Al-Mukhtasar · Tafsir · in Bosnian
الإسراء
Al-Isra
The Night Journey · Meccan · 111 ayahs
17:1Page 282
سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلٗا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَٰتِنَآۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ ١
Exalted1 is He who took His Servant [i.e., Prophet Muḥammad (ﷺ)] by night from al-Masjid al-Ḥarām to al-Masjid al-Aqṣā,2 whose surroundings We have blessed, to show him of Our signs. Indeed, He is the Hearing,3 the Seeing.4
Allah je uzvišen, veličanstven i svemoguć, On je prenio Svog roba, vjerovjesnika Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, u jednom dijelu noći, tijelom i dušom, u budnom stanju iz Hrama časnog u Hram daleki - el-Mesdžidul-aksa. Okolina Hrama dalekog blagoslovljena je dunjalučkim dobrima, različitim plodovima, žitaricama, voćem, i on je bio stanište mnogih vjerovjesnika. Allah je Resulullaha, sallallahu alejhi ve sellem, prenio iz Meke u Kuds kako bi mu pokazao čuda Svoje moći i očite dokaze koji upućuju na Njegovu jednoću. Allah, džellešanuhu, čuje molbe Svojih robova i vidi šta rade, ništa Mu nije skriveno niti nedokučivo.
17:2Page 282
وَءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلۡنَٰهُ هُدٗى لِّبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُواْ مِن دُونِي وَكِيلٗا ٢
And We gave Moses the Scripture and made it a guidance for the Children of Israel that you not take other than Me as Disposer of affairs,1
I Musau smo dali Tevrat, učinivši ga uputom za Israelićane. Rekli smo im: "Osim Mene zaštitinika ne tražite, nekoga na koga ćete se oslanjati u svemu što radite."
17:3Page 282
ذُرِّيَّةَ مَنۡ حَمَلۡنَا مَعَ نُوحٍۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَبۡدٗا شَكُورٗا ٣
O descendants of those We carried [in the ship] with Noah. Indeed, he was a grateful servant.
“O potomci onih koje je Allah izbavio od sveopćeg potopa i sačuvao na lađi zajedno s Nuhom, pa budite svjesni ove blagodati i budite zahvalni Allahu Uzvišenom tako što ćete samo Njega obožavati i samo se Njemu pokoravati. U tome slijedite Nuha, koji je bio veoma zahvalan Allahu."
17:4Page 282
وَقَضَيۡنَآ إِلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ لَتُفۡسِدُنَّ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَّتَيۡنِ وَلَتَعۡلُنَّ عُلُوّٗا كَبِيرٗا ٤
And We conveyed1 to the Children of Israel in the Scripture that, "You will surely cause corruption on the earth twice, and you will surely reach [a degree of] great haughtiness."
Obavijestili smo Israelićane preko Tevrata da će dva puta učiniti nered na Zemlji, čineći grijehe i bivajući oholi, i da će se nad drugim ljudima oholo uzdizati prelazeći svaku granicu.
17:5Page 282
فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ أُولَىٰهُمَا بَعَثۡنَا عَلَيۡكُمۡ عِبَادٗا لَّنَآ أُوْلِي بَأۡسٖ شَدِيدٖ فَجَاسُواْ خِلَٰلَ ٱلدِّيَارِۚ وَكَانَ وَعۡدٗا مَّفۡعُولٗا ٥
So when the [time of] promise came for the first of them,1 We sent against you servants of Ours - those of great military might, and they probed [even] into the homes,2 and it was a promise fulfilled.
Nakon što su Israelićani izazvali prvi nered na Zemlji, Allah je dao vlast nad njima jednoj izuzetno moćnoj, brojnoj i veoma pripremljenoj vojsci koja ih je ubijala i protjeravala. Oni su harali njihovim naseljimaز uništavajući sve do čega dođu. Ovo Allahovo obećanje je ispunjeno.
17:6Page 282
ثُمَّ رَدَدۡنَا لَكُمُ ٱلۡكَرَّةَ عَلَيۡهِمۡ وَأَمۡدَدۡنَٰكُم بِأَمۡوَٰلٖ وَبَنِينَ وَجَعَلۡنَٰكُمۡ أَكۡثَرَ نَفِيرًا ٦
Then We gave back to you a return victory over them. And We reinforced you with wealth and sons and made you more numerous in manpower.
Zatim smo vam, o Israelićani, povratili državu i moć nad onima koji su vas prethodno savladali, nakon što ste se Allahu pokajali. Ojačali smo vas imetkom, nakon što vam je bio otet, i učinili smo vas brojnijim od vašeg neprijatelja.
17:7Page 282
إِنۡ أَحۡسَنتُمۡ أَحۡسَنتُمۡ لِأَنفُسِكُمۡۖ وَإِنۡ أَسَأۡتُمۡ فَلَهَاۚ فَإِذَا جَآءَ وَعۡدُ ٱلۡأٓخِرَةِ لِيَسُـُٔواْ وُجُوهَكُمۡ وَلِيَدۡخُلُواْ ٱلۡمَسۡجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٖ وَلِيُتَبِّرُواْ مَا عَلَوۡاْ تَتۡبِيرًا ٧
[And said], "If you do good, you do good for yourselves; and if you do evil, [you do it] to them [i.e., yourselves]." Then when the final [i.e., second] promise came, [We sent your enemies] to sadden your faces and to enter the masjid [i.e., the temple in Jerusalem], as they entered it the first time, and to destroy what they had taken over with [total] destruction.
Budete li dobri i čestiti, o Israelićani, pokoravajući se Gospodaru, to će vam se dobročinstvo vratiti i bit ćete nagrađeni. Allahu niste potrebni ni vi, ni vaša djela, pouzdano znajte. A budete li činili grijehe, čeka vas kazna i poniženje. Allahu ne koristi vaše dobročinstvo, niti Mu šteti vaša nepokornost. Kad počinite nered drugi put, Silni će vas Allah prepustiti mnogobrojnom strašnom neprijatelju koji će vas ubijati, ponižavati, sramotiti i pobjeđivati, pa ćete biti siromašni i bijedni. Vaš će neprijatelj upasti u Kuds i potpuno ga srušiti, kao i prvi put.
17:8Page 283
عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يَرۡحَمَكُمۡۚ وَإِنۡ عُدتُّمۡ عُدۡنَاۚ وَجَعَلۡنَا جَهَنَّمَ لِلۡكَٰفِرِينَ حَصِيرًا ٨
[Then Allāh said], "It is expected, [if you repent], that your Lord will have mercy upon you. But if you return [to sin], We will return [to punishment]. And We have made Hell, for the disbelievers, a prison-bed."
Možda će vam se vaš Gospodar, Uzvišeni Allah, o Israelićani, smilovati ako Mu se vratite i pokajete za nered i nepravdu koju ste učinili, te ukoliko loša djela dobrim zamijenite. No, vratite li se griješenju, nanošenju nepravde ljudima i činjenju nereda po Zemlji, po treći put, ili više, Allah će vas ponovo kazniti i poniziti. Što se tiče onog svijeta, Allah je pripremio vatru kao zatvor nevjernicima, iz koje nikad neće izaći.
17:9Page 283
إِنَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ يَهۡدِي لِلَّتِي هِيَ أَقۡوَمُ وَيُبَشِّرُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ أَجۡرٗا كَبِيرٗا ٩
Indeed, this Qur’ān guides to that which is most suitable and gives good tidings to the believers who do righteous deeds that they will have a great reward
Ovaj Kur’an, koji je Allah objavio Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, ukazuje na najbolji put, put islama. Kur’an vjernicima koji čine dobra djela donosi radosne vijesti, a to je da im je pripremio veličanstvenu nagradu u Džennetu.
17:10Page 283
وَأَنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ أَعۡتَدۡنَا لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمٗا ١٠
And that those who do not believe in the Hereafter - We have prepared for them a painful punishment.
I donosi nevjernicima u Sudnji dan loše vijesti: da im je na Sudnjem danu pripremljena bolna kazna.
17:11Page 283
وَيَدۡعُ ٱلۡإِنسَٰنُ بِٱلشَّرِّ دُعَآءَهُۥ بِٱلۡخَيۡرِۖ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ عَجُولٗا ١١
And man supplicates for evil [when angry] as he supplicates for good, and man is ever hasty.1
Čovjek nekad, u ljutnji ili srdžbi, zamoli Allaha protiv sebe, svoje djece ili imetka, pa Allah, iz Svoje milosti, ne požuri da udovolji toj njegovoj dovi. Kada bi mu Allah uslišio te dove čovjek bi izgubio život, imetak i potomstvo. Doista je čovjek brzoplet, pa nekada požuruje ono što mu šteti.
17:12Page 283
وَجَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ ءَايَتَيۡنِۖ فَمَحَوۡنَآ ءَايَةَ ٱلَّيۡلِ وَجَعَلۡنَآ ءَايَةَ ٱلنَّهَارِ مُبۡصِرَةٗ لِّتَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمۡ وَلِتَعۡلَمُواْ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلۡحِسَابَۚ وَكُلَّ شَيۡءٖ فَصَّلۡنَٰهُ تَفۡصِيلٗا ١٢
And We have made the night and day two signs, and We erased the sign of the night and made the sign of the day visible1 that you may seek bounty from your Lord and may know the number of years and the account [of time]. And everything We have set out in detail.
Stvorili smo noć i dan učinivši ih znakovima Allahove jednoće i moći. Pouka je u njihovom konstantnom mijenjanju dužine i temperature, u tome što smo noć učinili tamnom, da bi se ljudi odmarali, a dan svijetlim, da bi u njemu privređivali, i učinili smo da se stalno smjenjuju pa da pomoću toga računate vrijeme: sate, dane, mjesece, godine. Sve smo potanko objasnili, kako bi se znalo šta je šta i kako bi postala jasna razlika između istine i zablude.
17:13Page 283
وَكُلَّ إِنسَٰنٍ أَلۡزَمۡنَٰهُ طَٰٓئِرَهُۥ فِي عُنُقِهِۦۖ وَنُخۡرِجُ لَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ كِتَٰبٗا يَلۡقَىٰهُ مَنشُورًا ١٣
And [for] every person We have imposed his fate upon his neck,1 and We will produce for him on the Day of Resurrection a record which he will encounter spread open.
Djelo svakog čovjeka smo učinili neodvojivim od njega, poput ogrlice koja se stavi o vrat, i ono će ga pratiti sve dok ne bude za njega obračunat na Sudnjem danu. Tada ćemo svakom čovjeku dati da vidi svoju knjigu u kojoj piše sve što je radio, i dobro i loše.
17:14Page 283
ٱقۡرَأۡ كِتَٰبَكَ كَفَىٰ بِنَفۡسِكَ ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكَ حَسِيبٗا ١٤
[It will be said], "Read your record. Sufficient is yourself against you this Day as accountant."
Tog dana ćemo čovjeku reći: "Čitaj - o čovječe, i sebe obračunaj za ono što si činio! Dovoljno ti je danas muke da sam sebe obračunavaš!"
17:15Page 283
مَّنِ ٱهۡتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهۡتَدِي لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيۡهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّىٰ نَبۡعَثَ رَسُولٗا ١٥
Whoever is guided is only guided for [the benefit of] his soul. And whoever errs only errs against it. And no bearer of burdens will bear the burden of another. And never would We punish until We sent a messenger.
Ko krene pravim putem - u svoju korist je krenuo, a ko ode u zabludu - na svoju štetu to radi. Niko tuđi grijeh neće nositi, i nijedan narod nismo kažnjavali dok nad njima nismo dokaz uspostavili slanjem poslanika.
17:16Page 283
وَإِذَآ أَرَدۡنَآ أَن نُّهۡلِكَ قَرۡيَةً أَمَرۡنَا مُتۡرَفِيهَا فَفَسَقُواْ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيۡهَا ٱلۡقَوۡلُ فَدَمَّرۡنَٰهَا تَدۡمِيرٗا ١٦
And when We intend to destroy a city, We command its affluent1 but they defiantly disobey therein; so the word [i.e., deserved decree] comes into effect upon it, and We destroy it with [complete] destruction.
Kada hoćemo da uništimo neki grad zbog nepravde njegovih stanovnika, mi učinimo da oholnici koji su Nam nepokorni bili još više grijeha čine, zbog čega zasluže kaznu koja ih istrijebi.
17:17Page 283
وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِنۢ بَعۡدِ نُوحٖۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ بِذُنُوبِ عِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرٗا ١٧
And how many have We destroyed from the generations after Noah. And sufficient is your Lord, concerning the sins of His servants, as Aware and Seeing.
Allah je već iskorijenio mnoge nevjerničke narode koji su živjeli nakon poslanika Nuha, poput 'Ada i Semuda. Poslaniče, dovoljno je to što Allah u tančine zna grijehe Svojih robova, i sve vidi, i svakom će dati ono što je zaslužio.
17:18Page 284
مَّن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡعَاجِلَةَ عَجَّلۡنَا لَهُۥ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلۡنَا لَهُۥ جَهَنَّمَ يَصۡلَىٰهَا مَذۡمُومٗا مَّدۡحُورٗا ١٨
Whoever should desire the immediate1 - We hasten for him from it what We will to whom We intend. Then We have made for him Hell, which he will [enter to] burn, censured and banished.
Onome koji čini dobra djela zarad prolaznih uživanja i ništavnih ukrasa ovog svijeta, pritom ne vjeruje u budući svijet i ne priprema se za polaganje računa, Allah će dati ono što On hoće, a ne što taj želi, a zatim će biti bačen u Vatru jer je izabrao dunjaluk i poricanje ahireta, ponižen, prezren i daleko od Allahove milosti.
17:19Page 284
وَمَنۡ أَرَادَ ٱلۡأٓخِرَةَ وَسَعَىٰ لَهَا سَعۡيَهَا وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ كَانَ سَعۡيُهُم مَّشۡكُورٗا ١٩
But whoever desires the Hereafter and exerts the effort due to it while he is a believer - it is those whose effort is ever appreciated [by Allāh].
Međutim, čovjeka koji čini dobra djela kako bi zaslužio nagradu koju je Allah pripremio u Džennetu, a ne da bi ga ljudi vidjeli i da bi imao dobru reputaciju, i vjerujući u ono što je obavezno vjerovati - Allah će prihvatiti i za njegovo zalaganje i trud obilno će ga nagraditi.
17:20Page 284
كُلّٗا نُّمِدُّ هَٰٓؤُلَآءِ وَهَٰٓؤُلَآءِ مِنۡ عَطَآءِ رَبِّكَۚ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحۡظُورًا ٢٠
To each [category] We extend - to these and to those - from the gift of your Lord. And never has the gift of your Lord been restricted.
Mi, o Poslaniče, na ovom svijetu dajemo blagodati i dobrima i lošima, i nikom ih ne uskraćujemo.
17:21Page 284
ٱنظُرۡ كَيۡفَ فَضَّلۡنَا بَعۡضَهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ وَلَلۡأٓخِرَةُ أَكۡبَرُ دَرَجَٰتٖ وَأَكۡبَرُ تَفۡضِيلٗا ٢١
Look how We have favored [in provision] some of them over others. But the Hereafter is greater in degrees [of difference] and greater in distinction.
Razmisli, Poslaniče, o tome kako Allah nekim ljudima daje više bogatstva nego drugima, nekima daje više pozicije nego drugima. Na Ahiretu će se još više međusobno razlikovati u svojim stepenima, pa neka vjernici teže uzvišenim stepenima.
17:22Page 284
لَّا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَقۡعُدَ مَذۡمُومٗا مَّخۡذُولٗا ٢٢
Do not make [as equal] with Allāh another deity and [thereby] become censured and forsaken.
Ne obožavaj, o čovječe, nikog pored Allaha, jer ćeš se kajati i biti ponižen, osramoćen i prezren, i kod Allaha i kod Njegovih dobrih robova.
17:23Page 284
۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا ٢٣
And your Lord has decreed that you worship not except Him, and to parents, good treatment. Whether one or both of them reach old age [while] with you, say not to them [so much as], "uff,"1 and do not repel them but speak to them a noble word.
Allah je naredio čovjeku da samo Njega obožava i da Mu nikog ne smatra ravnim, te da svojim roditeljima čini što više dobra, posebno kad ostare. Ako kod tebe dočekaju starost nemoj ispoljavati nezadovoljstvo pred njima, nemoj ih koriti, već im se samo riječima punim poštovanja i nježnosti obraćaj!
17:24Page 284
وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا ٢٤
And lower to them the wing of humility out of mercy and say, "My Lord, have mercy upon them as they brought me up [when I was] small."
Budi milostiv i ponizan prema njima, i reci: "Gospodaru moj, smiluj im se zato što su me odgajali i pazili dok sam bio mali."
17:25Page 284
رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَا فِي نُفُوسِكُمۡۚ إِن تَكُونُواْ صَٰلِحِينَ فَإِنَّهُۥ كَانَ لِلۡأَوَّٰبِينَ غَفُورٗا ٢٥
Your Lord is most knowing of what is within yourselves. If you should be righteous [in intention] - then indeed He is ever, to the often returning [to Him], Forgiving.1
Allah zna sve vaše namjere i tajne, pa ako vaš cilj bude da zaslužite Allahovo zadovoljstvo i blizinu, a, pored toga, budete iskreno činili dobra djela i budete činili dobro roditeljima – On će oprostiti grijehe onom ko se nada Njegovu oprostu. Allah će oprostiti onom ko se pokaje zbog podbacivanja u poslušnosti Allahu i činjenju dobra roditeljima.
17:26Page 284
وَءَاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرۡ تَبۡذِيرًا ٢٦
And give the relative his right, and [also] the poor and the traveler, and do not spend wastefully.1
O vjerniče, izvršavaj svoje obaveze prema bližnjima, održavaj rodbinske veze, pomozi siromaha, olakšaj nastavak putovanja onome ko je ostao bez sredstava, nemoj udjeljivati tamo gdje je grijeh i nemoj rasipati.
17:27Page 284
إِنَّ ٱلۡمُبَذِّرِينَ كَانُوٓاْ إِخۡوَٰنَ ٱلشَّيَٰطِينِۖ وَكَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لِرَبِّهِۦ كَفُورٗا ٢٧
Indeed, the wasteful are brothers of the devils, and ever has Satan been to his Lord ungrateful.
Oni koji dijele svoje imetke u zabranjene svrhe ili daju više nego što mogu podnijeti, slični su šejtanima, jer im se pokoravaju. A šejtanova osobina je da poriče Allahove blagodati i samo na ono što Allah mrzi navodi.
17:28Page 285
وَإِمَّا تُعۡرِضَنَّ عَنۡهُمُ ٱبۡتِغَآءَ رَحۡمَةٖ مِّن رَّبِّكَ تَرۡجُوهَا فَقُل لَّهُمۡ قَوۡلٗا مَّيۡسُورٗا ٢٨
And if you [must] turn away from them [i.e., the needy] awaiting mercy from your Lord which you expect,1 then speak to them a gentle word.
Ako neko od tebe zatraži a ti nemaš ništa da mu daš, i sām očekujući da te Allah opskrbi imetkom, onda mu barem kaži nešto lijepo i plemenito. Možeš npr. zamoliti Allaha da mu da ono što je potrebno ili možeš obećati da ćeš mu pomoći kad to budeš mogao.
17:29Page 285
وَلَا تَجۡعَلۡ يَدَكَ مَغۡلُولَةً إِلَىٰ عُنُقِكَ وَلَا تَبۡسُطۡهَا كُلَّ ٱلۡبَسۡطِ فَتَقۡعُدَ مَلُومٗا مَّحۡسُورًا ٢٩
And do not make your hand [as] chained to your neck1 or extend it completely2 and [thereby] become blamed and insolvent.
Nemoj biti škrt, a nemoj ni rasipati! Ljudi će ti prigovoriti ako budeš škrtica; budeš li rasipnik, nestat će tvog imetka, te nećeš imati šta udijeliti.
17:30Page 285
إِنَّ رَبَّكَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرَۢا بَصِيرٗا ٣٠
Indeed, your Lord extends provision for whom He wills and restricts [it]. Indeed He is ever, concerning His servants, Aware and Seeing.
Uzvišeni Allah obilno daje nekim Svojim robovima, dok drugima dā vrlo malo, shodno Svom savršenom znanju i mudrosti. Allah dobro poznaje tajne i On najbolje zna za koga je dobro da bude bogat, a za koga je bolje da bude siromašan.
17:31Page 285
وَلَا تَقۡتُلُوٓاْ أَوۡلَٰدَكُمۡ خَشۡيَةَ إِمۡلَٰقٖۖ نَّحۡنُ نَرۡزُقُهُمۡ وَإِيَّاكُمۡۚ إِنَّ قَتۡلَهُمۡ كَانَ خِطۡـٔٗا كَبِيرٗا ٣١
And do not kill your children for fear of poverty. We provide for them and for you. Indeed, their killing is ever a great sin.
Ne ubijajte svoju djecu bojeći se siromaštva zbog trošenja na njih. Mi ćemo vas opskrbiti. Ubijanje djece veliki je zločin i strašan grijeh, jer oni su bezgriješni i nedužni.
17:32Page 285
وَلَا تَقۡرَبُواْ ٱلزِّنَىٰٓۖ إِنَّهُۥ كَانَ فَٰحِشَةٗ وَسَآءَ سَبِيلٗا ٣٢
And do not approach unlawful sexual intercourse.1 Indeed, it is ever an immorality and is evil as a way.
Nipošto se ne približujte onom što vodi bludu, jer postoji velika mogućnost da ga počinite! Blud je krajnje ružna stvar. On ima za posljedicu da se ne zna ko je kome roditelj i rođak, te vodi u Allahovu kaznu.
17:33Page 285
وَلَا تَقۡتُلُواْ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۗ وَمَن قُتِلَ مَظۡلُومٗا فَقَدۡ جَعَلۡنَا لِوَلِيِّهِۦ سُلۡطَٰنٗا فَلَا يُسۡرِف فِّي ٱلۡقَتۡلِۖ إِنَّهُۥ كَانَ مَنصُورٗا ٣٣
And do not kill the soul [i.e., person] which Allāh has forbidden, except by right.1 And whoever is killed unjustly - We have given his heir authority,2 but let him not exceed limits in [the matter of] taking life. Indeed, he has been supported [by the law].
Ne ubijajte one čije je živote Allah zaštitio, poput vjernika, ili nevjernika kojima je Allah garantovao zaštitu. Može biti ubijen samo onaj nad kojim se vrši zakonska kazna odmazde (od strane nadležnih organa), ili smrtna kazna nad oženjenim bludnikom, ili nad otpadnikom. U slučaju svakog drugog ubistva, Allah je dao pravo nasljednicima ubijenog da od vlasti traže smrtnu kaznu za ubicu, ili da traže krvarinu od njega, ili da mu oproste. Niko nema pravo prelaziti granicu u odmazdi masakrirajući nekog ili da ga ubije nečim čime on nije ubio, ili da ubije onog ko nije ubio. Allah je uz porodicu ubijenog dokle god ne pređu granicu.
17:34Page 285
وَلَا تَقۡرَبُواْ مَالَ ٱلۡيَتِيمِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ أَشُدَّهُۥۚ وَأَوۡفُواْ بِٱلۡعَهۡدِۖ إِنَّ ٱلۡعَهۡدَ كَانَ مَسۡـُٔولٗا ٣٤
And do not approach the property of an orphan, except in the way that is best,1 until he reaches maturity. And fulfill [every] commitment. Indeed, the commitment is ever [that about which one will be] questioned.
Nije vam dopušteno raspolagati imetkom djeteta koje nema oca, osim ako je u tome korist za njega, pa da se njegov imetak investira i uveća dok on ne bude dovoljno razborit da sam raspolaže svojim imetkom. Ispunjavajte obaveze prema Allahu i prema ljudima na najpotpuniji način. Allah će pitati čovjeka za sve obaveze, da li ih je ispunio. Ako čovjek ispuni obaveze, Allah će ga nagraditi, a ako bude lagao i varao, kaznit će ga.
17:35Page 285
وَأَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ إِذَا كِلۡتُمۡ وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلٗا ٣٥
And give full measure when you measure, and weigh with an even [i.e., honest] balance. That is the best [way] and best in result.
Upotpunite mjeru kad mjerite na litru i nikad je ne umanjujte, a kad važete na kantaru, budite pravedni i dosljedni. To vam je bolje na oba svijeta, i to ima lijepe posljedice, za razliku od krivog mjerenja i varanja.
17:36Page 285
وَلَا تَقۡفُ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُوْلَٰٓئِكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولٗا ٣٦
And do not pursue1 that of which you have no knowledge. Indeed, the hearing, the sight and the heart - about all those [one] will be questioned.
Nemoj se povoditi za onim što ne znaš i u šta nisi siguran, već sve provjeravaj kako bi otklonio svaku sumnju! Čovjek će odgovarati pred Allahom za sluh, vid i razum, pa bude li ih koristio u dobro, bit će nagrađen, a u protivnom će biti kažnjen.
17:37Page 285
وَلَا تَمۡشِ فِي ٱلۡأَرۡضِ مَرَحًاۖ إِنَّكَ لَن تَخۡرِقَ ٱلۡأَرۡضَ وَلَن تَبۡلُغَ ٱلۡجِبَالَ طُولٗا ٣٧
And do not walk upon the earth exultantly. Indeed, you will never tear the earth [apart], and you will never reach the mountains in height.1
Ne hodaj, čovječe, nadmeno i oholo po zemlji, jer si bespomoćno stvorenje i svojim hodom ne možeš probiti zemlju, niti možeš dosegnuti rastom planine. Čovječe, ti si malehan, sitan i neznatan. Čemu se onda oholiš?
17:38Page 285
كُلُّ ذَٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهُۥ عِندَ رَبِّكَ مَكۡرُوهٗا ٣٨
All that [i.e., the aforementioned] - its evil is ever, in the sight of your Lord, detested.
Sva ogavna djela, spomenuta u prethodnim ajetima, Allahu su mrska i nije zadovoljan njihovim počiniocem.
17:39Page 286
ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوۡحَىٰٓ إِلَيۡكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلۡحِكۡمَةِۗ وَلَا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتُلۡقَىٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُومٗا مَّدۡحُورًا ٣٩
That is from what your Lord has revealed to you, [O Muḥammad], of wisdom. And, [O mankind], do not make [as equal] with Allāh another deity, lest you be thrown into Hell, blamed and banished.
Ono što je Uzvišeni Allah objasnio u vidu naredbi, zabrana i propisa je Allahova objava tebi. Prema tome, čovječe, ne obožavaj nikog pored Allaha, ili ćeš biti bačen u džehennemsku vatru, i sām ćeš sebe koriti, i ljudi će te koriti, i bit ćeš lišen Allahove milosti i svakog dobra.
17:40Page 286
أَفَأَصۡفَىٰكُمۡ رَبُّكُم بِٱلۡبَنِينَ وَٱتَّخَذَ مِنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ إِنَٰثًاۚ إِنَّكُمۡ لَتَقُولُونَ قَوۡلًا عَظِيمٗا ٤٠
Then, has your Lord chosen you for [having] sons and taken [i.e., adopted] from among the angels daughters? Indeed, you say a grave saying.
Zar je vas, o nevjernici, Jedini i Silni Allah obdario sinovima, a Sebi uzeo meleke da Mu budu kćeri?! Ove vaše riječi predstavljaju veliku bezobzirnost, ružnoću i golemo nevjerstvo, s obzirom na to da pripisujete Allahu nešto što Mu ne priliči, što je još dublje ulaženje u nevjerstvo.
17:41Page 286
وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَا فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ لِيَذَّكَّرُواْ وَمَا يَزِيدُهُمۡ إِلَّا نُفُورٗا ٤١
And We have certainly diversified [the contents] in this Qur’ān that they [i.e., mankind] may be reminded, but it does not increase them [i.e., the disbelievers] except in aversion.
Allah objašnjava propise i navodi kazivanja i primjere u Kur’anu kako bi se ljudi okoristili i izvukli pouku, pa da rade ono što im koristi a da se klone onoga što im šteti. Nažalost, to samo povećava neposlušnost i zabludu kod nevjernikā i nasilnikā, tim više jer su odstupili od urođene vjere.
17:42Page 286
قُل لَّوۡ كَانَ مَعَهُۥٓ ءَالِهَةٞ كَمَا يَقُولُونَ إِذٗا لَّٱبۡتَغَوۡاْ إِلَىٰ ذِي ٱلۡعَرۡشِ سَبِيلٗا ٤٢
Say, [O Muḥammad], "If there had been with Him [other] gods, as they say, then they [each] would have sought to the Owner of the Throne a way."1
Reci višebošcima, Poslaniče islama: “Kad bi postojali drugi bogovi osim Allaha, kako to tvrde lažljivci, oni bi, uistinu, tražili način da nadvladaju Allaha, Gospodara prijestola veličanstvenog, i nastojali bi zavladati Njegovim carstvom.”
17:43Page 286
سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوّٗا كَبِيرٗا ٤٣
Exalted is He and high above what they say by great sublimity.
Allah je vrlo visoko iznad onog što Mu nevjernici pripisuju.
17:44Page 286
تُسَبِّحُ لَهُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ ٱلسَّبۡعُ وَٱلۡأَرۡضُ وَمَن فِيهِنَّۚ وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمۡدِهِۦ وَلَٰكِن لَّا تَفۡقَهُونَ تَسۡبِيحَهُمۡۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورٗا ٤٤
The seven heavens and the earth and whatever is in them exalt Him. And there is not a thing except that it exalts [Allāh] by His praise, but you do not understand their [way of] exalting. Indeed, He is ever Forbearing1 and Forgiving.
Allaha veličaju sedmera nebesa, i Zemlja, i stvorenja koja su na njima, hvale Ga, štuju, uvažavaju i slave onako kako Njemu priliči; Njemu pripada slava i zahvala na početku i na kraju. Ali to vi, o ljudi, ne razumijete, jer Allaha svako slavi na svom jeziku i na svoj način. Allah je blag i ne žuri da kazni grešnike, već im daje vremena, i mnogo prašta onima koji se iskreno pokaju i zatraže oprost.
17:45Page 286
وَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ جَعَلۡنَا بَيۡنَكَ وَبَيۡنَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ حِجَابٗا مَّسۡتُورٗا ٤٥
And when you recite the Qur’ān, We put between you and those who do not believe in the Hereafter a concealed partition.1
Božiji Poslaniče, kad učiš Kur’an, koji sadrži opomene i upozorenja, i nevjernici te slušaju, Allah postavi nevidljiv zastor koji ih onemogućuje u razumijevanju kur’anskih ajetā, jer oni ne vjeruju u Ahiret. To im je kazna od Silnog Allaha zato što se svjesno okreću od istine.
17:46Page 286
وَجَعَلۡنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ أَكِنَّةً أَن يَفۡقَهُوهُ وَفِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَقۡرٗاۚ وَإِذَا ذَكَرۡتَ رَبَّكَ فِي ٱلۡقُرۡءَانِ وَحۡدَهُۥ وَلَّوۡاْ عَلَىٰٓ أَدۡبَٰرِهِمۡ نُفُورٗا ٤٦
And We have placed over their hearts coverings, lest they understand it, and in their ears deafness. And when you mention your Lord alone in the Qur’ān, they turn back in aversion.
Allah je stavio prekrivače na srca nevjernikā kako ne bi shvatili značenja Kur’ana, te ih je učinio gluhim i oni ga ne čuju na način koji bi im koristio. Kad spomeneš Allaha u Kur’anu, Poslaniče milosti, a ne spomeneš njihova božanstva, krivovjerni bježe od tebe ne želeći priznati da je Allah jedini bog i ne želeći Mu iskreno vjeru ispovijedati.
17:47Page 286
نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَسۡتَمِعُونَ بِهِۦٓ إِذۡ يَسۡتَمِعُونَ إِلَيۡكَ وَإِذۡ هُمۡ نَجۡوَىٰٓ إِذۡ يَقُولُ ٱلظَّٰلِمُونَ إِن تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلٗا مَّسۡحُورًا ٤٧
We are most knowing of how they listen to it when they listen to you and [of] when they are in private conversation, when the wrongdoers say, "You follow not but a man affected by magic."
Poslaniče, Mi znamo kako glavešine mnogobošci slušaju tvoje učenje Kur’ana. Oni su zlonamjerni jer te ne slušaju da bi prihvatili istinu niti da bi se okoristili, već slušaju kako bi se ismijavali dok ti učiš. Allah sve zna o onome što tajno između sebe govore, o njihovim tvrdnjama da je Kur'an laž i o njihovom odvraćanju od Kur'ana. Ti nepravednici govore: “Čovjek kojeg slijedite opčinjen je i nije pametan!”, i time sami sebi zulum čine, jer u nevjerstvu lutaju.
17:48Page 286
ٱنظُرۡ كَيۡفَ ضَرَبُواْ لَكَ ٱلۡأَمۡثَالَ فَضَلُّواْ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ سَبِيلٗا ٤٨
Look how they strike for you comparisons;1 but they have strayed, so they cannot [find] a way.
Razmisli kako je čudno to što višebošci opisuju Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ružnim opisima! Zbog toga su skrenuli s pravog puta i, ako tako nastave, neće biti upućeni.
17:49Page 286
وَقَالُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا عِظَٰمٗا وَرُفَٰتًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ خَلۡقٗا جَدِيدٗا ٤٩
And they say, "When we are bones and crumbled particles, will we [truly] be resurrected as a new creation?"
Negirajući oživljenje poslije smrti, nevjernici se pozivaju na sljedeću sumnju: “Kako ćemo biti oživljeni nakon što postanemo smrvljene, truhle kosti?! To je, zaista, nemoguće!”
Reci, Poslaniče, višebošima: “Ako možete, budite čvrsti i tvrdi kao kamenje ili gvožđe! A to ne možete biti.”
17:51Page 287
أَوۡ خَلۡقٗا مِّمَّا يَكۡبُرُ فِي صُدُورِكُمۡۚ فَسَيَقُولُونَ مَن يُعِيدُنَاۖ قُلِ ٱلَّذِي فَطَرَكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةٖۚ فَسَيُنۡغِضُونَ إِلَيۡكَ رُءُوسَهُمۡ وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هُوَۖ قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَرِيبٗا ٥١
Or [any] creation of that which is great1 within your breasts." And they will say, "Who will restore us?" Say, "He who brought you forth the first time." Then they will nod their heads toward you2 and say, "When is that?" Say, "Perhaps it will be soon -
“Ili, ako ste u stanju, pretvorite se u stvorenja koja su veća i jača od vas, i Gospodar, Koji vas je prvi put stvorio, oživio bi vas.” Pošto im dokažeš da je Allah moćan oživiti ih nakon smrti, oni će ti, poričući, kazati: “A ko je taj ko će nas vratiti u život nakon što umremo?!” Odmah im odgovori: “U život će vas poslije smrti vratiti Onaj Koji vas je prvi put iz ničeg stvorio!” Oni će se tad rugati i zatresti svojim glavama te, ne vjerujući i smatrajući nemogućim Sudnji dan, kazati: “Kad će biti to oživljenje?!” Reci im: “Sigurno je da će se dogoditi ubrzo, jer sve što će doći - blizu je!”
17:52Page 287
يَوۡمَ يَدۡعُوكُمۡ فَتَسۡتَجِيبُونَ بِحَمۡدِهِۦ وَتَظُنُّونَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا ٥٢
On the Day He will call you and you will respond with praise of Him and think that you had not remained [in the world] except for a little."
Na Dan kad vas Allah pozove da ustanete iz svojih kaburova, vi ćete Mu se odazvati, pokoriti se i veličati Ga. Na Sudnjem će danu biti tako strašan prizor da ćete pomisliti kako ste na dunjaluku živjeli vrlo malo vremena.
17:53Page 287
وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ ٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ يَنزَغُ بَيۡنَهُمۡۚ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ كَانَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوّٗا مُّبِينٗا ٥٣
And tell My servants to say that which is best. Indeed, Satan induces [dissension] among them. Indeed Satan is ever, to mankind, a clear enemy.
Reci, Vjerovjesniče, Mojim bogobojaznim robovima da kad razgovoraju i diskutiraju s drugim ljudima, govore lijepo, blago i umiljato, a ne grubo i surovo, jer se šejtan upinje da među vjernike unese neprijateljstvo i mržnju. Naime, ružan govor budi neprijateljstvo i može imati ružne posljedice na oba svijeta. Šejtan je čovjeku neprijatelj koji mu ne želi dobro i uspjeh, niti želi da vjernici budu jedinstveni i složni kao braća. Zbog toga se treba čuvati šejtana.
17:54Page 287
رَّبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِكُمۡۖ إِن يَشَأۡ يَرۡحَمۡكُمۡ أَوۡ إِن يَشَأۡ يُعَذِّبۡكُمۡۚ وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ وَكِيلٗا ٥٤
Your Lord is most knowing of you. If He wills, He will have mercy upon you; or if He wills, He will punish you. And We have not sent you, [O Muḥammad], over them as a manager.
Allah zna šta javno i tajno činite: bude li želio, smilovat će vam se uputivši vas na Pravi put, a ako htjedne, odvest će vas u zabludu i učiniti da umrete kao nevjernici. Božiji Poslaniče, Mi te nismo poslali da bdiješ nad ljudima i da ih prisiliš da vjeruju i da im brojiš djela, već smo te poslali da dostaviš poslanicu.
17:55Page 287
وَرَبُّكَ أَعۡلَمُ بِمَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَلَقَدۡ فَضَّلۡنَا بَعۡضَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ عَلَىٰ بَعۡضٖۖ وَءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ زَبُورٗا ٥٥
And your Lord is most knowing of whoever is in the heavens and the earth. And We have made some of the prophets exceed others [in various ways], and to David We gave the book [of Psalms].
Tvoj Gospodar, Vjerovjesniče, jedini zna sve što je na nebesima i na Zemlji, ništa Mu nije skriveno. On zna svačije stanje i svačije zasluge. Allah je odlikovao jedne vjerovjesnike nad drugim, s obzirom na to da je nekima objavio knjige, dao im mnogo znanja, razumijevanje, mudrost, i mnogo sljedbenika, a Davudu je objavio Zebur.
17:56Page 287
قُلِ ٱدۡعُواْ ٱلَّذِينَ زَعَمۡتُم مِّن دُونِهِۦ فَلَا يَمۡلِكُونَ كَشۡفَ ٱلضُّرِّ عَنكُمۡ وَلَا تَحۡوِيلًا ٥٦
Say, "Invoke those you have claimed [as gods] besides Him, for they do not possess the [ability for] removal of adversity from you or [for its] transfer [to someone else]."
Poslaniče islama, reci nevjernicima: “Ova vaša božanstva, koja molite kad ste u nevolji i potrebi, ne mogu otkloniti od vas nesreću i teškoću! Također, to nemogu priuštiti nikom drugom, jer su nemoćna. Ne može biti Bog onaj ko je nemoćan.”
17:57Page 287
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ يَبۡتَغُونَ إِلَىٰ رَبِّهِمُ ٱلۡوَسِيلَةَ أَيُّهُمۡ أَقۡرَبُ وَيَرۡجُونَ رَحۡمَتَهُۥ وَيَخَافُونَ عَذَابَهُۥٓۚ إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحۡذُورٗا ٥٧
Those whom they invoke1 seek means of access to their Lord, [striving as to] which of them would be nearest, and they hope for His mercy and fear His punishment. Indeed, the punishment of your Lord is ever feared.
Oni kojima se krivovjerni mole da im otklone probleme – vjerovjesnici, meleki i dobri ljudi, i sami se međusobno natječu u dobrim djelima i u tome ko će se više približiti Allahu, očekujući Njegov oprost i milost te strahujući od kazne. A obaveza je bojati se Allahove kazne i nikad se ne smatrati sigurnim od nje.
17:58Page 287
وَإِن مِّن قَرۡيَةٍ إِلَّا نَحۡنُ مُهۡلِكُوهَا قَبۡلَ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَوۡ مُعَذِّبُوهَا عَذَابٗا شَدِيدٗاۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَسۡطُورٗا ٥٨
And there is no city but that We will destroy it1 before the Day of Resurrection or punish it with a severe punishment. That has ever been in the Register2 inscribed.
Ne postoji nijedno selo ili grad čiji stanovnici nisu vjernici, a da ga Allah neće uništiti i kazniti na ovome svijetu, ili ga iskušati raznim nedaćama, ubijanjima i drugim nesrećama, a sve to zbog nevjerovanja. Allah je ovo uništenje i kaznu odredio i zapisao u Ploči pomno čuvanoj.
17:59Page 288
وَمَا مَنَعَنَآ أَن نُّرۡسِلَ بِٱلۡأٓيَٰتِ إِلَّآ أَن كَذَّبَ بِهَا ٱلۡأَوَّلُونَۚ وَءَاتَيۡنَا ثَمُودَ ٱلنَّاقَةَ مُبۡصِرَةٗ فَظَلَمُواْ بِهَاۚ وَمَا نُرۡسِلُ بِٱلۡأٓيَٰتِ إِلَّا تَخۡوِيفٗا ٥٩
And nothing has prevented Us from sending signs [i.e., miracles] except that the former peoples denied them. And We gave Thamūd the she-camel as a visible sign, but they wronged her. And We send not the signs except as a warning.
Allah ne šalje čuda (npr. vraćanje umrlih u život) koja traže nevjernici, a koja ukazuju na to da Poslanik islama, sallallahu alejhi ve sellem, govori istinu, samo zbog toga što su prijašnji narodi poricali čuda koja su njima dolazila, pa ih je Gospodar svjetova uništio. Semudu, Salihovu narodu, Allah, džellešanuhu, dao je devu iz stijene, očit dokaz i čudo, ali su oni to porekli te ih je Allah iskorijenio. Plemeniti je Allah slao vjerovjesnike, davao im čuda i očite dokaze da zastraši Svoje robove, ne bi li se vratili ispravnom putu.
17:60Page 288
وَإِذۡ قُلۡنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِٱلنَّاسِۚ وَمَا جَعَلۡنَا ٱلرُّءۡيَا ٱلَّتِيٓ أَرَيۡنَٰكَ إِلَّا فِتۡنَةٗ لِّلنَّاسِ وَٱلشَّجَرَةَ ٱلۡمَلۡعُونَةَ فِي ٱلۡقُرۡءَانِۚ وَنُخَوِّفُهُمۡ فَمَا يَزِيدُهُمۡ إِلَّا طُغۡيَٰنٗا كَبِيرٗا ٦٠
And [remember, O Muḥammad], when We told you, "Indeed, your Lord has encompassed the people."1 And We did not make the sight which We showed you2 except as a trial for the people, as was the accursed tree [mentioned] in the Qur’ān. And We threaten [i.e., warn] them, but it increases them not except in great transgression.
I sjeti se, Vjerovjesniče, dana u kojem ti je Gospodar objavio da On Svojim znanjem i moći obuhata sve ljude! Čuda koja su ti pokazana na Israu samo su iskušenja za ljude; ona su pokazala ko je iskreni vjernik, a ko je lažac. Također, ukleto drvo Zekkum, spomenuto u Kur’anu, kušnja je robovima. Jedini i Svemoćni Allah zastrašuje nevjernike različitim vrstama kazni i čuda, pa i pored toga, oni su još veći nevjernici i grešnici.
17:61Page 288
وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ قَالَ ءَأَسۡجُدُ لِمَنۡ خَلَقۡتَ طِينٗا ٦١
And [mention] when We said to the angels, "Prostrate to Adam," and they prostrated, except for Iblees.1 He said, "Should I prostrate to one You created from clay?"
I sjeti se kad je Allah naredio melekima da se poklone Ademu, iz poštovanja i uvažavanja, pa su Ga poslušali i poklonili se, izuzev Iblisa, koji nije poslušao, već se uzoholio i odbio Božiju zapovijest i prkoseći rekao: “Kako da se poklonim Ademu, bespomoćnom čovjeku stvorenom od zemlje?! Ja sam bolji i časniji od njega!”
17:62Page 288
قَالَ أَرَءَيۡتَكَ هَٰذَا ٱلَّذِي كَرَّمۡتَ عَلَيَّ لَئِنۡ أَخَّرۡتَنِ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ لَأَحۡتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٗا ٦٢
[Iblees] said, "Do You see this one whom You have honored above me? If You delay me [i.e., my death] until the Day of Resurrection, I will surely destroy1 his descendants, except for a few."
Tad oholi buntovni šejtan reče: “Šta misliš o tome da me ostaviš u životu do Sudnjeg dana kako bih zavladao potomstvom ovog bespomoćnog stvorenja koje si odlikovao nadamnom? Odvodio bih ih u zabludu i poticao na smutnje, pa bih ih odvratio od Allahova puta. A to neću moći postići kad su posrijedi oni koji iskreno vjeruju i rade dobra djela.”
17:63Page 288
قَالَ ٱذۡهَبۡ فَمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ فَإِنَّ جَهَنَّمَ جَزَآؤُكُمۡ جَزَآءٗ مَّوۡفُورٗا ٦٣
[Allāh] said, "Go, for whoever of them follows you, indeed Hell will be the recompense of [all of] you - an ample recompense.
Prijeteći prokletom Iblisu i njegovim sljedbenicima do Sudnjeg dana, Allah je odgovorio: “Idite, i ti i oni koji te slijede skončat ćete u Džehennemu, što je posljedica vaših djela!”
17:64Page 288
وَٱسۡتَفۡزِزۡ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتَ مِنۡهُم بِصَوۡتِكَ وَأَجۡلِبۡ عَلَيۡهِم بِخَيۡلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَوۡلَٰدِ وَعِدۡهُمۡۚ وَمَا يَعِدُهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ إِلَّا غُرُورًا ٦٤
And incite [to senselessness] whoever you can among them with your voice and assault them with your horses and foot soldiers and become a partner in their wealth and their children and promise them." But Satan does not promise them except delusion.
“I pozivaj u griješenje koga god mogneš od ljudi i džina, sakupi svu svoju konjicu i pješadiju da ti pomognu u tome, te imaj udjela u njihovim imecima tako što ćeš ih poticati na stjecanje haram-imetka, i u njihovoj djeci tako što ćeš ih navoditi na da sebi pripisuju djecu koja nisu njihova, i da dobijaju djecu putem bluda, i da im daju mušrička imena. Svojim sljedbenicima i poklonicima daji lažna obećanja i puste nade”, rekao mu je Gospodar svjetova.
17:65Page 288
إِنَّ عِبَادِي لَيۡسَ لَكَ عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنٞۚ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ وَكِيلٗا ٦٥
Indeed, over My [believing] servants there is for you no authority. And sufficient is your Lord as Disposer of affairs.1
Šejtan ne može zavesti Allahove iskrene robove koji Mu se pokoravaju i slijede Njegove poslanike, jer Allah, Zaštitnik, njih čuva, štiti, brine se o njima i podržava ih, zato što se oni oslanjaju na Njega.
17:66Page 288
رَّبُّكُمُ ٱلَّذِي يُزۡجِي لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ فِي ٱلۡبَحۡرِ لِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ بِكُمۡ رَحِيمٗا ٦٦
It is your Lord who drives the ship for you through the sea that you may seek of His bounty. Indeed, He is ever, to you, Merciful.
Vaš je Gospodar, o ljudi, Onaj Koji vam je olakšao da plovite morima kako biste trgovali i na druge načine stjecali nafaku. To je oličenje Allahove milosti prema vama.
17:67Page 289
وَإِذَا مَسَّكُمُ ٱلضُّرُّ فِي ٱلۡبَحۡرِ ضَلَّ مَن تَدۡعُونَ إِلَّآ إِيَّاهُۖ فَلَمَّا نَجَّىٰكُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ أَعۡرَضۡتُمۡۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَٰنُ كَفُورًا ٦٧
And when adversity touches you at sea, lost are [all] those you invoke except for Him. But when He delivers you to the land, you turn away [from Him]. And ever is man ungrateful.
O višebošci, kad se nađete u nevolji na moru i smrt vas skoli sa svih strana, tad zaboravite druga božanstva kojima ste se klanjali, na umu vam je Allah, Jedan Jedini! Tada samo Njega molite da vas spasi i sačuva! Pošto vas On iskrca na kopno, žive i zdrave, vi se opet okrećete od obožavanja samo Njega, te se vraćate mnogoboštvu i griješenju. Čovjek u velikoj mjeri negira Božije blagodati.
17:68Page 289
أَفَأَمِنتُمۡ أَن يَخۡسِفَ بِكُمۡ جَانِبَ ٱلۡبَرِّ أَوۡ يُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ حَاصِبٗا ثُمَّ لَا تَجِدُواْ لَكُمۡ وَكِيلًا ٦٨
Then do you feel secure that [instead] He will not cause a part of the land to swallow you or send against you a storm of stones? Then you would not find for yourselves an advocate.
Jeste li sigurni da Allah neće uzdrmati zemlju pod vašim nogama, pa da propadnete u nju?! Ili, jeste li sigurni da Svemogući Allah neće izliti kišu kamenja na vas, koja bi vas raskomadala kao što je uradio sa Lutovim narodom?! Vi ne biste našli nikog da vas spasi i zaštiti od kazne.
17:69Page 289
أَمۡ أَمِنتُمۡ أَن يُعِيدَكُمۡ فِيهِ تَارَةً أُخۡرَىٰ فَيُرۡسِلَ عَلَيۡكُمۡ قَاصِفٗا مِّنَ ٱلرِّيحِ فَيُغۡرِقَكُم بِمَا كَفَرۡتُمۡ ثُمَّ لَا تَجِدُواْ لَكُمۡ عَلَيۡنَا بِهِۦ تَبِيعٗا ٦٩
Or do you feel secure that He will not send you back into it [i.e., the sea] another time and send upon you a hurricane of wind and drown you for what you denied?1 Then you would not find for yourselves against Us an avenger.2
O robovi, imate li kakvu garanciju da vas Silni Allah neće vratiti na more pa na vas poslati strašni vjetar koji će polomiti vaše čamce i potopiti vaše lađe, jer ste nezahvalni Allahu? Nakon što stradate, Allahu nećete moći ništa prigovoriti niti se žaliti.
17:70Page 289
۞ وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ وَحَمَلۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّمَّنۡ خَلَقۡنَا تَفۡضِيلٗا ٧٠
And We have certainly honored the children of Adam and carried them on the land and sea and provided for them of the good things and preferred them over much of what We have created, with [definite] preference.
Sveznajući Allah je odlikovao ljude nad ostalim stvorenjima tako što im je dao razum, i što je zatražio da meleki učine sedždu Ademu, i što im je dao da se koriste svime što postoji: raznim prevoznim sredstvima na kopnu i na moru, zatim ih je počastio raznim vrstama hrane, pića i odjeće, i dao da sklapaju brak, i mnoge druge blagodati im darovao. Allah je čovjeku dao mnoge blagodati koje nije dao mnogim drugim stvorenjima, i čovjek na tome treba biti zahvalan.
17:71Page 289
يَوۡمَ نَدۡعُواْ كُلَّ أُنَاسِۭ بِإِمَٰمِهِمۡۖ فَمَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ يَقۡرَءُونَ كِتَٰبَهُمۡ وَلَا يُظۡلَمُونَ فَتِيلٗا ٧١
[Mention, O Muḥammad], the Day We will call forth every people with their record [of deeds].1 Then whoever is given his record in his right hand - those will read their records, and injustice will not be done to them, [even] as much as a thread [inside the date seed].
I sjeti se Sudnjeg dana, u kojem će Allah sakupiti sve ljude, prve i potonje, pa će svaka skupina biti pozvana sa svojim vođom kojeg su slijedili. Što se tiče dobrih ljudi, njima će Gospodar dati knjigu njihovih dobrih djela u desnu ruku, i oni će je čitati radosni i veseli. Nagrada za njihova dobra djela neće im biti umanjena ni koliko jedan trun.
17:72Page 289
وَمَن كَانَ فِي هَٰذِهِۦٓ أَعۡمَىٰ فَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ أَعۡمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلٗا ٧٢
And whoever is blind1 in this [life] will be blind in the Hereafter and more astray in way.
Ko na dunjaluku bude slijep za dokaze i znakove Allahove jednoće i moći, pa ne bude vjerovao u ono što je donio Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem – na Sudnjem danu neće biti u stanju vidjeti put do Dženneta, upravo zato što je bio daleko od Pravog puta. Kazna se podudara s onim zbog čega je zaslužena.
17:73Page 289
وَإِن كَادُواْ لَيَفۡتِنُونَكَ عَنِ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ لِتَفۡتَرِيَ عَلَيۡنَا غَيۡرَهُۥۖ وَإِذٗا لَّٱتَّخَذُوكَ خَلِيلٗا ٧٣
And indeed, they were about to tempt you away from that which We revealed to you in order to [make] you invent about Us something else; and then they would have taken you as a friend.
Nevjernici su nastojali da te odvrate, Poslaniče, od slavnog Kur’ana, knjige koja ti se objavljuje, kako bi ti izmislio na Allaha ono što On nije objavio. Da si ih poslušao učinivši ono što su tražili, oni bi te smatrali iskrenim i dragim prijateljem.
17:74Page 289
وَلَوۡلَآ أَن ثَبَّتۡنَٰكَ لَقَدۡ كِدتَّ تَرۡكَنُ إِلَيۡهِمۡ شَيۡـٔٗا قَلِيلًا ٧٤
And if We had not strengthened you, you would have almost inclined to them a little.
Da te Allah nije učvrstio na istini, Vjerovjesniče, i spasio te od zablude, ti bi se gotovo priklonio njihovim riječima i odustao od nekih stvari, a sve iz želje da ti se odazovu i krenu Pravim putem.
17:75Page 289
إِذٗا لَّأَذَقۡنَٰكَ ضِعۡفَ ٱلۡحَيَوٰةِ وَضِعۡفَ ٱلۡمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيۡنَا نَصِيرٗا ٧٥
Then [if you had], We would have made you taste double [punishment in] life and double [after] death. Then you would not find for yourself against Us a helper.
Da si se makar malo prilagodio i priklonio nevjernicima, Allah bi dao da iskusiš dvostruku kaznu na dunjaluku i Ahiretu. Poslaniče islama, tad ne bi nikog našao da te spasi i poštedi od Allahove kazne!
17:76Page 290
وَإِن كَادُواْ لَيَسۡتَفِزُّونَكَ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ لِيُخۡرِجُوكَ مِنۡهَاۖ وَإِذٗا لَّا يَلۡبَثُونَ خِلَٰفَكَ إِلَّا قَلِيلٗا ٧٦
And indeed, they were about to provoke [i.e., drive] you from the land [i.e., Makkah] to evict you therefrom. And then [when they do], they will not remain [there] after you, except for a little.1
Pokušavali su nevjernici, Poslaniče, da te stalnim uznemiravanjem protjeraju iz Meke, ali ih je Allah u tome spriječio sve dok nisi učinio hidžru po naredbi tvog Gospodara; a da su to učinili, ni oni se u njoj ne bi dugo zadržali.
17:77Page 290
سُنَّةَ مَن قَدۡ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ مِن رُّسُلِنَاۖ وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحۡوِيلًا ٧٧
[That is Our] established way for those We had sent before you of Our messengers; and you will not find in Our way any alteration.
Ta Allahova presuda - da ne bi još dugo ostali ako bi te protjerali - je Allahova presuda svim narodima prije tebe koji su protjerali svoje poslanike. Allah ih uništavao, i to je Allahov zakon koji se ne mijenja promjenom vremena i mjesta.
17:78Page 290
أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِدُلُوكِ ٱلشَّمۡسِ إِلَىٰ غَسَقِ ٱلَّيۡلِ وَقُرۡءَانَ ٱلۡفَجۡرِۖ إِنَّ قُرۡءَانَ ٱلۡفَجۡرِ كَانَ مَشۡهُودٗا ٧٨
Establish prayer at the decline of the sun [from its meridian] until the darkness of the night1 and [also] the Qur’ān [i.e., recitation] of dawn.2 Indeed, the recitation of dawn is ever witnessed.
Propisno klanjaj namaz od trenutka kad Sunce krene s polovine neba pa do noćne tmine, tj. podnevski, ikindijski, akšamski i jacijski namaz, a klanjaj i sabah-namaz učeći u njemu Kur’an duže. Meleki dana i meleki noći prisustvuju sabahskom namazu.
17:79Page 290
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَتَهَجَّدۡ بِهِۦ نَافِلَةٗ لَّكَ عَسَىٰٓ أَن يَبۡعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامٗا مَّحۡمُودٗا ٧٩
And from [part of] the night, pray1 with it [i.e., recitation of the Qur’ān] as additional [worship] for you; it is expected that2 your Lord will resurrect you to a praised station.3
Poslaniče, nakon što malo odspavaš, ustani i provedi dio noći u namazu i učenju Kur’ana kako bi učinio što više dobrih djela i, odatle, dobio više stupnjeve kod Allaha. Allah će te učiniti, Vjerovjesniče, zagovornikom ljudi na Sudnjem danu, pa će im olakšati patnju čekanja suđenja; i ti ćeš dobiti mjesto koje zaslužuje pohvalu prijašnjih i potonjih generacija.
17:80Page 290
وَقُل رَّبِّ أَدۡخِلۡنِي مُدۡخَلَ صِدۡقٖ وَأَخۡرِجۡنِي مُخۡرَجَ صِدۡقٖ وَٱجۡعَل لِّي مِن لَّدُنكَ سُلۡطَٰنٗا نَّصِيرٗا ٨٠
And say, "My Lord, cause me to enter a sound entrance1 and to exit a sound exit2 and grant me from Yourself a supporting authority."
Reci, moleći svog Gospodara: “Gospodaru moj, uputi me na ono što je ispravno i dobro za mene u svakoj situaciji, da budem Tebi pokoran, te mi podari čvrste dokaze protiv neprijatelja.”
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences