Аль-Худжурат

Ey Allaha iman gətirən və Onun buyuruqlarını yerinə yetirən kimsələr! Heç bir sözdə və ya hərəkətdə Allahdan və Onun rəsulundan önə keçməyin. Allahın əmrlərini yerinə yetirib qadağan etdiyi əməllərdən çəkinməklə Allahdan qorxun! Həqiqətən, Allah sizin söylədiklərinizi eşidir, etdiyiniz əməlləri də bilir. Bunlardan heç bir şey Ona gizli qalmaz və O sizə bu əməllərin əvəzini verəcəkdir.

Ey Allaha iman gətirən və Onun buyuruqlarını yerinə yetirən kimsələr! Allahın rəsulu ilə ədəb-ərkanla rəftar edin. Peyğəmbər (səllallahu aleyhi və səlləm) ilə danışanda, səsinizi onun səsindən artıq qaldırmayın və bir-biri­ni­zə müraciət etdiyiniz kimi ona da adı ilə müraciət etməyin, əksinə, ona "ya peyğəmbər", yaxud "ya rəsul" deyə yumşaq tərzdə müraciət edin. Yox­sa buna görə, özünüz də hiss etmə­dən əməl­lə­ri­nizin savabı puç olar.

Həqiqətən, Rəsulullahın (səllallahu aleyhi və səlləm) yanında səslərini asta çıxaranlar, Allah onların qəl­blərini təqva üçün sınağa çək­miş və bunun üçün ixlaslı etmiş kimsələrdir. Onları günahlarının bağışlanması, buna görə cəzalandırılmaması və qiyamət günü böyük mükafat - Allahın onları Cənnətə daxil etməsi gözləyir.

Ey Peyğəmbər! Şübhəsiz ki, səni, zövcələrinin hücrələri arxasından səsləyən bədəvilərin əksəriyyə­tinin ağlı kəsmir.

Ey Peyğəmbər! Əgər səni zövcələrinin hücrələri arxasından səsləyən kimsələr, sən onların qarşılarına çı­xanadək səbir edib səni səsləməsəydilər və (sən bayıra çıxdıqda) səninlə asta səslə danışsaydılar, əl­bət­tə, bu, onlar üçün səni hücrə arxasından səsləməkdən daha xeyirli olardı. Çünki bu, ona ehtiram göstərmə və onu uca tutmaqdır. Allah həm onlardan, həm də qeyrilərindən tövbə edən kimsələri bağış­layır, onların cahilliyini əfv edir və onlara rəhm edir.

Ey Allaha iman gətirən və Onun buyuruqlarını yerinə yetirən kimsələr! Əgər bir fasiq sizə bir qövmdən xəbər gə­tirsə, o xəbərin doğruluğunu araş­dırın və onun doğru olduğunu təsdiqləməyə tələsməyin. Yoxsa, eşitdiyiniz xəbəri dəqiqləşdirmədən, barəsində həqiqəti bil­mədiyiniz halda bir qövmə pislik edər və onlara etdiyiniz bu pislikdən sonra xəbərin yalan olduğu sizə bəlli olduqda, tutduğunuz işin peş­man­çılığını çə­kər­si­niz.

Ey möminlər! Bilin ki, Allahın rəsulu aranızdadır və ona vəhy nazil olur. Əgər yalan danışsanız, ona vəhy nazil olacaq və sizin yalan danışdığınızı ona xəbər verəcək. Odur ki, sizin məsləhətiniz üçün olan işləri o daha yaxşı bilir. Əgər o, sizin təklif etdiyiniz bir çox işlər­də si­zə uysaydı, sizin üçün arzulamadığı əziyyətə düşərdiniz. Lakin Allah Öz lütfü ilə si­zə imanı sevdirmiş, onu qəl­bi­nizə gö­zəl göstərmiş, beləliklə də, siz iman gətirmişsiniz, üstəlik, sizdə küf­rə,Onun itaətindən çıxmağa və Ona asilik etməyə qarşı nifrət oyatmışdır. Məhz bu xislətləri özündə əks etdirən kimsələr doğ­ru-düzgün yolda olanlardır.

Sizə nəsib olanlar - xeyirli işlərin qəlbinizə gözl göstərilməsi və şər işlərə qarşı nifrət oyadılması Allahın sizə əta etdiyi lütf və Onun sizə bəxş etdiyi nemətidir. Allah Öz qullarından kimin Ona şükr etdiyini bilir və onu (xeyirli işlərə) müvəffəq edir. O, hər bir şeyi özünə münasib olan yerə qoyan hikmət sahibidir.

Ey möminlər! Əgər möminlərdən iki dəs­tə bir-biri ilə vuruşsa, siz, onların hər ikisini ixtilafa düşdükləri məsələdə Allahın şəriəti ilə hökm verməyə dəvət etməklə onları ba­rış­dı­rın. Əgər onlardan biri sülhə gəlməkdən imtina edib təcavüzünə davam etsə, tə­cavüzkar dəs­tə ilə, Allahın hökmünü yerinə yetirməyə qayı­da­nadək, vuru­şun. Əgər o, Allahın hökmünə qa­yıt­sa, hər iki dəstəni əda­lət və insafla ba­rışdırın və onların arasında hökm verdikdə ədalətli olun. Şübhəsiz ki, Allah özlərinin verdiyi hökmdə ədalətli olanları sevər.

Möminlər, həqiqətən də, İslam dinində qardaş­dırlar. Ey möminlər! İslamda olan qardaşlıq isə, sizdən bir-birilə ixtilaf etmiş qardaşlarınızı ba­rış­dırmanızı tələb edir. Allahın əmrlərini yerinə yetirib qadağan etdiyi əməllərdən çəkinməklə Allahdan qorxun ki, bəlkə sizə rəhm edil­sin.

Ey Allaha iman gətirən və Onun buyuruqlarını yerinə yetirən kimsələr! Sizdən bir toplum di­gər bir topluma istehza etməsin. Ola bilər ki, istehza olunan toplum Allah yanında (istehza edən toplumdan) daha xeyirli olsun. İbrət Allah yanında xeyirli olmaqdadır. Qa­dınlar da qadınlara istehza etməsinlər. Ola bilər ki, istehza olunan qadınlar Allah yanında (istehza edilən qadınlardan) daha xeyirli olsunlar. Özünüz kimi mömin qardaşlarınıza tənə vurmayın və bir-birinizi xoşlamadığı ləqəblərlə çağırıb utandırmayın. Necə ki, ənsardan bəzisi, hələ Rəsulullah (səllallahu aleyhi və səlləm) (Mədinəyə) gəlməmişdən əvvəl bir-birini belə ləqəblərlə çağırardı. Sizlərdən kim belə etsə, fasiq sayılar. İman gətirdikdən son­ra fasiq adlan­maq necə də pis­dir. Bu günahlara görə tövbə etməyən kimsələr - məhz belələri, asiliklər edib özlərini məhvə uğratmaqla özlərinə zülm edənlərdir.

Ey Allaha iman gətirən və Onun buyuruqlarını yerinə yetirən kimsələr! Heç bir dəlilə və sübuta əsaslanmayan ittihamlardan üzaq durun. Həqiqətən də, zənn edilənlərin bir qismi - məsələn, zahirən əməlisaleh görünən birisi barədə pis zənn etmək günahdır. Möminləri güdüb onların eyiblərini araşdırmayın. Sizlərdən heç biri mömin qardaşının barəsində onun xoşuna gəlmədiyi bir sözü danışmasın. Çünki onun barəsində xoşuna gəlmədiyi bir sözü danışmaq, onun ölmüş ətini yeməyə bənzəyir. Sizdən biriniz ölmüş qardaşının ətini yeməyə razı olarmı?! Elə isə onun qeybətini qırmağa nifrət edin, çünki bu, onun ölmüş ətini yeməyə bənzəyir. Allahın əmrlərini yerinə yetirib qadağan etdiyi əməllərdən çəkinməklə Allahdan qorxun! Həqi­qə­tən, Allah Öz qullarından tövbə edənlərin tövbəsini qəbul edər və onlara rəhm­ edər.

Ey insanlar! Biz sizi bir kişidən - atanız Adəmdən və bir qadından - ananız Həvvadan yaratdıq. Demək, sizin nəsəbiniz eynidir. Elə isə nəsəb baxımından biriniz öz nəsəbi ilə digərinin yanında öyünməsin. Bundan sonra bir-biriniz yanında fəxr etmək üçün yox, bir-bi­ri­nizi tanıyası­nız deyə, si­zi çoxlu xalqlara və qəbilələrə ayırdıq. Əslində, üstünlük yalnız təqva ilə ölçülür. Odur ki, Allah buyurur: Allah yanında ən hör­mətli olanınız Allahdan ən çox qorxa­nı­nız­dır. Həqiqətən, Allah sizin hər bir halınızı bilir, həmçinin, sizin kamil və ya naqis olduğunuzdan da xəbərdardır. Bundan heç bir şey Ona gizli qalmaz.

Bədəvilərdən bəzisi Peyğəmbərin (səllallahu aleyhi və səlləmin) yanına gəldikdə: "Biz Allaha və Onun rəsuluna iman gə­tirmişik" – dedilər. Ey Peyğəmbər! Onlara de: “Siz iman gətirməmisi­niz! Lakin siz: “Biz təslim olduq və boyun əydik!” – de­yin. Hələ iman sizin qəlb­inizə daxil ol­mamışdır, ola bilsin ki, tezliklə daxil olsun. Ey bədəvilər! Əgər siz Allaha və Onun rəsuluna itaət edərək iman gətirib yaxşı işlər görsəniz və haramlardan çəkinsəniz, Allah sizin əməllərinizin savabından heç bir şey əs­kiltməz. Şüb­həsiz ki, Allah Öz qullarından tövbə edən kəsləri bağışlayar və onlara rəhm edər!”

Möminlər yalnız Allaha və Onun rəsuluna iman gətirən, son­ra imanlarına heç bir şəkk-şübhə qarışmayan, Allah yolun­da mal­ları və can­la­rı ilə cihad edən­ və bunlardan heç biri xüsusunda xəsislik etməyən kimsələrdir! Bu xislətləri özlərində əks etdirənlər - məhz onlar imanlarında sadiq qalan kimsələrdir.

Ey Peyğəmbər! O bədəvilərə de: “Siz dininizi Allaha öyrədir və dindar olduğunuzu Ona bildirirsiniz?!” Halbuki Allah göylərdə olanları da, yerdə olanları da bilir. Allah hər şeyi biləndir. Ona Heç bir şey gizli qalmaz. Sizin dindar olduğunuzu Ona göstərməyinizə də ehtiyacı yoxdur.

Ey Peyğəmbər! O bədəvilər İslamı qəbul etdiklərinə görə sənə minnət qoyurlar. Onlara de: “Allahın dinini qəbul etdiyinizə görə mənə minnət qoymayın! Əgər bunun faydası varsa da, bu, yalnız sizin özünüzədir. Əgər sizin mömin olduğunuz barədə iddianız doğrudursa, bilin ki, əksinə, Allah sizi imana müvəffəq etməklə sizə minnət qoyur!”

Şübhəsiz ki, Allah göy­lərin də, yerin də qeybini bilir, heç bir şey Ona gizli qalmaz. Allah si­zin nə et­diklərinizi gö­rür. Sizin əməllərinizdən heç bir şey Ona gizli qalmaz və O, etdiyiniz əməllərin yaxşısının da, pisin də əvəzini sizə verəcəkdir.