Al-Mukhtasar · Tafsir · in Bosnian
Al-Ma'idah 5:65–120
5:65Page 119
وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَكَفَّرۡنَا عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ٦٥
And if only the People of the Scripture had believed and feared Allāh, We would have removed from them their misdeeds and admitted them to Gardens of Pleasure.
Da su jevreji i kršćani povjerovali u ono sa čim je došao Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, i da su se bojali Allaha kloneći se grijeha, izbrisali bismo im grijehe koje su prije toga počinili, ma koliko ih imalo, i na Sudnjem danu bismo ih uveli u džennetska uživanja, koja vječno traju.
5:66Page 119
وَلَوۡ أَنَّهُمۡ أَقَامُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِم مِّن رَّبِّهِمۡ لَأَكَلُواْ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۚ مِّنۡهُمۡ أُمَّةٞ مُّقۡتَصِدَةٞۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ سَآءَ مَا يَعۡمَلُونَ ٦٦
And if only they had upheld [the law of] the Torah, the Gospel, and what has been revealed to them from their Lord [i.e., the Qur’ān], they would have consumed [provision] from above them and from beneath their feet.1 Among them are a moderate [i.e., acceptable] community, but many of them - evil is that which they do.
I da su jevreji radili po onome što je u Tevratu, a kršćani po onome što je u Indžilu, i da su svi radili po Kur'anu, koji im je objavljen, olakšao bih im opskrbu, poput spuštanja kiše i davanja plodova iz zemlje. Među sljedbenicima Knjige ima ljudi koji su postojani na istini, ali većina njih ružno postupa jer ne vjeruje.
5:67Page 119
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغۡ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَۖ وَإِن لَّمۡ تَفۡعَلۡ فَمَا بَلَّغۡتَ رِسَالَتَهُۥۚ وَٱللَّهُ يَعۡصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٦٧
O Messenger, announce that which has been revealed to you from your Lord, and if you do not, then you have not conveyed His message. And Allāh will protect you from the people. Indeed, Allāh does not guide the disbelieving people.
O Poslaniče, kazuj potpuno o onome što ti Gospodar objavljuje, a ako nešto sakriješ onda nisi dostavio poslanicu od svog Gospodara. (I Allahov je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u potpunosti dostavio ono što mu je objavljeno, pa ko misli drukčije iznosi laž na Allaha.) Allah će te sačuvati od ljudi nakon ovog dana, pa ti neće moći nauditi. Zato je na tebi samo da dostaviš, a Allah neće uputiti one nevjernike koji ne žele uputu.
5:68Page 119
قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَسۡتُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۖ فَلَا تَأۡسَ عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٦٨
Say, "O People of the Scripture, you are [standing] on nothing until you uphold [the law of] the Torah, the Gospel, and what has been revealed to you from your Lord [i.e., the Qur’ān]." And that which has been revealed to you from your Lord will surely increase many of them in transgression and disbelief. So do not grieve over the disbelieving people.
O Poslaniče, reci jevrejima i kršćanima: "Vi niste na važećoj vjeri sve dok ne budete radili po Tevratu, Indžilu i Kur'anu, bez kojeg vam vjerovanje nije ispravno!" Mnogima od njih će ono što ti se objavljuje samo povećati oholost, prelaženje granica i nevjerstvo, zbog njihove zavisti, pa se ne žalosti zbog tih nevjernika. Dovoljni su ti vjernici koji te slijede.
5:69Page 119
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّٰبِـُٔونَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ٦٩
Indeed, those who have believed [in Prophet Muḥammad (ﷺ)] and those [before him (ﷺ)] who were Jews or Sabeans or Christians - those [among them] who believed in Allāh and the Last Day and did righteousness - no fear will there be concerning them, nor will they grieve.1
Doista oni koji vjeruju (sljedbenici posljednje Objave), i jevreji, i sabejci (sljedbenici nekih vjerovjesnika), i kršćani koji su vjerovali (prije Muhammedovog poslanstva) u Allaha i Sudnji dan i činili dobra djela – svi oni neće strahovati od onoga što ih čeka niti će tugovati za dunjalučkim ukrasima koji su ih mimoišli.
5:70Page 119
لَقَدۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهِمۡ رُسُلٗاۖ كُلَّمَا جَآءَهُمۡ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰٓ أَنفُسُهُمۡ فَرِيقٗا كَذَّبُواْ وَفَرِيقٗا يَقۡتُلُونَ ٧٠
We had already taken the covenant of the Children of Israel and had sent to them messengers. Whenever there came to them a messenger with what their souls did not desire, a party [of messengers] they denied, and another party they killed.
Mi smo od potomaka Israilovih čvrste zavjete uzeli da će slušati i pokoravati se, i slali smo im poslanike da im dostave Allahov zakon, pa su to prekršili i svoje prohtjeve slijedili, okrećući se od objava sa kojima su im dolazili poslanici, utjerujući neke od njih u laž, a ubijajući druge.
5:71Page 120
وَحَسِبُوٓاْ أَلَّا تَكُونَ فِتۡنَةٞ فَعَمُواْ وَصَمُّواْ ثُمَّ تَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ ثُمَّ عَمُواْ وَصَمُّواْ كَثِيرٞ مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ٧١
And they thought there would be no [resulting] punishment, so they became blind and deaf. Then Allāh turned to them in forgiveness; then [again] many of them became blind and deaf. And Allāh is Seeing of what they do.
Mislili su da im neće naštetiti njihovo kršenje datih zavjeta i ugovora, i njihovo utjerivanje u laž i ubijanje vjerovjesnika, ali se desilo suprotno onome što su mislili, pa su postali slijepi za istinu, nesposobni da je spoznaju i krenu Pravim putem, i postali su gluhi za prihvatanje istine. Nakon toga im je Allah, iz Svoje milosti, oprostio, ali su opet mnogi od njih postali slijepi i gluhi za istinu, a Allah vidi ono što rade, Njemu ništa skriveno nije, i kaznit će ih za to.
5:72Page 120
لَقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ وَقَالَ ٱلۡمَسِيحُ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۖ إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُۖ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ ٧٢
They have certainly disbelieved who say, "Allāh is the Messiah, the son of Mary" while the Messiah has said, "O Children of Israel, worship Allāh, my Lord and your Lord." Indeed, he who associates others with Allāh - Allāh has forbidden him Paradise, and his refuge is the Fire. And there are not for the wrongdoers any helpers.
Kršćani koji kažu da je Allah – Isa, sin Merjemin, nevjernici su, jer su božanstvenost pripisali nekom mimo Allaha. A sam Isa, sin Merjemin, rekao im je: "O potomci Israilovi, obožavajte Allaha jedino, On je moj i vaš Gospodar, a ja i vi smo podjednako Njegovi robovi." A ko Allahu sudruga pridruži, Allah mu je zauvijek zabranio džennet, i on će u Vatri boraviti, i niko mu mimo Allaha neće pomoći niti ga iz patnje izbaviti.
5:73Page 120
لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ وَإِن لَّمۡ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ ٧٣
They have certainly disbelieved who say, "Allāh is the third of three."1 And there is no god except one God. And if they do not desist from what they are saying, there will surely afflict the disbelievers among them a painful punishment.
Kršćani koji kažu da je Allah sastavljen od trojice, Oca, Sina i Svetog duha, nevjernici su! Allah je daleko iznad onoga što mu pripisuju. Allah nije mnogobrojan, već je On jedan jedini bog, Koji nema sudruga. Ako ovi koji kažu tu groznu stvar ne prestanu sa tim, stići će ih bolna patnja.
5:74Page 120
أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى ٱللَّهِ وَيَسۡتَغۡفِرُونَهُۥۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٧٤
So will they not repent to Allāh and seek His forgiveness? And Allāh is Forgiving and Merciful.
Zašto se ne okane te svoje tvrdnje i ne pokaju se Allahu? Zašto ne zatraže oprosta za širk koji čine? Allah prašta onome ko se pokaje, ma koji grijeh da je počinio, makar to bilo nevjerstvo, i Allah je milostiv prema vjernicima.
5:75Page 120
مَّا ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُ وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٞۖ كَانَا يَأۡكُلَانِ ٱلطَّعَامَۗ ٱنظُرۡ كَيۡفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ ثُمَّ ٱنظُرۡ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ٧٥
The Messiah, son of Mary, was not but a messenger; [other] messengers have passed on before him. And his mother was a supporter of truth. They both used to eat food.1 Look how We make clear to them the signs; then look how they are deluded.
Isa, sin Merjemin, jest samo jedan od poslanika, umrijet će isto kao i svi ostali poslanici, a njegova majka Merjema, alejhes-selam, bila je istinoljubiva vjernica. Oni su jeli hranu, jer su bili potrebni hrane, pa kako da budu bogovi, a treba im hrana? O Poslaniče, razmisli o tome kako im objašnjavamo dokaze koji ukazuju na Allahovu jednoću i neispravnost njihovog pretjerivanja koje se ogleda u pripisivanju božanstvenosti nekom mimo Njega, a oni i pored toga poriču ove ajete i dokaze. Zatim, razmisli o tome kako se okreću od istine i pored jasnih dokaza Allahove jednoće!
5:76Page 120
قُلۡ أَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗاۚ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٧٦
Say, "Do you worship besides Allāh that which holds for you no [power of] harm or benefit while it is Allāh who is the Hearing, the Knowing?"
O Poslaniče, reci im argument protiv njih, koji poništava njihovo obožavanje nekog mimo Allaha: "Zar da obožavate nekog ko vam ne može korist pribaviti, niti od vas štetu odstraniti? On je nemoćan, a Allah je uzvišen i iznad toga je, On sve može. Samo On čuje sve vaše riječi, ništa mu od njih ne promiče. On zna sve što radite, ništa mu skriveno nije i obračunat će vas za to."
5:77Page 121
قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَا تَغۡلُواْ فِي دِينِكُمۡ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوٓاْ أَهۡوَآءَ قَوۡمٖ قَدۡ ضَلُّواْ مِن قَبۡلُ وَأَضَلُّواْ كَثِيرٗا وَضَلُّواْ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ ٧٧
Say, "O People of the Scripture, do not exceed limits in your religion beyond the truth and do not follow the inclinations of a people who had gone astray before and misled many and have strayed from the soundness of the way."
O Poslaniče, reci kršćanima: "Nemojte prelaziti granice slijeđenja istine koje vam je naređeno, i nemojte pretjerivati u veličanju vjerovjesnika čije vam je poštovanje naređeno, pa da im pripišete božanstvenost, kao što ste uradili sa Isaom, sinom Merjeminim. Vi ste to uradili slijedeći svoje zabludjele prethodnike koji su skrenuli sa Pravog puta i u zabludu odveli mnogo ljudi."
5:78Page 121
لُعِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ ٧٨
Cursed were those who disbelieved among the Children of Israel by the tongue of David and of Jesus, the son of Mary. That was because they disobeyed and [habitually] transgressed.
Uzvišeni Allah je u Zeburu, koji je objavio Davudu, i u Indžilu, koji je objavio Isau, rekao da je udaljio nevjernike među potomcima Israilovim od Svoje milosti, zbog grijeha i skrnavljenja Allahovih svetinja.
5:79Page 121
كَانُواْ لَا يَتَنَاهَوۡنَ عَن مُّنكَرٖ فَعَلُوهُۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ ٧٩
They used not to prevent one another from wrongdoing that they did. How wretched was that which they were doing.
Nisu jedni druge odvraćali od grijeha, već su grešnici javno griješili jer niko nije imao da ih osudi. Ružno je to kako su oni postupali kada su ostavili negodovanje i poricanje nevaljalih dijela!
5:80Page 121
تَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يَتَوَلَّوۡنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۚ لَبِئۡسَ مَا قَدَّمَتۡ لَهُمۡ أَنفُسُهُمۡ أَن سَخِطَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ وَفِي ٱلۡعَذَابِ هُمۡ خَٰلِدُونَ ٨٠
You see many of them becoming allies of those who disbelieved [i.e., the polytheists]. How wretched is that which they have put forth for themselves in that Allāh has become angry with them, and in the punishment they will abide eternally.
O Poslaniče, vidiš da mnogi nevjernici među ovim jevrejima vole mušrike (višebošce) i neprijateljuju protiv tebe i vjernika. Ružno je to njihovo prijateljevanje sa višebošcima, i to je jedan od uzroka Allahove srdžbe prema njima i kazne u Vatri, u kojoj će vječno ostati.
5:81Page 121
وَلَوۡ كَانُواْ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلنَّبِيِّ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مَا ٱتَّخَذُوهُمۡ أَوۡلِيَآءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ ٨١
And if they had believed in Allāh and the Prophet and in what was revealed to him, they would not have taken them as allies; but many of them are defiantly disobedient.
Kada bi ovi jevreji istinski vjerovali u Allaha i Njegovog Poslanika, ne bi višebošce uzeli za prijatelje, ne bi ih voljeli i njima, a ne vjernicima, težili; zabranjeno im je da nevjernike uzimaju za prijatelje. Međutim, mnogi od ovih jevreja su izašli iz okvira pokornosti i vjernosti Allahu, i prijateljevanja sa vjernicima.
5:82Page 121
۞ لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ ٱلنَّاسِ عَدَٰوَةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۖ وَلَتَجِدَنَّ أَقۡرَبَهُم مَّوَدَّةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنۡهُمۡ قِسِّيسِينَ وَرُهۡبَانٗا وَأَنَّهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ ٨٢
You will surely find the most intense of the people in animosity toward the believers [to be] the Jews and those who associate others with Allāh; and you will find the nearest of them in affection to the believers those who say, "We are Christians." That is because among them are priests and monks and because they are not arrogant.
O Poslaniče, naći ćeš da su jevreji, obožavaoci kipova i drugi višebošci najveći neprijatelji vjernicima, koji slijede tebe i ono sa čim si ti došao, i to iz zlobe, zavisti i oholosti. I naći ćeš da su najbliži vjernicima i onome sa čim si došao oni koji za sebe kažu: "Mi smo kršćani." Njihova bliskost sa vjernicima je zbog toga što među njima ima učenih i pobožnih, koji su ponizni, jer oholnicima dobro ne stiže do srca.
5:83Page 122
وَإِذَا سَمِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعۡيُنَهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ ٱلۡحَقِّۖ يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱكۡتُبۡنَا مَعَ ٱلشَّٰهِدِينَ ٨٣
And when they hear what has been revealed to the Messenger, you see their eyes overflowing with tears because of what they have recognized of the truth. They say, "Our Lord, we have believed, so register us among the witnesses.
Ovi navedeni, poput negusa i njegovih sljedbenika, imaju mehka srca, jer plaču iz skrušenosti kada čuju Kur'an, koji ti je objavljen, nakon što su spoznali da je on istina od Allaha, i zato što znaju ono sa čim je Isa došao. Oni govore: "Gospodaru naš, mi vjerujemo u ono što si objavio Svom poslaniku Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, pa nas upiši kao umet Muhammedov, koji će biti svjedok protiv ostalih ljudi na Sudnjem danu."
5:84Page 122
وَمَا لَنَا لَا نُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡحَقِّ وَنَطۡمَعُ أَن يُدۡخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلصَّٰلِحِينَ ٨٤
And why should we not believe in Allāh and what has come to us of the truth? And we aspire that our Lord will admit us [to Paradise] with the righteous people."
"Šta nas sprečava da vjerujemo u Allaha i istinu koju je objavio, a sa kojom je došao Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem? Mi se nadamo da u džennet uđemo zajedno sa vjerovjesnicima i njihovim sljedbenicima koji su Allahu pokorni i koji se boje Njegove kazne."
5:85Page 122
فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٨٥
So Allāh rewarded them for what they said1 with gardens [in Paradise] beneath which rivers flow, wherein they abide eternally. And that is the reward of doers of good.
Pa ih je Allah nagradio za njihovo vjerovanje i prihvatanje istine nastanivši ih u džennetske perivoje ispod čijih dvoraca i stabala rijeke teku, u kojima će vječno boraviti. To je nagrada onima koji su bezuslovno slijedili istinu.
5:86Page 122
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ ٨٦
But those who disbelieved and denied Our signs - they are the companions of Hellfire.
A oni koji ne vjeruju u Allaha i Njegovog Poslanika, i koji Allahove ajete koje je objavio Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem, utjeruju u laž – vječno će u rasplamsaloj Vatri boraviti i iz nje nikada neće izaći.
5:87Page 122
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ ٨٧
O you who have believed, do not prohibit the good things which Allāh has made lawful to you and do not transgress. Indeed, Allāh does not like transgressors.
O vi koji vjerujete, nemojte sebi haramom činiti dozvoljene užitke u hrani, pićima i braku, želeći time asketizam i pobožnost, i nemojte prelaziti granice onoga što vam je Allah Uzvišeni zabranio, jer Allah ne voli one koji prelaze Njegove granice, nego ih prezire.
5:88Page 122
وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ ٨٨
And eat of what Allāh has provided for you [which is] lawful and good. And fear Allāh, in whom you are believers.
I jedite halal opskrbu koju vam je Allah darovao, i čuvajte se harama poput onog što je oteto ili odvratno. I bojte se Allaha čineći ono što je naredio i kloneći se onoga što je zabranio. Vaše vjerovanje u Njega treba kod vas probuditi bogobojaznost.
5:89Page 122
لَا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ ٱلۡأَيۡمَٰنَۖ فَكَفَّٰرَتُهُۥٓ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِيكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِيرُ رَقَبَةٖۖ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖۚ ذَٰلِكَ كَفَّٰرَةُ أَيۡمَٰنِكُمۡ إِذَا حَلَفۡتُمۡۚ وَٱحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ٨٩
Allāh will not impose blame upon you for what is meaningless1 in your oaths, but He will impose blame upon you for [breaking] what you intended of oaths. So its expiation2 is the feeding of ten needy people from the average of that which you feed your [own] families or clothing them or the freeing of a slave. But whoever cannot find [or afford it] - then a fast of three days [is required]. That is the expiation for oaths when you have sworn. But guard your oaths.3 Thus does Allāh make clear to you His verses [i.e., revealed law] that you may be grateful.
O vjernici, Allah vas neće obračunavati za nenamjerne zakletve, već za namjerne zakletve, u kojima ste srcima ciljali to što ste se zakleli pa ste ga prekršili. Grijeh za prekršene zakletve koje ste naumili i izgovorili pobrisat će iskup, a to je jedna od tri stvari, po izboru: hranjenje deset siromaha običnom hranom kojom se hrane stanovnici vašeg mjesta, svakom siromahu pola sa'a (blizu 1,5 kg) ili da ih obučete onim što se u vašem običaju smatra odjećom, ili da roba vjernika oslobodite. Ako onaj ko čini iskup ne nađe ništa od ovo troje, onda će postiti tri dana. O vjernici, to je iskup za prekršene zakletve, kada se Allahom zakunete pa to prekršite, i čuvajte vaše zakletve, nemojte se Allahom krivo zaklinjati, i nemojte se puno zaklinjati, i nemojte zakletve kršiti osim ako je u tome veće dobro. Ako je veće dobro u tome da neku zakletvu prekršite, onda učinite ono što je dobro i iskupite se za prekršenu zakletvu, kao što je Allah pojasnio. Allah vam objašnjava Svoje propise vezane za halal i haram da biste Mu bili zahvalni na onome čemu vas je poučio, a što ne biste znali da vas On nije poučio.
5:90Page 123
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ٩٠
O you who have believed, indeed, intoxicants, gambling, [sacrificing on] stone alters [to other than Allāh], and divining arrows are but defilement from the work of Satan, so avoid1 it that you may be successful.
O vi koji vjerujete, sve što oduzima razum, i kockanje (takmičenje u kojem obje strane ulažu, a jedna dobiva), i kamenje kod kojeg su mušrici klali svoje žrtvene životinje veličajući time to kamenje, i kamenje koje su postavljali radi obožavanja, i strelice kojima su proricali sudbinu – sve je to grijeh i šejtanovo uljepšavanje, pa se toga klonite kako biste postigli plemenit život na dunjaluku i vječni džennet na ahiretu.
5:91Page 123
إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ فِي ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ ٩١
Satan only wants to cause between you animosity and hatred through intoxicants and gambling and to avert you from the remembrance of Allāh and from prayer. So will you not desist?
Šejtan želi da kroz uljepšavanje alkohola i kocke ubaci neprijateljstvo i mržnju između srca ljudi, i da ih odvrati od sjećanja na Allaha i od namaza, pa da li ćete se okanuti tih zala, o vjernici? To vam je, bez sumnje, bolje.
5:92Page 123
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَٱحۡذَرُواْۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ٩٢
And obey Allāh and obey the Messenger and beware. And if you turn away - then know that upon Our Messenger is only [the responsibility for] clear notification.
I pokoravajte se Allahu i Poslaniku primjenjujući naređeno i kloneći se zabranjenog, i čuvajte se suprotstavljanja Njemu. Ako se okrenete od toga, znajte da je obaveza Našeg Poslanika samo da dostavi ono što mu je naređeno, što je on i učinio, pa ako krenete Pravim putem, to je za vaše dobro, a ako činite zlo, na svoju ga štetu činite.
5:93Page 123
لَيۡسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٩٣
There is not upon those who believe and do righteousness [any] blame concerning what they have eaten [in the past] if they [now] fear Allāh and believe and do righteous deeds, and then fear Allāh and believe, and then fear Allāh and do good; and Allāh loves the doers of good.
Oni koji vjeruju u Allaha i čine dobra djela kako bi Mu se približili nemaju grijeh za pijenje alkohola prije nego što je zabranjen, ukoliko su se klonili onoga što jest bilo zabranjeno bojeći se Allahove srdžbe, i činili dobra djela, i povećavali su svoju svijest o Allahu sve dok Ga nisu počeli obožavati kao da Ga vide. Allah voli one koji Ga obožavaju kao da Ga vide, zbog njihove stalne svijesti o Njemu. Ta svijest vodi vjernika da dobra djela čini na najpotpuniji način.
5:94Page 123
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٩٤
O you who have believed, Allāh will surely test you through something of the game that your hands and spears [can] reach, that Allāh may make evident those who fear Him unseen. And whoever transgresses after that - for him is a painful punishment.
O vi koji vjerujete, Allah će vas iskušati kopnenim životinjama koje inače lovite tako što će ih dovesti blizu vas dok ste u ihramima (kada vam je zabranjeno da lovite), toliko blizu da mladunčad možete golim rukama dohvatiti a odraslu divljač kopljima možete uloviti – kako bi Allah znao one koji Ga se istinski boje ukazujući na njihova vidljiva djela za koja će pitani biti (jer se za Njegovo znanje onoga što će oni učiniti u budućnosti ne veže obračun sve dok ga ne urade). Takvi će se suzdržati od lova bojeći se Stvoritelja, Koji sve zna, a ko pređe granicu i ulovi dok je u hadžskim ili'umranskim ihramima, taj će biti bolno kažnjen na Sudnjem danu.
5:95Page 123
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ ٩٥
O you who have believed, do not kill game while you are in the state of iḥrām.1 And whoever of you kills it intentionally - the penalty is an equivalent from sacrificial animals to what he killed, as judged by two just men among you as an offering [to Allāh] delivered to the Kaʿbah, or an expiation: the feeding of needy people or the equivalent of that in fasting, that he may taste the consequence of his matter [i.e., deed]. Allāh has pardoned what is past; but whoever returns [to violation], then Allāh will take retribution from him. And Allāh is Exalted in Might and Owner of Retribution.2
O vi koji vjerujete, ne lovite kopnene životinje dok ste u ihramima, a ko to namjerno uradi, iskup mu je da u Haremu zakolje domaću životinju – devu, kravu, ovcu ili kozu – koja je slična toj ulovljenoj životinji. Određivanje koja je od navedenih domaćih životinja slična ulovljenoj učinit će dvojica pravednih muslimana. Kada oni odrede odgovarajuću životinju, sa njome se čini isto što i sa hadžskim kurbanom – šalje se u mekanski Harem, gdje se kolje, ili će platiti hranu za siromahe mekanskog Harema u vrijednosti te odgovarajuće domaće životinje, svakom siromahu pola sa'a (oko 1,5 kg), ili će postiti onoliko dana koliko bi nahranio siromaha. Sve to je propisano kako bi osjetio posljedice toga što je lovio (onda kada mu je to bilo zabranjeno). Allah je oprostio lovljenje u ihramima onima koji su to činili prije nego što je to zabranjeno, a ko to ponovo učini nakon zabrane, Allah će ga kazniti. Allah je Jaki i Moćni, može kazniti onoga ko griješi i niko Ga u tome ne može spriječiti.
5:96Page 124
أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ٩٦
Lawful to you is game from the sea and its food as provision for you and the travelers,1 but forbidden to you is game from the land as long as you are in the state of iḥrām. And fear Allāh to whom you will be gathered.
Allah vam je dozvolio da lovite morske životinje, i da jedete ono što more izbaci, bilo mrtvo ili živo, i da se time koristite i opskrbite bili putnici ili kod kuće, a zabranio vam je da lovite kopnene životinje dok ste u ihramima za hadž ili umru. I bojte se Allaha provodeći ono što vam je naredio i kloneći se onoga što vam je zabranio, jer Njemu vam se valja vratiti na Sudnjem danu, On će vas nagraditi ili kazniti za vaša djela.
5:97Page 124
۞ جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلۡكَعۡبَةَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ قِيَٰمٗا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَٱلۡهَدۡيَ وَٱلۡقَلَٰٓئِدَۚ ذَٰلِكَ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ٩٧
Allāh has made the Kaʿbah, the Sacred House, standing1 for the people and [has sanctified] the sacred months and the sacrificial animals and the garlands [by which they are identified]. That is so you may know that Allāh knows what is in the heavens and what is in the earth and that Allāh is Knowing of all things.
Allah je Kabu, Sveti hram, učinio ljudima temeljom vjerskih koristi, poput namaza, hadža i umre, ali i temeljom dunjalučkih koristi jer je u mekanskom Haremu sigurnost, i tu dolaze plodovi svega. I učinio je svete mjesece, zulkade, zulhidže, muharem i redžep, sigurnim, te ih u njima niko ne napada. I Allah je učinio kurbane, označene i neoznačene, koji su vođeni da se prinesu u mekanskom Haremu, sigurnošću za njihove vlasnike od uznemiravanja. Allah vam je dao te blagodati kako biste znali da Allah zna sve što je na nebesima i na Zemlji, da je apsolutno Sveznajući. Ti Njegovi propisi, u kojima su koristi za vas i odagnavanje štete od vas, dokaz su da On zna ono što je dobro za ljude.
5:98Page 124
ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ وَأَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٩٨
Know that Allāh is severe in penalty and that Allāh is Forgiving and Merciful.
O ljudi, znajte da Allah žestoko kažnjava onoga ko prema njemu griješi, i da prašta onome ko se pokaje i milostiv je prema njemu.
5:99Page 124
مَّا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ ٩٩
Not upon the Messenger is [responsibility] except [for] notification. And Allāh knows whatever you reveal and whatever you conceal.
Na Poslaniku je sam da dostavi ono što mu je Allah naredio, i nije njegovo da upućuje ljudska srca, jer to je samo u Allahovoj ruci. Allah zna ono što ispoljavate i ono što krijete, bilo da se radi o uputi ili zabludi, i obračunat će vas za to.
5:100Page 124
قُل لَّا يَسۡتَوِي ٱلۡخَبِيثُ وَٱلطَّيِّبُ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ كَثۡرَةُ ٱلۡخَبِيثِۚ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٠٠
Say, "Not equal are the evil and the good, although the abundance of evil might impress you." So fear Allāh, O you of understanding, that you may be successful.
O Poslaniče, reci: "Ne može se izjednačiti zlo sa dobrim, makar te zapanjilo mnoštvo zla. Njegovo mnoštvo ne ukazuje na njegovu vrijednosti. O razumom obdareni, bojte se Allaha ostavljajuću zlo i čineći dobro kako biste džennet zaslužili."
5:101Page 124
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَسۡـَٔلُواْ عَنۡ أَشۡيَآءَ إِن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ وَإِن تَسۡـَٔلُواْ عَنۡهَا حِينَ يُنَزَّلُ ٱلۡقُرۡءَانُ تُبۡدَ لَكُمۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهَاۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ ١٠١
O you who have believed, do not ask about things which, if they are shown to you, will distress you. But if you ask about them while the Qur’ān is being revealed, they will be shown to you. Allāh has pardoned it [i.e., that which is past]; and Allāh is Forgiving and Forbearing.
O vi koji vjerujete, ne pitajte Poslanika ono za čim nemate potrebe i što vam ne pomaže u pogledu privrženosti vjeri! Ako vam otkrije ono što ste pitali, zadesit će vas neprijatnost zbog poteškoće koju to što vam je otkrio nosi sa sobom, a ako, o stvarima koje su vam bile zabranjene da pitate, budete pitali dok se objavljuje Kur'an, bit će vam odgovoreno, i to je Allahu lahko. Allah je oprostio neke stvari koje je Kur'an prešutio, pa nemojte pitati o njima, jer ako budete pitali, bit će vam objavljena dodatna obaveza u vidu propisa o tome što ste pitali. Allah prašta grijehe Svojih robova ako se pokaju i blag je, pa ne želi da ih kazni.
5:102Page 124
قَدۡ سَأَلَهَا قَوۡمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡ ثُمَّ أَصۡبَحُواْ بِهَا كَٰفِرِينَ ١٠٢
A people asked such [questions] before you; then they became thereby disbelievers.1
Prije vas su neki ljudi pitali takva pitanja, pa kada im je zbog tog pitanja stavljeno u obavezu ono o čemu su pitali – nisu postupali po tome, i zbog toga su postali nevjernici.
5:103Page 124
مَا جَعَلَ ٱللَّهُ مِنۢ بَحِيرَةٖ وَلَا سَآئِبَةٖ وَلَا وَصِيلَةٖ وَلَا حَامٖ وَلَٰكِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۖ وَأَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ١٠٣
Allāh has not appointed [such innovations as] baḥīrah or sā’ibah or waṣīlah or ḥām.1 But those who disbelieve invent falsehood about Allāh, and most of them do not reason.
Allah je halalom učinio stoku, za razliku od višebožaca koji su u ime njihovih kipova sebi zabranili sljedeće vrste stoke: 1. behiru, a to je deva kojoj presijeku uši nakon što rodi određeni broj mladunčadi; 2. saibu, a to je deva koju posvećuju kipovima i ne diraju je kada dostigne određeni broj godina; 3. vesilu, a to je deva koja rodi žensku mladunčad jedno za drugim; 4. hamu, a to je dromedar koji oplodi određeni broj deva. Višebožački nevjernici su lažno tvrdili da je Allah zabranio ove vrste životinja. To je tako, a većina nevjernika ne razlikuje istinu od zablude i haram od halala.
5:104Page 125
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ قَالُواْ حَسۡبُنَا مَا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا وَلَا يَهۡتَدُونَ ١٠٤
And when it is said to them, "Come to what Allāh has revealed and to the Messenger," they say, "Sufficient for us is that upon which we found our fathers." Even though their fathers knew nothing, nor were they guided?
Kada se ovim ljudima, koji lažu na Allaha izmišljajući zabranu određenih vrsta stoke, kaže: "Pristupite slijeđenju Kur'ana, koji je Allah objavio, i slijeđenju sunneta Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da saznate šta je halal, a šta haram", oni reknu: "Dovoljno nam je ono na čemu smo zatekli naše pretke, dovoljna su nam vjerovanja, riječi i djela koja smo od njih naslijedili." Kako da im to bude dovoljno kad njihovi preci ništa nisu znali i nisu na istini bili? Njih slijedi samo onaj ko je veći neznalica od njih samih i u većoj zabludi, tako da su oni zabludjele neznalice.
5:105Page 125
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَيۡكُمۡ أَنفُسَكُمۡۖ لَا يَضُرُّكُم مَّن ضَلَّ إِذَا ٱهۡتَدَيۡتُمۡۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ١٠٥
O you who have believed, upon you is [responsibility for] yourselves. Those who have gone astray will not harm you when you have been guided. To Allāh is your return all together; then He will inform you of what you used to do.
O vi koji vjerujete, brinite se o sebi i sebe popravljajte, neće vam naštetiti onaj ko je zalutao i nije vam se odazvao ako vi budete na Pravom putu. U vašu uputu spada i vaše pozivanje na dobro i odvraćanje od zla. Allahu jedinom ćete se vratiti na Sudnjem danu, pa će vas obavijestiti o onome što ste radili na dunjaluku, i obračunat će vas za to.
5:106Page 125
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ شَهَٰدَةُ بَيۡنِكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ حِينَ ٱلۡوَصِيَّةِ ٱثۡنَانِ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ أَوۡ ءَاخَرَانِ مِنۡ غَيۡرِكُمۡ إِنۡ أَنتُمۡ ضَرَبۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَأَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةُ ٱلۡمَوۡتِۚ تَحۡبِسُونَهُمَا مِنۢ بَعۡدِ ٱلصَّلَوٰةِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ لَا نَشۡتَرِي بِهِۦ ثَمَنٗا وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبَىٰ وَلَا نَكۡتُمُ شَهَٰدَةَ ٱللَّهِ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡأٓثِمِينَ ١٠٦
O you who have believed, testimony [should be taken] among you when death approaches one of you at the time of bequest - [that of] two just men from among you or two others from outside if you are traveling through the land and the disaster of death should strike you. Detain them after the prayer and let them both swear by Allāh if you doubt [their testimony, saying], "We will not exchange it [i.e., our oath] for a price [i.e., worldly gain], even if he should be a near relative, and we will not withhold the testimony of [i.e., ordained by] Allāh. Indeed, we would then be of the sinful."
O vi koji vjerujete, kada se nekom od vas približi smrt i vidi znakove koji na nju upućuju, neka pozove dvojicu pravednih muslimana, ili nemuslimana ako nema muslimana, ili ako ste na putu, da budu svjedoci njegove oporuke! Ako sumnjate u njihovo svjedočanstvo, onda nakon jednog od namaza zaustavite ih i zatražite od njih da se zakunu Allahom da svoje svjedočanstvo neće mijenjati ni po koju cijenu, niti će ga sakriti, i da su, ako to urade, pravi grešnici.
5:107Page 125
فَإِنۡ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا ٱسۡتَحَقَّآ إِثۡمٗا فَـَٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَحَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَوۡلَيَٰنِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا ٱعۡتَدَيۡنَآ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٠٧
But if it is found that those two were guilty of sin [i.e., perjury], let two others stand in their place [who are] foremost [in claim] from those who have a lawful right. And let them swear by Allāh, "Our testimony is truer than their testimony, and we have not transgressed. Indeed, we would then be of the wrongdoers."
Ukoliko nakon zaklinjanja postane jasno da su slagali u zakletvi ili svjedočanstvu i iznevjerili, neka dvojica najbližih ljudi umrlom oporučitelju umjesto njih posvjedoče ono što je istina, neka se Allahom zakunu: "Naše svjedočenje da su ova dvojica slagala i iznevjerila preče je od njihovog svjedočenja da su rekla istinu i ispunila emanet, i ne kunemo se lažno! Ako se kunemo lažno, onda smo istinski nepravednici koji prelaze Allahove granice."
5:108Page 125
ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن يَأۡتُواْ بِٱلشَّهَٰدَةِ عَلَىٰ وَجۡهِهَآ أَوۡ يَخَافُوٓاْ أَن تُرَدَّ أَيۡمَٰنُۢ بَعۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱسۡمَعُواْۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ١٠٨
That is more likely that they will give testimony according to its [true] objective, or [at least] they would fear that [other] oaths might be taken after their oaths. And fear Allāh and listen [i.e., obey Him]; and Allāh does not guide the defiantly disobedient people.
Ovo spomenuto zaklinjanje dvaju svjedoka nakon namaza kada postoji sumnja u njihovo svjedočenje, zatim (eventualno) odbijanje njihovog svjedočenja iziskuje veću šansu da njih dvojica svjedoče ispravno, onako kako je propisano, i da se boje da, ako iznevjere, svjedočenje bude vraćeno nasljednicima oporučitelja nakon njihovog (lažnog) svjedočenja, pa da time budu razotkriveni (u svojoj pronevjeri). I bojte se Allaha ostavljanjem laži i pronevjere u svjedočenju i zakletvi, i slušajte ono što vam se naređuje pokoravajući se Allahu, jer Allah neće uputiti one koji izlaze iz okvira pokornosti Njemu.
5:109Page 126
۞ يَوۡمَ يَجۡمَعُ ٱللَّهُ ٱلرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَآ أُجِبۡتُمۡۖ قَالُواْ لَا عِلۡمَ لَنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ ١٠٩
[Be warned of] the Day when Allāh will assemble the messengers and say, "What was the response you received?" They will say, "We have no knowledge. Indeed, it is You who is Knower of the unseen" -
O ljudi, sjetite se Sudnjeg dana kada će Allah okupiti sve poslanike i reći im: "Šta su vam odgovorili vaši narodi kojima ste poslani?" Oni će kazati, prepuštajući sve Allahu: "Mi nemamo znanja, sve znanje pripada Tebi, Gospodaru naš, i samo Ti znaš ono što je skriveno i nedokučivo!"
5:110Page 126
إِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱذۡكُرۡ نِعۡمَتِي عَلَيۡكَ وَعَلَىٰ وَٰلِدَتِكَ إِذۡ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِ تُكَلِّمُ ٱلنَّاسَ فِي ٱلۡمَهۡدِ وَكَهۡلٗاۖ وَإِذۡ عَلَّمۡتُكَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَۖ وَإِذۡ تَخۡلُقُ مِنَ ٱلطِّينِ كَهَيۡـَٔةِ ٱلطَّيۡرِ بِإِذۡنِي فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِيۖ وَتُبۡرِئُ ٱلۡأَكۡمَهَ وَٱلۡأَبۡرَصَ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ تُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ كَفَفۡتُ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَنكَ إِذۡ جِئۡتَهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ١١٠
[The Day] when Allāh will say, "O Jesus, Son of Mary, remember My favor upon you and upon your mother when I supported you with the Pure Spirit [i.e., the angel Gabriel] and you spoke to the people in the cradle and in maturity; and [remember] when I taught you writing and wisdom and the Torah and the Gospel; and when you designed from clay [what was] like the form of a bird with My permission, then you breathed into it, and it became a bird with My permission; and you healed the blind [from birth] and the leper with My permission; and when you brought forth the dead with My permission; and when I restrained the Children of Israel from [killing] you when you came to them with clear proofs and those who disbelieved among them said, "This is not but obvious magic."
I spomeni kada je Allah rekao Isau, alejhis-selam: "O Isa, sine Merjemin, sjeti se Moje blagodati prema tebi kada sam te stvorio bez oca, i sjeti se Moje blagodati prema tvojoj majci Merjemi, alejhes-selam, kada sam je odabrao nad ženama njenog vremena! I sjeti se Moje blagodati prema tebi kada sam te pomogao Džibrilom, pa si se obratio ljudima dok si dojenče bio, pozivajući ih Allahu, i obraćao si im se u svom zrelom dobu kada sam te učinio poslanikom ljudima! Jedna od Mojih blagodati prema Tebi jest i to što sam te naučio da pišeš, i poučio sam te Tevratu, koji je objavljen Musau, alejhis-selam, i Indžilu, koji je objavljen tebi, i poučio sam te tajnama, koristima i mudrostima Mog zakona. Još jedna od Mojih blagodati prema tebi i to je što si mogao napraviti od ilovače nešto poput ptice, a zatim puhnuti u nju i ona postane prava ptica, i to što si od sljepila mogao izliječiti onog ko je od rođenja slijep, i što si gubavca od gube u potpunosti liječio, i što si oživljavao mrtve tako što bi Allaha molio da ih oživi, pa bi ih On oživio. Sve to je bilo Mojom dozvolom! I jedna od Mojih blagodati prema tebi jest i to što sam te zaštitio od sinova Israilovih nakon što su htjeli da te ubiju, i to onda kada si im došao sa jasnim mudžizama (čudima) u koje oni nisu htjeli vjerovati, i rekli su: "Ovo sa čime nam je došao Isa jest očita čarolija."
5:111Page 126
وَإِذۡ أَوۡحَيۡتُ إِلَى ٱلۡحَوَارِيِّـۧنَ أَنۡ ءَامِنُواْ بِي وَبِرَسُولِي قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَٱشۡهَدۡ بِأَنَّنَا مُسۡلِمُونَ ١١١
And [remember] when I inspired to the disciples, "Believe in Me and in My messenger [i.e., Jesus]." They said, "We have believed, so bear witness that indeed we are Muslims [in submission to Allāh]."
I spomeni Moje blagodati prema tebi, kada sam ti osigurao pomagače time što sam havarijjune (tvoje učenike) nadahnuo da vjeruju u Mene i tvoje poslanstvo, čemu su se odazvali i rekli: "Vjerujemo i Ti posvjedoči, Gospodaru naš, da smo mi muslimani, pokorni."
5:112Page 126
إِذۡ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ هَلۡ يَسۡتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنَزِّلَ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِۖ قَالَ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ١١٢
[And remember] when the disciples said, "O Jesus, Son of Mary, can your Lord1 send down to us a table [spread with food] from the heaven?" [Jesus] said, "Fear Allāh, if you should be believers."
I sjeti se kada su tvoji učenici rekli: "Da li nam tvoj Gospodar može spustiti trpezu sa neba ako Ga budeš zamolio?" Pa im Isa, alejhis-selam, reče da se boje Allaha Uzvišenog, i da se okane toga, jer je u tome možda smutnja za njih. Uputio im je ove riječi savjeta: "Oslonite se na svoga Gospodara u traženju opskrbe, ako ste vjernici."
5:113Page 126
قَالُواْ نُرِيدُ أَن نَّأۡكُلَ مِنۡهَا وَتَطۡمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعۡلَمَ أَن قَدۡ صَدَقۡتَنَا وَنَكُونَ عَلَيۡهَا مِنَ ٱلشَّٰهِدِينَ ١١٣
They said, "We wish to eat from it and let our hearts be reassured and know that you have been truthful to us and be among its witnesses."
Učenici Isaovi rekoše Isau: "Želimo da jedemo sa te trpeze, i da nam se srca smire spoznavši savršenstvo Allahove moći, i da si doista Njegov poslanik, i da kategorički znamo da si nam donio istinu od Allaha, te da budemo svjedoci za one koji nisu prisutni."
5:114Page 127
قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ ٱللَّهُمَّ رَبَّنَآ أَنزِلۡ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ تَكُونُ لَنَا عِيدٗا لِّأَوَّلِنَا وَءَاخِرِنَا وَءَايَةٗ مِّنكَۖ وَٱرۡزُقۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ١١٤
Said Jesus, the son of Mary, "O Allāh, our Lord, send down to us a table [spread with food] from the heaven to be for us a festival for the first of us and the last of us and a sign from You. And provide for us, and You are the best of providers."
Isa je uradio ono što su tražili i zamolio je Allaha: "Gospodaru naš, spusti nam trpezu sa hranom da slavimo dan njenog spuštanja iz zahvalnosti prema Tebi, i da nam bude znak i dokaz Tvoje jednoće i istinitosti onoga sa čim sam poslat, i opskrbi nas onim što će nam pomoći da Te obožavamo. Gospodaru naš, Ti si najbolji opskrbitelj."
5:115Page 127
قَالَ ٱللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيۡكُمۡۖ فَمَن يَكۡفُرۡ بَعۡدُ مِنكُمۡ فَإِنِّيٓ أُعَذِّبُهُۥ عَذَابٗا لَّآ أُعَذِّبُهُۥٓ أَحَدٗا مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ١١٥
Allāh said, "Indeed, I will send it down to you, but whoever disbelieves afterwards from among you - then indeed will I punish him with a punishment by which I have not punished anyone among the worlds."
Allah usliši Isaovu dovu i reče: "Spustit ću tu trpezu koju ste tražili, a ko nakon toga ne bude vjerovao neka kori samo sebe – njega ću kazniti tako žestokom kaznom kakvom nikada nikog nisam kaznio, jer je očima vidio zapanjujući dokaz pa iz inata uznevjerovao." I Allah je ispunio ono što im je obećao i spustio im je trpezu.
5:116Page 127
وَإِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ءَأَنتَ قُلۡتَ لِلنَّاسِ ٱتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَٰهَيۡنِ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أَقُولَ مَا لَيۡسَ لِي بِحَقٍّۚ إِن كُنتُ قُلۡتُهُۥ فَقَدۡ عَلِمۡتَهُۥۚ تَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِي وَلَآ أَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِكَۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ ١١٦
And [beware the Day] when Allāh will say, "O Jesus, Son of Mary, did you say to the people, 'Take me and my mother as deities besides Allāh?'" He will say, "Exalted are You! It was not for me to say that to which I have no right. If I had said it, You would have known it. You know what is within myself, and I do not know what is within Yourself. Indeed, it is You who is Knower of the unseen.
I spomeni da će Allah na Sudnjem danu reći Isau sinu Merjeminom, alejhis-selam: "O Isa sine Merjemin, da li si ti rekao ljudima: 'Obožavajte mene i moju majku pored Allaha?'" On će reći, veličajući Gospodara: "Meni ne dolikuje i nemam pravo da im kažem išta osim istine, a ako (hipotetički) pretpostavimo da sam im to rekao, Ti bi to znao, jer Tebi ništa nije skriveno. Ti znaš ono što ja krijem u sebi, a ja ne znam ono što Ti kriješ, i samo Ti znaš sve nedokučivo, sve skriveno i vidljivo."
5:117Page 127
مَا قُلۡتُ لَهُمۡ إِلَّا مَآ أَمَرۡتَنِي بِهِۦٓ أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۚ وَكُنتُ عَلَيۡهِمۡ شَهِيدٗا مَّا دُمۡتُ فِيهِمۡۖ فَلَمَّا تَوَفَّيۡتَنِي كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيۡهِمۡۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ١١٧
I said not to them except what You commanded me - to worship Allāh, my Lord and your Lord. And I was a witness over them as long as I was among them; but when You took me up, You were the Observer over them, and You are, over all things, Witness.
Isa reče svom Gospodaru: "Ljudima sam rekao samo ono što si mi naredio – da samo Tebe obožavaju, i bio sam svjedok onoga što govore dok sam bio među njima, a nakon što si me živog uzdigao na nebo, Ti si jedini nadzirao šta rade, i Ti si svemu svjedok, ništa Ti skriveno nije i znaš sve što sam im rekao i što su oni meni rekli."
5:118Page 127
إِن تُعَذِّبۡهُمۡ فَإِنَّهُمۡ عِبَادُكَۖ وَإِن تَغۡفِرۡ لَهُمۡ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ١١٨
If You should punish them - indeed they are Your servants; but if You forgive them - indeed it is You who is the Exalted in Might, the Wise."
"Gospodaru moj, ako ih kazniš – pa, oni su Tvoji robovi, radiš sa njima šta hoćeš, a ako im oprostiš – niko Te u tome ne može spriječiti. Ti si Silni, Koga niko ne može nadvladavati, i Ti si Mudri u Svom uređivanju svih stvorenja."
5:119Page 127
قَالَ ٱللَّهُ هَٰذَا يَوۡمُ يَنفَعُ ٱلصَّٰدِقِينَ صِدۡقُهُمۡۚ لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ١١٩
Allāh will say, "This is the Day when the truthful will benefit from their truthfulness." For them are gardens [in Paradise] beneath which rivers flow, wherein they will abide forever, Allāh being pleased with them, and they with Him. That is the great attainment.
Uzvišeni Allah reče Isau, alejhis-selam: "Ovo je Dan u kojem će koristiti iskrenost onima koji su bili iskreni u namjerama, riječima i djelima. Njima pripadaju džennetski perivoji, ispod čijih dvoraca i stabala rijeke teku, u kojima će vječno boraviti, smrt ih neće zadesiti. Allah je njima zadovoljan i nikada se na njih neće naljutiti, i oni su zadovoljni vječnim užitkom koji su postigli, i zadovoljni svojim Gospodarom. Ta nagrada i to zadovoljstvo predstavljaju veličanstvenu pobjedu kojoj nema slične."
5:120Page 127
لِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا فِيهِنَّۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرُۢ ١٢٠
To Allāh belongs the dominion of the heavens and the earth and whatever is within them. And He is over all things competent.
Samo Allahu pripadaju nebesa i Zemlja, On ih je stvorio i On ih uređuje. Sve što je na njima Njegova su stvorenja, i On je nad svime moćan, ništa Mu nije teško učiniti.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences