Al-Mukhtasar · Tafsir · in Bosnian
الحج
Al-Hajj
The Pilgrimage · Medinan · 78 ayahs
22:1Page 332
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡۚ إِنَّ زَلۡزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَيۡءٌ عَظِيمٞ ١
O mankind, fear your Lord. Indeed, the convulsion of the [final] Hour is a terrible thing.
O ljudi, bojte se vašeg Gospodara, tako što ćete izvršavati naredbe i ostaviti zabranjena djela. Doista, strahote koje će nastupiti prilikom Smaka svijeta, kao npr. žestoki potres Zemlje, bit će neopisivo strašne i zaprepašćujuće. Samo Sveznajući Allah zna težinu tih strahota, za koje se treba pripremati čineći djela kojima je On zadovoljan.
22:2Page 332
يَوۡمَ تَرَوۡنَهَا تَذۡهَلُ كُلُّ مُرۡضِعَةٍ عَمَّآ أَرۡضَعَتۡ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمۡلٍ حَمۡلَهَا وَتَرَى ٱلنَّاسَ سُكَٰرَىٰ وَمَا هُم بِسُكَٰرَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ ٱللَّهِ شَدِيدٞ ٢
On the Day you see it every nursing mother will be distracted from that [child] she was nursing, and every pregnant woman will abort her pregnancy, and you will see the people [appearing] intoxicated while they are not intoxicated; but the punishment of Allāh is severe.
Kad ljudi dožive strahote Dana sudnjeg, majka koja će dojiti svoje dijete, zaboravit će ga iz straha, svaka će trudnica svoj plod pobaciti, jer će ga maternica izbaciti, ljudi će kao pijani izgledati – neće biti pijani nego će ih strahota Allahove kazne sasvim izbezumiti.
22:3Page 332
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيۡطَٰنٖ مَّرِيدٖ ٣
And of the people is he who disputes about Allāh without knowledge and follows every rebellious devil.
Neki bezbožnici negiraju Allahovu moć, pa govore da Allah neće oživiti mrtve, a ne raspolažu baš nikakvim znanjem o Allahovoj moći već se povode za svakim šejtanom prkosnim, neposlušnim i vođama koji pozivaju u zabludu.
22:4Page 332
كُتِبَ عَلَيۡهِ أَنَّهُۥ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُۥ يُضِلُّهُۥ وَيَهۡدِيهِ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ ٤
It has been decreed for him [i.e., every devil] that whoever turns to him - he will misguide him and will lead him to the punishment of the Blaze.
Za šejtana prkosnoga, bilo da se radi o ljudskoj ili džinskoj vrsti, već je propisano da će svakog onog ko ga slijedi i uzme za zaštitnika na
stranputicu zavesti i u patnju ga ognjenu naputiti, čineći nevjerstvo i grijehe.
22:5Page 332
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّنَ ٱلۡبَعۡثِ فَإِنَّا خَلَقۡنَٰكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ مِن مُّضۡغَةٖ مُّخَلَّقَةٖ وَغَيۡرِ مُخَلَّقَةٖ لِّنُبَيِّنَ لَكُمۡۚ وَنُقِرُّ فِي ٱلۡأَرۡحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ نُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡلَا يَعۡلَمَ مِنۢ بَعۡدِ عِلۡمٖ شَيۡـٔٗاۚ وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ هَامِدَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡ وَأَنۢبَتَتۡ مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٖ ٥
O people, if you should be in doubt about the Resurrection, then [consider that] indeed, We created you from dust, then from a sperm-drop, then from a clinging clot, and then from a lump of flesh, formed and unformed1 - that We may show you.2 And We settle in the wombs whom We will for a specified term, then We bring you out as a child, and then [We develop you] that you may reach your [time of] maturity. And among you is he who is taken in [early] death, and among you is he who is returned to the most decrepit [old] age so that he knows, after [once having] knowledge, nothing. And you see the earth barren, but when We send down upon it rain, it quivers and swells and grows [something] of every beautiful kind.
Ako sumnjate, o ljudi, u to da Allah može mrtve oživiti, razmislite o vašem stvaranju. Znajte da je Uzvišeni Allah vašeg praoca Adema stvorio od zemlje, a zatim dao da se njegovo potomstvo razmnožava od muške kaplje sjemena koje ubaci u maternicu žene, pa od zakvačka, to jest, zgrušane krvi, pa od mesne grude, veličine zalogajčića, koja ponekad bude potpuno oblikovana i dijete se rodi živo, a ponekad bude neoblikovana pa se dijete rodi kao nedonošče te umre – da Svemogući Allah u etapama stvaranja čovjeka pokaže ljudima Svoju moć. A u maternicama Allah, džellešanuhu, zadržava plod devet mjeseci, onoliko vremena koliko On hoće, zatim čini da se ljudi kao dojenčad rađaju, te daje da zrelost i napon snage i uma dostignu; neki umiru i prije toga, a dotle neki pak duboku starost dožive i zaborave sve što su znali, pa dostignu stepen gori od dječijeg. I ti vidiš zemlju kako je zamrla, bez stabala i rastinja, a pošto na nju Plemeniti Allah s neba spusti vodu, ona zatreperi, bukne i po njoj iznikne svakovrsno zanosno bilje, pa izaziva divljenje i radost onih koji posmatraju.
22:6Page 333
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّهُۥ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَأَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٦
That is because Allāh is the True Reality and because He gives life to the dead and because He is over all things competent
Spomenuta znamenja i znakovi prvog stvaranja, etape i stanja rađanja čovjeka, jesu očit bjelodan, neporeciv dokaz da je Allah, džellešanuhu, jedini istinski Bog i da se samo Njemu smije robovati, te da je nezamislivo bilo koga ili bilo šta smatrati Njemu ravnim. Znajte da je Allah kadar mrtve oživiti i da sve može učiniti.
22:7Page 333
وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٞ لَّا رَيۡبَ فِيهَا وَأَنَّ ٱللَّهَ يَبۡعَثُ مَن فِي ٱلۡقُبُورِ ٧
And [that they may know] that the Hour is coming - no doubt about it - and that Allāh will resurrect those in the graves.
I navedeni fenomeni dokaz su da će Čas oživljenja zbilja, bez ikakve sumnje, doći, i da će Gospodar svjetova izvesti mrtve iz njihovih kaburova te ih pozvati na odgovornost za ono što su činili.
22:8Page 333
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَلَا هُدٗى وَلَا كِتَٰبٖ مُّنِيرٖ ٨
And of the people is he who disputes about Allāh without knowledge or guidance or an enlightening book [from Him],
Neki bezvjerci bespravno negiraju Allahovu jednoću, a ne raspolažu baš nikakvim znanjem o tome niti za to imaju kakav dokaz. Oni se povode za neznanjem i lažima, a ne slijede Pravi put, nemaju dokaz protiv neistomišljenika, nemaju Knjigu od Allaha da raspoznaju istinu od laži.
22:9Page 333
ثَانِيَ عِطۡفِهِۦ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۖ لَهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَنُذِيقُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ ٩
Twisting his neck [in arrogance] to mislead [people] from the way of Allāh. For him in the world is disgrace, and We will make him taste on the Day of Resurrection the punishment of the Burning Fire [while it is said],
Takvi se ohole, nadmeno hode i otuđuju se od Prave staze, da bi i druge od nje zastranili; njih će na ahiretu, budućem svijetu, Allah, džellešanuhu, osramotiti pred svim ljudima zato što su bili nevjernici zabludjeli na ovom svijetu, i kaznit će ih u paklenoj vatri.
22:10Page 333
ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتۡ يَدَاكَ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيۡسَ بِظَلَّٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ ١٠
"That is for what your hands have put forth and because Allāh is not ever unjust to [His] servants."
Njemu će biti rečeno: “Kušaj ovu kaznu zbog svojih ogavnih djela, jer Allah kažnjava samo zbog onog što je čovjek počinio od grijeha!”
22:11Page 333
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَعۡبُدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ حَرۡفٖۖ فَإِنۡ أَصَابَهُۥ خَيۡرٌ ٱطۡمَأَنَّ بِهِۦۖ وَإِنۡ أَصَابَتۡهُ فِتۡنَةٌ ٱنقَلَبَ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ خَسِرَ ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡخُسۡرَانُ ٱلۡمُبِينُ ١١
And of the people is he who worships Allāh on an edge.1 If he is touched by good, he is reassured by it; but if he is struck by trial, he turns on his face [to unbelief]. He has lost [this] world and the Hereafter. That is what is the manifest loss.
Ima ljudi koji se dvoume obožavajući Allaha i imaju sumnju u pogledu toga. Ako takvu osobu zadesi neko dobro, zdravlje ili bogatstvo, nastavi biti pokorna i vjerovati, a ukoliko je zadesiti iskušenje, bolest i siromaštvo, izgubi nadu i odmetne se od vjere. Takva osoba gubi ovaj svijet, jer njeno nevjerstvo neće joj povećati dunjalučka dobra. Također, gubi i onaj svijet, jer je čeka kazna od Allaha. To je, doista, vidljiv gubitak.
22:12Page 333
يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُۥ وَمَا لَا يَنفَعُهُۥۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَٰلُ ٱلۡبَعِيدُ ١٢
He invokes instead of Allāh that which neither harms him nor benefits him. That is what is the extreme error.
Ovi kolebljivi nevjernici poricatelji ne obožavaju Uzvišenog Allaha nego se mole lažnim bogovima, koji im se ne mogu osvetiti ako ih prestanu moliti, niti im mogu kakvu korist donijeti kad ih mole – to je sunovrat potpuni i zabluda golema.
22:13Page 333
يَدۡعُواْ لَمَن ضَرُّهُۥٓ أَقۡرَبُ مِن نَّفۡعِهِۦۚ لَبِئۡسَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَلَبِئۡسَ ٱلۡعَشِيرُ ١٣
He invokes one whose harm is closer than his benefit - how wretched the protector and how wretched the associate.
Nevjernik se moli nekom ko će mu, jer donosi zlo, prije nauditi nego što će biti od koristi. Kako je lažno božanstvo hrđav zaštitnik od kojeg se zaštita traži i zao drug od kojeg se pomoć očekuje!
22:14Page 333
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يُرِيدُ ١٤
Indeed, Allāh will admit those who believe and do righteous deeds to gardens beneath which rivers flow. Indeed, Allāh does what He intends.
Plemeniti će Allah uvesti pravovjerne, dobre, u džennetske bašče podno čijih zamkova teku rijeke – ono što hoće Allah čini, On nagrađuje čestite, iz Svoje dobrote, a kažnjava grješnike, prema pravdi. Gospodara niko ne može ni na šta prisiliti.
22:15Page 333
مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ ٱللَّهُ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ فَلۡيَمۡدُدۡ بِسَبَبٍ إِلَى ٱلسَّمَآءِ ثُمَّ لۡيَقۡطَعۡ فَلۡيَنظُرۡ هَلۡ يُذۡهِبَنَّ كَيۡدُهُۥ مَا يَغِيظُ ١٥
Whoever should think that Allāh will not support him [i.e., Prophet Muḥammad (ﷺ)] in this world and the Hereafter - let him extend a rope to the ceiling, then cut off [his breath],1 and let him see: will his effort remove that which enrages [him]?
Ko misli da Svevišnji Allah neće Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, pomoći na ovom svijetu – dajući da islam i njegovi pripadnici pobijede, te na onom svijetu – dajući mu visoke razine u džennetu, neka rastegne uže do tavanice pa neka se objesi i neka zatim vidi hoće li njegova domišljatost dokinuti ono što ga srdi. Allah će, uprkos tom čovjeku koji sumnja ili širk čini, pomoći Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, i dati pobjedu islamu.
22:16Page 334
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖ وَأَنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يُرِيدُ ١٦
And thus have We sent it [i.e., the Qur’ān] down as verses of clear evidence and because Allāh guides whom He intends.
Kao što je Sveznajući Allah pokazao nevjernicima očite, neporecive dokaze da je On sve kadar učiniti jer će mrtve oživjeti, i jer je objavio časni Kur’an, jasnih i lahko razumljivih ajeta, isto tako upućuje koga hoće, a niko, osim Njega, uputiti ne može.
22:17Page 334
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّٰبِـِٔينَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ وَٱلۡمَجُوسَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡصِلُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ١٧
Indeed, those who have believed and those who were Jews and the Sabeans and the Christians and the Magians and those who associated with Allāh - Allāh will judge between them on the Day of Resurrection. Indeed Allāh is, over all things, Witness.1
Na Dan ustanuća Allah će presuditi i razdvojiti one koji su vjerovali u Allaha i slijedili Božijeg Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, jevreje, Sabijce (skupina kojoj je poslan vjerovjesnik), kršćane, vatropoklonike i idolopoklonike; vjernike će uvesti u džennet, a nevjernike baciti u paklenu vatru. Allah je zaista pouzdan i znan svjedok za sve što su ljudi činili na ovom svijetu i svakom će čovjeku dati ono što je svojim djelima zaslužio.
22:18Page 334
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَسۡجُدُۤ لَهُۥۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ وَٱلنُّجُومُ وَٱلۡجِبَالُ وَٱلشَّجَرُ وَٱلدَّوَآبُّ وَكَثِيرٞ مِّنَ ٱلنَّاسِۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيۡهِ ٱلۡعَذَابُۗ وَمَن يُهِنِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّكۡرِمٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يَشَآءُ۩ ١٨
Do you not see [i.e., know] that to Allāh prostrates whoever is in the heavens and whoever is on the earth and the sun, the moon, the stars, the mountains, the trees, the moving creatures and many of the people? But upon many the punishment has been justified.1 And he whom Allāh humiliates - for him there is no bestower of honor. Indeed, Allāh does what He wills.
Zar ne znaš da se upravo Allahu povinuju, skrušeno i predano, sva stvorenja na nebesima, kao npr. meleki, i sve što se nalazi na Zemlji, od vjernika ljudi i džina, isto tako Sunce i Mjesec, zvijezde i planine, drveće i životinje, prisilnom pokornošću, kao i mnogi ljudi – vjernici, sljedbenici poslanikā, pokornošću ibadeta, a mnogi su nepokorni i ne povinuju se ibadetom pa će biti kažnjeni, nesretni i poniženi. A koga Sveznajući Allah ponizi, nema nikog ko će ga uvažavati. To je tako, jer Allah, džellešanuhu, čini ono što hoće i niko Njegovu volju ne može odbiti.
22:19Page 334
۞ هَٰذَانِ خَصۡمَانِ ٱخۡتَصَمُواْ فِي رَبِّهِمۡۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قُطِّعَتۡ لَهُمۡ ثِيَابٞ مِّن نَّارٖ يُصَبُّ مِن فَوۡقِ رُءُوسِهِمُ ٱلۡحَمِيمُ ١٩
These1 are two adversaries who have disputed over their Lord. But those who disbelieved will have cut out for them garments of fire. Poured upon their heads will be scalding water
Ove dvije skupine spore se u vezi s Gospodarom svojim: jedna u Njega vjeruje, a druga ne vjeruje, premda svaka skupina tvrdi da je u pravu. Krivovjernima će biti skrojena odjeća od vatre, pa će njihova tijela gorjeti a lica se pržiti, dok će im na glave biti lijevana voda koja je dostigla najvišu temperaturu.
22:20Page 334
يُصۡهَرُ بِهِۦ مَا فِي بُطُونِهِمۡ وَٱلۡجُلُودُ ٢٠
By which is melted that within their bellies and [their] skins.
Uslijed vrele vode koja će biti lijevana na njihove glave istopit će se ono što je u stomacima nevjernikā, a zatim će se njihove kože raspadati.
Meleki će mlatiti teškim željeznim maljevima nevjernike po glavi.
22:22Page 334
كُلَّمَآ أَرَادُوٓاْ أَن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا مِنۡ غَمٍّ أُعِيدُواْ فِيهَا وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ ٢٢
Every time they want to get out of it [i.e., Hellfire] from anguish, they will be returned to it, and [it will be said], "Taste the punishment of the Burning Fire!"
I kad god pokušaju iz vatre izaći, ojađeni i napaćeni zbog raznovrsnih paklenih patnji, bit će u džehennem vraćeni i ukoreni: “Kušajte užas pakleni i gorite u vatri usplamsaloj!”
22:23Page 334
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ يُحَلَّوۡنَ فِيهَا مِنۡ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٖ وَلُؤۡلُؤٗاۖ وَلِبَاسُهُمۡ فِيهَا حَرِيرٞ ٢٣
Indeed, Allāh will admit those who believe and do righteous deeds to gardens beneath which rivers flow. They will be adorned therein with bracelets of gold and pearl, and their garments therein will be silk.
Allah će uvesti iskrene vjernike u džennetske bašče ispod čijih stabala i dvoraca teku rijeke, u njima će vječno boraviti. Allah će dati pa će se stanovnici dženneta, zlatnim narukvicama i biserom kititi, a odjeća će im svilena biti.
22:24Page 335
وَهُدُوٓاْ إِلَى ٱلطَّيِّبِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ وَهُدُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡحَمِيدِ ٢٤
And they had been guided [in worldly life] to good speech, and they were guided to the path of the Praiseworthy.
Svoje dobre robove Allah, džellešanuhu, nadahnuo je na dunjaluku da govore najljepše riječi, kao npr. riječi: “La ilahe illallah”, da veličaju Allaha, zahvaljuju mu se... Uputio ih je u islam.
22:25Page 335
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ ٱلَّذِي جَعَلۡنَٰهُ لِلنَّاسِ سَوَآءً ٱلۡعَٰكِفُ فِيهِ وَٱلۡبَادِۚ وَمَن يُرِدۡ فِيهِ بِإِلۡحَادِۭ بِظُلۡمٖ نُّذِقۡهُ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ٢٥
Indeed, those who have disbelieved and avert [people] from the way of Allāh and [from] al-Masjid al-Ḥarām, which We made for the people - equal are the resident therein and one from outside - and [also] whoever intends [a deed] therein1 of deviation [in religion] by wrongdoing - We will make him taste of a painful punishment.
Nevjernici koji odvraćaju od Allahova puta, ratuju protiv Allaha i protive se Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, i oni koji odvraćaju od Mesdžidul-harama (kible svih muslimana, kako sjedilacā tako i došljakā), kao što se to dogodilo šeste godine po Hidžri kad je potpisano primirje na Hudejbiji, te oni koji žele da se u Časnom hramu širi bezbožništvo i prelaze granice Allahovog šerijata – svima njima Svemogući Allah dat će da kušaju bolnu kaznu.
22:26Page 335
وَإِذۡ بَوَّأۡنَا لِإِبۡرَٰهِيمَ مَكَانَ ٱلۡبَيۡتِ أَن لَّا تُشۡرِكۡ بِي شَيۡـٔٗا وَطَهِّرۡ بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡقَآئِمِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ ٢٦
And [mention, O Muḥammad], when We designated for Abraham the site of the House, [saying], "Do not associate anything with Me and purify My House for those who perform ṭawāf1 and those who stand [in prayer] and those who bow and prostrate.
I spomeni da je Plemeniti Allah odredio i pokazao poslaniku Ibrahimu, alejhis-selam, na kojem će, dotad njemu nepoznatom, mjestu sagraditi Kabu naredivši mu da je utemelji na bogobojaznosti, vjerovanju, tevhidu i Njegovu zadovoljstvu, te tražeći da nevjerstvu i nečistoći tu ne bude mjesta, da bi Hram bio čist za one koji obilaze oko Kabe i koji stoje na kijamu, pregibajući se i čelima na tlo padajući.
22:27Page 335
وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ ٢٧
And proclaim to the people the ḥajj [pilgrimage]; they will come to you on foot and on every lean camel; they will come from every distant pass -
Allah, džellešanuhu, naredio je poslaniku Ibrahimu, alejhis-selam: “Svim ljudima oglasi hadž da obiđu hram koji sam ti naredio da sagradiš!”, odazvat će se tvom pozivu stižući u Meku pješke i, izdaleka, na mnogim, zbog stalnog kretanja, mršavim i umornim devama.
22:28Page 335
لِّيَشۡهَدُواْ مَنَٰفِعَ لَهُمۡ وَيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡلُومَٰتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۖ فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡبَآئِسَ ٱلۡفَقِيرَ ٢٨
That they may witness [i.e., attend] benefits for themselves and mention the name of Allāh on known [i.e., specific] days over what He has provided for them of [sacrificial] animals.1 So eat of them and feed the miserable and poor.
Dolazit će da bi se okoristili – zaslužujući oprost grijehā, zarađujući dobra djela, postižući jedinstvo, čineći ibadet, i tome slično, te da bi spominjali Allahovo, džellešanuhu, ime prilikom klanja deva, krava i sitne stoke u prvih deset dana mjeseca zulhidžeta i u trima danima Kurbanskog bajrama, usto zahvaljujući Svevišnjem Allahu na blagodatima kojima ih je obasuo. Poželjno je da hadžije konzumiraju meso kurbana koji prinesu, hraneći njime siromahe uboge.
22:29Page 335
ثُمَّ لۡيَقۡضُواْ تَفَثَهُمۡ وَلۡيُوفُواْ نُذُورَهُمۡ وَلۡيَطَّوَّفُواْ بِٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ ٢٩
Then let them end their untidiness and fulfill their vows and perform ṭawāf around the ancient House."
Zatim preostaje da hadžije obave obrede koji slijede poslije djelimičnog oslobađanja od ihramskih zabrana i preostaje također da uklone s tijela prljavštinu, podrežu nokte i obriju glavu, da bi na taj način obavili hadž, odnosno umru, odnosno zaklali kurban, odnosno učinili ibadet, na šta su se obavezali. I neka ophode oko Kabe, Božije kuće, koja je u drevno vrijeme podignuta. Ili je značenje: neka ophode oko Kabe, koju je Allah, džellešanuhu, oslobodio prevlasti vladarā silnikā.
22:30Page 335
ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ حُرُمَٰتِ ٱللَّهِ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥ عِندَ رَبِّهِۦۗ وَأُحِلَّتۡ لَكُمُ ٱلۡأَنۡعَٰمُ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡۖ فَٱجۡتَنِبُواْ ٱلرِّجۡسَ مِنَ ٱلۡأَوۡثَٰنِ وَٱجۡتَنِبُواْ قَوۡلَ ٱلزُّورِ ٣٠
That [has been commanded], and whoever honors the sacred ordinances of Allāh - it is best for him in the sight of his Lord. And permitted to you are the grazing livestock, except what is recited to you.1 So avoid the uncleanliness of idols and avoid false statement,
Obavljanje obreda skidanje ihrama je naređeno, a obavlja se brijanjem glave, otsjecanjem noktiju te uklanjanjem prljavštine s tijela, ispunjavanjem zavjeta i ophođenje oko Kabe i to jesu hadžski propisi – Allah ih je naredio – i oni se moraju poštivati. A ko poštuje Allahove propise, u ihramima, obavljajući ih predano, pažljivo i brižno, slijedeći u tome Resulullaha, sallallahu alejhi ve sellem, taj je zaslužio dobro na ovom i na budućem svijetu. Iz Svoje dobrote i milosti, Plemeniti Allah dozvolio je ljudima konzumiranje mesa domaćih životinja, (nije vam zabranio hamiju, behiru i vesilu), nije zabranio ništa drugo osim ono što se spominje u Kur'anu kao krv, konzumiranje mesa strvi i još nekih životinja, pa se ono što je Allah, džellešanuhu, zabranio mora izbjegavati. I klonite se, o ljudi, kumirske pogani, iznošenja laži na Sveznajućeg Allaha, Gospodara svjetova, i laganja na ljude.
22:31Page 336
حُنَفَآءَ لِلَّهِ غَيۡرَ مُشۡرِكِينَ بِهِۦۚ وَمَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَتَخۡطَفُهُ ٱلطَّيۡرُ أَوۡ تَهۡوِي بِهِ ٱلرِّيحُ فِي مَكَانٖ سَحِيقٖ ٣١
Inclining [only] to Allāh, not associating [anything] with Him. And he who associates with Allāh - it is as though he had fallen from the sky and was snatched by the birds or the wind carried him down into a remote place.
Udaljite se od svake vjere, osim one s kojom je Allah zadovoljan. Nemojte nikoga pored Njega obožavati, jer onaj ko to učini, kao da je pao s nebesa ili su ptice rasparčale njegovo tijelo, ili ga je vjetar odnio u daleke predjele.
22:32Page 336
ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ شَعَٰٓئِرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ ٣٢
That [is so]. And whoever honors the symbols [i.e., rites] of Allāh - indeed, it is from the piety of hearts.
Tevhid, vjerovanje u jednog Boga, i iskrena, odana poslušnost samo Uzvišenom Allahu jesu stvari koje je On stavio ljudima u obavezu. Pa ko se odazove Allahu, svom Gospodaru, ibadet Mu čineći, kurban koljući i obrede hadža poštujući, dokazao se kao bogobojazan i čestit čovjek.
22:33Page 336
لَكُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ مَحِلُّهَآ إِلَى ٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ ٣٣
For you therein [i.e., the animals marked for sacrifice] are benefits for a specified term;1 then their place of sacrifice is at the ancient House.2
O ljudi, možete se služiti kurbanima koje vodite na hadž – jašući ih, koristeći se njihovom vunom, njihovim plodovima i pijući mlijeko koje daju, sve do vremena određenog za klanje dok ih ne zakoljete kod Kabe, tj. u Haremu, svetom pojasu, kao simbol njegovog oslobađanja od silnika.
22:34Page 336
وَلِكُلِّ أُمَّةٖ جَعَلۡنَا مَنسَكٗا لِّيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۗ فَإِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ فَلَهُۥٓ أَسۡلِمُواْۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُخۡبِتِينَ ٣٤
And for every [religious] community We have appointed a rite [of sacrifice]1 that they may mention the name of Allāh over what He has provided for them of [sacrificial] animals. For your god is one God, so to Him submit. And, [O Muḥammad], give good tidings to the humble [before their Lord]
Svakoj zajednici iz prijašnjih naroda naložili smo klanje kurbana, obredne žrtve, da bi spominjali isključivo Allahovo ime prilikom prinošenja žrtve i da bi Allahu bili zahvalni jer ih je opskrbio životinjama, devama, kravama i ovcama, i dozvolio da se njima koriste. O ljudi, vaš Bog je jedan jedini Bog, Allah, samo je On dostojan da Mu se klanjate, pa Mu se zato predano pokorite i Njega isključivo obožavajte. Poslaniče, smjerne skromne predane vjernike obraduj radosnom viješću – da će na ovom svijetu dobiti svako dobro i da će sretni biti, a da će na ahiretu zaslužiti džennetske bašče uživanja!
22:35Page 336
ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتۡ قُلُوبُهُمۡ وَٱلصَّٰبِرِينَ عَلَىٰ مَآ أَصَابَهُمۡ وَٱلۡمُقِيمِي ٱلصَّلَوٰةِ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ٣٥
Who, when Allāh is mentioned, their hearts are fearful, and [to] the patient over what has afflicted them, and the establishers of prayer and those who spend from what We have provided them.
To su oni koji se boje Allahove kazne kada se On spomene, te se zbog toga udaljavaju od kršenja Njegovih naredbi, strpljivo podnose iskušenja, potpuno obavljaju namaz i u razne dobrotvorne svrhe daju dio imetka kojim ih je Allah opskrbio.
22:36Page 336
وَٱلۡبُدۡنَ جَعَلۡنَٰهَا لَكُم مِّن شَعَٰٓئِرِ ٱللَّهِ لَكُمۡ فِيهَا خَيۡرٞۖ فَٱذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَيۡهَا صَوَآفَّۖ فَإِذَا وَجَبَتۡ جُنُوبُهَا فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡقَانِعَ وَٱلۡمُعۡتَرَّۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرۡنَٰهَا لَكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ٣٦
And the camels and cattle We have appointed for you as among the symbols [i.e., rites] of Allāh; for you therein is good. So mention the name of Allāh upon them when lined up [for sacrifice]; and when they are [lifeless] on their sides, then eat from them and feed the needy [who does not seek aid] and the beggar. Thus have We subjected them to you that you may be grateful.
Sveznajući Allah odredio je da klanje deva i krava kod Kabe bude obilježje islama i obred koji se treba izvršiti, da bi se pomoću prinošenja žrtve ljudi približili Allahu. Ko se na taj način približi Allahu ima vjersku kao i korist na ovom svijetu, zato prilikom klanja treba izgovoriti bismillu. Deva se kolje u stajaćem položaju: jedna se njena noga sveže uz tijelo, dok stoji na ostale tri noge. A pošto deva padne zaklana na zemlju (i ispusti dušu), njeno će meso konzumirati onaj čija je to obredna žrtva i njime će nahraniti siromašne koji se suzdržavaju, pa ne prose, i one koje je siromaštvo natjeralo da to čine. Eto, tako vam je Svevišnji Allah potčinio deve i dao da se njima služite da biste bili jedni od onih koji zahvaljuju Allahu na blagodatima.
22:37Page 336
لَن يَنَالَ ٱللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَآؤُهَا وَلَٰكِن يَنَالُهُ ٱلتَّقۡوَىٰ مِنكُمۡۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمۡ لِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٣٧
Their meat will not reach Allāh, nor will their blood, but what reaches Him is piety from you. Thus have We subjected them to you that you may glorify Allāh for that [to] which He has guided you; and give good tidings to the doers of good.
Meso i krv obrednih žrtava ne dopire do Uzvišenog Allaha, jer On je neovisan, ali će do Plemenitog Allaha doprijeti vaša iskrenost i želja da zaslužite Njegovu naklonost. Sveznajući Allah potčinio vam je deve da biste Allaha veličali i Njemu se zahvaljivali, jer vas je na Pravi put uputio. Allahov Poslaniče, obraduj Allahu predane vjernike i dobročinitelje onim što će ih sretnim učiniti.
22:38Page 336
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٖ كَفُورٍ ٣٨
Indeed, Allāh defends those who have believed. Indeed, Allāh does not like everyone treacherous and ungrateful.
Zaista Allah brani čestite vjernike od neprijatnosti, spletki i neprijateljstva nevjernikā grešnika zločestih, jer Allah, džellešanuhu, ne voli vjerolomnost i negiranje blagodati.
22:39Page 337
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمۡ ظُلِمُواْۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصۡرِهِمۡ لَقَدِيرٌ ٣٩
Permission [to fight] has been given to those who are being fought,1 because they were wronged. And indeed, Allāh is competent to give them victory.
Sveznajući Allah dozvolio je borbu protiv onih koji ne vjeruju, tim prije jer se muslimanima činila nepravda. Uzvišeni je Allah moćan da pomogne vjernike protiv njihovih neprijatelja i bez njihove borbe, međutim, Njegova mudrost je u tome da iskuša vjernike sa borbom protiv nevjernika.
22:40Page 337
ٱلَّذِينَ أُخۡرِجُواْ مِن دِيَٰرِهِم بِغَيۡرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُۗ وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضٖ لَّهُدِّمَتۡ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٞ وَصَلَوَٰتٞ وَمَسَٰجِدُ يُذۡكَرُ فِيهَا ٱسۡمُ ٱللَّهِ كَثِيرٗاۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ٤٠
[They are] those who have been evicted from their homes without right - only because they say, "Our Lord is Allāh." And were it not that Allāh checks the people, some by means of others, there would have been demolished monasteries, churches, synagogues, and mosques in which the name of Allāh is much mentioned [i.e., praised]. And Allāh will surely support those who support Him [i.e., His cause]. Indeed, Allāh is Powerful and Exalted in Might.
Uzvišeni je Allah dozvolio borbu onima koji su sa svojih ognjišta prognani bez ikakve krivice, već samo zato što su govorili: “Gospodar naš je Allah, samo Njemu robujemo!” A da Svemogući Allah dozvolom borbe vjernicima ne suzbija njihove neprijatelje onda bi bili bi uništeni objekti u kojima se spominje Božije ime: manastiri i crkve, u kojima kršćani obavljaju obredoslovlja, te sinagoge, u kojima se jevreji mole Bogu, kao i džamije, koje su predviđene za obavljanje namaza i zikrullah. A ko se bori na Allahovu putu za vjeru Njegovu i Njegovog Poslanika, njemu će Allah pomoći i poštovanim ga učiniti, jer je Allah zaista silan i moćan, pa Mu se niko ne može suprotstaviti.
22:41Page 337
ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُواْ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَنَهَوۡاْ عَنِ ٱلۡمُنكَرِۗ وَلِلَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلۡأُمُورِ ٤١
[And they are] those who, if We give them authority in the land, establish prayer and give zakāh and enjoin what is right and forbid what is wrong. And to Allāh belongs the outcome of [all] matters.
Oni kojima je obećana pomoć, ustvari su ljudi koji kada dobiju vlast, obavljaju namaz na potpun način, daju zekat, izvršavaju obaveze i klone se zabrana. Allahu se sve vraća i On daje nagradu ili kaznu.
22:42Page 337
وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدۡ كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ وَعَادٞ وَثَمُودُ ٤٢
And if they deny you, [O Muḥammad] - so, before them, did the people of Noah and ʿAad and Thamūd deny [their prophets],
Poslaniče, budu li te tvoji sunarodnici lažnim smatrali, strpi se jer nisi prvi kojeg su njihovi narodi u laž ugonili – pa, i prijašnji su narodi lažnim smatrali svoje poslanike, Nuhov je narod poricao Nuha, narod Ada je u laž ugonio Huda a Semud Saliha, a.s.!
Osim spomenutih, poricali su ih kao poslanike i narod Ibrahimov i narod Lutov.
22:44Page 337
وَأَصۡحَٰبُ مَدۡيَنَۖ وَكُذِّبَ مُوسَىٰۖ فَأَمۡلَيۡتُ لِلۡكَٰفِرِينَ ثُمَّ أَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ ٤٤
And the inhabitants of Madyan. And Moses was denied, so I prolonged enjoyment for the disbelievers; then I seized them, and how [terrible] was My reproach.
Zatim su stanovnici Medjena poricali Šuajba, alejhis-selam, pa i Musa, alejhis-selam, proglašavan je lažnim od faraona i njegova naroda, ali je Allah, džellešanuhu, davao odgodu poricateljima te ih potom na muke stavio; i pogledaj kakva je bila Moja osuda njihovih hrđavih postupaka, i kako sam ih žestoko kaznio i sasvim uništio zbog njihova nevjerstva!
22:45Page 337
فَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٞ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَبِئۡرٖ مُّعَطَّلَةٖ وَقَصۡرٖ مَّشِيدٍ ٤٥
And how many a city did We destroy while it was committing wrong - so it is [now] fallen into ruin1 - and [how many] an abandoned well and [how many] a lofty palace.2
Mnogo je naselja Uzvišeni Allah uništio iz temelja zbog njihovog nevjerstva: kuće ostadoše puste, bunarevi zapušteni, visoki dvorci ostavljeni, koji poricatelje nisu mogli zaštititi od kazne; nigdje nikog i nigdje ništa, sve napušteno i zapušteno.
22:46Page 337
أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَتَكُونَ لَهُمۡ قُلُوبٞ يَعۡقِلُونَ بِهَآ أَوۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۖ فَإِنَّهَا لَا تَعۡمَى ٱلۡأَبۡصَٰرُ وَلَٰكِن تَعۡمَى ٱلۡقُلُوبُ ٱلَّتِي فِي ٱلصُّدُورِ ٤٦
So have they not traveled through the earth and have hearts by which to reason and ears by which to hear? For indeed, it is not eyes that are blinded, but blinded are the hearts which are within the breasts.
Zbog čega se krivovjerni širom svijeta ne zapute pa da, izvlačeći pouku i razmišljajući, vide staništa uništenih nevjerničkih naroda i da čuju o njima predanja!? Zapravo, nisu oči slijepe, već su slijepa srca, pa nemaju moć zapažanja kad dopadnu zablude i sumnje.
22:47Page 338
وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَن يُخۡلِفَ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥۚ وَإِنَّ يَوۡمًا عِندَ رَبِّكَ كَأَلۡفِ سَنَةٖ مِّمَّا تَعُدُّونَ ٤٧
And they urge you to hasten the punishment. But Allāh will never fail in His promise. And indeed, a day with your Lord is like a thousand years of those which you count.
Oni koji ne vjeruju, zbog neznanja, traže od tebe, Poslaniče, da ih što prije stigne Allahova kazna, na ovom svijetu, a kada su opomenuti, onda požuruju i ahiretsku kaznu. Allah neće iznevjeriti prijetnju Svoju da će uništiti bezbožnike, kazna će ih neizostavno stići. Ovosvjetska kazna desila se na Bedru, a dan onosvjetske patnje trajat će kao hiljadu godina, zbog onoga što ta patnja donosi.
22:48Page 338
وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَمۡلَيۡتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٞ ثُمَّ أَخَذۡتُهَا وَإِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ ٤٨
And for how many a city did I prolong enjoyment while it was committing wrong. Then I seized it, and to Me is the [final] destination.
Stanovnici mnogih naselja počinili su sebi nepravdu negirajući Allaha, pa im je Gospodar svjetova davao odgodu ne kaznivši ih, a to ih je obmanulo, nakon čega ih je Svemogući Allah potpuno uništavao iznenadnom kaznom; na onom svijetu bit će vraćeni Allahu pa će ih pozvati na odgovornost za ono što su radili i kazniti vječnom kaznom.
22:49Page 338
قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَآ أَنَا۠ لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٞ ٤٩
Say, "O people, I am only to you a clear warner."
Reci: "O ljudi, ja vas jasno opominjem, upozoravam i dostavljam vam objavu u kojoj je sve potanko i dovoljno objašnjeno!”
22:50Page 338
فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ ٥٠
And those who have believed and done righteous deeds - for them is forgiveness and noble provision.
Zato će iskrenim, čestitim vjernicima koji rade dobra djela, Allah, džellešanuhu, oprostiti grijehe, preći će preko njihovih hrđavih postupaka i dati im u džennetu prelijepu, blagoslovljenu opskrbu koje nikad neće nestati.
22:51Page 338
وَٱلَّذِينَ سَعَوۡاْ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مُعَٰجِزِينَ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ ٥١
But the ones who strove against Our verses, [seeking] to cause failure1 - those are the companions of Hellfire.
A oni koji se budu upinjali pokušavajući obezvrijediti i poreći Allahove ajete, smatrajući da će Allahu Uzvišenom umaći nekažnjeno – imat će strašnu kaznu u džehennemu, u kojem će uvijek biti.
22:52Page 338
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٖ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّآ إِذَا تَمَنَّىٰٓ أَلۡقَى ٱلشَّيۡطَٰنُ فِيٓ أُمۡنِيَّتِهِۦ فَيَنسَخُ ٱللَّهُ مَا يُلۡقِي ٱلشَّيۡطَٰنُ ثُمَّ يُحۡكِمُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ٥٢
And We did not send before you any messenger or prophet except that when he spoke [or recited], Satan threw into it [some misunderstanding]. But Allāh abolishes that which Satan throws in; then Allāh makes precise His verses.1 And Allāh is Knowing and Wise.
Mi nijednog poslanika ni vjerovjesnika prije tebe, o Poslaniče, nismo poslali a da ga nije, kad bi kazivao Allahovu objavu, šejtan salijetao nastojeći mu ubaciti nešto što bi ljudi mogli smatrati objavom. No, Milostivi Allah uklanjao bi šejtanovo došaptavanje i učvrstio bi Svoje ajete. Allah zaista zna šta je bilo i šta će biti, javnō i tajnō; s mudrošću je sve stvorio, propisao i odredio.
22:53Page 338
لِّيَجۡعَلَ مَا يُلۡقِي ٱلشَّيۡطَٰنُ فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ لَفِي شِقَاقِۭ بَعِيدٖ ٥٣
[That is] so He may make what Satan throws in [i.e., asserts] a trial for those within whose hearts is disease1 and those hard of heart. And indeed, the wrongdoers are in extreme dissension.
Uzvišeni Allah davao je šejtanu priliku da ometa učenje Vjerovjesnika upravo zato da bi to bilo iskušenje onima u čijim se srcima licemjerstvo i sumnja nalaze te nevjernicima, čija su srca okorjela, pa im ne koristi nikakvo kazivanje. Dvoličnjaci i nevjernici u stalnom su ratu, protivljenju i neprijateljstvu spram Allaha, džellešanuhu, i Njegovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. Oni su daleko od Prave staze.
22:54Page 338
وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤۡمِنُواْ بِهِۦ فَتُخۡبِتَ لَهُۥ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٥٤
And so those who were given knowledge may know that it is the truth from your Lord and [therefore] believe in it, and their hearts humbly submit to it. And indeed is Allāh the Guide of those who have believed to a straight path.
I zato da bi spoznali oni koji imaju korisno znanje, pomoću kojeg raspoznaju Pravi put i stranputicu, da je časni Kur’an, objava koju je Allah dao Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, istina u koju nema nikakve sumnje – eto, njima šejtan nema pristupa i njihovo se vjerovanje i bogobojaznost samo povećaju. Allah je Onaj Koji upućuje Svoje poslušne robove na Pravu stazu – islam, koji je odabrao između svih drugih vjera.
22:55Page 338
وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُ حَتَّىٰ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةً أَوۡ يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَقِيمٍ ٥٥
But those who disbelieve will not cease to be in doubt of it until the Hour comes upon them unexpectedly or there comes to them the punishment of a barren Day.1
Oni koji ne vjeruju u Allaha i Njegovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, neprestano će sumnjati u časni Kur’an, sve do Kijametskog dana, koji će im iznenada doći, zatičući ih na neistini, ili dok im ne dođe patnja u jednom strahotnom danu, kada im milost neće biti ukazana, čija strahota neće prestati i u kojem za njih neće biti nikakva dobra.
22:56Page 339
ٱلۡمُلۡكُ يَوۡمَئِذٖ لِّلَّهِ يَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ٥٦
[All] sovereignty that Day is for Allāh;1 He will judge between them. So they who believed and did righteous deeds will be in the Gardens of Pleasure.
Vlast i sud na Sudnjem danu pripadat će isključivo Silnom Allahu, Koji će donijeti presudu između vjernika i nevjernika. Presudit će svima po onome kako zaslužuju, a vjernike čestite uvest će u džennetske bašče uživanja u kojima će dovijeka ostati.
22:57Page 339
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا فَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ٥٧
And they who disbelieved and denied Our signs - for those there will be a humiliating punishment.
A nevjernike, koji poriču Allahovu jednoću i Resulullahovo, sallallahu alejhi ve sellem, poslanstvo, Svevišnji će Allah kazniti i iznad svega osramotiti u vatri džehennemskoj.
22:58Page 339
وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوٓاْ أَوۡ مَاتُواْ لَيَرۡزُقَنَّهُمُ ٱللَّهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ٥٨
And those who emigrated for the cause of Allāh and then were killed or died - Allāh will surely provide for them a good provision. And indeed, it is Allāh who is the best of providers.
Onima koji su se iselili na Allahovu putu, radi toga da ih nevjernici ne odvrate od vjere, pa zatim poginuli boreći se za islam ili pak umrli kao muslimani – Plemeniti će Allah sigurno podariti zanosnu, vječnu nagradu u džennetu, jer upravo Allah daje najbolju opskrbu.
22:59Page 339
لَيُدۡخِلَنَّهُم مُّدۡخَلٗا يَرۡضَوۡنَهُۥۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٞ ٥٩
He will surely cause them to enter an entrance with which they will be pleased, and indeed, Allāh is Knowing and Forbearing.
Allah će im dati mjesto s kojim će oni biti zadovoljni, a to su, ustvari, džennetska prebivališta. Allah zna njihove postupke i namjere, i On je blag, te ne žuri da ih kazni zbog propusta njihovih.
22:60Page 339
۞ ذَٰلِكَۖ وَمَنۡ عَاقَبَ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبَ بِهِۦ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيۡهِ لَيَنصُرَنَّهُ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٞ ٦٠
That [is so]. And whoever responds [to injustice] with the equivalent of that with which he was harmed and then is tyrannized - Allāh will surely aid him. Indeed, Allāh is Pardoning and Forgiving.1
Eto tako, Allah te je obavijestio o džennetskoj nagradi koju će dati onima koji su se iselili na Allahovom putu, i dozvoli obespravljenom, koji trpi nepravdu od zulumćara, da uzvrati istom mjerom; ako zulumćar opet učini nepravdu, Allah će obespravljenom zaista pružiti pomoć. Odista Allah briše grijehe vjenicima i oprašta grijehe pokajnicima.
22:61Page 339
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَأَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٞ ٦١
That1 is because Allāh causes the night to enter the day and causes the day to enter the night and because Allāh is Hearing and Seeing.
Eto tako je, a Allah, Onaj Koji je objavio ove propise pravedne, sve može učiniti pa i pomoći onome kome je nepravda učinjena. Jedan od pokazatelja Njegove moći i to je što su noć i dan nestalne dužine, jedno se nauštrb onog drugog povećava. Allah čuje sve riječi i vidi sva djela. On će svakom dati ono što je zaslužio.
22:62Page 339
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ هُوَ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ ٦٢
That is because Allāh is the True Reality, and that which they call upon other than Him is falsehood, and because Allāh is the Most High, the Grand.
To što Gospodar smjenjuje noć danom, a dan noću jest zato što nema istinskog božanstva osim Allaha, pa je robovanje Njemu istina, istina je i Njegovo obećanje kao i pomoć vjernicima, a robovanje svemu drugom neistina, koja nema osnove. Allah je Onaj Koji je uzvišen i Koji je iznad svih stvorenja, Svojim Bićem, savršenstvom i moći. Allah je Veliki, sve je u odnosu na Njega beznačajno.
22:63Page 339
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَتُصۡبِحُ ٱلۡأَرۡضُ مُخۡضَرَّةًۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٞ ٦٣
Do you not see that Allāh has sent down rain from the sky and the earth becomes green? Indeed, Allāh is Subtle1 and Aware.2
Zar ne vidiš da Allah s neba spušta kišu pa zemlja ozeleni i nikne na njoj raznovrsno divno bilje. Allah, džellešanuhu, predobar je prema Svojim stvorenjima jer daje kišu i rastinje na zemlji, i dobro je obaviješten o svemu onom što im je od koristi, i ništa Mu skriveno nije.
22:64Page 339
لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ٦٤
To Him belongs what is in the heavens and what is on the earth. And indeed, Allāh is the Free of need, the Praiseworthy.
Samo Allahu, jedinom Stvoritelju i Vladaru, pripada sve što se nalazi na nebesima i na Zemlji, On svime upravlja i sva su stvorenja definitivno u Njegovoj vlasti. Allah nije ni o kome ovisan, a sve što postoji ovisno je o Njemu. Allah je Onaj Koji je uvijek hvaljen.
22:65Page 340
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِأَمۡرِهِۦ وَيُمۡسِكُ ٱلسَّمَآءَ أَن تَقَعَ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ ٦٥
Do you not see that Allāh has subjected to you whatever is on the earth and the ships which run through the sea by His command? And He restrains the sky from falling upon the earth, unless by His permission. Indeed Allāh, to the people, is Kind and Merciful.
Zar ne vidiš, o Poslaniče, da je Milostivi Allah tebi i ljudima potčinio sve što postoji: životinje i materiju, da bi se time koristili, i da im je potčinio lađe da na njima, ploveći po moru, putuju iz mjesta u mjesto? Allah je Onaj Koji drži nebo da ne padne na Zemlju; a past će ako On to dopusti. Allah, džellešanuhu, blag je prema ljudima, pa im je potčinio ove Svoje blagodati premda oni čine nepravdu.
22:66Page 340
وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَحۡيَاكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ ٦٦
And He is the one who gave you life; then He causes you to die and then will [again] give you life. Indeed, mankind is ungrateful.
Allah je Onaj Koji vas je, o ljudi, iz ničeg stvorio, a zatim će vas, kad svakom dođe njegov smrtni čas, usmrtiti i naposlijetku će vas oživiti iz vaših kaburova te vas pozvati na odgovornost za djela koja ste na dunjaluku činili. Ali ipak, čovjek je veoma nezahvalan, poriče Allahove ajete obožavajući sa Njim nešto drugo, i negira Njegove očite blagodati.
22:67Page 340
لِّكُلِّ أُمَّةٖ جَعَلۡنَا مَنسَكًا هُمۡ نَاسِكُوهُۖ فَلَا يُنَٰزِعُنَّكَ فِي ٱلۡأَمۡرِۚ وَٱدۡعُ إِلَىٰ رَبِّكَۖ إِنَّكَ لَعَلَىٰ هُدٗى مُّسۡتَقِيمٖ ٦٧
For every [religious] community We have appointed rites which they perform. So, [O Muḥammad], let them [i.e., the disbelievers] not contend with you over the matter but invite [them] to your Lord. Indeed, you are upon straight guidance.
Svakoj vjerskoj zajednici propisali smo vjerozakon prema kojem se trebala vladati. Poslaniče, ne dozvoli, nikako, da se pripadnici drugih vjera s tobom raspravljaju o tvom šerijatu. Ti pozivaj svom Gospodaru jer ti si, uistinu, na Pravom putu, koji ne sadrži nikakve nedostatke, a oni su u zabludi.
22:68Page 340
وَإِن جَٰدَلُوكَ فَقُلِ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ ٦٨
And if they dispute with you, then say, "Allāh is most knowing of what you do.
Budu li s tobom, Poslaniče, bezbožnici vodili raspravu oko onog šta ti je objavljeno, nakon ukazivanja jasnog dokaza, sustegni se od rasprave i reci u vidu prijetnje: “Allah predobro zna šta vi radite, ništa mu ne možete od vaših djela sakriti, On će vam dati ono što ste zaslužili!”
22:69Page 340
ٱللَّهُ يَحۡكُمُ بَيۡنَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ ٦٩
Allāh will judge between you on the Day of Resurrection concerning that over which you used to differ."
Allah je jedini Onaj Koji će na Dan konačnog polaganja računa donijeti presudu između pravovjernih i krivovjernih u onome u čemu su se razilazili na dunjaluku po pitanju vjere.
22:70Page 340
أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ذَٰلِكَ فِي كِتَٰبٍۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ٧٠
Do you not know that Allāh knows what is in the heaven and earth? Indeed, that is in a Record.1 Indeed that, for Allāh, is easy.
Zar ne znaš, o Poslaniče, da Allah, džellešanuhu, obuhvata Svojim znanjem sve što se nalazi na nebesima i na Zemlji? To je sve zabilježeno u Levhi-mahfuzu, Ploči pomno čuvanoj. Znati sve to, za Allaha je odista lahko, nije Mu teško niti nemoguće.
22:71Page 340
وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَمَا لَيۡسَ لَهُم بِهِۦ عِلۡمٞۗ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٖ ٧١
And they worship besides Allāh that for which He has not sent down authority and that of which they have no knowledge. And there will not be for the wrongdoers any helper.
Međutim, oni koji ne vjeruju uporno se klanjaju lažnim božanstvima, a ne dragom Allahu, iznoseći laži na Njega. Naime, Allah, džellešanuhu, nije objavio da se može robovati lažnim božanstvima; višebošci nemaju nikakva znanja o svojim božanstvima, već s tim u vezi slijede svoje pretke, neznalice zalutale. A bezbožnici neće imati nikakva pomagača kad ih Allah, džellešanuhu, htjedne kazniti, niko ih neće moći izbaviti.
22:72Page 340
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡمُنكَرَۖ يَكَادُونَ يَسۡطُونَ بِٱلَّذِينَ يَتۡلُونَ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِنَاۗ قُلۡ أَفَأُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكُمُۚ ٱلنَّارُ وَعَدَهَا ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ٧٢
And when Our verses are recited to them as clear evidences, you recognize in the faces of those who disbelieve disapproval. They are almost on the verge of assaulting those who recite to them Our verses. Say, "Then shall I inform you of [what is] worse than that?1 [It is] the Fire which Allāh has promised those who disbelieve, and wretched is the destination."
A kad se nevjernicima kazuje veličanstveni Kur’an, na njihovim licima vidiš negodovanje i zlovolju – samo što, iz mržnje prema istini, ne kidišu na one koji im kazuju kur’anske ajete. Vjeronavjestitelju, obrati se nevjernicima: “Hoćete li da vas izvijestim o tome šta će vam biti mrže od slušanja istine? To je vatra džehennemska koju vam je Allah pripremio na ahiretu, a užasno će ona povratište biti!”
22:73Page 341
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٞ فَٱسۡتَمِعُواْ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخۡلُقُواْ ذُبَابٗا وَلَوِ ٱجۡتَمَعُواْ لَهُۥۖ وَإِن يَسۡلُبۡهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيۡـٔٗا لَّا يَسۡتَنقِذُوهُ مِنۡهُۚ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلۡمَطۡلُوبُ ٧٣
O people, an example is presented, so listen to it. Indeed, those you invoke besides Allāh will never create [as much as] a fly, even if they gathered together for it [i.e., that purpose]. And if the fly should steal from them a [tiny] thing, they could not recover it from him. Weak are the pursuer and pursued.1
O ljudi, Allah jedan primjer navodi, pa ga pomno poslušajte i o njemu razmislite: kad bi se vaša božanstva koja obožavate, a ne Allaha, džellešanuhu, sakupila radi toga da stvore mušicu, bezazleno stvorenje, ne bi je mogli stvoriti, pa zar su onda kadri stvoriti ono što je od mušice veće i složenije?! Vaša božanstva nisu u stanju izbaviti od mušice ono što im ona ugrabi, i to je upravo krajnja nemoć; vaši bogovi i mušica podjednako su nemoćni, pa na osnovu čega robujete bespomoćnim i nemoćnim kipovima?!
22:74Page 341
مَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ٧٤
They have not appraised Allāh with true appraisal.1 Indeed, Allāh is Powerful and Exalted in Might.
Oni ne veličaju Allaha onoliko koliko On zaslužuje, dok pored Njega obožavaju Njegova stvorenja. Allah je, doista, snažan, a pokazatelj te snage je stvaranje nebesa, Zemlje i onoga što je među njima. On je silan i niko Ga ne može nadvladati, za razliku od kumira koji su slabi i ništa ne mogu stvoriti.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences