Al-Mukhtasar · Tafsir · in Bosnian
Ali 'Imran 3:73–149
3:73Page 59
وَلَا تُؤۡمِنُوٓاْ إِلَّا لِمَن تَبِعَ دِينَكُمۡ قُلۡ إِنَّ ٱلۡهُدَىٰ هُدَى ٱللَّهِ أَن يُؤۡتَىٰٓ أَحَدٞ مِّثۡلَ مَآ أُوتِيتُمۡ أَوۡ يُحَآجُّوكُمۡ عِندَ رَبِّكُمۡۗ قُلۡ إِنَّ ٱلۡفَضۡلَ بِيَدِ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ ٧٣
And do not trust except those who follow your religion." Say, "Indeed, the [true] guidance is the guidance of Allāh. [Do you fear] lest someone be given [knowledge] like you were given or that they would [thereby] argue with you before your Lord?" Say, "Indeed, [all] bounty is in the hand1 of Allāh - He grants it to whom He wills. And Allāh is all-Encompassing and Wise."
Oni, također, govore: "I nemojte vjerovati osim onome ko slijedi vašu vjeru." Reci, o Poslaniče: "Uputa ka istini je Allahova uputa, a ne vaše poricanje i prkošenje koje praktikujete jer se bojite da neko ima počast koja je vama bila data, ili zato što se bojite da neko ima dokaz protiv vas kod vašeg Gospodara ako potvrdite istinitost onoga što je njima objavljeno. I reci Vjerovjesniče: "Vrijednost i počast su u Allahovim rukama, daje ih onim robovima kojima On hoće, i nisu rezervisani samo
za jedan narod. Allah je obilato darežljiv, i zna ko zaslužuje Njegovu počast i Njegove blagodati."
3:74Page 59
يَخۡتَصُّ بِرَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ ٧٤
He selects for His mercy whom He wills. And Allāh is the possessor of great bounty.
Allah svoju milost daruje kome On hoće od stvorenja, pa neke počasti uputom, vjerovjesništvom i raznim drugim darovima. Allah je obilato darežljiv, Njegovo darivanje je veličanstveno i bez granica.
3:75Page 59
۞ وَمِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ مَنۡ إِن تَأۡمَنۡهُ بِقِنطَارٖ يُؤَدِّهِۦٓ إِلَيۡكَ وَمِنۡهُم مَّنۡ إِن تَأۡمَنۡهُ بِدِينَارٖ لَّا يُؤَدِّهِۦٓ إِلَيۡكَ إِلَّا مَا دُمۡتَ عَلَيۡهِ قَآئِمٗاۗ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُواْ لَيۡسَ عَلَيۡنَا فِي ٱلۡأُمِّيِّـۧنَ سَبِيلٞ وَيَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ٧٥
And among the People of the Scripture is he who, if you entrust him with a great amount [of wealth], he will return it to you. And among them is he who, if you entrust him with a [single] coin, he will not return it to you unless you are constantly standing over him [demanding it]. That is because they say, "There is no blame upon us concerning the unlearned."1 And they speak untruth about Allāh while they know [it].
Među onima kojima je data Knjiga ima onih kojima ako povjeriš puno imetka, on će ti ga pošteno vratiti, a ima i onih kojima ako povjeriš malo imetka, neće ti ga vratiti osim ako budeš uporno tražio i s njim se parničio. To je zato što oni smatraju da im je sve dozvoljeno što rade Arapima, u šta spada i uzimanje njihovog imetka, jer smatraju da je Allah njima to učinio dozvoljenim. Govore takvu laž iako znaju da time potvaraju Allaha.
3:76Page 59
بَلَىٰۚ مَنۡ أَوۡفَىٰ بِعَهۡدِهِۦ وَٱتَّقَىٰ فَإِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَّقِينَ ٧٦
But yes, whoever fulfills his commitment and fears Allāh - then indeed, Allāh loves those who fear Him.
Nije onako kako oni misle, već imaju grijeh. Ko ispuni svoj zavjet dat Allahu, prije svega vjerovanje u Njega i Njegove poslanike, i ispuni svoj zavjet prema ljudima, pa čuva njihove emanete i vraća im povjereno, i boji se Allaha čineći ono što mu je naređeno i kloneći se onoga što mu je zabranjeno – Allah, doista, voli bogobojazne i nagradit će ih najljepšom nagradom za to.
3:77Page 59
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَشۡتَرُونَ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ وَأَيۡمَٰنِهِمۡ ثَمَنٗا قَلِيلًا أُوْلَٰٓئِكَ لَا خَلَٰقَ لَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ وَلَا يَنظُرُ إِلَيۡهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٧٧
Indeed, those who exchange the covenant of Allāh and their [own] oaths for a small price will have no share in the Hereafter, and Allāh will not speak to them or look at them on the Day of Resurrection, nor will He purify them; and they will have a painful punishment.
Oni koji zamjenjuju Allahovu oporuku slijeđenja onoga što je objavljeno u Njegovoj knjizi i onoga sa čim je poslao Svoje poslanike, za prolazni ovosvjetski užitak, i to nakon što su čvrst zavjet Allahu dali da će je poštovati, neće na onome svijetu naći nikakva dobra; Allah im se neće obratiti nečim što bi ih obradovalo, niti će ih pogledati pogledom milosti na Sudnjem danu, niti će ih očistiti od prljavština njihovih grijeha i nevjerstva, njih čeka bolna patnja.
3:78Page 60
وَإِنَّ مِنۡهُمۡ لَفَرِيقٗا يَلۡوُۥنَ أَلۡسِنَتَهُم بِٱلۡكِتَٰبِ لِتَحۡسَبُوهُ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَمَا هُوَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَمَا هُوَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۖ وَيَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ٧٨
And indeed, there is among them a party who alter the Scripture with their tongues so you may think it is from the Scripture, but it is not from the Scripture. And they say, "This is from Allāh," but it is not from Allāh. And they speak untruth about Allāh while they know.
Ima skupina jevreja koja izgovara nešto što nije od Tevrata kako biste pomislili da time uče Tevrat, ali to je samo njihova laž i potvora na Allaha. Oni govore: "Ovo što čitamo je od Allaha", a ono nije od Allaha. Oni svjesno lažu na Allaha i Njegove poslanike.
3:79Page 60
مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُؤۡتِيَهُ ٱللَّهُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحُكۡمَ وَٱلنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُواْ عِبَادٗا لِّي مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَٰكِن كُونُواْ رَبَّٰنِيِّـۧنَ بِمَا كُنتُمۡ تُعَلِّمُونَ ٱلۡكِتَٰبَ وَبِمَا كُنتُمۡ تَدۡرُسُونَ ٧٩
It is not for a human [prophet]1 that Allāh should give him the Scripture2 and authority and prophethood and then he would say to the people, "Be servants to me rather than Allāh," but [instead, he would say], "Be pious scholars of the Lord because of what you have taught of the Scripture and because of what you have studied."
Nije primjereno čovjeku da mu Allah objavi Knjigu, podari znanje i razumijevanje i učini ga vjerovjesnikom, a da on nakon toga govori ljudima: "Budite moji, a ne Allahovi, robovi." Naprotiv, takav govori ljudima: "Budite učeni koji rade po znanju, odgajajte ljude i popravljajte njihovo stanje, jer vi učite i razumijete Božiju knjigu i njoj podučavate ljude."
3:80Page 60
وَلَا يَأۡمُرَكُمۡ أَن تَتَّخِذُواْ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ أَرۡبَابًاۚ أَيَأۡمُرُكُم بِٱلۡكُفۡرِ بَعۡدَ إِذۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ ٨٠
Nor could he order you to take the angels and prophets as lords. Would he order you to disbelief after you had been Muslims?
Također, ne dolikuje vjerovjesniku da vam naređuje da uzimate meleke i vjerovjesnike za gospodare koje obožavate pored Allaha. Zar da vam vjerovjesnik naredi nevjerstvo u Allaha nakon što ste Mu se predali i pokorili?
3:81Page 60
وَإِذۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ لَمَآ ءَاتَيۡتُكُم مِّن كِتَٰبٖ وَحِكۡمَةٖ ثُمَّ جَآءَكُمۡ رَسُولٞ مُّصَدِّقٞ لِّمَا مَعَكُمۡ لَتُؤۡمِنُنَّ بِهِۦ وَلَتَنصُرُنَّهُۥۚ قَالَ ءَأَقۡرَرۡتُمۡ وَأَخَذۡتُمۡ عَلَىٰ ذَٰلِكُمۡ إِصۡرِيۖ قَالُوٓاْ أَقۡرَرۡنَاۚ قَالَ فَٱشۡهَدُواْ وَأَنَا۠ مَعَكُم مِّنَ ٱلشَّٰهِدِينَ ٨١
And [recall, O People of the Scripture], when Allāh took the covenant of the prophets, [saying], "Whatever I give you of the Scripture and wisdom and then there comes to you a messenger confirming what is with you, you [must] believe in him and support him." [Allāh] said, "Have you acknowledged and taken upon that My commitment?"1 They said, "We have acknowledged it." He said, "Then bear witness, and I am with you among the witnesses."
O Poslaniče, spomeni kad je Uzvišeni Allah uzeo čvrst zavjet od vjerovjesnika rekavši: "Koliko god da sam vam knjiga objavio i mudrosti vas podučio, i koliko god da neko od vas dostigne visok stepen, ako vam dođe Moj poslanik, Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, koji potvrđuje knjige i mudrost koji su vama objavljeni, vi ćete povjerovati u objavu sa kojom on dođe, pomoći ćete ga i slijedit ćete ga. Da li potvrđujete to, o vjerovjesnici, i da li čvrst zavjet dajete za to?" Oni su rekli: "Potvrđujemo." Allah reče: "Budite svjedoci nad vama samima i nad vašim narodima, a i Ja sam nad svima vama svjedok."
3:82Page 60
فَمَن تَوَلَّىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ٨٢
And whoever turned away after that - they were the defiantly disobedient.
Ko se okrene od ovog pritvrđenog zavjeta kojem svjedoče Allah i Njegovi poslanici – takvi su izašli iz Allahove vjere i pokornosti Njemu.
3:83Page 60
أَفَغَيۡرَ دِينِ ٱللَّهِ يَبۡغُونَ وَلَهُۥٓ أَسۡلَمَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ طَوۡعٗا وَكَرۡهٗا وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُونَ ٨٣
So is it other than the religion of Allāh they desire, while to Him have submitted [all] those within the heavens and earth, willingly or by compulsion, and to Him they will be returned?
Zar pored Allahove vjere koju je On odabrao za Svoje robove, a to je islam, ovi nevjernici žele neku drugu? Njemu se pokorava sve na nebesima i na Zemlji, bilo milom, poput vjernika, ili silom, poput nevjernika, i Njemu će se sva stvorenja vratiti na Sudnjem danu radi obračuna i dobijanja naknade.
3:84Page 61
قُلۡ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ عَلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطِ وَمَآ أُوتِيَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمۡ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدٖ مِّنۡهُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ ٨٤
Say, "We have believed in Allāh and in what was revealed to us and what was revealed to Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob, and the Descendants [al-Asbāṭ], and in what was given to Moses and Jesus and to the prophets from their Lord. We make no distinction between any of them, and we are Muslims [submitting] to Him."
O Poslaniče, reci: "Vjerujemo da je samo Allah istinski bog, Njemu se pokoravamo i vjerujemo u Njegovu objavu koju je poslao nama, kao i u objavu koju je poslao Ibrahimu, Ismailu, Ishaku, Jakubu, vjerovjesnicima među Jakubovim potomcima, Musau, Isau i svim vjerovjesnicima. Ne pravimo razliku među njima u vjerovanju, pa da u neke vjerujemo, a u neke ne vjerujemo. Mi smo Allahu Jedinom predani i potpuno pokorni."
3:85Page 61
وَمَن يَبۡتَغِ غَيۡرَ ٱلۡإِسۡلَٰمِ دِينٗا فَلَن يُقۡبَلَ مِنۡهُ وَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٨٥
And whoever desires other than Islām as religion - never will it be accepted from him, and he, in the Hereafter, will be among the losers.
Ko bude tražio neku drugu vjeru mimo islama kojim je Allah zadovoljan, Allah je neće prihvatiti od njega, i takav će na ahiretu biti pravi gubitnik, jer će biti stanovnik Vatre.
3:86Page 61
كَيۡفَ يَهۡدِي ٱللَّهُ قَوۡمٗا كَفَرُواْ بَعۡدَ إِيمَٰنِهِمۡ وَشَهِدُوٓاْ أَنَّ ٱلرَّسُولَ حَقّٞ وَجَآءَهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٨٦
How shall Allāh guide a people who disbelieved after their belief and had witnessed that the Messenger is true and clear signs had come to them? And Allāh does not guide the wrongdoing people.
Kako da Allah uputi ljude koji su vjerovali a zatim uznevjerovali u Allaha i objavu sa kojom je došao Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, a došli su im jasni dokazi istinitosti njegove objave? Allah u vjeru ne upućuje nepravednike, koji sami biraju zabludu umjesto upute.
3:87Page 61
أُوْلَٰٓئِكَ جَزَآؤُهُمۡ أَنَّ عَلَيۡهِمۡ لَعۡنَةَ ٱللَّهِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ ٨٧
Those - their recompense will be that upon them is the curse of Allāh and the angels and the people, all together,
Kazna takvim nepravednicima, koji odabraše zabludu, jest da se na njih spusti prokletstvo Allaha Uzvišenog, meleka i svih ljudi. Oni su udaljeni i otjerani od Allahove milosti.
3:88Page 61
خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ ٨٨
Abiding eternally therein. The punishment will not be lightened for them, nor will they be reprieved,
Vječno će biti u Vatri, neće iz nje izaći niti će im se patnja umanjiti, niti će im biti dat dodatni rok da se pokaju.
3:89Page 61
إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ٨٩
Except for those who repent after that1 and correct themselves. For indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
Osim onih koji se povrate Allahu nakon nevjerstva i zuluma, i koji poprave svoja djela. Allah puno prašta onima koji se kaju, i milostiv je prema Njima.
3:90Page 61
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بَعۡدَ إِيمَٰنِهِمۡ ثُمَّ ٱزۡدَادُواْ كُفۡرٗا لَّن تُقۡبَلَ تَوۡبَتُهُمۡ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلضَّآلُّونَ ٩٠
Indeed, those who disbelieve [i.e., reject the message] after their belief and then increase in disbelief - never will their [claimed] repentance be accepted, and they are the ones astray.
Onima koji uznevjeruju nakon vjerovanja i ustraju na svom nevjerstvu do smrti, Allah neće prihvatiti pokajanje kad im smrt dođe, jer je tada prekasno. Takvi su skrenuli sa Pravog puta, koji vodi Allahu Uzvišenom.
3:91Page 61
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَمَاتُواْ وَهُمۡ كُفَّارٞ فَلَن يُقۡبَلَ مِنۡ أَحَدِهِم مِّلۡءُ ٱلۡأَرۡضِ ذَهَبٗا وَلَوِ ٱفۡتَدَىٰ بِهِۦٓۗ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ ٩١
Indeed, those who disbelieve and die while they are disbelievers - never would the [whole] capacity of the earth in gold be accepted from one of them if he would [seek to] ransom himself with it. For those there will be a painful punishment, and they will have no helpers.
Oni koji ne vjeruju i umru na svom nevjerstvu neće se moći osloboditi od Vatre čak i kada bi udijelili zlata težine cijele Zemlje. Takve čeka bolna patnja i niko im neće pomoći na Sudnjem danu, niti od njih kaznu odagnati.
3:92Page 62
لَن تَنَالُواْ ٱلۡبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيۡءٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٞ ٩٢
Never will you attain the good [reward]1 until you spend [in the way of Allāh] from that which you love. And whatever you spend - indeed, Allāh is Knowing of it.
O vjernici, nećete postići nagradu i stepene dobročinitelja sve dok ne budete udjeljivali na Allahovom putu onaj imetak koji volite. Koliko god da udijelite, malo ili mnogo, Allah zna vaše namjere i vaša djela i svakog će obračunati za njegovo djelo.
3:93Page 62
۞ كُلُّ ٱلطَّعَامِ كَانَ حِلّٗا لِّبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسۡرَٰٓءِيلُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦ مِن قَبۡلِ أَن تُنَزَّلَ ٱلتَّوۡرَىٰةُۚ قُلۡ فَأۡتُواْ بِٱلتَّوۡرَىٰةِ فَٱتۡلُوهَآ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٩٣
All food was lawful to the Children of Israel except what Israel [i.e., Jacob] had made unlawful to himself before the Torah was revealed. Say, [O Muḥammad], "So bring the Torah and recite it, if you should be truthful."
Sve vrste lijepe hrane su bile halal Israelićanima osim onoga što je Jakub, alejhis-selam, sebi zabranio prije nego je objavljen Tevrat. Ta zabrana nije došla u Tevratu, kako jevreji misle. Reci im, o Vjerovjesniče: "Donesite Tevrat i čitajte ga ako istinu govorite." Oni su time zbunjeni, i nisu donijeli Tevrat. To je primjer lažnog pripisivanja nečega Tevratu od strane jevreja i iskrivljavanja sadržaja Tevrata.
3:94Page 62
فَمَنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ٩٤
And whoever invents about Allāh untruth after that - then those are [truly] the wrongdoers.
Ko slaže na Allaha nakon što mu je dokaz postao jasan, i ustvrdi da je Jakub, alejhis-selam, sebi zabranio nešto bez Allahove dozvole, takvi su nepravdu sebi učinili ostavljanjem istine nakon što im je postala jasna.
3:95Page 62
قُلۡ صَدَقَ ٱللَّهُۗ فَٱتَّبِعُواْ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ٩٥
Say, "Allāh has told the truth. So follow the religion of Abraham, inclining toward truth; and he was not of the polytheists."1
O Vjerovjesniče, reci: "Uzvišeni Allah je rekao istinu obavještavajući nas o Jakubu, alejhis-selam, i istina je sve što Allah objavljuje i propisuje. Slijedite Ibrahimovu vjeru, a on je, uistinu, bio daleko od svake vjere mimo islama, i Allahu nije pripisivao sudruga ni u čemu."
3:96Page 62
إِنَّ أَوَّلَ بَيۡتٖ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكٗا وَهُدٗى لِّلۡعَٰلَمِينَ ٩٦
Indeed, the first House [of worship] established for mankind was that at Bakkah [i.e., Makkah] - blessed and a guidance for the worlds.
Prva bogomolja koja je napravljena na Zemlji za sve ljude, kako bi u njoj obožavali Allaha, jest Allahov sveti hram u Mekki. To je blagoslovljena kuća, ispunjena vjerskim i dunjalučkim koristima, i u njoj je uputa svim svjetovima.
3:97Page 62
فِيهِ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ مَّقَامُ إِبۡرَٰهِيمَۖ وَمَن دَخَلَهُۥ كَانَ ءَامِنٗاۗ وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلۡبَيۡتِ مَنِ ٱسۡتَطَاعَ إِلَيۡهِ سَبِيلٗاۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٩٧
In it are clear signs [such as] the standing place of Abraham. And whoever enters it [i.e., the Ḥaram] shall be safe. And [due] to Allāh from the people is a pilgrimage to the House - for whoever is able to find thereto a way. But whoever disbelieves [i.e., refuses] - then indeed, Allāh is free from need of the worlds.1
U ovoj kući su znamenja očevidna koja ukazuju na njen status i vrijednost, poput obreda hadža i umre, i poput kamena na koji se Ibrahim, alejhis-selam, popeo kada je htio podići zid Kabe, i poput zaštite svakog ko uđe u Kabu plašeći se za sebe, i tu mu niko ne smije nauditi. Allah je obavezao ljude koji su u mogućnosti da se usmjere ka Kabi radi obavljanja hadža. Ko porekne obaveznost hadža – pa, Allah je neovisan o nevjernicima i o svim svjetovima.
3:98Page 62
قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لِمَ تَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَٱللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا تَعۡمَلُونَ ٩٨
Say, "O People of the Scripture, why do you disbelieve in the verses of Allāh while Allāh is Witness over what you do?"
Vjerovjesniče, reci: "O jevreji i kršćani, vi kojima je data Knjiga, zašto poričete dokaze koji ukazuju na istinitost Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, u šta spadaju i dokazi koji su spomenuti u Tevratu i Indžilu? Allah dobro zna to što radite i kaznit će vas za to."
3:99Page 62
قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لِمَ تَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ تَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَأَنتُمۡ شُهَدَآءُۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ ٩٩
Say, "O People of the Scripture, why do you avert from the way of Allāh those who believe, seeking to make it [seem] deviant, while you are witnesses [to the truth]? And Allāh is not unaware of what you do."
Reci, Vjerovjesniče: "O jevreji i kršćani, vi kojima je data Knjiga, zašto vjernike odvraćate od Allahove vjere, želeći je iskriviti, i želeći njene sljedbenike u zabludu odvesti, a vi ste svjedoci da je ova vjera istina i da potvrđuje ono što je objavljeno u knjigama koje su vama poslate? Allah ne zanemaruje vaše nevjerstvo i odvraćanje od Njegovog puta, i obračunat će vas za to!"
3:100Page 62
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تُطِيعُواْ فَرِيقٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَرُدُّوكُم بَعۡدَ إِيمَٰنِكُمۡ كَٰفِرِينَ ١٠٠
O you who have believed, if you obey a party of those who were given the Scripture, they would turn you back, after your belief, [to being] unbelievers.
O vi koji vjerujete u Allaha i slijedite Njegovog Poslanika, ako se pokorite jednoj skupini onih kojima je data Knjiga, skupini jevreja i kršćana, u onome što govore, i ako prihvatite njihovo mišljenje, oni će vas iz vjerovanja vratiti u nevjerstvo, zbog zavisti i zablude koji su pri njima.
3:101Page 63
وَكَيۡفَ تَكۡفُرُونَ وَأَنتُمۡ تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ وَفِيكُمۡ رَسُولُهُۥۗ وَمَن يَعۡتَصِم بِٱللَّهِ فَقَدۡ هُدِيَ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ١٠١
And how could you disbelieve while to you are being recited the verses of Allāh and among you is His Messenger? And whoever holds firmly to Allāh1 has [indeed] been guided to a straight path.
Kako da ne vjerujete u Allaha nakon što ste vjerovali, premda imate najveći razlog da budete čvrsti u vjerovanju? Taj razlog su Allahovi ajeti koji vam se citiraju, i Allahov poslanik Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, koji vam ih objašnjava. Ko se bude držao Allahove knjige i sunneta Njegovog Poslanika, takvog je Allah uputio na Pravi put, na put na kojem nema devijacija i skretanja.
3:102Page 63
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِۦ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ ١٠٢
O you who have believed, fear Allāh as He should be feared and do not die except as Muslims [in submission to Him].
O vi koji vjerujete u Allaha i slijedite Njegovog Poslanika, istinski se bojte svog Gospodara činjenjem onoga što vam je naredio i klonjenjem onoga što vam je zabranio, budite Mu zahvalni na blagodatima, i do smrti budite privrženi vjeri.
3:103Page 63
وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ جَمِيعٗا وَلَا تَفَرَّقُواْۚ وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ كُنتُمۡ أَعۡدَآءٗ فَأَلَّفَ بَيۡنَ قُلُوبِكُمۡ فَأَصۡبَحۡتُم بِنِعۡمَتِهِۦٓ إِخۡوَٰنٗا وَكُنتُمۡ عَلَىٰ شَفَا حُفۡرَةٖ مِّنَ ٱلنَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنۡهَاۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَهۡتَدُونَ ١٠٣
And hold firmly to the rope1 of Allāh all together and do not become divided. And remember the favor of Allāh upon you - when you were enemies and He brought your hearts together and you became, by His favor, brothers. And you were on the edge of a pit of the Fire, and He saved you from it. Thus does Allāh make clear to you His verses that you may be guided.
O vjernici, držite se Kur'ana i sunneta i nemojte činiti ono što će vas rasparčati. Sjetite se Allahove blagodati prema vama koju vam je podario kada ste bili neprijatelji prije islama i kada ste ratovali jedni protiv drugih zbog najmanjih povoda, pa vam je On srca ujedinio islamom i Njegovom blagodati ste postali braća u vjeri, milostivi jedni prema drugima, savjetujući jedni druge. Prije toga ste umalo završili u džehennemu zbog vašeg nevjerstva, pa vas je Allah spasio džehennema uputivši vas u islam i vjerovanje. Kao što vam je Allah ovo objasnio, objašnjava vam i ono što je dobro za vas i na dunjaluku i na ahiretu, kako biste išli Pravim putem.
3:104Page 63
وَلۡتَكُن مِّنكُمۡ أُمَّةٞ يَدۡعُونَ إِلَى ٱلۡخَيۡرِ وَيَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِۚ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ١٠٤
And let there be [arising] from you a nation inviting to [all that is] good, enjoining what is right and forbidding what is wrong,1 and those will be the successful.
O vjernici, neka među vama bude skupina koja će pozivati na svako dobro koje Allah voli, kojeg je propisao šerijat i na čiju je ljepotu ukazao razum, i koji će odvraćati od zla, kojeg je zabranio šerijat i na čiju je ružnoću ukazao razum. Oni koji to budu činili postići će najveću pobjedu i na dunjaluku i na ahiretu.
3:105Page 63
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَٱخۡتَلَفُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُۚ وَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ ١٠٥
And do not be like the ones who became divided and differed after the clear proofs had come to them. And those will have a great punishment
O vjernici, nemojte biti poput onih kojima je data Knjiga pa su se rasparčali i postali stranke i skupine, i u vjeri se razišli nakon što su im jasni ajeti od Allaha došli! Takve čeka bolna patnja od Allaha.
3:106Page 63
يَوۡمَ تَبۡيَضُّ وُجُوهٞ وَتَسۡوَدُّ وُجُوهٞۚ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱسۡوَدَّتۡ وُجُوهُهُمۡ أَكَفَرۡتُم بَعۡدَ إِيمَٰنِكُمۡ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ ١٠٦
On the Day [some] faces will turn white and [some] faces will turn black. As for those whose faces turn black, [to them it will be said], "Did you disbelieve [i.e., reject faith] after your belief? Then taste the punishment for what you used to reject."
Ova velika kazna na Sudnjem danu zadesit će nevjernike, na danu kada pobijele lica vjernika od radosti i sreće, a pocrne lica nevjernika od tuge i žalosti. Oni kojima lica pocrne na tom velikom danu, reći će im se: "Zar ste uznevjerovali u Allahovu jednoću i u zavjet koji ste Mu dali da Mu nećete sudruga pridruživati, a prije toga ste ga potvrdili? Osjetite Allahovu kaznu koju vam je pripremio zbog vašeg nevjerstva."
3:107Page 63
وَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱبۡيَضَّتۡ وُجُوهُهُمۡ فَفِي رَحۡمَةِ ٱللَّهِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ١٠٧
But as for those whose faces turn white, [they will be] within the mercy of Allāh. They will abide therein eternally.
A oni čija lica pobijele džennetska uživanja će postići, u kojima će vječno ostati; ta uživanja nikada neće prestati.
3:108Page 63
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱللَّهِ نَتۡلُوهَا عَلَيۡكَ بِٱلۡحَقِّۗ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلۡمٗا لِّلۡعَٰلَمِينَ ١٠٨
These are the verses of Allāh. We recite them to you, [O Muḥammad], in truth; and Allāh wants no injustice to the worlds [i.e., His creatures].
Mi ti ove ajete kazujemo, o Vjerovjesniče, ajete koji sadrže Allahova obećanja i Allahove prijetnje, koji sadrže istinite obavijesti i pravedne propise. Allah nikome ne želi nepravdu učiniti i nikog ne kažnjava osim onim što je sam zaradio.
3:109Page 64
وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ١٠٩
To Allāh belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. And to Allāh will [all] matters be returned.
Allahu Jedinom pripada sve što je na nebesima i na Zemlji. On sve stvara i određuje, i Njemu, Uzvišenom, sve će se vratiti, pa će svakog obračunati za ono što je radio.
3:110Page 64
كُنتُمۡ خَيۡرَ أُمَّةٍ أُخۡرِجَتۡ لِلنَّاسِ تَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَتَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَتُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِۗ وَلَوۡ ءَامَنَ أَهۡلُ ٱلۡكِتَٰبِ لَكَانَ خَيۡرٗا لَّهُمۚ مِّنۡهُمُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ١١٠
You are the best nation produced [as an example] for mankind. You enjoin what is right and forbid what is wrong and believe in Allāh. If only the People of the Scripture had believed, it would have been better for them. Among them are believers, but most of them are defiantly disobedient.
O umete Muhammedov, vi ste najbolji umet koji se ikada pojavio! Najbolji ste u svom vjerovanju i svojim djelima, najkorisniji ste ljudima; vi naređujete dobro, koje je propisao šerijat i na čiju ljepotu je ukazao razum, i zabranjujete zlo, koje je zabranio šerijat i na čiju ružnoću je ukazao razum, i čvrsto vjerujete u Allaha i to vjerovanje potvrđujete djelima. Kada bi jevreji i kršćani, kojima je data Knjiga, povjerovali u Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, to bi bilo bolje za njihov dunjaluk i njihov ahiret. Mali broj njih je povjerovao u ono sa čim je došao Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, dok je većina ostala van okvira Allahove vjere i Allahovog zakona.
3:111Page 64
لَن يَضُرُّوكُمۡ إِلَّآ أَذٗىۖ وَإِن يُقَٰتِلُوكُمۡ يُوَلُّوكُمُ ٱلۡأَدۡبَارَ ثُمَّ لَا يُنصَرُونَ ١١١
They will not harm you except for [some] annoyance. And if they fight you, they will show you their backs [i.e., retreat]; then they will not be aided.
Koliko god vam oni bili žestoki neprijatelji, neće vam nauditi u vjeri i životima, već će vas samo uznemirevati svojim jezicima, napadajući vašu vjeru, ismijavajući vas i tome slično. Ako se budu borili protiv vas, pobjeći će pred vama poraženi, i nikada neće biti pomognuti protiv vas.
3:112Page 64
ضُرِبَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلذِّلَّةُ أَيۡنَ مَا ثُقِفُوٓاْ إِلَّا بِحَبۡلٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَحَبۡلٖ مِّنَ ٱلنَّاسِ وَبَآءُو بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَضُرِبَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلۡمَسۡكَنَةُۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَانُواْ يَكۡفُرُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَيَقۡتُلُونَ ٱلۡأَنۢبِيَآءَ بِغَيۡرِ حَقّٖۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ ١١٢
They have been put under humiliation [by Allāh] wherever they are overtaken, except for a rope [i.e., covenant] from Allāh and a rope [i.e., treaty] from the people [i.e., the Muslims].1 And they have drawn upon themselves anger from Allāh and have been put under destitution. That is because they disbelieved in [i.e., rejected] the verses of Allāh and killed the prophets without right. That is because they disobeyed and [habitually] transgressed.
Na njih je spušteno poniženje gdje god se nalazili, i nisu sigurni osim ako su pod zaštitom Allahovom i zaštitom drugih ljudi. Oni su zaslužili Allahovu srdžbu, i obavijeni su siromaštvom i bijedom. Sve to je zato što nisu vjerovali u Allahove ajete i što su nepravedno ubijali vjerovjesnike, i zato što su Allahu bili nepokorni i granice Njegove prelazili.
3:113Page 64
۞ لَيۡسُواْ سَوَآءٗۗ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ أُمَّةٞ قَآئِمَةٞ يَتۡلُونَ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ ءَانَآءَ ٱلَّيۡلِ وَهُمۡ يَسۡجُدُونَ ١١٣
They are not [all] the same; among the People of the Scripture is a community1 standing [in obedience], reciting the verses of Allāh during periods of the night and prostrating [in prayer].
Nisu isti svi oni kojima je data Knjiga; među njima ima skupina koja je ustrajna na Allahovoj vjeri, koja radi ono što je Allah naredio i kloni se onoga što je zabranio, koji uče Allahove ajete tokom noći i klanjaju se Allahu. Ta skupina je bila prije poslanstva Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, a ko je od njih doživio poslanstvo Muhammedovo taj je primio islam.
3:114Page 64
يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَيَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ١١٤
They believe in Allāh and the Last Day, and they enjoin what is right and forbid what is wrong and hasten to good deeds. And those are among the righteous.
Oni čvrsto vjeruju u Allaha i Sudnji dan, zabranjuju zlo i žure da učine dobro. Koriste posebno vrijedna vremena za činjenje dobrih djela. Takvi su Allahovi dobri robovi koji imaju lijepe namjere i lijepa djela.
3:115Page 64
وَمَا يَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَلَن يُكۡفَرُوهُۗ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلۡمُتَّقِينَ ١١٥
And whatever good they do - never will it be denied them. And Allāh is Knowing of the righteous.
Šta god ovakvi urade od dobra, bilo malo ili veliko, neće im biti umanjena nagrada. Allah zna bogobojazne koji rade ono što im je On naredio i klone se onoga što im je zabranio, i On će ih za to nagraditi.
3:116Page 65
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغۡنِيَ عَنۡهُمۡ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُهُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ١١٦
Indeed, those who disbelieve - never will their wealth or their children avail them against Allāh at all, and those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
Doista, one koji ne vjeruju u Allaha i Njegove poslanike neće odbraniti imeci njihovi, niti djeca njihova od Allahove kazne; niti će im pribaviti Allahovu milost. Naprotiv, sve to će im samo povećati kaznu i patnju. To su vječni i stalni stanovnici džehennema.
3:117Page 65
مَثَلُ مَا يُنفِقُونَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَثَلِ رِيحٖ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتۡ حَرۡثَ قَوۡمٖ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فَأَهۡلَكَتۡهُۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِنۡ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ١١٧
The example of what they spend in this worldly life is like that of a wind containing frost which strikes the harvest of a people who have wronged themselves [i.e., sinned] and destroys it. And Allāh has not wronged them, but they wrong themselves.
Udjeljivanje nevjernika u dobre svrhe i nagrada koju očekuju jest poput izuzetno hladnog vjetra koji pogodi usjeve ljudi koji sami sebi nepravdu učiniše grijesima, pa ih uništi. Ti ljudi su očekivali veliku korist tih usjeva, ali kao što je hladni vjetar uništio njihove usjeve tako i nevjerstvo uništava nagradu djela nevjernika kojoj se nadaju. Allah im nije učinio nepravdu, jer On je daleko iznad toga, već su sami sebi nepravdu učinili svojim nevjerstvom u Allaha i Njegove poslanike.
3:118Page 65
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ بِطَانَةٗ مِّن دُونِكُمۡ لَا يَأۡلُونَكُمۡ خَبَالٗا وَدُّواْ مَا عَنِتُّمۡ قَدۡ بَدَتِ ٱلۡبَغۡضَآءُ مِنۡ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَمَا تُخۡفِي صُدُورُهُمۡ أَكۡبَرُۚ قَدۡ بَيَّنَّا لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ١١٨
O you who have believed, do not take as intimates those other than yourselves [i.e., believers], for they will not spare you [any] ruin. They wish you would have hardship. Hatred has already appeared from their mouths, and what their breasts conceal is greater. We have certainly made clear to you the signs, if you will use reason.
O vi koji vjerujete u Allaha i slijedite Njegovog Poslanika, nemojte za prisne prijatelje uzimati nevjernike, pa da im date uvid u vaše tajne. Oni će uvijek tražiti način kako da vam naude i da vas pokvare. Priželjkuju da vas pogodi kakva nedaća i šteta; mržnja i neprijateljstvo izbijaju iz usta njihovih, vrijeđaju vašu vjeru, prave razdor među vama i otkrivaju vaše tajne, ali ono što njihova prsa skrivaju je još gore. O vjernici, pokazali smo vam jasne dokaze za ono što vodi vašem boljitku i na dunjaluku i na ahiretu, ako razumijete ono što vam objavljuje vaš Gospodar.
3:119Page 65
هَٰٓأَنتُمۡ أُوْلَآءِ تُحِبُّونَهُمۡ وَلَا يُحِبُّونَكُمۡ وَتُؤۡمِنُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ كُلِّهِۦ وَإِذَا لَقُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَوۡاْ عَضُّواْ عَلَيۡكُمُ ٱلۡأَنَامِلَ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۚ قُلۡ مُوتُواْ بِغَيۡظِكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ١١٩
Here you are loving them but they are not loving you, while you believe in the Scripture - all of it.1 And when they meet you, they say, "We believe." But when they are alone, they bite their fingertips at you in rage. Say, "Die in your rage. Indeed, Allāh is Knowing of that within the breasts."
Eto, o vjernici, vi njih volite i nadate se dobru za njih, ali oni vas ne vole i ne nadaju se dobru za vas. Mrze vas, iako vjerujete u sve objavljene knjige, u šta spadaju i njihove knjige, a oni ne vjeruju u knjigu koju je Allah objavio vašem vjerovjesniku. Kada vas sretnu kažu: "Mi vjerujemo", a kada se osame grizu svoje prste od muke zbog vašeg jedinstva, i zbog snage koju islam ima, dok su oni sami obavijeni poniženjem. Reci, Vjerovjesniče, tim nevjernicima: "Umrite od muke, Allah zna šta je u vašim srcima, bilo vjera ili nevjera, bilo dobro ili zlo."
3:120Page 65
إِن تَمۡسَسۡكُمۡ حَسَنَةٞ تَسُؤۡهُمۡ وَإِن تُصِبۡكُمۡ سَيِّئَةٞ يَفۡرَحُواْ بِهَاۖ وَإِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ لَا يَضُرُّكُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـًٔاۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ ١٢٠
If good touches you, it distresses them; but if harm strikes you, they rejoice at it. And if you are patient and fear Allāh, their plot will not harm you at all. Indeed, Allāh is encompassing of what they do.
O vjernici, ako vam Allah podari blagodat pa pobijedite neprijatelje, ili vam poveća imetak i potomstvo, ti nevjernici se rastuže, a ako vas zadesi kakva nedaća poput poraza od neprijatelja ili gubitak imetka i potomstva, raduju se pakosno. Ako se strpite u provođenju Allahovih naredbi i podnošenju Njegovih odredbi, i budete se čuvali da ne izazovete Njegovu srdžbu na sebe, ništa vam neće nauditi spletke nevjernika. Allah zna njihove spletke i vratiće ih poražene.
3:121Page 65
وَإِذۡ غَدَوۡتَ مِنۡ أَهۡلِكَ تُبَوِّئُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ مَقَٰعِدَ لِلۡقِتَالِۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ١٢١
And [remember] when you, [O Muḥammad], left your family in the morning to post the believers at their stations for the battle [of Uḥud] - and Allāh is Hearing and Knowing -
O Vjerovjesniče, sjeti se kada si izašao ujutru iz Medine radi borbe protiv mnogobožaca na Uhudu, i počeo si vjernicima određivati mjesta za borbu, objasnivši svakome gdje treba biti. Allah čuje ono što govorite i zna ono što radite.
3:122Page 66
إِذۡ هَمَّت طَّآئِفَتَانِ مِنكُمۡ أَن تَفۡشَلَا وَٱللَّهُ وَلِيُّهُمَاۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٢٢
When two parties among you were about to lose courage, but Allāh was their ally; and upon Allāh the believers should rely.
O Vjerovjesniče, sjeti se onoga što je bilo sa dvije skupine vjernika, iz plemena Benu Selima i Benu Harisa, kada su oslabili i poželjeli da se vrate sa munaficima. Allah ih je učvrstio i učinio da budu postojani u borbi, odvrativši ih od toga što su poželjeli. Neka se vjernici samo na Allaha oslone u svim svojim stanjima.
3:123Page 66
وَلَقَدۡ نَصَرَكُمُ ٱللَّهُ بِبَدۡرٖ وَأَنتُمۡ أَذِلَّةٞۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ١٢٣
And already had Allāh given you victory at [the battle of] Badr while you were weak [i.e., few in number]. Then fear Allāh; perhaps you will be grateful.
Allah vas je pomogao protiv mnogobožaca u bici na Bedru, kada ste bili slabi, malobrojni i slabo opremljeni, pa se bojte Allaha kako biste Mu bili zahvalni na blagodatima koje vam je dao.
3:124Page 66
إِذۡ تَقُولُ لِلۡمُؤۡمِنِينَ أَلَن يَكۡفِيَكُمۡ أَن يُمِدَّكُمۡ رَبُّكُم بِثَلَٰثَةِ ءَالَٰفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ مُنزَلِينَ ١٢٤
[Remember] when you said to the believers, "Is it not sufficient for you that your Lord should reinforce you with three thousand angels sent down?
Sjeti se, o Vjerovjesniče, kada si vjernicima rekao u bici na Bedru, bodreći ih nakon što su čuli da mnogobošcima dolazi pojačanje: "Zar vam nije dovoljno da vas Allah pomogne sa tri hiljade meleka koji će se od Njega spustiti kao pojačanje vama?"
3:125Page 66
بَلَىٰٓۚ إِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ وَيَأۡتُوكُم مِّن فَوۡرِهِمۡ هَٰذَا يُمۡدِدۡكُمۡ رَبُّكُم بِخَمۡسَةِ ءَالَٰفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ مُسَوِّمِينَ ١٢٥
Yes, if you remain patient and conscious of Allāh and they [i.e., the enemy] come upon you [attacking] in rage, your Lord will reinforce you with five thousand angels having marks [of distinction]."
Dakako, to vam je dovoljno, i imate još jednu radosnu vijest od Allaha: ako budete strpljivi u borbi i budete se Allaha bojati, i brzo dođe pojačanje vašim neprijateljima kako bi vas napali – Allah će vas pomoći s pet hiljada meleka, a na njima i njihovim konjima jasna obilježja.
3:126Page 66
وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشۡرَىٰ لَكُمۡ وَلِتَطۡمَئِنَّ قُلُوبُكُم بِهِۦۗ وَمَا ٱلنَّصۡرُ إِلَّا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ١٢٦
And Allāh made it not except as [a sign of] good tidings for you and to reassure your hearts thereby. And victory is not except from Allāh, the Exalted in Might, the Wise -
Allah je ovo pojačanje sastavljeno od meleka učinio radosnom viješću za vas, kako bi vam se srca smirila, premda istinska pobjeda ne biva samo tim vanjskim uzrocima, već istinska pobjeda dolazi od Silnog Allaha, Koga niko ne može nadvladati, Koji je mudar u Svom određivanju i propisivanju.
3:127Page 66
لِيَقۡطَعَ طَرَفٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَوۡ يَكۡبِتَهُمۡ فَيَنقَلِبُواْ خَآئِبِينَ ١٢٧
That He might cut down a section of the disbelievers or suppress them so that they turn back disappointed.
Ovom pobjedom koju ste dobili u bici na Bedru Allah je htio da jedan dio nevjernika uništi, a drugi dio ponizi pa da se vrate osramoćen, poraženi i poniženi.
3:128Page 66
لَيۡسَ لَكَ مِنَ ٱلۡأَمۡرِ شَيۡءٌ أَوۡ يَتُوبَ عَلَيۡهِمۡ أَوۡ يُعَذِّبَهُمۡ فَإِنَّهُمۡ ظَٰلِمُونَ ١٢٨
Not for you, [O Muḥammad, but for Allāh], is the decision whether He should [cut them down] or forgive them or punish them, for indeed, they are wrongdoers.
Pošto je Allahov Poslanik molio Allaha da uništi glavešine mnogobožaca, nakon onoga što su uradili na Uhudu, Allah mu je rekao: "Od tebe ništa ne zavisi već je sve u Allahovim rukama. Strpi se dok Allah ne presudi među vama; ili će se pokajati i primiti islam ili će ustrajati na svom nevjerstvu pa će ih kazniti, i tada bi bili nepravednici koji zaslužuju kaznu."
3:129Page 66
وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١٢٩
And to Allāh belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. He forgives whom He wills and punishes whom He wills. And Allāh is Forgiving and Merciful.
Allah stvara sve što je na nebesima i na Zemlji, i upravlja time; oprašta grijehe kome On hoće iz Svoje milosti, a kažnjava koga On hoće shodno Svojoj apsolutnoj pravdi. Allah puno prašta onima koji se kaju i milostiv je prema njima.
3:130Page 66
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَأۡكُلُواْ ٱلرِّبَوٰٓاْ أَضۡعَٰفٗا مُّضَٰعَفَةٗۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٣٠
O you who have believed, do not consume usury, doubled and multiplied, but fear Allāh that you may be successful.
O vi koji vjerujete u Allaha i slijedite Njegovog Poslanika, klonite se uzimanja kamate, koja je višak nad glavnicom imetka koji ste pozajmili, kao što to rade pagani; i bojte se Allaha činjenjem onoga što je naredio i klonjenjem onoga što je zabranio kako biste postigli dobro i dunjaluka i ahireta kojem težite.
3:131Page 66
وَٱتَّقُواْ ٱلنَّارَ ٱلَّتِيٓ أُعِدَّتۡ لِلۡكَٰفِرِينَ ١٣١
And fear the Fire, which has been prepared for the disbelievers.
Napravite štit između vas i džehennemske vatre koju je Allah pripremio za nevjernike, i to čineći ono što je On naredio i kloneći se onoga što je zabranio.
3:132Page 66
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ١٣٢
And obey Allāh and the Messenger that you may obtain mercy.
I pokoravajte se Allahu i Njegovom Poslaniku činjenjem naređenog i klonjenjem zabranjenog, kako biste postigli milost i na dunjaluku i na ahiretu.
3:133Page 67
۞ وَسَارِعُوٓاْ إِلَىٰ مَغۡفِرَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ وَجَنَّةٍ عَرۡضُهَا ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ أُعِدَّتۡ لِلۡمُتَّقِينَ ١٣٣
And hasten to forgiveness from your Lord and a garden [i.e., Paradise] as wide as the heavens and earth, prepared for the righteous
Pohitajte sa činjenjem dobra i približavanjem Allahu kroz raznovrsne vidove pokornosti Njemu, kako biste postigli Njegov veličanstveni oprost, i ušli u džennet koji je prostran kao nebesa i Zemlja, i koji je Allah pripremio za bogobojazne.
3:134Page 67
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي ٱلسَّرَّآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَٱلۡكَٰظِمِينَ ٱلۡغَيۡظَ وَٱلۡعَافِينَ عَنِ ٱلنَّاسِۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٣٤
Who spend [in the cause of Allāh] during ease and hardship and who restrain anger and who pardon the people - and Allāh loves the doers of good;
Bogobojazni su oni koji udjeljuju svoje imetke na Allahovom putu, u blagostanju i neimaštini, i koji sputavaju svoju srdžbu onda kada su u stanju osvetiti se, i koji opraštaju nepravdu koju im drugi učine. Allah voli dobročinitelje koji posjeduju navedene osobine.
3:135Page 67
وَٱلَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ ذَكَرُواْ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ يُصِرُّواْ عَلَىٰ مَا فَعَلُواْ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ١٣٥
And those who, when they commit an immorality or wrong themselves [by transgression], remember Allāh and seek forgiveness for their sins - and who can forgive sins except Allāh? - and [who] do not persist in what they have done while they know.
I to su oni koji ako učine grijeh sjete se Allaha i Njegove prijetnje grešnicima i obećanja bogobojaznima, pa zatraže od svog Gospodara da im prekrije grijehe i pređe preko njih, jer jedino On prašta grijehe. Takvi ne ustrajavaju u činjenju grijeha, i znaju da su grešni i da Allah prašta sve grijehe.
3:136Page 67
أُوْلَٰٓئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغۡفِرَةٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَجَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَنِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ١٣٦
Those - their reward is forgiveness from their Lord and gardens beneath which rivers flow [in Paradise], wherein they will abide eternally; and excellent is the reward of the [righteous] workers.
Onima koji posjeduju navedene lijepe osobine Allah će grijehe prekriti i oprostiti, a na ahiretu ih čekaju džennetski perivoji ispod čijih zamaka rijeke teku, i u kojima će vječno boraviti – a divna li je to nagrada za one koji su Allah bili predani i pokorni.
3:137Page 67
قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُمۡ سُنَنٞ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ١٣٧
Similar situations [as yours] have passed on before you, so proceed throughout the earth and observe how was the end of those who denied.
Nakon što su vjernici iskušani u bici na Uhudu, Uzvišeni Allah ih tješi govoreći: "Prije vas su uništeni mnogi nevjernici, shodno Allahovim zakonima koji vladaju na ovom svijetu, i konačnica je pripala vjernicima nakon što su iskušani – pa putujte po Zemlji i vadite pouke iz onoga kako su skončali ljudi koji Allaha i Njegove poslanike u laž utjerivaše. Njihove su kuće puste ostale, i njihova je vlast nestala."
3:138Page 67
هَٰذَا بَيَانٞ لِّلنَّاسِ وَهُدٗى وَمَوۡعِظَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ ١٣٨
This [Qur’ān] is a clear statement to [all] the people and a guidance and instruction for those conscious of Allāh.
Plemeniti Kur'an sadrži objašnjenje istine i upozorenje na zabludu za sve ljude. On bogobojaznima ukazuje na Pravi put i upozorava ih od stranputice jer su bogobojazni ti koji se istinski okoriste kur'anskim uputama.
3:139Page 67
وَلَا تَهِنُواْ وَلَا تَحۡزَنُواْ وَأَنتُمُ ٱلۡأَعۡلَوۡنَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ١٣٩
So do not weaken and do not grieve, and you will be superior if you are [true] believers.
O vjernici, nemojte klonuti i nemojte tugovati zbog onoga što vas je zadesilo u bici na Uhudu; to vam ne priliči. Vi ste gornji svojim vjerovanjem, i vi ste gornji time što će vas Allah pomoći i dati vam pobjedu – ako budete pravi vjernici u Allaha i Njegovo obećanje bogobojaznima.
3:140Page 67
إِن يَمۡسَسۡكُمۡ قَرۡحٞ فَقَدۡ مَسَّ ٱلۡقَوۡمَ قَرۡحٞ مِّثۡلُهُۥۚ وَتِلۡكَ ٱلۡأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيۡنَ ٱلنَّاسِ وَلِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمۡ شُهَدَآءَۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٤٠
If a wound should touch you - there has already touched the [opposing] people a wound similar to it. And these days [of varying conditions] We alternate among the people so that Allāh may make evident those who believe and [may] take to Himself from among you martyrs - and Allāh does not like the wrongdoers -
O vjernici, ako ste zadobili rane i izginuli u bici na Uhudu – pa, i nevjernici su zadobili rane i izginuli kao i vi. Allah dane pobjede i poraza daje naizmjenice i vjernicima i nevjernicima, onako kako On hoće, iz Svoje savršene mudrosti. Jedna od mudrosti jest da se razdvoje vjernici od licemjera, i da Allah počasti koga On hoće pogibijom na Njegovom putu. Allah ne vole one koji su sebi nepravdu učinili ostavljajući borbu na Njegovom putu.
3:141Page 68
وَلِيُمَحِّصَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَيَمۡحَقَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٤١
And that Allāh may purify the believers [through trials] and destroy the disbelievers.
Od mudrosti ovih iskušenja jest i čišćenje vjernika od grijeha i čišćenje njihovih redova od licemjera, kako bi na taj način uništio nevjernike.
3:142Page 68
أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَعۡلَمِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ مِنكُمۡ وَيَعۡلَمَ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٤٢
Or do you think that you will enter Paradise while Allāh has not yet made evident those of you who fight in His cause and made evident those who are steadfast?
O vjernici, zar ste mislili da ćete ući u džennet bez iskušenja i strpljenja kroz koje dolaze do izražaja oni koji se istinski bore na Allahovom putu i koji su strpljivi na iskušenjima koja ih pritom zadese?
3:143Page 68
وَلَقَدۡ كُنتُمۡ تَمَنَّوۡنَ ٱلۡمَوۡتَ مِن قَبۡلِ أَن تَلۡقَوۡهُ فَقَدۡ رَأَيۡتُمُوهُ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ ١٤٣
And you had certainly wished for death [i.e., martyrdom] before you encountered it, and you have [now] seen it [before you] while you were looking on.
O vjernici, vi ste priželjkivali susret za nevjernicima da bi poginuli na Allahovom putu, kao što su to postigla vaša braća u bici na Bedru, ali to vaše priželjkivanje je bilo prije nego ste vidjeli smrt i žestinu bitke – pa sada u bici na Uhudu gledate to svojim očima!
3:144Page 68
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُۚ أَفَإِيْن مَّاتَ أَوۡ قُتِلَ ٱنقَلَبۡتُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡۚ وَمَن يَنقَلِبۡ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِ فَلَن يَضُرَّ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗاۚ وَسَيَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلشَّٰكِرِينَ ١٤٤
Muḥammad is not but a messenger. [Other] messengers have passed on before him. So if he was to die or be killed, would you turn back on your heels [to unbelief]? And he who turns back on his heels will never harm Allāh at all; but Allāh will reward the grateful.
Muhammed je samo poslanik, kao što su i ranije dolazili Allahovi poslanici. Svi su oni umrli, bilo prirodnom smrću ili su ubijeni. Zar ćete, ako Muhammed umre ili bude ubijen, napustiti vašu vjeru i ostaviti borbu na Allahovom putu? Onaj ko otpadne od vjere ništa neće nauditi Allahu, jer je Allah apsolutno snažni i silni. Takav sam sebi šteti, jer je sebe izložio propasti i na dunjaluku i na ahiretu. Allah će zahvalne nagraditi najljepšom nagradom, zato što su bili postojani u svojoj vjeri i zato što su se borili na Njegovom putu.
3:145Page 68
وَمَا كَانَ لِنَفۡسٍ أَن تَمُوتَ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ كِتَٰبٗا مُّؤَجَّلٗاۗ وَمَن يُرِدۡ ثَوَابَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَن يُرِدۡ ثَوَابَ ٱلۡأٓخِرَةِ نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَاۚ وَسَنَجۡزِي ٱلشَّٰكِرِينَ ١٤٥
And it is not [possible] for one to die except by permission of Allāh at a decree determined. And whoever desires the reward of this world - We will give him thereof; and whoever desires the reward of the Hereafter - We will give him thereof. And We will reward the grateful.
Nijedna osoba neće umrijeti osim Allahovim određenjem, nakon što je istekao rok života koji joj je Allah propisao. Taj rok se ne može pomjeriti ni naprijed ni nazad. Ko bude radio dobra djela želeći dunjalučku nagradu, Mi ćemo mu dati od dunjaluka ono što mu je određeno, a na ahiretu neće imati nikakve nagrade. A ko bude radio dobra djela želeći Allahovu nagradu na ahiretu, Mi ćemo mu je dati, i zahvalne ćemo najljepšom nagradom nagraditi.
3:146Page 68
وَكَأَيِّن مِّن نَّبِيّٖ قَٰتَلَ مَعَهُۥ رِبِّيُّونَ كَثِيرٞ فَمَا وَهَنُواْ لِمَآ أَصَابَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَمَا ضَعُفُواْ وَمَا ٱسۡتَكَانُواْۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٤٦
And how many a prophet [fought in battle and] with him fought many religious scholars. But they never lost assurance due to what afflicted them in the cause of Allāh, nor did they weaken or submit. And Allāh loves the steadfast.
Koliko je samo bilo vjerovjesnika uz koje su se borili njihovi sljedbenici na Allahovom putu, pa se nisu sustegli od borbe iako su ginuli i bili ranjavani, niti su klonili u borbi protiv neprijatelja, niti su mu se predali. Naprotiv, bili su strpljivi i postojani, a Allah voli one koji su strpljivi na teškoćama koje susreću na Njegovom putu.
3:147Page 68
وَمَا كَانَ قَوۡلَهُمۡ إِلَّآ أَن قَالُواْ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسۡرَافَنَا فِيٓ أَمۡرِنَا وَثَبِّتۡ أَقۡدَامَنَا وَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٤٧
And their words were not but that they said, "Our Lord, forgive us our sins and the excess [committed] in our affairs and plant firmly our feet and give us victory over the disbelieving people."
Kada ove strpljive zadesi kakva teškoća i nedaća, oni samo kažu: "Gospodaru naš, oprosti nam grijehe i prijestupe, učvrsti naše korake kada na bojnom polju sretnemo neprijatelja, i pomogni nas protiv naroda koji u Tebe ne vjeruje."
3:148Page 68
فَـَٔاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ ثَوَابَ ٱلدُّنۡيَا وَحُسۡنَ ثَوَابِ ٱلۡأٓخِرَةِۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٤٨
So Allāh gave them the reward of this world and the good reward of the Hereafter. And Allāh loves the doers of good.
Allah im je dao nagradu na ovom svijetu, time što im je dao pobjedu protiv neprijatelja i dao im vlast na Zemlji, i dao im je lijepu nagradu na ahiretu time što je bio zadovoljan njima, i što ih je nastanio u mjestu vječne sreće, u džennetu. Allah voli one koji na najljepši način obavljaju svoje ibadete i koji se na najbolji način ophode prema drugima.
3:149Page 69
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تُطِيعُواْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَرُدُّوكُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡ فَتَنقَلِبُواْ خَٰسِرِينَ ١٤٩
O you who have believed, if you obey those who disbelieve, they will turn you back on your heels, and you will [then] become losers.
O vi koji vjerujete u Allaha i slijedite Njegovog Poslanika, ako se pokorite nevjernicima: jevrejima, kršćanima i mnogobošcima u zabludi u koju vas pozivaju, oni će vas vratiti u nevjerstvo nakon što ste vjernici postali, pa da izgubite i dunjaluk i ahiret.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences