Аль-Маида

Ey iman gətirənlər! Xaliqinizlə öz aranızda və bir-birinizlə bağladığınız bütün əhd­ləri­nizi ye­rinə yetirin. Sizə həcc yaxud ömrə ih­ram­ında ikən çöl ovu ovlamaq haram edilməklə yanaşı, haram olması sizə bildiriləcək hey­vanlar da istisna olmaqla, Allah sizə rəhmət olaraq: dəvə, inək və qoyunu si­zə halal etdi. Həqi­qətən, Allah hikmətinə müvafiq is­tədiyi halal və ya haram hök­münü verir, bu işdə Onu məcbur və hökmünə etiraz edən bir kimsə yoxdur.

Ey iman gətirənlər! Alla­hın etina ilə yanamanızı əmr etdiyi haramları özünüzə halallaşdırmayın. Tikişli paltar geyinmək kimi, həmçinin ov etmək kimi haram hüdudları daxilində edilməsi haram edilən əməllərdən əl çəkin. Haram aylarda: zülqədə, zülhiccə, məhərrəm və rəcəb aylarında döyüşməyi, Allah üçün orada kəsmək məqsədi ilə göndərilən qurban­lıq heyvana qəsb etməyi, yaxud ora çatmasına mane olmağı, boynuna yundan və s. şeylərdən nişan ta­xılmış qurbanlıq hey­van­larını, ticarətin qazancını və Rəbbi­nin razı­lı­ğını di­lə­yə­rək Allahın toxunulmaz evinə gələnlərə qarşı hörmətsizlik etməyi özünüzə halal saymayın. Həcc və ümrə ih­ramından, yaxud haram hüdudlarından çıxdığınız za­man, istəsəniz ov edə bilərsiniz. Sizi Məs­ci­dul­ha­rama da­xil ol­­mağa qoy­ma­yan bir qövümə qarşı olan kin-küdu­rət sizi onlara qarşı zülm və haqsızlıq etməyə sövq et­mə­sin. Ey Möminlər! Sizə əmr edilən yaxşı işləri edib, pis əməllərdən çəkinməkdə bir-birinizə yar­­­dım edin. Günah və asi işlərdə və həmçinin insanların canlarına, mallarına və namuslarına qarşı olan düşmənçilik işlərdə bir-birinizə yar­­­dım etməyin. Allahın itaətinə mültəzim olub, günahlardan çəkinərək Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allahın Ona asi olan qullarına əzabı şiddətlidir, elə isə Onun əzabından çəkinin!

Allah sizə kəsilmədən ölmüş heyvanı, axar qanı, donuz ətini, kəsildikdə Allah­dan baş­qa­sının adı ilə kəsil­miş, boğularaq ölmüş, vurulub öldürül­müş, hün­dür bir yerdən yı­xı­lıb gə­bər­­miş, başqa bir heyvanın buynuzu ilə vurulub öl­­müş, aslan, pələnğ və canavar kimi yır­tıcı hey­van tərəfin­dən parçala­nıb ye­yil­miş – qeyd edilən heyvanlardan canı çıxmamış kəsdiyiniz heyvanlar isə sizə halaldır – bütlər üçün kəsilmiş hey­van­lar və üzərində (et) və ya (etmə) sözləri yazılmış daş, yaxud fal ox­ları ilə qeybdən qismət ax­tar­ıb, bu fal oxlarından bəxtinizə çıxana əməl etmənizi haram etdi. Sadalanan bu haramları etmək, Allahın taətindən çıxmaq deməkdir. Bu gün kafir­lər dininizin gücünü gördükdən sonra, sizin İslamdan geri dönmənizdən ümidlərini kəsdi­lər. Elə isə siz on­lar­dan qorx­ma­yın, yalnız Mən­dən qorxun. Bu gün dininiz İslamı sizin üçün ka­mil et­dim, sizə olan aşkar və gizli nemətimi ta­mam­ladım və sizin üçün din olaraq İslamı seçdim. Mən ondan başqa heç bir din qəbul etmirəm. Kim aclıq səbəbindən çarəsiz qa­lar­sa, gü­naha meyl et­mə­yə­rək, ölmüş heyvandan yeməsində ona günah yazılmaz. Çün­ki Allah ba­ğışla­yandır, rəhmlidir.

Ey Peyğəmbər! Səhabələrin səndən Allahın onlara nəyin yeyilməsinin ha­lal etdiyini soruşurlar. Ey Peyğəmbər! De: "Allah sizə tə­miz yeməkləri və Allahın si­zə nemət bəxş edərək öyrət­di­yi elmdən, ov etməyi öyrədib, əh­li­ləş­dir­di­­yiniz, ovçu, ov heyvanını ovun arxasınca göndərdikdə sıçrayıb gedən və onu ovdan uzaqlaşdirdıqda uzaqlaşan yır­tıcı dişi olan ov itləri, bəbirlər və caynağı olan şahin quşları kimi heyvan­la­rın ovla­dıq­larından yemək sizə halal edildi. On­­ların tutub gətirdikləri ovdan, hətta ovu öldürsələr belə, yeyin və onları ova gön­dərərkən Alla­hın adını çəkin. Allahın əmrlərini yerinə yetirib, qadağalarından çəkinməklə Allahdan qor­­xun! Şüb­həsiz ki, Allah əməlləri tez haqq-hesab çəkən­dir".

Bu gün Allah sizə ləzzətli yeməkləri və həmçinin yəhudi və nəsranilərdən olan Kitab əhlinin kəsdiklərindən yeməyi və sizin də kəsdiklərinizdən onların yeməsini halal etdi. Mö­min qadınlardan ismətli (özlərini zinadan və nəfslərini haram şeylərdən qoruyan), azad olanlar və sizdən öncə yəhudi və nəsranilərdən olan Kitab verilənlər­dən is­mətli qa­dın­la­r, mehr­­ləri­ni verdiyiniz təq­dir­də, fahişəlik etmədən namuslu olub, onlarla zina­karlıq et­mə­mək və aş­na saxlamamaq şər­ti ilə sizə ha­lal­dır. Kim Allahın qulları üçün qanun etdiyi şəri əhkamları inkar edərsə, iman şərti datil olduğuna görə əməli boşa çıxar və o, Qiyamət günü əbədi qalacağı cəhənnəmə daxil olduğu üçün ziyana uğrayan­lar­dan olar.

Ey iman gətirənlər! Na­ma­z qılmaq üçün ayağa qalxmaq istədikdə, dəstəmazsız olsanız, üzünüzü və dir­­sək­lərlə birgə əl­lə­rinizi yu­yun, ba­şı­nıza məsh çəkin və baldır sümükləri ilə pəncə sümüklərinin birləşdiyi yerdə yanlara çıxan iki oynaqla birgə ayaqlarınızı yuyun. Əgər cunub olmusunuzsa, qüsl edin. Əgər xəstə olsanız, qüsl etmə səbəbindən xəstəliyin artmasından və ya şəfanın gecikməsindən qorxsanız yaxud sağlam ikən səfərdə ol­­sanız, ya­xud siz­lər­dən biri ayaq­yolun­dan gəldiyi üçün dəstəmazı və ya qadın­la­rla yaxınlıq etdiyinə görə qüslu olmazsa, təmizlənmək üçün su axtardıqdan sonra tapmasanız, tə­miz torpaqla təyəmmüm edin və əllərinizi yerə vurun ondan üzünüzə və əl­lə­ri­ni­zə sür­tün. Allah, sizin sudan istifadə edib səhhətinizə zərər yerirərək sizə şəri hökmlərində çə­tinliyə sal­maq is­təməz. Xəstəlik üzündən və ya su tapılmadığından sizə suyu əvəz edən torpaqla təyəmmüm etmənizə icazə verməsi, Allahın sizə olan ne­mətinin ta­mam­lıqındandır ki, bəlkə Allahın sizə olan nemətinə şü­kür edib, inkar etməyəsiniz.

Allahın sizə olan hidayət və İslam nemətini və Peyğəmbərə - sallallahu aleyhi və səlləm - xoş gündə və sıxıntı anlarında əmirləri dinləyib itaət edəcəyinizə dair beyət etdikdə: "Sözünü eşitdik və əmrinə ita­ət etdik!"– de­diyiniz za­man si­zdən aldığımız əhdi xa­tırlayın. Allah­­dan Onun əmrlərini yerinə yetirməklə -həmçinin əhdlərinidə- və qadağalarından çəkinməklə qor­xun! Şüb­hə­siz ki, Allah, qəlblərdə olan­ları bilir və Ona heç bir şey gizli qalmaz.

Ey Allaha və Onun peyğəmbərinə iman gətirənlər kimsələr! Allahın rizasını qazanmaq üçün, Allahın sizin üzərinizdə olan haqqlarını qoru­yan, zülümlə deyil, ədalətlə şa­hid­lik edən kimsələr olun. Bir qövmə qarşı olan qəzəb sizi əda­lət­siz­li­yə sövq etmə­sin. Dost ilə də, düşmənlə də əda­lətlə rəftar edin. Onların hər ikisi ilədə ədalətli olun. Ədalətli olmaq, Allahdan qorxmaqa, zalım olmaq isə xüsrana uğramağa daha yaxındır. Allah­­ın əmrlərini yerinə yetirib, qadağalarından çəkinməklə Ondan qor­xun! Şüb­həsiz ki, Allah nə etdik­ləriniz­dən xəbərdar­dır. Əməllərinizdən heç bir şey Ondan gizli qalmaz və O, əməllərinizin əvəzini verəcəkdir.

Allah, Allaha və rəsullarına iman gətirib saleh əməllər edənlərə onlara günahlarının bağışlanmasını və böyük mükafat gözlədiyini vəd -Allah vədinə xilaf çıxmaz- vermişdir, bu mükafat, cənnətə daxil olmaqdır.

Allahı inkar edib, ayələrini ya­lan sa­yanlara gəlincə, məhz onlar küfür etdiklərinə və yalan saydıqlarına görə cəza olaraq daxil olacaqları Cəhənnəm sa­kin­­­ləridirlər. Yoldaş yoldaşından ayrılmadığı kimi onlardan Cəhənnəmdən ayrılmayacaqlıar.

Ey iman gətirənlər! Alla­­hın sizə bəxş etdiyi əmin-amanlıq və düşmənlərinizin (Məkkə müşriklərini və ya Bəni Sələb qəbiləsi) sizi məhv etmək üçün əllərini sizə uzatdıqları zaman onların qəlblərinə qorxu salıb, onların hiyləsini sizdən uzaqlaşdırıb və sizi onların şərindən qoruduğumuz nemətini qəlbləriniz və dillərinizlə xatırla­yın. Allah­­ın əmrlərini yerinə yetirib, qadağalarından çəkinməklə Ondan qor­xun! Qoy mö­min­lər dini və dünyavi mənfəətlərini əldə etmə üçün tək Allaha etimad etsinlər!

Allah İsrail oğullarındanş qabaqda bu haqda daha ətraflı danışılacaq möhkəm əhd a­la­mışdı. Biz onlara on iki başçı təyin etdik. Bu başçıların hər biri, öz öhdəliyində olanlardan cavabdeh idi. Allah İsrail oğullarına demişdi: "Mən Öz köməyim və yardımımla sizinləyəm. Əgər namazı kamil şəkildə qılsa­nız, mallarınızın zəkatın versə­niz, bütün peyğəmbərlərimə onlar arasında heç bir fərq qoymadan iman gətirib on­la­ra ehtiram edib, dəstəklə­sə­niz və mallarınızı xeyirli işlərdə sərf etsəniz, əgər siz bütün bunları etsəniz, etdiyiniz günahları bağışlayar və qiyamət günü sizi qəsirləri al­tından çay­lar axan cən­nətlərə daxil edərəm. Bu möhkəm əhdi aldıqdan sonra kim küfr edərsə, artıq doğru yoldan bilərəkdən və qəsdən üz çevirmiş olar".

İsrail oğullarından aldığımız əh­di poz­duqları səbəbindən, Biz on­­ları Öz rəhmətimizdən qovduq və qəlblərini ora heç bir xeyirin və öyüd-nəsihətin fayda verməyəcəyi dərəcədə sərt­ləş­dir­dik. Onlar sözlərin yerlərini dəyişməklə və ayələrin mənalarını öz havalarına uyğun yozaraqla kəlmə­lə­ri təhrif edirlər və özlərinə öyrə­dilmiş şeylərin bəzilərinə əməl etmədilər. Ey Peyğəmbər! Onlardan aldığımız əhdə sadiq olan az bir qismi istisna olmaqla, sən onlardan daim Allaha və Allahın mömin qullarına xəyanət görəcəksən. On­ları əfv et, onlara əzab vermə və təqsirlərin­dən keç. Çünki bu özüdə bir yaxşılıqdır, şübhəsiz ki, Allah yax­şılıq edənləri sevir!

Biz yəhudilərdən möhkəm bir əhd aldığımız kimi, özlərinin İsanın - aleyhissəlam - davamçıları olduqlarını idda edərək təmizə çıxaranlardan da əhd a­ldıq. Onlar əcdadları yəhudilərin etdiyi kimi, özlərinə öyrə­dilmiş şeylərin bəzilərinə əməl etmədilər. Buna görə də onların arasına Qiya­mət günü­nə qə­dər ədavət və nifrət saldıq və elə bu səbəbdən də bir-birilərini kafir hesab edir və bir-birilərini öldürürlər. Allah qiyamət günü on­lara nə et­dik­ləri barədə xəbər verəcək­dir və onlara etdikləri əməllərin əvəzini də verəcəkdir.

Ey yəhudilərdən Tövrata, nəsranilərdən isə İncilə inanan Kitab əhli! Sizə nazil edilmiş ki­tab­dan gizlətdiyiniz şeylərin bir çoxu­nu bə­yan edən və sizi rüsvay etməkdən başqa heç bir mənfəət olmayan bir ço­xu­nun da üstün­dən keçən rəsulumuz Muhəmməd - sallallahu aleyhi və səlləm - gəl­di. Artıq sizə Allah­dan bir Kitab - Quran gəl­di. Bu, işıq saçan, bir nur və insanların dünya və axirət işlərində ehtiyacları olduğu şeyləri bəyan edən açıq-aydın bir ki­tabdır.

Allah bu kitaba iman gətirib və saleh əməl edərək, Onun rizasını ara­­yan kəs­ləri, Allahın əzabından salamat edən yol­larına yönəldər. Bu yollar Cənnətə aparan yollardır. On­­ları Öz izni ilə küfür və asilik zülmət­lər­dən iman və itaət nuruna çıxarar və doğru, düzgün yola, İslam yoluna müvəffəq edər.

Nəsranilərdən: "Allah Mər­yəm oğlu İsa Məsihdir!"– deyən­lər ar­tıq kafir oldu­lar. Ey Peyğəmbər! Onlara de: "Məgər Allah Mər­yəm oğlu İsa Məsihi, onun ana­sı­nı və bütün yer üzün­də olanların hamı­sı­nı məhv et­mək istəsə, kim Ona mane olmağa qadirdir?!" Əgər heç kimsə Ona bu işdə mane ola bilməzsə, bu, Allahdan başqa heç bir ilahın olmadığına, Məryəm oğlu İsanın, onun anasının və bütün bəşəriyyətin Allahın məxluqatı olduğuna dəlalət edir. Göy­lə­rin, ye­rin və onların ara­sın­da olan­­la­rın mülkü Allaha məx­sus­dur. Allah istədiyini yaradır. Onun yaratmaq istədiyi məxluqundan biri də: İsadır - aleyhissəlam, o, Allahın qulu və rəsuludur. Allah hər şeyə qadirdir.

Yəhudi və nəsranilərin hər biri özlərinin Allahın oğulları və se­vimliləri olduqlarını idda etdilər. Ey Peyğəmbər! Onlara cavab olaraq de: "Elə isə Allah nə üçün sizə etdiyiniz günah­la­ra görə əzab verir?! Əgər siz iddia etdiyiniz kimi Allahın sevimliləri olsaydınız, o zaman Allah sizi dünyada meymuna və donuza döndərməklə və ölümlə sizə əzab verməzdi. Çünki Allah sevdiyinə əzab verməz. Əksinə, siz Onun yaratdığı adi insanlar kimi bir bəşər­si­niz. İnsanlardan kim yaxşılıq edərsə, Allah onu Cənnətlə mükafatlandırar, kim də pislik edərsə onu cəhənnəmlə cəzalandırar". Allah istədiyi­ni lütfü ilə ba­ğışlar, istədiyinə də ədaləti ilə əzab verər. Göylərin, yerin mülkü və on­la­rın ara­sında olanların mülkü tək Allaha məxsusdur. Dönüş yalnız tək Ona­dır.

Ey yəhudi və nəsranilərdən olan Kitab əhli! Peyğəmbərlərin ardı-arası kəsildiyi və peyğəmbərlərin gəlişinə böyük ehtiyac olduğu bir vaxt­da üzür gətirərək: "Bizə Allahın savabı ilə müjdələyən və Onun əzabı ilə qor­­xudan kimsə gəlmədi"– de­mə­yə­si­niz deyə, sizə Rəsulumuz Muhəmməd - sallallahu aleyhi və səlləm - gəldi. Artıq sizi Allahın savabı ilə müjdələyən və Onun əzabı ilə qor­­xudan Muhəmməd - sallallahu aleyhi və səlləm - gəldi. Allah hər şeyə qadirdir. Onu heç bir şey aciz edə bilməz. Bəşəriyyətə rəsulları göndərmək də Allahın qüdrətinin bir göstəricisidir. Allah bu rəsulları Muhəmmədi - sallallahu aleyhi və səlləm - göndərməklə tamamladı.

Ey Peyğəmbər! Musanın bir zaman qövmü İsrail oğullarına: "Ey qövmüm! Alla­hın sizə bəxt etdiyi nemətini qəlbləriniz və dillərinizlə xa­tırlayın. Allah, öz aranızdan sizi doğru yola dəvət edən pey­ğəmbərlər göndərdiyi, siz qul olduqdan sonra sizi özünüzə sahib edən hökm­dar­lar təyin etdiyi və zamanınızda aləm­lər­dən heç bir kəsə vermədi­yi­ nemətləri sizə verdiyi nemətlərini xa­tırlayın"- dediyini yadına sal.

Musa dedi: "Ey qövmüm! Allahın si­zə ora daxil olmağı və orada olan kafirlərlə döyüşməyi vəd etdiyi pak torpağa (Beytülmüqəddəsə və onun ərtafında olan yerlərə) da­xil olun və oradakı nəhəng adamlara məğlub olmayın, yoxsa dünyada və axirətdə ziyana uğ­ra­yarsınız".

Qövmü ona dedi: "Ey Mu­sa! Müqəddəs torpaqda çox qüvvətli və qüdrətli adam­lar var­dır və bu, bizim ora daxil olmağımıza mane olur. Onlar orada olduğu müddətcə biz əsla oraya­ da­xil ol­ma­yaca­ğıq. Çünki bizim onlarla döyüşməyə gücümüz və taqətimiz yoxdur. Əgər onlar ora­dan çıx­salar, biz oraya daxil olarıq".

Allahdan və Onun əzabından qorxanlar arasından Alla­hın onları itaətinə müvəffəq etməklə nemət bəxş etdiyi Musanın əshabından iki kişi, qövmünü Musanın - aleyhissəlam - əmrinə tabeçilik göstərməyə həvəsləndirərək de­di: "Qüvvətli adamların üzərinə şəhərin qa­pı­sın­dan daxil olun. Əgər siz qapıdan keçib ora da­xil ol­sanız, Allahın izni ilə və Allah qələbəni Allaha imana və maddi vasitələrdən istifadə edərək səbəblərə bağladığı sünnəsinə inanaraq onlara mütləq qalib gələr­si­niz. Əgər siz həqiqi mömin­siniz­sə, tək Allaha etimad və tə­vək­kül edin!".

İsrail oğullarından olan Musanın qövmü öz peyğəmbərləri Musanın - aleyissəlam - əmrinə müxalif olaraq israrla dedilər: "Qüvvətli adamlar orada olduqları müddətcə biz əsla o şəhərə girməyəcəyik. Ey Musa! Elə isə sən get Rəbbinlə birlikdə o qüvvətli adamlara qarşı vuruş. Amma biz isə sizinlə birgə vuruşmaqdan geridə qalıb burada öz yerimizdə oturacağıq".

Musa Rəbbinə dedi: "Ey Rəbbim! Mənim özüm və qarda­şım Harundan başqa heç bir kimsə üzərində hökmüm yoxdur. Odur ki, Sən bizimlə Sənin və Sənin rəsulunun itaətindən çıxmış tay­fa­nın arasını ayır!"

Allah, peyğəmbəri Musaya - aleyhissəlam - dedi: "Allah onlara müqəddəs torpaqa daxil olmağı qırx il müd­dətinə ha­ram edildi. Onlar bu müddət ərzində səhrada heyrət içərisində azmış halda gəzib dolaşacaqlar. Ey Musa! Sən Allahın itaətindən çıxmış tayfa­ üçün heyifsilənmə, çünki onların başına gələn müsibət öz əlləri ilə etdikləri asiliklərin və günahların səbəbindəndir".

Ey Peyğəmbər! Yəhudilərdən olan həsəd aparan zalim kəslərə Adəmin iki oğ­lu­­: Qabil və Habilin əhvalatını, bu barədə heç bir şübhə olmadan gerçək olaraq danış. O za­man hər ikisi pak olan Allaha yaxınlaşmaq məqsədi ilə qurban vermiş, Allah Habilin gətirdiyi qurbanı, o, təqva əhlindən olduğu üçün qəbul etmiş, Qabil təqva əhlindən olmadığı üçün isə onun qurbanı qəbul edilmə­miş­di. Qabil, Habilin qurbanı qəbul olunduğu üçün ona həsəd edib və demişdir: "Ey Habil, Səni hökmən öldü­rəcə­­yəm!". Habil də ona belə demişdir: "Həqiqətən Allah, Onun əmrlərini yerinə yetirib, qadağalarından çəkinərək Ondan qorxan kimsənin qurbanını qə­bul edər.

Sən məni öldürmək üçün mənə əl uzatsanda, mən sə­nin etdiyin kimi etməyəcəyəm. Bu heç də mənim səndən qorxduğuma görə deyil, lakin mən məxluqatın Rəbbi olan Allahdan qor­xu­ram.

Habil Qabili qorxudaraq demişdir: "Mən istəyirəm ki, sən, həm mə­nim zülm və düşmənçilik edərək öldürmək günahımı, həm də əvvəlki gü­nahını öz üzə­rinə götürəsən və qiyamət günü cəhənnəmə daxil olan, cəhənnəm əhlindən ola­san. Bu, həddi aşanların cəzasıdır. Mən isə səni öldürməklə günahı öz üzərimə götürüb, cəhənnəm əhlindən olmaq istəmirəm".

Nəhayət, Qabilin pis işlər görməyi əmr edən nəfsi, ona, qardaşı Habili zülm edərək qət­lə ye­tirmə­yi gözəl­ göstərdi və Qabil, Habili öl­dürdü, elə bu səbəbdən də Qabil, dünya və axirətdə öz paylarını qanis edənlərdən oldu.

Allah qarğa göndərir ki, onun (Adəmin oğlu Qabilin) önündə torpağı qazıb ölmüş qarğanı orada basdırsın və beləliklə də, ona öz qardaşının cəsədini necə dəfn edəcəyini göstərsin. Qardaş qatili olan bu adam (Qabil) bunu gördükdə belə demişdir: "Vay halıma! Yəni mən qardaşımın cəsədini basdırmaqda, ölmüş o qarğanı basdıran bu qarğa qədər olmaqdan da acizəmmi?!” Beləliklə o, qardaşının cəsədini basdırdı və peşmançılıq çəkənlərdən oldu.

Qabil qardaşını öldürdüyün görə də İsrail oğul­la­rı­na bildirdik ki, kim bir cana qisas səbəbi ilə qəsd etməyən və ya yer üzün­də küfür, quldurluq edərək fəsad tö­rət­məyən bir şəxsi öl­dürərsə, sanki bü­tün insanları öl­dürmüş kimi olar. Çünki onun üçün cinayətkarla günahsız insan arasında fərq yoxdur. Kim də uca Allahın öldürməyi haram etdiyi bir nəfsi haram olduğunu etiqad edərək öldürməkdən əl çəkib, qətlə yetirməzsə, sanki bütün in­sanları diriltmiş kimi olar. Çünki onun bu əməli bütün insanların salamat qalmasıdır. Artıq pey­ğəmbərlərimiz İsrail oğul­la­rı­na açıq-aydın dəlillər və sübutlar gətirmişdilər. Amma buna baxmayaraq onla­rın çoxu yenə də günahlar etməklə və onlara göndərilən elçilərə müxalif olmaqla Allahın qoyduğu hüdudları aşırlar.

Allaha və Onun rəsuluna - səllallahu aleyhi və səlləm - qar­şı savaşanların və yer üzündə qətlə yetirmək, insanların mallarını əllərindən almaq və quldurluq etməklə fit­nə-fəsad törət­mə­yə və ədavət salmağa səy göstərənlərin əzabı an­caq ya çarmıxa çəkilmədən və ya taxta və s. bu kimi şeylər üzərində çarmı­xa çə­kilərək öldü­rülmək, yaxud sag əllərinin və sol ayaq­larının çar­paz­vari kəsilməsi, əgər bundan sonra yenə də bu işə qayıdarsa sol əli və sağ ayağı çar­paz­vari kəsilməsi ya­xud da yaşa­dıq­­ları yer­dən sürgün edilib, heç bir dövlətdə sakin olmağa izin verilməməkdir. Bu əzab, on­lar üçün dün­yada bir rüsvayçılıqdır. Axi­­rət­də isə on­la­rı bö­yük bir əzab gözlə­yir.

Ey əmr sahibləri! Quldurluq edən kimsələrdən əlinizə keçməzdən öncə tövbə edənlər müstəsna­dır. Bilin ki, onlar tövbə etdikdən sonra Allah onları bağışla­yan­dır. Onlara əzab verməməsi də Allahın onlara olan bir rəhmətidir.

Ey iman gətirənlər! Allahın əmrlərini yerinə yetirib, qadağan etdiklərindən çəkinməklə Allahdan qorxun. Sizə əmr etdiklərini əda edib, çəkindirdiklərindən uzaq durmaqla, Ona yaxınlaş­maq üçün yol axta­rın. Onun razılığını qazanmaq üçün kafirlərlə cihad edin ki, əgər belə etsəniz, bəl­kə istədiyinizə nail olub, qorxduqunuzdan nicat ta­pa­sı­nız.

Şübhəsiz ki, Allahı və Onun peyğəmbərlərini inkar edənlərin hər birinin mülkü, yer üzündə olanların hamısı, üstəlik, bir o qədər də özlərinin olsa və on­lar bu­nu Qiyamət gü­nü­ Allahın əza­bından canlarını qur­tarmaq üçün versələr, bu fidyə əsla onlardan qəbul edilməz. Onlar üçün ağrılı-acılı bir əzab vardır.

Kafirlər cəhənnəmə daxil olduqda oradan çıxmaq is­tərlər, onlar buna necə nail ola bilərlər?! Onlar oradan heç vaxt çıxan bilməyəcəklər. Onlar üçün Cəhənnəmdə davamlı əzab vardır.

Ey Hakimlər! Oğru kişi­nin və oğru qa­dı­nın, haqsız yerə insanların malların götürdüklərinə görə hər birinə, Allahdan etdikləri əməlin cəzası olaraq, həm onları, həm də başqalarını qorxutmaq məqsədi ilə sağ əllə­ri­ni kəsin! Allah qüdrətli­dir heç bir şey Onu məğlub edə bilməz. O, işlərində və şəriətində hikmət sahibidir.

Kim oğurluq etməkdən Allaha tövbə edib özünü islah edərsə, şübhəsiz ki, Allah Öz lütf ilə onun tövbəsini qəbul edər. Çünki Allah, qullahından Ona töbə edənlərin günahlarını bağışlayan­dır və onlara qarşı rəhm­li­dir. Amma oğurluq işi hakimlərə çatarsa, bu zaman onun tövbə etyməsi ona oğurluq cəzasının tətbiq edilməsinə mane ola bilməz.

Ey Peyğəmbər! Göy­lə­rin və yerin mülkünün Alla­ha məx­sus olduğunu və Allahın orada istədiyi etdiyini artıq bildin. O, istədiyinə ədaləti ilə əzab verər, istədiyini də Öz lütfü ilə ba­ğış­layar. Həqiqətən, Allah hər şeyə qadirdir. Onu heç bir şey aciz edə bilməz.

Ey Peyğəmbər! Qəlblərində küfrü gizlədib, zahirdə isə özlərinin iman gətirdiklərini göstərərək, səni qəzəbləndirmək üçün küfr əməllər etməyə can atan münafiqlərin və yəhu­dilərdən öz böyüklərindən yalanı dinləyib, bunu qəbul edib, sənə üz çevirərək sənin yanına gəlməyən başçılarına təqlid edənlərin halı səni kədər­lən­dirməsin. Onlar Tövratdakı Allahın kəlamının öz havalarına uyğun olaraq də­yiş­dirib onlara tabe olanlara deyirlər: "Əgər Muhəmmədin hökmü sizin istəyinizə müvafiq olsa, ona tabe olun. Yox əgər istəyinizə müvafiq olmasa, ondan çə­kinin!" Ey Peyğəmbər! Allah insanlardan kimi azdırmaq is­tərsə, sən kiminsə onu azğınlıqdan çıxarıb, haqq yoluna yönəldən tapa bilməz­sən. Yəhudilərdən və münafiqlərdən bu sifətlərə sahib kimsələr, məhz Allah on­la­rın qəl­blərini küfrdən tə­miz­lə­mək istə­mdiyi kimsələrdir. Onlar üçün dün­yada rəzillik və ar, axi­rət­də isə bö­yük bir əzab, cəhənnəm əzabı vardır.

Bu yəhudilər yalana həddən çox qu­laq asır və sələm kimi daima haram mal ye­yirlər. Ey Peyğəmbər! Əgər onlar səndən öz aralarında hökm verməni tələb etsələr, istəsən onlar arasında hökm ver, ya da istəsən on­lardan üz çevir. Sən bu iki iş arasında ixtiyar sahibisən. Əgər onlar arasında hökm verməsən, sə­nə heç bir şey­lə zə­rər verə biləməzlər. Əgər on­ların ara­sında hökm verməli ol­san, onlar zalım və ya düşmən də olsa, sən yenə də on­ların ara­sında ədalətlə hökm ver. Şübhə­siz ki, Allah, hökmündə, mühakimə olunanlar mühakimə edənlərin düşmənləri olsa, ədalətli olanları sevər.

Həqiqətən, yəhudilərin işi çox qəribədir. Onlar səni inkar edirlər, amma içində Allahın hökmü olan və özlərinin də iman gətirdiklərini idda etdikləri Töv­rat onlarda olduğu halda, sənin, onların nəfsi istəklərinə müvafiq hökm verməyinə tamah edərək, səndən onlar arasında hökm verməni istəyirlər. Sonra da sənin verdiyin hökm öz nəfsi istəklərinə müvafiq olmadıqda, ondan üz çevirirlər. On­­ların etdikləri bu əməl, iman gətirmiş kimsələrin etdiyi əməl deyildir. Elə isə onlar, nə sənə, nə də sənin gətirdiyinə iman etmiş kimsələrdir.

Həqiqətən, Tövratı Musaya - aleyhissəlam - Biz na­­zil etdik. Orada xeyirə yönəldən doğru yol və işıq saçan nur vardır. Alla­ha itaətlə boyun əyən İsrail oğullarının pey­ğəm­bərləri və insanları, Allah, Öz kitabında qoru­nub sax­ladığı hökmlərlə tərbiyə edən din xadimləri və fəqihlər onunla hökm verərdi­lər. Allah on­ları kitaba təhrif və dəyişiklik etməkdən qorumaları üçün etibarlı insanlar etmişdir. Onlar bu kitabın haqq bir kitab olmasını şahiddirlər və insanlar da bu kitab barədə bilği almaq istədikdə onlara müraciət edirdilər. Ey Yəhudilər! İn­sanlardan qorx­mayın, tək Məndən qor­xun! Allahın nazil etdiyi ilə hökmü verməyi başçılıq, şan-şöhrət və mal-dövlət kimi ucuz qiymətə dəyişməyin. Allahın nazil etdiyi vəhy ilə hökm verməməsini özünə halal görən yaxud başqa hökmləri Allahın hökmündən üstün, yaxud Allahın hökmünə bərabər tutaraq Allahın nazil etdiyi ilə hökm etməyənlər, ka­firdirlər.

Biz Tövratda yəhudilərə, kim bir cana haqsız yerə qəsd edərək qətlə yetirərsə onu da qətilə yetirməyi, kim qəsdən bir göz çıxararsa, onun da gözünü çıxartmağı, kim qəsdən bir kimsənin burnunu kəsərsə onun da bu­rnunun kəsilməsini, kim qəsdən bir kimsənin qulağını qoparasa onunda qulağının qopardılmağını, kim qəsdən bir kimsənin di­şini çıxardarsa onun da dişinin çıxardılmağını vacib buyurduq. Biz onlara yazıb hökm etdik ki, cinayətkara, xəsarət yetirdiyi ya­ranın eyni ilə dərhal cəza verilməlidir. Kim cinayətkarı qi­sas almadan bağışlayarsa, ona zülm edəni əfv etdiyinə görə, bu onun üçün günahlarına kəffarə olar. Qisas və başqa işlərdə Alla­hın na­zil etdiyi ilə hökm ver­mə­yənlər, Allahın hüdudlarını aşanlardır.

İsrail oğullarına göndərilən Peyğəmbərlərin ardınca Mər­yəm oğ­lu İsa­nı, Töv­ratda olana iman edən və onunla hökm verən olaraq gön­dər­dik. Biz İncili ona, içərisində haqqa yönəldən, şübhələri dəlillərlə dəf edən, Allahın höklmlərini onlara bəyan edən, özündən əvvəl Tövratda zikr olunan nəsx edilmiş az bir qism hökmlər müstəsna olmaqla, Tövrata müvafiq olaraq verdik. Biz İncili müttəqilər üçün doğ­ru yol göstərən və Allahın onlara haram buyurduğundan çəkindirən etdik.

Qoy nəsranilər Allahın İncildə nazil etdiynə iman etsinlər və onlar insanlar arasında - Muhəmməd - sallallahu aleyhi və səlləm - onlara gəlməzdən əvvəl orada olan haqla - İncil ilə hökm versinlər. Allahın na­zil etdiyi ilə hökm ver­­məyənlər, Allahın itaətindən çıxan, haqqı tərk edib və batilə meyl edən kimsələrdir.

Ey Peyğəmbər! Biz Quranı sənə, onun Allahdan olmasına heç bir şək-şübhə olmadan, özündən əv­vəl­ nazil edilmiş ilahi kitabları təsdiqləyən, onların doğruluğuna şahidlik edən, haqq olaraq nazil etdik. O kitablarda Qurana müvafiq olan hökmlər haqqdır, müxalif olanlar isə batil. Sən insanlar ara­sın­da, Allahın Qurandan sənə nazil etdiyi ilə hökm ver. Sə­nə nazil edilən, heç bir şəkkə yer olmayan haqqı buraxıb on­­la­rın istək­lə­rinə uyma. Biz hər bir ümmət üçün əməllərə bağlı hökmlərdən ibarət bir şə­riət və onların Allahın yola yönəlmələri üçün açıq-aydın bir yol tə­yin etdik. Əgər Allah is­təsəydi, bütün şəriətləri tək bir şəriət edərdi. Lakin Allah hamınızı imtahan edib, itaətkarı asi kimsədən ayırd edib, seçmək üçün hər bir ümmətə bir şəriət təyin etdi. Elə isə yax­şı iş­lər görməkdə və pis işlərdən əl çəkməkdə bir-birinizlə yarı­şın. Qiyamət günü dönüşünüz yalnız tək Alla­hadır. O, ixtilaf etdiyiniz şey­lər barəsin­də sizə xəbər verə­cək­ və etdiyiniz əməllərin də əvəzini sizə verəcəkdir.

Ey Peyğəmbər! Onların arasında Alla­hın sənə na­zil etdiyi ilə hökm ver və onla­rın öz nəfsi istəklərindən gələn fikirlərinə uyma. Onlardan ehti­yat et ki, Alla­hın sənə nazil et­diyi hökm­lərin bəzi­sindən səni azdırmasınlar. Çünki onlar bu işdən heç vaxt əl çəkməzlər. Əgər on­lar Allahın sənə nazil etdiyi hökmü qəbul etməkdən üz dön­dər­sələr, bil ki, Allah onla­rı bəzi günahlarına gö­rə dünya müsibəti ilə əzaba dü­çar etmək istəyir. Günahlarının hamısına görə isə onlara axirətdə əzab verəcəkdir. Hə­qi­qə­tən, insanların çoxu Allaha itaət etməkdən uzaqdırlar.

Onlar sənin verdiyin hökmdən üz çevirib, öz istəklərinə müvafiq hökm verən, bütpərəst cahiliyyə əhlinin hökmünümü istəyirlər? Allahın elçisinə nazil etdiyini dərk edib, qəti inanan bir camaat üçün Allahdan daha yaxşı hökm verən kim­sə yoxdur. Təbbi ki, cəhalətə və öz havalarına uyan kimsələr, hətta batil olsa da belə yalnız öz istəklərinə müvafiq olanı qəbul edərlər.

Ey Allaha və Onun peyğəmbərinə iman gətirən kimsələr! Yə­hudi və nəsraniləri özünüzə yaxın dost, sirdaş etməyin! Çünki yəhudi və nəsranilərin hər biri, yalnız öz millətindən olanları özlərinə dost tutu­r­lar. Bu iki firqənin hər biri, sizə qarşı düşmənçilik bəsləyir. Siz­lərdən kim on­ları özü­nə dost tu­tarsa, o da onlar­dan­dır. Şübhəsiz ki, Allah za­lım qövmü, kafirlərləri özünə dost tutduğu üçün doğru yo­la yö­nəlt­məz.

Ey Peyğəmbər! İmanı zəif olan münafiqlərin: "Yəhudi və nəsranilərin qələbə çalmasından və özlərinə dövlət qurub, onlardan bizə hər hansı bir pisliyin gəlmə­sindən qorxuruq"– deyə­rək onları özlərinə dost tutmağa can atdıqla­rını görərsən. Ola bilsin ki, Allah fəthi Öz elçisinə və möminlərə nəsib etsin, yaxud onları, yəhudilərin və ya onların tərəfdarların hücumundan müdafiə etsin və beləliklə də, onları özlərinə dost tutmağa can atanlar qəlblərindəki nifaqı giz­lətdik­lərindən dola­yı peş­man ol­sun­lar.