Al-Mukhtasar · Tafsir · in Bosnian
الشورى
Ash-Shuraa
The Consultation · Meccan · 53 ayahs
Ha-mim. ‘Ajn-sin-kaf. Već smo govorili o sličnoj temi na početku sure el-Bekare.
42:3Page 483
كَذَٰلِكَ يُوحِيٓ إِلَيۡكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكَ ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٣
Thus has He revealed to you, [O Muḥammad], and to those before you - Allāh, the Exalted in Might, the Wise.
Objava poput ove koja dolazi tebi, o Muhammede, dolazila je i vjerovjesnicima prije tebe. Allah je silan u kažnjavanju njegovih neprijatelja i mudro određuje i stvara.
42:4Page 483
لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ ٤
To Him belongs whatever is in the heavens and whatever is in the earth, and He is the Most High, the Most Great.1
Samo Allahu pripada sve što je na nebesima i sve što je na Zemlji, On to stvara, time upravlja i uređuje. On je Svevišnji Svojim Bićem, snagom i moći; Njegovo Biće je veličanstveno.
42:5Page 483
تَكَادُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ يَتَفَطَّرۡنَ مِن فَوۡقِهِنَّۚ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَيَسۡتَغۡفِرُونَ لِمَن فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ٥
The heavens almost break from above them,1 and the angels exalt [Allāh] with praise of their Lord and ask forgiveness for those on earth. Unquestionably, it is Allāh who is the Forgiving, the Merciful.
Gotovo da se nebesa, pored svoje veličine, odozgo iznad zemalja raspadnu zbog Njegove veličanstvenosti. A meleci ponizno veličaju i hvale Gospodara svoga i mole oprost za one koji su na Zemlji. Nije li Allah, zaista, Oprostitelj grijeha onome ko se pokaje, i Milostiv prema njemu?!
42:6Page 483
وَٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ ٱللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيۡهِمۡ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡهِم بِوَكِيلٖ ٦
And those who take as allies other than Him - Allāh is [yet] Guardian over them; and you, [O Muḥammad], are not over them a manager -
Allah prati i piše djela onih koji pored Allaha, kumire obožavaju i njih kao zaštitnike uzimaju, i za ta djela će im odgovarajuću naknadu dati, a ti, o Poslaniče, nisi zadužen za njihova djela, niti ćeš biti pitan za njih, jer tvoje je samo da dostaviš.
42:7Page 483
وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ قُرۡءَانًا عَرَبِيّٗا لِّتُنذِرَ أُمَّ ٱلۡقُرَىٰ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَتُنذِرَ يَوۡمَ ٱلۡجَمۡعِ لَا رَيۡبَ فِيهِۚ فَرِيقٞ فِي ٱلۡجَنَّةِ وَفَرِيقٞ فِي ٱلسَّعِيرِ ٧
And thus We have revealed to you an Arabic Qur’ān that you may warn the Mother of Cities [i.e., Makkah] and those around it1 and warn of the Day of Assembly, about which there is no doubt. A party will be in Paradise and a party in the Blaze.
Kao što smo, o Poslaniče, objavljivali vjerovjesnicima prije tebe, tako i tebi Kur'an na arapskom jeziku objavljujemo, kako bi upozorio mekkelije i druga okolna arapska plemena, a nakon toga i sve ljude i kako bi ih upozorio na Sudnji dan, kada će Allah okupiti i prijašnje i kasnije generacije na jednom mjestu, kako bi račun polagali i ono što su zaslužili dobili. Nema sumnje u dolazak tog dana i tada će ljudi biti u dvje skupine: jedna skupina, a to je vjernička, biće u Džennetu, dok će druga, nevjernička, biti u Vatri.
42:8Page 483
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَهُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمُونَ مَا لَهُم مِّن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ ٨
And if Allāh willed, He could have made them [of] one religion, but He admits whom He wills1 into His mercy. And the wrongdoers have not any protector or helper.
Da je Allah htio sve bi ih učinio jednom zajednicom, pripadnicima vjere islama i sve bi ih uveo u Džennet, no međutim, Njegova mudrost iziskuje da u islam uđu samo oni koje On Svojom voljom uvede, dok zalimima koji čine nevjerstvo i grijehe nema zaštitnika i pomagača koji će ih spasiti od Allahove kazne.
42:9Page 483
أَمِ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۖ فَٱللَّهُ هُوَ ٱلۡوَلِيُّ وَهُوَ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٩
Or have they taken protectors [or allies] besides Him? But Allāh - He is the Protector, and He gives life to the dead, and He is over all things competent.
Ovi mušrici su druge pored Allaha za zaštitnike uzeli, a Allah je istinski zaštitnik, dok drugi niti mogu korist donijeti, niti štetu načiniti. On jedini oživljava mrtve kako bi polagali račun i dobili ono što su zaslužili, Njemu ništa nije nemoguće.
42:10Page 483
وَمَا ٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِيهِ مِن شَيۡءٖ فَحُكۡمُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبِّي عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ ١٠
And in anything over which you disagree - its ruling is [to be referred] to Allāh. [Say], "That is Allāh, my Lord; upon Him I have relied, and to Him I turn back."1
A u čemu god se vi, o ljudi, razišli, bilo da se radi o temeljima vaše vjere ili njenim ograncima, presuda za to je kod Allaha, pa se u vezi toga obratite Njegovoj knjizi i sunnetu Njegova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. Onaj ko ima ovakva svojstva je moj Gospodar, u Njega se pouzdam u svim svojim poslovima i Njemu se obraćam, kajući Mu se.
42:11Page 484
فَاطِرُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَمِنَ ٱلۡأَنۡعَٰمِ أَزۡوَٰجٗا يَذۡرَؤُكُمۡ فِيهِۚ لَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٞۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ ١١
[He is] Creator of the heavens and the earth. He has made for you from yourselves, mates, and among the cattle, mates; He multiplies you thereby. There is nothing like unto Him,1 and He is the Hearing, the Seeing.2
Allah je stvorio nebesa i Zemlju bez prethodnog primjera za to, od vas samih učinio je parove, a to je učinio i od deva, krava i ovaca, kako biste se razmnožavali kroz bračne veze i kako biste živjeli od mesa i mlijeka stoke koju vam je dao. Njemu nijedno stvorenje nije slično, On čuje šta Njegovi robovi govore i vidi šta oni radi, ništa Mu ne promiče i On će vam dati odgovarajuću naknadu za vaša djela, ako budete radili dobro, dat će vam, dobro, u suprotno čeka vas zlo.
42:12Page 484
لَهُۥ مَقَالِيدُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ١٢
To Him belong the keys of the heavens and the earth. He extends provision for whom He wills and restricts [it]. Indeed He is, of all things, Knowing.
Kod Njega jedinog su ključevi nebeskih i zemaljskih riznica, On mnogo opskrbljuje onoga koga hoće, kako bi ga iskušao da li će biti zahvalan ili ne, dok drugima uskraćuje opskrbu, kako bi ih iskušao da li će biti strpljivi ili će biti nezadovoljni Allahovom odredbom. On sve zna, ništa što je korist za Njegove robove nije Mu skriveno.
42:13Page 484
۞ شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحٗا وَٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَمَا وَصَّيۡنَا بِهِۦٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓۖ أَنۡ أَقِيمُواْ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُواْ فِيهِۚ كَبُرَ عَلَى ٱلۡمُشۡرِكِينَ مَا تَدۡعُوهُمۡ إِلَيۡهِۚ ٱللَّهُ يَجۡتَبِيٓ إِلَيۡهِ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَن يُنِيبُ ١٣
He has ordained for you of religion what He enjoined upon Noah and that which We have revealed to you, [O Muḥammad], and what We enjoined upon Abraham and Moses and Jesus - to establish the religion and not be divided therein. Difficult for those who associate others with Allāh is that to which you invite them. Allāh chooses for Himself whom He wills and guides to Himself whoever turns back [to Him].
U vjeri vam je propisano slično onome što smo naredili Nuhu da dostavi i da po tome radi, i ono što tebi, o Poslaniče, objavljujemo, i propisano vam je slično onome što smo naredili Ibrahimu, Musau, i Isau da dostave i da po tome rade, a sažetak toga jeste da vjeru praktikujete i da se ne podvajate. Teško mušricima pada kada ih pozivaš vjerovanju u jednog Boga i ostavljanju ibadeta drugim božanstvima. Allah bira koga hoće među svojim robovima, pa ga uputi ka ibadetu i pokornosti, i upućuje onoga ko Mu se vrati, kajući se za svoje grijehe.
42:14Page 484
وَمَا تَفَرَّقُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى لَّقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُورِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ ١٤
And they did not become divided until after knowledge had come to them - out of jealous animosity between themselves. And if not for a word1 that preceded from your Lord [postponing the penalty] until a specified time, it would have been concluded between them. And indeed, those who were granted inheritance of the Scripture after them are, concerning it, in disquieting doubt.
A nevjernici i mušrici su se, baš onda kad im je došlo znanje i kad im je uspostavljen dokaz poslanstvom Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, iz zlobe, mržnje i nepravde međusobne podvojili. I da Allah nije odredio da se njihova kazna odgodi do određenog roka kojeg On zna, a to je Sudnji dan, već bi među njima presudu donio i kaznio bi ih zbog nevjerovanja u Allaha i negiranja poslanika. A oni Jevreji koji su naslijedili Tevrat i oni kršćani koji su naslijedili Indžil, i oni nakon mušrika, sumnjaju u Kur'an kojeg im je donio Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, i poriču ga.
42:15Page 484
فَلِذَٰلِكَ فَٱدۡعُۖ وَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡۖ وَقُلۡ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَٰبٖۖ وَأُمِرۡتُ لِأَعۡدِلَ بَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡۖ لَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡۖ لَا حُجَّةَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ١٥
So to that [religion of Allāh] invite, [O Muḥammad],1 and remain on a right course as you are commanded and do not follow their inclinations but say, "I have believed in what Allāh has revealed of scripture [i.e., the Qur’ān], and I have been commanded to do justice among you. Allāh is our Lord and your Lord. For us are our deeds, and for you your deeds.2 There is no [need for] argument between us and you.3 Allāh will bring us together, and to Him is the [final] destination."
Ti pozivaj ka ovoj pravoj vjeri i ustraj na tome shodno onome što ti Allah naređuje. Nemoj se povoditi za njihovim iskvarenim prohtjevima i kad se s njima raspravljaš, reci: Ja vjerujem u Allaha i knjige koje je On objavljivao poslanicima i On mi je naredio da među vama pravedno sudim. Allah je taj koga obožavam, On je je i naš i vaš Gospodar, nama naša djela, bez obzira bila dobra ili loša, a vama vaša djela, bez obzira bila dobra ili loša. Nakon što se dostavi i pojasni dokaz, među nama nema nikakve rasprave, Allah će nas sve sakupiti i Njemu ćemo se svi vratiti na Sudnjem danu, pa će svima dati ono što zaslužuju. Tada će se raspoznati iskreni od lažova i onaj ko je zastupao istinu od onoga ko je zabludi pozivao.
42:16Page 485
وَٱلَّذِينَ يُحَآجُّونَ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ٱسۡتُجِيبَ لَهُۥ حُجَّتُهُمۡ دَاحِضَةٌ عِندَ رَبِّهِمۡ وَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ وَلَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٌ ١٦
And those who argue concerning Allāh after He has been responded to1 - their argument is invalid with their Lord, and upon them is [His] wrath, and for them is a severe punishment.
A oni koji se, koristeći ništavne dokaze, raspravljaju o vjeri koja je objavljena Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, nakon što je Njegov poziv prihvaćen i što su mu se ljudi odazvali – njihovi dokazi su ništavni kod njihova Gospodara i kod vjernika i oni nemaju nikakvog uticaja; na njima je Allahov gnjev i srdžba jer ne vjeruju i istinu odbijaju, i njih na Sudnjem danu čeka velika kazna.
42:17Page 485
ٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ وَٱلۡمِيزَانَۗ وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ قَرِيبٞ ١٧
It is Allāh who has sent down the Book in truth and [also] the balance [i.e., justice]. And what will make you perceive? Perhaps the Hour is near.
Allah je onaj koji je Kur'an s istinom objavio i u to nema sumnje, i spustio je pravdu i mjerilo kako bi se među ljudima na osnovu toga sudilo. Možda je Čas kojeg oni poriči blizu, a poznato je da je blizu sve ono što će doći.
42:18Page 485
يَسۡتَعۡجِلُ بِهَا ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِهَاۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مُشۡفِقُونَ مِنۡهَا وَيَعۡلَمُونَ أَنَّهَا ٱلۡحَقُّۗ أَلَآ إِنَّ ٱلَّذِينَ يُمَارُونَ فِي ٱلسَّاعَةِ لَفِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٍ ١٨
Those who do not believe in it are impatient for it,1 but those who believe are fearful of it and know that it is the truth. Unquestionably, those who dispute concerning the Hour are in extreme error.
Oni koji ne vjeruju u taj Čas, požuruju ga, jer oni ne vjeruju u obračun, nagradu i kaznu. Oni koji u Allaha vjeruju, boje ga se jer strahuju od konačnog boravišta. Oni znaju sasvim sigurno da je on istina i da u to nema nimalo sumnje. A oni koji se o Času raspravljaju i u njega sumnjaju, u zabludi su i daleko od istine.
42:19Page 485
ٱللَّهُ لَطِيفُۢ بِعِبَادِهِۦ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ ١٩
Allāh is Subtle1 with His servants; He gives provision to whom He wills. And He is the Powerful, the Exalted in Might.
Allah je blag prema Svojim robovima, daje veliku opskrbu onome od njih kome hoće, a kome hoće, shodno mudrosti, uskraćuje je. On je Snažni, kojeg ništa savladati ne može, i On je Silni, koji kažnjava Svoje neprijatelje.
42:20Page 485
مَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلۡأٓخِرَةِ نَزِدۡ لَهُۥ فِي حَرۡثِهِۦۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ ٢٠
Whoever desires the harvest of the Hereafter - We increase for him in his harvest [i.e., reward]. And whoever desires the harvest [i.e., benefits] of this world - We give him thereof, but there is not for him in the Hereafter any share.
Onome ko bude želio nagradu i dobro onoga svijeta i ko zbog toga bude radio, povećat ćemo nagradu, a jedno dobro djelo računa se i do sedam stotina puta pa i više. A onome ko bude želio samo dobro na ovome svijetu, dat ćemo mu njegov dio, ali na onome svijetu neće imati ništa, jer je prednost dao dunjaluku.
42:21Page 485
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةُ ٱلۡفَصۡلِ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٢١
Or have they partners [i.e., other deities] who have ordained for them a religion to which Allāh has not consented? But if not for the decisive word,1 it would have been concluded between them. And indeed, the wrongdoers will have a painful punishment.
Zar mušrici da imaju ortake i božanstva pored Allaha koja im u vjeri propisuju ono što Allah nije dozvolio, kao što je širk, dozvoljavanje harama ili zabranjivanje halala? Da nije Riječi odluke koju je Allah odredio za sud među onima koji se suprotstavljaju, njima bi već bilo presuđeno. A zulumćarima koji čine širk Allahu i grijehe, doista, pripada patnja bolna koja ih čeka na Sudnjem danu.
42:22Page 485
تَرَى ٱلظَّٰلِمِينَ مُشۡفِقِينَ مِمَّا كَسَبُواْ وَهُوَ وَاقِعُۢ بِهِمۡۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فِي رَوۡضَاتِ ٱلۡجَنَّاتِۖ لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمۡۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ ٢٢
You will see the wrongdoers fearful of what they have earned, and it will [certainly] befall them. And those who have believed and done righteous deeds will be in lush regions of the gardens [in Paradise] having whatever they will in the presence of their Lord. That is what is the great bounty.
Vidjet ćeš, o Poslaniče, zulumćare koji sebi čine nepravdu putem širka i grijeha, kako strepe i boje se kazne zbog grijeha koje su činili, a to će ih, sigurno, stići u što nema sumnje; taj strah im bez pokajanja neće koristiti. A oni koji su vjerovali u Allaha i poslanike Njegove i dobra djela činili bit će u stanju suprotnom od nevjernika, u divnim džennetskim baščama će uživati, sve što zažele od blagodati imat će u Gospodara svoga i to vječno; bit će to blagodat velika kojoj ni jedna druga nije ravna.
42:23Page 486
ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِۗ قُل لَّآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰۗ وَمَن يَقۡتَرِفۡ حَسَنَةٗ نَّزِدۡ لَهُۥ فِيهَا حُسۡنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ شَكُورٌ ٢٣
It is that of which Allāh gives good tidings to His servants who believe and do righteous deeds. Say, [O Muḥammad], "I do not ask you for it [i.e., this message] any payment [but] only good will through [i.e., due to] kinship." And whoever commits a good deed - We will increase for him good therein. Indeed, Allāh is Forgiving and Appreciative.1
To je lijepa i velika vijest kojom Allah preko svoga Poslanika obveseljava one koji vjeruju u Allaha i poslanike i koji čine dobra djela. Reci, o Poslaniče, za dostavljanje istine od vas ne tražim naknadu, osim jedne koristi, čije se pozitvne posljedice vraćaju i na vas, a to je da me volite radi moje rodbinske veze s vama. Onaj ko bude činio dobro, povećat će mu se nagrada, a dobro djelo računa se deset puta. Doista je Allah onaj koji grijehe prašta svakome ko mu se pokaje i zahvalan je na dobrim djelima koja se čine radi Njegova zadovoljstva.
42:24Page 486
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗاۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخۡتِمۡ عَلَىٰ قَلۡبِكَۗ وَيَمۡحُ ٱللَّهُ ٱلۡبَٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٢٤
Or do they say, "He has invented about Allāh a lie"? But if Allāh willed, He could seal over your heart.1 And Allāh eliminates falsehood and establishes the truth by His words. Indeed, He is Knowing of that within the breasts.
Jedna od tvrdnji mušrika jeste da Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, izmišlja Kur'an i da ga pripisuje svome Gospodaru, a Allah im odgovara: Da si ti i pomislio da laži izmišljaš, Ja bih tvoje srce zapečatio i uklonio bi izmišljenu laž, a istinu bi ostavio. Međutim, to nije tako, što ukazuje na iskrenost Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i da je Objava koja mu dolazi od Allaha. On zna šta je u srcima robova i Njemu ništa nije skriveno.
42:25Page 486
وَهُوَ ٱلَّذِي يَقۡبَلُ ٱلتَّوۡبَةَ عَنۡ عِبَادِهِۦ وَيَعۡفُواْ عَنِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ ٢٥
And it is He who accepts repentance from His servants and pardons misdeeds, and He knows what you do.
On Uzvišeni prima pokajanje od svojih robova, prima čak i ako se pokaju za nevjerovanje i grijehe i prelazi preko njihovih hrđavih postupaka, On zna sve šta oni rade, ništa Mu nije skriveno i On će im dati ono što zaslužuju.
42:26Page 486
وَيَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضۡلِهِۦۚ وَٱلۡكَٰفِرُونَ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞ ٢٦
And He answers [the supplication of] those who have believed and done righteous deeds and increases [for] them from His bounty. But the disbelievers will have a severe punishment.
Uslišava dovu onih koji vjeruju u Allaha i Njegove poslanike i koji čine dobra djela, a daje im i više nego što traže. One koji ne vjeruju u Allaha i Njegove poslanike na Sudnjem danu čeka velika kazna.
42:27Page 486
۞ وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ ٢٧
And if Allāh had extended [excessively] provision for His servants, they would have committed tyranny throughout the earth. But He sends [it] down in an amount which He wills. Indeed He is, of His servants, Aware and Seeing.
A kada bi Allah svojim robovima davao obilnu opskrbu, oni bi na Zemlji nered činili, ali Allah Uzvišeni daje onoliko koliko hoće, nekada dadne obilatu, a nekada uskrati. On dobro zna stanja svojih robova i vidi ih, pa sve što daje i uskraćuje, to čini iz mudrosti.
42:28Page 486
وَهُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ مِنۢ بَعۡدِ مَا قَنَطُواْ وَيَنشُرُ رَحۡمَتَهُۥۚ وَهُوَ ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ٢٨
And it is He who sends down the rain after they had despaired and spreads His mercy. And He is the Protector, the Praiseworthy.
On je taj koji svojim robovima daje kišu kada oni izgube nadu da će ona doći i On svukuda po Zemlji kišu rasprostire. On vodi brigu o poslovima robova i On zaslužuju pohvalu u svakom stanju.
42:29Page 486
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٖۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمۡعِهِمۡ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٞ ٢٩
And of His signs is the creation of the heavens and earth and what He has dispersed throughout them of creatures. And He, for gathering them when He wills, is competent.
Jedan od Allahovih dokaza koji ukazuju na Njegovu snagu i jednoću jeste i stvaranje nebesa i Zemlje, kao i čudna stvorenja koja je po Zemlji rasijao. On je u stanju da ih sve skupi radi obračuna. Njemu to nije nemoguće kao što mu nije nemoguće da ih prvi put stvori.
42:30Page 486
وَمَآ أَصَٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٖ فَبِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖ ٣٠
And whatever strikes you of disaster - it is for what your hands have earned; but He pardons much.
Nesreća koja vas, o ljudi, zadesi u vašim životima i imetku je zbog grijeha koje ruke vaše čine, a mnogo toga Allah i oprosti i ne kažnjava vas zbog toga.
42:31Page 486
وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ٣١
And you will not cause failure [to Allāh]1 upon the earth. And you have not besides Allāh any protector or helper.
Vi niste u stanju da pobjegnete ako vas vaš Gospodar bude htio kazniti, vi mimo Njega nemate nekoga ko se brine o vašim stvarima i ko bi od vas otklonio kaznu ako je On bude želio spustiti.
42:32Page 487
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِ ٱلۡجَوَارِ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ ٣٢
And of His signs are the ships in the sea, like mountains.
I među znakovima Allahovim koji ukazuju na Njegovu moć i jednoću su i lađe nalik na brda po svojoj visini, koje morem plove.
42:33Page 487
إِن يَشَأۡ يُسۡكِنِ ٱلرِّيحَ فَيَظۡلَلۡنَ رَوَاكِدَ عَلَىٰ ظَهۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٍ ٣٣
If He willed, He could still the wind, and they would remain motionless on its surface. Indeed in that are signs for everyone patient and grateful.
Ako bi Allah želio da smiri vjetar koji ih pomjera, On bi to učinio, pa bi one stajale na moru bez pomjeranja. Stvaranje lađi i potčinjavanje vjetra su znakovi koji jasno ukazuju na Allahovu moć svakom onome ko trpi nedaće i iskušenja i ko je zahvalan na Allahovim blagodatima.
42:34Page 487
أَوۡ يُوبِقۡهُنَّ بِمَا كَسَبُواْ وَيَعۡفُ عَن كَثِيرٖ ٣٤
Or He could destroy them1 for what they earned; but He pardons much.
Ili, ako On Uzvišeni želi da uništi te lađe tako što pošalje jake vjetrove na njih, On to može učiniti zbog grijeha koje ljudi rade, a On neke od tih grijeha i prašta pa za njih ne kažnjava.
42:35Page 487
وَيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٖ ٣٥
And [that is so] those who dispute concerning Our signs may know that for them there is no place of escape.
da bi, prilikom propasti tih lađa koje budu uništene vjetrovima, oni koji raspravljaju o ajetima i znakovima Našim, negirajući ih, znali da nemaju utočišta gdje bi mogli od propasti pobjeći. Zato, ne molite se nikome pored Allaha i napustite obožavanje svega osim Njega.
42:36Page 487
فَمَآ أُوتِيتُم مِّن شَيۡءٖ فَمَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ٣٦
So whatever thing you have been given - it is but [for] enjoyment of the worldly life. But what is with Allāh is better and more lasting for those who have believed and upon their Lord rely
Ono što vam je dato, o ljudi, od imetka, položaja i djece, samo je uživanje u životu dunjalučkom koji je prolazan, a vječna blagodat u Džennetu je ona blagodat koju je Allah pripremio za vjernike u Njega i Njegove poslanike i za one koji se na Njega oslanjaju u svim stanjima i poslovima.
42:37Page 487
وَٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُواْ هُمۡ يَغۡفِرُونَ ٣٧
And those who avoid the major sins and immoralities, and when they are angry, they forgive,
i za one koji se klone velikih grijeha i razvrata i koji, kad se usljed nečijih ružnih riječi i djela rasrde, opraštaju onima koji su ih rasrdili i ne svete im se. Ovo praštanje je njihov lijep odnos, ako je ono zasnovano na dobru i koristima.
42:38Page 487
وَٱلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمۡرُهُمۡ شُورَىٰ بَيۡنَهُمۡ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ٣٨
And those who have responded to their Lord and established prayer and whose affair is [determined by] consultation among themselves, and from what We have provided them, they spend,
i za one koji se Gospodaru svome odazivaju, čineći djela koja im je naredio, a ostavljajjući djela koja im je zabranio i za one koji namaz klanjaju na najpotpuniji način, i o poslovima se svojim koji su im važni, dogovaraju, a dio od onoga čime smo ih opskrbili udjeljuju, nastojeći time da steknu Allahovo zadovoljstvo i gledanje u Njegovo lice.
42:39Page 487
وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَابَهُمُ ٱلۡبَغۡيُ هُمۡ يَنتَصِرُونَ ٣٩
And those who, when tyranny strikes them, they retaliate [in a just manner].1
i za one koji, kada ugnjetavanju i nepravdi budu izvrgnuti, uzvrate, štiteći tako svoju čast i dostojanstvo, i to u slučaju ako nepravednik nije neko ko zasluže praštanje. Ovo uzvraćanje je čovjekovo pravo, posebno ako u praštanju nema nikakve koristi.
42:40Page 487
وَجَزَٰٓؤُاْ سَيِّئَةٖ سَيِّئَةٞ مِّثۡلُهَاۖ فَمَنۡ عَفَا وَأَصۡلَحَ فَأَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلظَّٰلِمِينَ ٤٠
And the retribution for an evil act is an evil one like it, but whoever pardons and makes reconciliation - his reward is [due] from Allāh. Indeed, He does not like wrongdoers.
Onaj ko želi da naplati ono što mu pripada, ima na to pravo, ali to treba učiniti na isti način, bez povećanja i prelaženja granice. Imat će nagradu kod Allaha onaj ko oprosti zlo učinjeno prema njemu i ko popravi odnos između sebe i svoga brata. Allah ne voli one koji čine nepravdu prema ljudima, njihovoj imovini i časti. Naprotiv, On mrzi nepravednike.
42:41Page 487
وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعۡدَ ظُلۡمِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ مَا عَلَيۡهِم مِّن سَبِيلٍ ٤١
And whoever retaliates after having been wronged - those have not upon them any cause [for blame].
Onaj ko uzvrati braneći sebe, ne treba da bude sankcionisan zbog toga što je branio svoje pravo koje mu pripada.
42:42Page 487
إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَيَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٤٢
The cause is only against the ones who wrong the people and tyrannize upon the earth without right. Those will have a painful punishment.
Bit će kažnjeni oni koji ljudima čine nepravdu i koji po Zemlji grijehe čine; njih čeka bolna patnja na onome svijetu.
42:43Page 487
وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ ٤٣
And whoever is patient and forgives - indeed, that is of the matters [worthy] of resolve.1
A ko se strpi na tome što ga drugi uznemiravaju i pređe preko toga i oprosti, doista će se koristi tog strpljenja vidjeti na društvu, jer to je pohvalno svojstvo kojeg ne može imati osim onaj velike sreće.
42:44Page 487
وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن وَلِيّٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَتَرَى ٱلظَّٰلِمِينَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ يَقُولُونَ هَلۡ إِلَىٰ مَرَدّٖ مِّن سَبِيلٖ ٤٤
And he whom Allāh sends astray - for him there is no protector beyond Him. And you will see the wrongdoers, when they see the punishment, saying, "Is there for return [to the former world] any way?"
A kome Allah umjesto upute da zabludu, tome pomagača poslije Njega neće biti! I ti ćeš vidjeti kako će oni koji su nevjerovanjem i grijesima činili sebi nepravdu, kad ugledaju patnju na Sudnjem danu, nadajući se povikati: “Postoji li ikakav način da budemo opet vraćeni na dunjaluk pa da se pokajemo Allahu?”
42:45Page 488
وَتَرَىٰهُمۡ يُعۡرَضُونَ عَلَيۡهَا خَٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرۡفٍ خَفِيّٖۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَأَهۡلِيهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ فِي عَذَابٖ مُّقِيمٖ ٤٥
And you will see them being exposed to it [i.e., the Fire], humbled from humiliation, looking from [behind] a covert glance. And those who had believed will say, "Indeed, the [true] losers are the ones who lost themselves and their families on the Day of Resurrection. Unquestionably, the wrongdoers are in an enduring punishment."
I vidjet ćeš, o Poslaniče, kako se nepravednici poniženi i klonuli Vatri izlažu, a oni je kradomice, iz straha gledaju. Oni koji su vjerovali u Allaha i Njegove poslanike, reći će: “Doista su stradalnici oni koji na Kijametskom danu i sebe i porodice svoje upropaste zbog onoga što će doživjeti od Allahove kazne!” A zar nepravedni, koji su kroz nevjerovanje i griješenje sebi nepravdu činili, neće biti u neprestanoj patnji koja nikada neće prestati?!
42:46Page 488
وَمَا كَانَ لَهُم مِّنۡ أَوۡلِيَآءَ يَنصُرُونَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن سَبِيلٍ ٤٦
And there will not be for them any allies to aid them other than Allāh. And whoever Allāh sends astray - for him there is no way.
Njima neće biti zaštitnika da im pomognu i da ih spase od Allahove kazne; a kome Allah da da je u zabludi a ne na istini, takav put spasa neće ni imati, niti ga iko mimo Allaha na njega može uputiti.
42:47Page 488
ٱسۡتَجِيبُواْ لِرَبِّكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۚ مَا لَكُم مِّن مَّلۡجَإٖ يَوۡمَئِذٖ وَمَا لَكُم مِّن نَّكِيرٖ ٤٧
Respond to your Lord before a Day comes from Allāh of which there is no repelling. No refuge will you have that Day, nor for you will there be any denial.1
Odazovite se Gospodaru svome, o ljudi, čineći naredbe i ostavljajući zabrane, i nemojte s tim oduglovačiti, prije nego što dođe Dan koji niko neće moći otkloniti. Taj Dan utočišta nećete imati i nećete moći poricati grijehe koje ste na dunjaluku činiti.
42:48Page 488
فَإِنۡ أَعۡرَضُواْ فَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ حَفِيظًاۖ إِنۡ عَلَيۡكَ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ فَرِحَ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ فَإِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ كَفُورٞ ٤٨
But if they turn away - then We have not sent you, [O Muḥammad], over them as a guardian; upon you is only [the duty of] notification. And indeed, when We let man taste mercy from Us, he rejoices in it; but if evil afflicts him for what his hands have put forth, then indeed, man is ungrateful.
A ako se okrenu od onoga s čime smo te poslali – pa, Mi tebe, o Poslaniče, nismo ni poslali da nad njima i njihovim djelima bdiješ, ti si dužan samo saopćiti, a oni će račun kod Allaha polagati. Kad čovjeku damo da milost Našu osjeti u vidu bogatstva, zdravlja i sl., on joj se obraduje, a kad ih zadesi kakva nesreća zbog grijeha koje čine, onda čovjek, po prirodi svojoj, blagodati Allahove ne priznaje, na njima se ne zahvaljuje i ljut je na Allahovu odredbu koja je zasnovana na mudrosti.
42:49–50Page 488
لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ يَهَبُ لِمَن يَشَآءُ إِنَٰثٗا وَيَهَبُ لِمَن يَشَآءُ ٱلذُّكُورَ ٤٩
To Allāh belongs the dominion of the heavens and the earth; He creates what He wills. He gives to whom He wills female [children], and He gives to whom He wills males.
أَوۡ يُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانٗا وَإِنَٰثٗاۖ وَيَجۡعَلُ مَن يَشَآءُ عَقِيمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٞ قَدِيرٞ ٥٠
Or He makes them [both] males and females, and He renders whom He wills barren. Indeed, He is Knowing and Competent.
Allahova je vlast na nebesima i na Zemlji. On stvara šta hoće, bilo da je muško, žensko ili nešto drugo. Daruje žensku djecu kome hoće, a mušku mu uskrati, a kome hoće – mušku daruje, a uskrati mu žensku djecu. Nekome daruje i mušku i žensku djecu, a nekoga ostavi bez potomstva. On zna šta je bilo i šta će biti, što ukazuje na savršenost Njegova znanja i mudrosti. Njemu ništa nije skriveno i ništa Mu nije nemoguće.
42:51Page 488
۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ ٱللَّهُ إِلَّا وَحۡيًا أَوۡ مِن وَرَآيِٕ حِجَابٍ أَوۡ يُرۡسِلَ رَسُولٗا فَيُوحِيَ بِإِذۡنِهِۦ مَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ عَلِيٌّ حَكِيمٞ ٥١
And it is not for any human being that Allāh should speak to him except by revelation or from behind a partition or that He sends a messenger [i.e., angel] to reveal, by His permission, what He wills. Indeed, He is Most High and Wise.
Nijednom čovjeku nije dato da mu se Allah obraća, osim objavom, nadahnućem i sl., ili da mu se obrati glasom, a ne vidi Ga, ili da pošalje izaslanika meleka poput Džibrila, pa s dozvolom Njegovom objavi ono što On hoće. On je, zaista, uzvišen Svojim Bićem i svojstvima i mudar je u stvaranju, određivanju i propisivanju.
42:52Page 489
وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ رُوحٗا مِّنۡ أَمۡرِنَاۚ مَا كُنتَ تَدۡرِي مَا ٱلۡكِتَٰبُ وَلَا ٱلۡإِيمَٰنُ وَلَٰكِن جَعَلۡنَٰهُ نُورٗا نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَاۚ وَإِنَّكَ لَتَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٥٢
And thus We have revealed to you an inspiration of Our command [i.e., the Qur’ān]. You did not know what is the Book or [what is] faith, but We have made it a light by which We guide whom We will of Our servants. And indeed, [O Muḥammad], you guide to a straight path -
Kao što smo objavljivali vjerovjesnicima prije tebe, o Poslaniče, i tebi smo objavili ovaj Kur'an. Prije Kur'ana nisi znao šta su nebeske knjige objavljene poslanicima i nisi znao šta je iman. Međutim, Mi smo objavili ovaj Kur'an kao svjetlost kojim upućujemo koga hoćemo od Naših robova. Ti ljudima pokazuješ i pojašnjavaš Pravi put, tj, put islama.
42:53Page 489
صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلۡأُمُورُ ٥٣
The path of Allāh, to whom belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. Unquestionably, to Allāh do [all] matters evolve [i.e., return].
Allahov put kojem pripada sve što je na nebesima i sve što je na Zemlji, On sve stvara, svime vlada i uređuje sve. Sasvim sigurno je da će se sve Allahu vratiti, jer On sve određuje i svime upravlja.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences