
O two companions of prison, as for one of you, he will give drink to his master of wine; but as for the other, he will be crucified, and the birds will eat from his head. The matter has been decreed about which you both inquire."
"O vas dvojica koji ste u tamnici, što se tiče onoga koji je sanjao kako cijedi grožđe tako da postane vino, on će izaći iz tamnice i vratiti se svom poslu, pa će napajati kralja, a što se tiče onoga koji je sanjao hljeb iznad svoje glave kojeg jedu ptice, on će biti ubijen i razapet, pa će ptice jesti meso njegove glave. Ono o čemu ste pitali je već određeno i sigurno će se desiti."
12:42Page 240
وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجٖ مِّنۡهُمَا ٱذۡكُرۡنِي عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَىٰهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ ذِكۡرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِي ٱلسِّجۡنِ بِضۡعَ سِنِينَ ٤٢
And he said to the one whom he knew would go free, "Mention me before your master." But Satan made him forget the mention [to] his master, and he [i.e., Joseph] remained in prison several years.
Jusuf reče onome za kojeg je znao da će biti spašen, onome koji će napajati kralja: "Spomeni moj slučaj kralju, možda će me izvaditi iz tamnice." Ali šejtan učini da taj čovjek zaboravi ispričati kralju za Jusufov slučaj pa Jusuf ostade u tamnici nekoliko godina.
12:43Page 240
وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ إِنِّيٓ أَرَىٰ سَبۡعَ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٞ وَسَبۡعَ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖۖ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَأُ أَفۡتُونِي فِي رُءۡيَٰيَ إِن كُنتُمۡ لِلرُّءۡيَا تَعۡبُرُونَ ٤٣
And [subsequently] the king said, "Indeed, I have seen [in a dream] seven fat cows being eaten by seven [that were] lean, and seven green spikes [of grain] and others [that were] dry. O eminent ones, explain to me my vision, if you should interpret visions."
Kralj reče: "Sanjao sam sedam debelih krava kako jedu sedam mršavih krava, i vidio sam sedam zelenih klasova i sedam suhih klasova. O prvaci i uglednici, obavijestite me o tumačenju mog sna ako znate tumačiti snove."
12:44Page 241
قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمٖۖ وَمَا نَحۡنُ بِتَأۡوِيلِ ٱلۡأَحۡلَٰمِ بِعَٰلِمِينَ ٤٤
They said, "[It is but] a mixture of false dreams, and we are not learned in the interpretation of dreams."
Oni rekoše: "Tvoje snoviđenje je obična zbrka i takvi snovi nemaju tumačenje. Mi ne znamo tumačiti zbrkane snove."
12:45Page 241
وَقَالَ ٱلَّذِي نَجَا مِنۡهُمَا وَٱدَّكَرَ بَعۡدَ أُمَّةٍ أَنَا۠ أُنَبِّئُكُم بِتَأۡوِيلِهِۦ فَأَرۡسِلُونِ ٤٥
But the one who was freed and remembered after a time said, "I will inform you of its interpretation, so send me forth."
Onaj koji je napajao kralja, jedan od dvojice koji se spasio iz tamnice, sjeti se Jusufa, 'alejhisselam, i njegovog poznavanja tumačenja snova, pa reče: "Ja ću vas obavijestiti o tumačenju kraljevog sna nakon što pitam onoga ko ih zna tumačiti, pa me pošalji, o kralju, Jusufu da protumači tvoj san."
12:46Page 241
يُوسُفُ أَيُّهَا ٱلصِّدِّيقُ أَفۡتِنَا فِي سَبۡعِ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٞ وَسَبۡعِ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖ لَّعَلِّيٓ أَرۡجِعُ إِلَى ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَعۡلَمُونَ ٤٦
[He said], "Joseph, O man of truth, explain to us about seven fat cows eaten by seven [that were] lean, and seven green spikes [of grain] and others [that were] dry - that I may return to the people [i.e., the king and his court]; perhaps they will know [about you]."
Kada je taj momak stigao do Jusufa reče mu: "O Jusufe, o ti koji si uvijek iskren, obavijesti me o tumačenju sna u kojem je čovjek vidio sedam debelih krava bivaju pojedene od strane sedam mršavih krava, i u kojem je vidio sedam zelenih klasova a nakon njih sedam suhih klasova. Obavijesti me pa da se vratim kralju i onima koji su kod njega, pa da oni saznaju tumačenje kraljevog sna i da spoznaju tvoju vrijednost."
12:47Page 241
قَالَ تَزۡرَعُونَ سَبۡعَ سِنِينَ دَأَبٗا فَمَا حَصَدتُّمۡ فَذَرُوهُ فِي سُنۢبُلِهِۦٓ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّا تَأۡكُلُونَ ٤٧
[Joseph] said, "You will plant for seven years consecutively; and what you harvest leave in its spikes, except a little from which you will eat.
Jusuf, 'alejhisselam, protumači ovaj san: "Sijat ćete vrijedno, sedam godina uzastopno, i ono što požanjete svake od tih godina ostavite u klasu kako se ne bi pokvarilo, osim što ćete uzeti malo koliko vam je potrebno za hranu."
12:48Page 241
ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ سَبۡعٞ شِدَادٞ يَأۡكُلۡنَ مَا قَدَّمۡتُمۡ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّا تُحۡصِنُونَ ٤٨
Then will come after that seven difficult [years] which will consume what you advanced [i.e., saved] for them, except a little from which you will store.
"Zatim će nakon tih sedam plodnih godina u kojima ste sijali doći sedam sušnih i neplodnih godina u kojima će ljudi pojesti sve što su skladištili u sedam plodnih godina, osim malo što će sačuvati da im bude sjemenje za kasniju sjetvu."
12:49Page 241
ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ عَامٞ فِيهِ يُغَاثُ ٱلنَّاسُ وَفِيهِ يَعۡصِرُونَ ٤٩
Then will come after that a year in which the people will be given rain and in which they will press [olives and grapes]."
"Nakon tih neplodnih godina će doći godina u kojoj će padati obilne kiše i u kojoj će nići usjevi, i kada će ljudi cijediti ono što im treba cijeđeno poput grožđa, maslina i trske."
12:50Page 241
وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦۖ فَلَمَّا جَآءَهُ ٱلرَّسُولُ قَالَ ٱرۡجِعۡ إِلَىٰ رَبِّكَ فَسۡـَٔلۡهُ مَا بَالُ ٱلنِّسۡوَةِ ٱلَّٰتِي قَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّۚ إِنَّ رَبِّي بِكَيۡدِهِنَّ عَلِيمٞ ٥٠
And the king said, "Bring him to me." But when the messenger came to him, [Joseph] said, "Return to your master and ask him what is the case of the women who cut their hands. Indeed, my Lord is Knowing of their plan."
Kralj reče svojim pomagačima, kada je saznao za Jusufovo tumačenje njegovog sna: "Izvadite ga iz tamnice i dovedite mi ga." Kada je kraljev izaslanik došao Jusufu, on mu je rekao: "Vrati se kralju i pitaj ga o slučaju žena koje su povrijedile svoje ruke." To je tražio kako bi njegova nevinost izašla na vidjelo prije nego što izađe iz zatvora. I Jusuf kaza: "Moj Gospodar, zaista, zna njihov pokušaj da me zavedu, jer Njemu ništa nije skriveno."
12:51Page 241
قَالَ مَا خَطۡبُكُنَّ إِذۡ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفۡسِهِۦۚ قُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا عَلِمۡنَا عَلَيۡهِ مِن سُوٓءٖۚ قَالَتِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡـَٰٔنَ حَصۡحَصَ ٱلۡحَقُّ أَنَا۠ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٥١
Said [the king to the women], "What was your condition when you sought to seduce Joseph?" They said, "Perfect is Allāh!1 We know about him no evil." The wife of al-ʿAzeez said, "Now the truth has become evident. It was I who sought to seduce him, and indeed, he is of the truthful.
Kralj se obrati ženama: "Šta je bilo s vama kada ste spletkom tražile od Jusufa da sa vama učini nemoral?" Žene odgovoriše na upit kralja: "Bože sačuvaj da je Jusuf kriv, jer mi ne znamo nikakvo zlo od njega." Tada kraljeva žena, priznajući šta je činila, kaza: "Sada će istina izaći na vidjelo; ja sam pokušala da ga zavedem, a on nije pokušao da zavede mene već je bio iskren u svojoj tvrdnji da je čist od onoga za šta ga optužujem."
12:52Page 241
ذَٰلِكَ لِيَعۡلَمَ أَنِّي لَمۡ أَخُنۡهُ بِٱلۡغَيۡبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي كَيۡدَ ٱلۡخَآئِنِينَ ٥٢
That is so he [i.e., al-ʿAzeez] will know that I did not betray him in [his] absence and that Allāh does not guide the plan of betrayers.
Supruga velikaša kaza: "I da na osnovu mojeg priznanja da sam ja ta koja je pokušala njega zavesti i da je on bio iskren - Jusuf uvidi da nisam lagala na njega u njegovom odsustvu. Ja sam zaključila na osnovu svega što se desilo da Allah neće uputiti onoga ko laže i spletkari."
12:53Page 242
۞ وَمَآ أُبَرِّئُ نَفۡسِيٓۚ إِنَّ ٱلنَّفۡسَ لَأَمَّارَةُۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيٓۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٥٣
And I do not acquit myself. Indeed, the soul is a persistent enjoiner of evil, except those upon which my Lord has mercy. Indeed, my Lord is Forgiving and Merciful."1
Velikaševa supruga nastavi govoriti: "Ja ne pravdam sebe, ne tvrdim da nisam htjela zlo, ne želim ovim govorom pohvaliti sebe, jer je ljudska duša veoma sklona zlu, jer je sklona prohtjevima i jer je teško zaustaviti je u tome, osim kome se Allah smiluje pa ga sačuva od sklonosti zlu. Doista je moj Gospodar Onaj Koji puno prašta pokajnicima i Koji je milostiv prema njima."
12:54Page 242
وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦٓ أَسۡتَخۡلِصۡهُ لِنَفۡسِيۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلۡيَوۡمَ لَدَيۡنَا مَكِينٌ أَمِينٞ ٥٤
And the king said, "Bring him to me; I will appoint him exclusively for myself." And when he spoke to him, he said, "Indeed, you are today established [in position] and trusted."
Kralj reče svojim pomagačima nakon što postade jasno da je Jusuf nevin: "Dovedite mi ga i uzet ću ga u svoju svitu." Oni ga dovedoše, pa kada kralj razgovara sa njim uvidje koliko je Jusuf učen i pametan, te mu reče: "Jusufe, ti si od danas kod nas na visokoj poziciji, ugledan i vjerujemo ti."
12:55Page 242
قَالَ ٱجۡعَلۡنِي عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلۡأَرۡضِۖ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٞ ٥٥
[Joseph] said, "Appoint me over the storehouses of the land. Indeed, I will be a knowing guardian."
Jusuf reče kralju: "Postavi me da vodim brigu o riznicama imetka i hrane u Egiptu, jer sam ja povjerljiv čuvar, imam znanje i pronicljivost u onome što mi se povjeri."
12:56Page 242
وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَتَبَوَّأُ مِنۡهَا حَيۡثُ يَشَآءُۚ نُصِيبُ بِرَحۡمَتِنَا مَن نَّشَآءُۖ وَلَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٥٦
And thus We established Joseph in the land to settle therein wherever he willed. We touch with Our mercy whom We will, and We do not allow to be lost the reward of those who do good.
Kao što smo Jusufu ukazali blagodat obznanjujući njegovu nevinost i izbavljajući ga iz tamnice, dali smo mu vlast u Egiptu, u kojem je putovao i boravio gdje je htio. Mi Našu milost na dunjaluku dajemo kome hoćemo, i ne uništavamo nagradu onima koji dobra djela čine, već im u potpunosti isplaćujemo njihovu nagradu.
12:57Page 242
وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ ٥٧
And the reward of the Hereafter is better for those who believed and were fearing Allāh.
Doista je Allahova nagrada koju je pripremio na Ahiretu bolja od dunjalučke nagrade, i ona pripada onima koji vjeruju u Allaha i čuvaju se Njegove kazne, čineći ono što je naredio i kloneći se onoga što je zabranio.
12:58Page 242
وَجَآءَ إِخۡوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَعَرَفَهُمۡ وَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ ٥٨
And the brothers of Joseph came [seeking food], and they entered upon him; and he recognized them, but he was to them unknown.1
Jusufova braća dođoše u Egipat sa svojom robom, pa kada uđoše kod njega on ih prepozna kao svoju braću, a oni njega kao brata ne prepoznaše, zbog toga što je prošlo mnogo vremena i što se on puno promijenio, pošto je bio dječak kada su ga bacili u bunar.
12:59Page 242
وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٖ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ ٥٩
And when he had furnished them with their supplies, he said, "Bring me a brother of yours from your father.1 Do you not see that I give full measure and that I am the best of accommodators?
Kada im je dao zalihe i opskrbu kao što su tražili, i nakon što mu rekoše da imaju brata po ocu kojeg su ostavili kod oca, Jusuf im reče: "Dovedite mi vašeg brata po ocu i daću vam jedan tovar deve više. Zar ne vidite da ja punu mjeru dajem i da najbolje gostoprimstvo ukazujem."
12:60Page 242
فَإِن لَّمۡ تَأۡتُونِي بِهِۦ فَلَا كَيۡلَ لَكُمۡ عِندِي وَلَا تَقۡرَبُونِ ٦٠
But if you do not bring him to me, no measure will there be [hereafter] for you from me, nor will you approach me."
"A ako mi ga ne dovedete postat će jasno da ste slagali da imate brata po ocu, pa vam više neću davati hranu i nemojte se približavati mojoj zemlji."
12:61Page 242
قَالُواْ سَنُرَٰوِدُ عَنۡهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ ٦١
They said, "We will attempt to dissuade his father from [keeping] him, and indeed, we will do [it]."
Njegova braća mu rekoše: "Tražićemo od njegovog oca da ga pusti sa nama i potrudit ćemo se u tome. Učinićemo onako kako si nam naredio i u tome nećemo biti nemarni niti ćemo nešto propustiti."
12:62Page 242
وَقَالَ لِفِتۡيَٰنِهِ ٱجۡعَلُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ فِي رِحَالِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَعۡرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ٦٢
And [Joseph] said to his servants, "Put their merchandise1 into their saddlebags so they might recognize it when they have gone back to their people that perhaps they will [again] return."
Jusuf reče svojim radnicima: "Vratite im njihovu robu kako bi pri povratku shvatili da nismo kupili njihovu robu", što će ih primorati da dođu sa njihovim bratom kako bi Jusufu dokazali da su rekli istinu i kako bi od njih prihvatio njihovu robu."
12:63Page 242
فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ٦٣
So when they returned to their father, they said, "O our father, [further] measure has been denied to us, so send with us our brother [that] we will be given measure. And indeed, we will be his guardians."
Kada se vratiše svom ocu i ispričaše mu kako ih je Jusuf počastio, rekoše: "Oče naš, uskraćeni ćemo biti za mjeru s namirnicama ako ne povedemo sa nama našeg brata. Pošalji ga sa nama da bismo dobili mjeru sa hranom, a mi ti se zavjetujemo da ćemo ga čuvati i da će ti se vratiti zdrav i siguran."
12:64Page 243
قَالَ هَلۡ ءَامَنُكُمۡ عَلَيۡهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمۡ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبۡلُ فَٱللَّهُ خَيۡرٌ حَٰفِظٗاۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ٦٤
He said, "Should I entrust you with him except [under coercion] as I entrusted you with his brother before? But Allāh is the best guardian, and He is the most merciful of the merciful."
Njihov otac im reče: "Zar da vam ga povjerim kao što sam vam ranije povjerio njegovog rođenog brata Jusufa? Povjerio sam vam Jusufa i zavjetovali ste se da ćete ga čuvati, ali niste ispoštovali taj zavjet, tako da nemam povjerenja u vaše zavjetovanje da ćete čuvati njegovog brata. Samo se u Allaha uzdam, On je najbolji Čuvar onoga koga želi sačuvati, i On je najmilostiviji prema onome kome se želi smilovati."
12:65Page 243
وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمۡ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ رُدَّتۡ إِلَيۡهِمۡۖ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا نَبۡغِيۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتۡ إِلَيۡنَاۖ وَنَمِيرُ أَهۡلَنَا وَنَحۡفَظُ أَخَانَا وَنَزۡدَادُ كَيۡلَ بَعِيرٖۖ ذَٰلِكَ كَيۡلٞ يَسِيرٞ ٦٥
And when they opened their baggage, they found their merchandise returned to them. They said, "O our father, what [more] could we desire? This is our merchandise returned to us. And we will obtain supplies [i.e., food] for our family and protect our brother and obtain an increase of a camel's load; that is an easy measurement."1
Kada su otvorili posude sa hranom koju su donijeli vidješe da im je novac vraćen, pa rekoše svom ocu: "Šta još hoćemo od ovog velikaša nakon što nas je ovako počastio? Ovo je novac kojeg smo dali za hranuو a kojeg nam je on vratio iz počasti prema nama. Daj nam našeg brata i mi ćemo donijeti hranu za našu porodicu i čuvaćemo našeg brata od onoga čega se bojiš za njega, i dobit ćemo jedan devin tovar više zbog toga što smo i njega poveli sa nama, a to je velikašu lahko."
12:66Page 243
قَالَ لَنۡ أُرۡسِلَهُۥ مَعَكُمۡ حَتَّىٰ تُؤۡتُونِ مَوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأۡتُنَّنِي بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمۡۖ فَلَمَّآ ءَاتَوۡهُ مَوۡثِقَهُمۡ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٞ ٦٦
[Jacob] said, "Never will I send him with you until you give me a promise [i.e., oath] by Allāh that you will bring him [back] to me, unless you should be surrounded [i.e., overcome by enemies]." And when they had given their promise, he said, "Allāh, over what we say, is Entrusted."1
Njihov otac im reče: "Neću ga poslati sa vama sve dok se čvrsto Allahom ne zakunete da ćete mi ga vratiti osim ako svi stradate i niko od vas ne ostane, pa ga zbog toga ne mognete poslati ili vratiti." I kaza: "Allah je svjedok ovome što smo se dogovorili, i dovoljno nam je Njegovo svjedočenje."
12:67Page 243
وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدۡخُلُواْ مِنۢ بَابٖ وَٰحِدٖ وَٱدۡخُلُواْ مِنۡ أَبۡوَٰبٖ مُّتَفَرِّقَةٖۖ وَمَآ أُغۡنِي عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۖ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَعَلَيۡهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ ٦٧
And he said, "O my sons, do not enter from one gate but enter from different gates; and I cannot avail you against [the decree of] Allāh at all. The decision is only for Allāh; upon Him I have relied, and upon Him let those who would rely [indeed] rely."
I oporuči im: "Nemojte u Egipat ulaziti kroz jedna vrata zajedno, već uđite na različita vrata, jer to je preče da se sačuvate da kakva šteta pogodi sve vas zajedno, ako bi vam neko htio nanijeti štetu. To ne kažem da bih odagnao štetu koju vam je Allah odredio, ili da bih vam pribavio korist koju vam Allah nije odredio, jer samo Allah određuje sudbinu i samo se Njegova odredba sprovodi, samo na Njega se oslanjam u svim mojim poslovima, i samo na Njega neka se uzdaju oni koji se uzdaju, u svim svojim poslovima."
12:68Page 243
وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَهُمۡ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغۡنِي عَنۡهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍ إِلَّا حَاجَةٗ فِي نَفۡسِ يَعۡقُوبَ قَضَىٰهَاۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلۡمٖ لِّمَا عَلَّمۡنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٦٨
And when they entered from where their father had ordered them, it did not avail them against Allāh at all except [it was] a need [i.e., concern] within the soul of Jacob, which he satisfied. And indeed, he was a possessor of knowledge because of what We had taught him, but most of the people do not know.
Oni otputovaše sa Jusufovim rođenim bratom, a zatim uđoše na različita vrata kao što im je naredio. To ih ne bi sačuvalo štete ako bi Allah odredio da ih zadesi, ali je to bila Jakubova milost prema svojoj djeci koju je ispoljio i zbog koje im je to oporučio, i Jakub zna da samo Allah određuje sudbinu, i zna ono što smo ga podučili o imanu u Allahovo određenje, kao i da treba poduzimati sebebe (uzroke), ali većina ljudi to ne zna.
12:69Page 243
وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَخَاهُۖ قَالَ إِنِّيٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٦٩
And when they entered upon Joseph, he took his brother to himself; he said, "Indeed, I am your brother, so do not despair over what they used to do [to me]."
Kada Jusufova braća uđoše kod Jusufa vodeći njegovog rođenog brata, Jusuf ga zagrli i reče mu tiho: "Ja sam tvoj rođeni brat Jusuf, nemoj biti tužan zbog loših djela koja su učinila tvoja braća prema nama, poput uznemiravanja, ispoljavanja zlobe i mojeg bacanja u bunar."
12:70Page 244
فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ ٧٠
So when he had furnished them with their supplies, he put the [gold measuring] bowl into the bag of his brother. Then an announcer called out, "O caravan, indeed you are thieves."
Nakon što je Jusuf naredio da se deve njegove braće natovare hranom, stavio je kraljevu mjericu kojom se mjeri hrana za one koji su tražili opskrbu, u tovar svoga rođenog brata bez znanja ostale braće, kako bi to bio razlog njegovog zadržavanja kod Jusufa. Kada su krenuli nazad čuše poziv: "O vlasnici deva natovarenih zalihama, vi ste lopovi."
12:71Page 244
قَالُواْ وَأَقۡبَلُواْ عَلَيۡهِم مَّاذَا تَفۡقِدُونَ ٧١
They said while approaching them, "What is it you are missing?"
Jusufova braća priđoše dozivaču i ljudima oko njega i rekoše: "Šta ste izgubili pa nas optužujete za krađu?"
12:72Page 244
قَالُواْ نَفۡقِدُ صُوَاعَ ٱلۡمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمۡلُ بَعِيرٖ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٞ ٧٢
They said, "We are missing the measure of the king. And for he who produces it is [the reward of] a camel's load, and I am responsible for it."
Dozivač i njegovi pratioci rekoše Jusufovoj braći: "Nestala nam je kraljeva posuda za mjerenje. Ko je donese prije nego mi sve pretražimo pripada mu nagrada, a ja to garantujem."
12:73Page 244
قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ عَلِمۡتُم مَّا جِئۡنَا لِنُفۡسِدَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ ٧٣
They said, "By Allāh, you have certainly known that we did not come to cause corruption in the land, and we have not been thieves."
Jusufova braća im rekoše: "Tako nam Allaha vi znate našu nevinost, kao što ste mogli zaključiti na osnovu našeg stanja. Nismo došli u Egipat da bi činili nered u njemu, niti smo u našem životu bili lopovi i kradljivci."
12:74Page 244
قَالُواْ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمۡ كَٰذِبِينَ ٧٤
They [the accusers] said, "Then what would be its recompense1 if you should be liars?"
Dozivač i njegovi pratioci upitaše: "Kakva je kod vas kazna za onoga ko je to ukrao, ukoliko se ispostavi laž da ste nevini?"
12:75Page 244
قَالُواْ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِي رَحۡلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ ٧٥
[The brothers] said, "Its recompense is that he in whose bag it is found - he [himself] will be its recompense.1 Thus do we recompense the wrongdoers."
Jusufova braća im rekoše: "Kod nas je kazna za lopova u čijem se prtljagu nađe ukradena stvar da on postaje rob onome od koga je ukrao. Tako mi kažnjavamo lopove."
12:76Page 244
فَبَدَأَ بِأَوۡعِيَتِهِمۡ قَبۡلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسۡتَخۡرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِۚ كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٖ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ ٧٦
So he began [the search] with their bags before the bag of his brother; then he extracted it from the bag of his brother. Thus did We plan for Joseph. He could not have taken his brother within the religion [i.e., law] of the king except that Allāh willed. We raise in degrees whom We will, but over every possessor of knowledge is one [more] knowing.1
Ovi ih vratiše Jusufu kako bi pretražio njihove tovare. On poče sa pretragom tovara njegove braće po ocu prije tovara njegovog rođenog brata, kako bi što bolje sakrio spletku, a zatim pretraži i njegov tovar i izvadi kraljevu mjericu iz njega. Kao što smo u Jusufovu korist napravili spletku sredivši da kraljeva mjerica bude stavljena u tovar njegovog brata, tako smo napravili i drugu spletku za njega, a to je da svoju braću kazni kaznom koja važi u njihovoj zemlji, zarobljavanjem lopova, što se ne bi moglo ostvariti da ih je kaznio kaznom egipatskog kralja koja se ogleda u udaranju i novčanom kažnjavanju, osim da Allah drugačije hoće, a On sve može. Mi podižemo stepene kome Mi hoćemo, kao što smo uzdigli Jusufa, a iznad svakog znalca ima znaniji, a iznad svakog znanja je Allahovo znanje, jer On sve zna.
12:77Page 244
۞ قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخٞ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرّٞ مَّكَانٗاۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ ٧٧
They said, "If he steals - a brother of his has stolen before." But Joseph kept it within himself and did not reveal it to them.1 He said, "You are worse in position, and Allāh is most knowing of what you describe."
Jusufova braća rekoše: "Ako je ukrao to nije čudno, i njegov rođeni brat je ranije krao", misleći na Jusufa, 'alejhisselam. Jusuf sakri svoje nezadovoljstvo time što su rekli, ali u sebi pomisli: "Vaša zavist koju gajite i loša djela koja ste činili je ono što ste i ranije činili, i to je isto zlo i u ovoj situaciji, a Allah najbolje zna za tu lažnu optužbu koju ste iznijeli."
12:78Page 244
قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبٗا شَيۡخٗا كَبِيرٗا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٧٨
They said, "O ʿAzeez,1 indeed he has a father [who is] an old man, so take one of us in place of him. Indeed, we see you as a doer of good."
Jusufova braća mu rekoše: "O velikašu, on ima veoma starog oca koji ga mnogo voli, pa uzmi nekog od nas umjesto njega. Mi smatramo da si ti dobročinitelj u ophođenju prema nama i prema drugima, pa nam učini tu uslugu."
12:79Page 245
قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأۡخُذَ إِلَّا مَن وَجَدۡنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذٗا لَّظَٰلِمُونَ ٧٩
He said, "[I seek] the refuge of Allāh [to prevent] that we take except him with whom we found our possession. Indeed, we would then be unjust."
Jusuf, 'alejhisselam, reče: "Sačuvaj Allahu da nanesemo nepravdu onome ko je nevin zbog tuđeg zločina, pa da uhapsimo nekog mimo onoga kod koga smo našli kraljevu mjericu. Ako bismo to uradili bili bismo pravi zulumćari, jer smo kaznili nevinog, a ostavili prijestupnika."
12:80Page 245
فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيّٗاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ ٨٠
So when they had despaired of him, they secluded themselves in private consultation. The eldest of them said, "Do you not know that your father has taken upon you an oath by Allāh and [that] before you failed in [your duty to] Joseph? So I will never leave [this] land until my father permits me or Allāh decides for me,1 and He is the best of judges.
Nakon što su izgubili nadu da će Jusuf ispuniti ono što traže od njega, osamiše se radi konsultacije. Njihov stariji brat reče: "Podsjećam vas da je vaš otac od vas uzeo pritvrđenu zakletvu Allahom da ćete mu vratiti sina osim da svi budete okupirani nečim što nikako ne možete savladati, a prije toga ste pronevjerili čuvanje Jusufa i niste ispunili svoj zavjet dat ocu. Ja neću napustiti Egipat sve dok mi moj otac ne dozvoli da mu se vratim, ili dok Allah ne odredi da uzmem mog brata. Allah najbolje određuje i On određuje istinu i pravdu."
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences