Ат-Тавба

Ey müsəlmanlar! Bu, Allah və Onun Rəsulu tə­rə­fin­dən Ərəb yarımadasında yaşayan əhd bağladığınız müş­rik­lərə on­larla olan əhdlərin sona çatdığı barədə bir xəbər­darlıq­dır.

Ey müşriklər! Elə isə yer üzündə dörd ay müddətində əmin-amanlıqla gəzib dolaşın. Bu müddət bitdikdən sonra sizin heç bir toxunulmazlıq və əhdiniz yoxdur. Siz nə qədər Allaha küfür etsəniz də, Onun əzabından qaçıb yaxa qur­ta­ra bil­məyəcəyinizə yəqin olun və bilin ki, Allah kafirləri bu dünya da ölüm və əsir düşməklə, axirətdə isə onları cəhənnəm oduna varid etməklə rüsvay edəcəkdir. Allahın bu hökmü, əhdlərini pozan və ya daimi əhdləri olub, əhdlərini pozmayan kafirlərə aiddir. Amma əhdləri hətta dörd aydan çox olaraq müəyyən bir vaxta qədər əhd bağlamış kafirlərə gəldikdə isə belə kimsələrin əhdləri, əhd bağladıqları vaxtın bitməsinə kimidir.

Bu, Allah və Onun Rəsulu tə­rəfin­dən qurban bayramı günü bütün in­san­lara Alla­­hın və həmçinin Onun El­çi­si­nin müşriklərdən uzaq ol­masını elan edəcək bir bil­diriş­dir. Ey müşriklər! Əgər Allaha şərik qoşmaqdan tövbə etsəniz, bu si­zin üçün daha xe­yirli olar. Yox əgər tövbə etməkdən üz döndərsə­niz, bu zaman Allah­­dan və Oun əzabından yaxa qurtara bil­mə­yəcəyinizə yəqin olun. Ey Peyğəmbər! Allaha küfür edən kimsələrə onları məyus edəcək xəbəri ver, Bu, onları ağrılı-acılı bir əzabın gözlədiyi xəbərindir.

Saziş bağladıqdan sonra əhdlərinə vəfalı olub, onu poz­mayan müşriklər əvvəldə qeyd edilən hökmdən müstəsnadırlar. On­­lar­la olan əhdlərinizə, müd­dəti sona çatanadək vəfalı olun. Həqi­qətən, Allah, əhdlərinə vəfalı olaraq Onun əmrlərinə tabe olan və özünü xəyanətdə qoruyaraq Allahın qadağan etdiyi şeylərdən uzaq duran müt­təqi­ləri sevər.

Müşriklərə fürsət verdiyiniz haram aylar bitdikdə, onlara harada rast gəlsəniz, on­ları öl­dü­rün, yaşadıqları yeri müha­sirəyə alın və on­lara hər yerdə pusqu qu­run. Əgər onlar Allaha şərik qoşmaqdan Allaha tövbə et­sə­lər, namaz qılıb mallarının zəkatını ver­sə­lər, onda sizin din qardaşlarınız sayılacaq. Odur ki, on­ları sər­bəst buraxın. Çünki Allah Ona tövbə edən qullarını bağışlayandır, onlara qarşı rəhm­lidir.

Ey Peyğəmbər! Əgər qanı və malı sizə halal olan müşriklərdən biri sən­dən onu himayə etməsini istəyərsə, onun Quranı dinləyənə qədər istədiyini yerinə yetir. Sonra onu özünün arxayın ol­duğu ye­rə çat­dır. Çünki kafirlər bu dinin həqiqətlərini anlamayan bir qövmdür. Əgər Quranı dinlədikdən sonra bu dini anlasalar ola bilsin ki, bəlkə Allaha iman gətirsinlər.

Ey müsəlmanlar! Hüdeybiyyə sülhü zamanı Məscidulharamın ya­nın­da sa­ziş bağ­ladığınız Allaha şərik qoşan müşriklər müstəsna ol­maqla müş­riklərin Allah və Onun Rəsulu yanında əh­dinin və toxunulmazlığının olması səhih deyildir. Nə qədər ki, onlar si­zinlə öz aranızda olan əhdə düzgün davranıb, əhdi pozmurlarsa, siz də onlarla düz­gün davranıb onlarla öz aranızda olan əhdi pozmayın. Hə­qi­qətən, Allah, Onun əmirlərinə tabe olub, qadağalarından çəkinən müt­tə­qiləri se­vər.

Axı onların sizinlə düşmən olduqları bir halda, onlar ilə sizin aranızda əhdin və toxunulmazlığın təmin ediləsi necə ola bilər?! Əgər on­lar sizə qa­lib gəlsələr, nə Allahın hökmlərinə, nə qo­humluq əla­qəsinə, nə də əhdə riayət edər­lər. Əksinə sizə ən ağır işgəncələr verərlər. Qəl­blərində olanlarla əməllərində göstərtdikləri düz gəlmədiyi bir halda, dildə sizə yalandan gözəl söz söyləməklə sizi ra­zı sal­mağa çalışarlar. Onlar dediklərinə vəfalı olmazlar. On­ların çoxu əhlərini pozduqları üçün Allahın itaətindən çıxmış kimsələrdir.

Onlar Allahın əhdlərinə vəfalı olmağı əmr edən ayələrinə tabeçilik göstərməyi, öz istəklərinin ardınca gedərək ucuz dünya malına dəyişdilər. Beləliklə də, özlərini haqqa tabe olmaqdan məhrum edərək, ondan üz çevirdilər və başqalarının da haqqa tabe olmağına mane oldular. Onların tutduqları iş ne­cə də pisdir!

Onlar möminlərə qarşı qəlblərində düşmənçilik bəslədikləri üzündən nə Allahın hökmlərinə, nə qohumluq əlaqə­si­nə, nə də ki, əhdə ria­yət etməzlər. Onlar zülüm və düşmənçilik etdiklərinə görə Allahın həddlərini aşanlardır.

Əgər etdikləri küfür əməllərdən Allaha tövbə edib, iki şəhadət kəlməsini tələffüz etsələr, na­maz qılıb mallarının zə­katını versələr, onlar sizin din qar­daş­la­rı­nızdır. Bu zaman sizə vacib edilən onlara da vacib edilər, sizə qadağan edilən onlara da qadağan edilmiş olar və bundan sonra onlarla döyüşmək sizə halal olmaz. Çünki İslamı qəbul etmələri onların qanlarını, mallarını və namuslarını qoruyar. Biz ayələri bilən kimsələrə be­lə­cə izah edirik. Çünki ayələrimizdən məhz belə kimsələr faydalanar və başqalarınıda fayda verərlər.

Əgər müşriklər müəyyən müddət ərzində sizinlə onlar arasında atəşkəsin olması üçün əhd bağ­la­dıq­dan sonra əhdlərini po­zub di­­ni­ni­zə eyib edib, aşağılayarlarsa, onlarla döyüşün, çün­ki onlar küfür başçıları və öndə gedənləridir. Artıq onların qanlarını qorunmasını təmin edən əhd-peymanları yoxdur. Onlarla döyüşün ki, bəlkə Allaha küfür etməkdən, əhdlərini pozmaqdan və dini aşağılamaqdan çəkinsinlər.

Ey möminlər! Əhd-peymanlarını po­zan, Dərun-nədva da bir yerə yığışıb Peyğəmbəri (sallallahu aleyhi və səlləm) Məkkədən çıxarmaq üçün məşvərət edən, özləri də Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) yaxın dostu və sirdaşı olan Xuzəah qəbiləsinə qarşı, Qureyişin yaxın dostu və sirdaşı olan Bəkr qəbiləsinə yardım edərək sizinlə döyüşü birinci başla­yan bir ca­ma­atla nə üçün vuruşmursunuz? Mə­gər onlardan qor­xub, onlarla döyüşməkdən çəkinirsinizmi? Əgər siz həqiqi mö­­min­si­niz­sə, daha çox Uca Allahdan qorxmalı­sı­nız.

Ey möminlər! Müşriklərlə döyüşün. Siz onlarla döyüşün ki, Allah sizin əlinizlə onları öldürmək, məğlub etmək və ya əsir götürməklə onlara əzab versin. Möminlərdən, düşmənlərinin öldürülməsinə, onların əsir götürülməsinə, məğlub edilməsinə və Uca Allahın möminlərə düşmənlərinə qarşı yardım etməsinə şahid olmayan mömin camaatın qəlbini sevindirsin.

Allaha mömin qullarına düşmənləri üzərində qələbə nəsib etməklə möminlərin qəlbin­dən qəzəbi uzaq etsin. Məkkənin fəti günü baş verdiyi kimi, Allah, o inadkarlardan kimsə tövbə etdikdə is­tə­diyi kə­sin töv­bə­sini qəbul edər. Allah onlardan kimin ixlasla tövbə etdiyini biləndir və O, xəlq etməyində, işlərində və şəri əhkamlarında hikmət sahibidir.

Ey möminlər! Allah sizi imtahan etmədən sərbəst bu­raxacağınızımı güman edirdiniz? İmtahan Allahın sünnəsidir. Allah sizi ta içərinizdən, özlərinə, Allah­dan, Onun Elçi­sin­dən və möminlərdən başqa­ kafirləri sir­daş, dost tutmayan­ları, ixlasla Allah üçün cihad edənləri ayırd edənə qəbər imtahan edəcəkdir. Allah nə etdik­lərinizdən xəbərdardır. Ona heç bir şey gizli qalmaz. Allah onlara etdikləri əməllərin əvəzini verəcəkdir.

Müşriklər qəlblərində Allaha küfr etdiklə­ri­ və bunu əməlləri ilə büruzə verdikləri bir halda, onlara Alla­hın məs­cidlərini ibadət və başqa itaət əməllərlə abadlaş­dır­maq ya­ra­maz. Onların imanları olmadığı üçün əməl­ləri pu­ça çıx­mış­­dır. Əgər onlar ölməzdən əvvəl Allaha şərik qoşmaqdan tövbə etməsələr, qiyamət günü cəhənnəmə varid olaraq orada əbə­di qalacaqlar.

Allahın məscidlərini abad­laşdırmağa yalnız tək Allaha iman edən, Ona heç bir şeyi şərik qoşmayan, qiyamət gününə iman gə­tirən, namaz qılan, malının zə­katın verən və Uca Allahdan başqa heç kəsdən qorx­mayan kimsə layiqdir. Ola bilsin ki, məhz onlar doğ­ru yolla yönələn kimsələr ol­sunlar. Amma müşriklər isə bu yoldan olduqca çox uzaq olan kimsələrdir.

Ey müşriklər! Doğrudanmı siz hacı­la­ra su ver­məyi və Məscidul­ha­ramı abad­laş­dır­ma­ğı Allaha iman gə­tirib, Ona heç bir şeyi şərik qoşmayan və qiyamət gü­nünə imanan, kafirlərin kəlməsi alçaq, Allahın kəlməsi isə uca olması üçün canı və malı ilə Allah yo­lun­da cihad edənlərlə eyni tutursunuz? Məgər siz bu iki dəstəni Allah qatında fəzilət baxımından eyni dərəcədə edirsiniz? Bilin ki, onlar Alla­hın ya­nın­da əsla eyni dərəcədə ola bilməzlər. Allah zalım qövmü, hacı­la­ra su ver­mək kimi yaxşı əməllər etsələr də belə, şirk etdiklərinə görə doğru yola müvəffəq etməz.

Allaha iman gətirib, küfür diyarından İslam diyarına hicrət etməklə, malı və canı ilə Allah yolunda cihad etməyi bir araya cəm edən kimsələrin mükafatı Allah ya­nında başqalarından ən yüksək də­rə­cə­lərdədir. Məhz bu sifətləri özündə cəm edən kimsələr cənnətə daxil olan kimsələrdir.

Allah on­lara mər­həmət əta edib, razı qalacağını, onlara əsla qəzəblənməyəcəyini və içəri­sin­də onlar üçün heç vaxt tükənməyən, əbədi ne­mətlər olan cən­nətlərə daxil edəcəyini xəbər verərək sevindirmişdir.

Onlar o cənnətlərdə əbədi qala­caq­lar. Bu onların dünyada ikən etdikləri saleh əməllərinin mükafatıdır. Şüb­həsiz ki, dini məhz Allaha məxsus edərək Allahın əmrlərinə tabe olub, qadağalarından çəkinən kimsələr üçün Allah yanında böyük müka­fat vardır.

Ey Allaha iman edib Rəsulunun gətirdiyinə tabe olan kimsələr! Əgər ata­la­rı­nız, qardaşla­rı­nız və ya yaxın qohum-əqrəbanız küfü­rü tək Allaha iman etməkdən üs­tün sayarlarsa, bu zaman möminlərin sirrlərini onlara açaraq, onlarla məsləhətləşib onları özünüzə dost tut­mayın. Onlar küfürdə israr etdikləri bir halda onları özünə dost tutub, onlara məhəbbət bəsləyən kimsə artıq Allaha asi olmuş və asilik etdiyinə görə nəfsini həlaka sürüklədiyi üçün özünə zülm etmişdir.

Ey Peyğəmbər! De: "Ey möminlər! Əgər atalarınız, qardaşlarınız, zöv­cə­lə­ri­niz, yaxın qohum-əqrəbanız, qa­zan­dı­ğınız mallar, rəvac olmasını istədiyiniz, iflasa uğ­ra­ma­sın­dan qorxduğunuz alış-veri­şi­niz və yaşamaq istədiyiniz evləriniz və bunların hamısı sizə Allah­dan, Onun El­çi­sindən və Onun yo­­lunda ci­had­ etməkdən daha sevimli­dir­sə, o zaman Allahın əzabını və cəzasını gözlə­yin. Allah, Onu razı salan əməllər etməyib, əksinə Onun itaətindən çıxan kimsələri xeyirə müvəffəq etməz".

Ey möminlər! Allah, sayınızın və qüvvənizin az olmasına rəğmən Allaha təvəkkül edib, səbəblərdən yapışdığınıza görə sizə müşriklərdən olan düşməninizə qarşı bir çox döyüş­lər­də kö­mək etmiş­dir. Heç zaman sayınızın çoxluğu ilə qürurlanmayın, çox olmanız heç də düşmən üzərində qələbə çalmaq üçün səbəb deyildir. Hərçənd Hüneyn döyüşü günü siz sayınızın çoxluğu ilə qürurlanıb öyündünüz və: "Bu gün sayımızın çox olduğuna görə kimsə bizə qələbə çala bilməz" - dediniz, lakin sayınızın çox olması ilə qürurlanıb öyünməyiniz sizin ka­rı­nıza gəlmədi. Düşmən sizi məğlub etdi. Yer üzü öz geniş­liyinə rəğmən sizə dar gəl­di, sonra düşmənə arxa çevirib məğlub olaraq qaç­dı­nız.

Düşmənə arxa çevirib qaçdıqdan sonra Allah Öz Elçisinə və mö­min­lərə əminlik, rahatlıq nazil et­di və beləliklə də onlar bunun sayəsində döyüşdə sabit qədəm oldular. Allah sizin köməyinizə sizin gö­rə bilmə­di­yiniz mələklər gön­dərdi və kafir­lə­rə isə öldürülmə, əsir alınma, mal-dövlətlərinin və oğul-uşaqlarının ələ keçirilməsi ilə əzab verdi. Kafirlərin başına gələn bu müsibət onların Allahın elçisini yalan sayıb ondan üz çevirdiklərinə görə idi.

Kim bu əzabdan sonra küfür və zəlalət əməllərindən tövbə edərsə Allah onun tövbəsini qəbul edər. Allah, Ona tövbə edən qullarına qarşı bağışlayandır, rəhm­lidir. Beləki Uca Allah onların küfür və asilik etdikdən sonra tövəbələrini qəbul edər, onalara əzab verməz.

Ey Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirib, Rəsulun şəriətinə tabe olan kimsələr! Hə­qi­qətən də, müşriklər küfür, zülm əməllərinə görə və həmçinin pis və xoşağəlməz adətləri və əxlaqları olduğu üçün murdar­dırlar. Odur ki, özlə­rinin bu ilin­dən, yəni, hicrətin doqquzuncu ilindən sonra həcc və ömrə etmələrindən aslı olmayaraq Məscidulharama yaxınlaş­ma­sınlar. Ey möminlər! Əgər müşriklərin sizə gətirdikləri qida və ticarət mallarının bundan sonra gəlməməsi səbəbindən kasıb­ olacağınızdan qor­­xur­sunuzsa, bilin ki, Allah istəsə, sizə Öz lüt­fü ilə bəs edər. Allah halınızı daha yaxşı bilir. O, sizin üçün verdiyi bu hökmlərin də hikmət sahibidir.

Ey möminlər! Şəriki olmayan Alla­ha və Qiyamət gününə iman gə­tir­mə­yən, Allahın və Onun rəsulunun haram buyurduğu leşdən, donuz ətindən, şərabdan, sələmdən və s. bu kimi haramlardan çəkinməyən, Allahın əmrlərinə boyun əyməyən yəhudi və nəsranilərdən olan kafirlərlə, onlar zəlil halda öz əlləri ilə cizyə verməyə məcbur olun­caya qədər vuruşun.

Yəhudi və nəsranilərin hər ikisi də Allaha şərik qoşanlardır. Yəhudilər Üzeyir Alla­hın oğlu­ olduğunu iddia etdikləri zaman Allaha şərik qoşdular. Nəsranilərdə həmçinin Məsih İsa Allahın oğ­lu olduğunu iddia etdikləri zaman Allaha şərik qoşdular. Bu onların heç bir əsası olmayan ağız­ların­dan çı­xan boş sözləridir. Onların bu sözü, özlərindən əvvəlki, "Mələklər Allahın qızlarıdır" – deyən müşriklərin sözlə­rinə ox­şayır. Allah onların bu sözündən uca və böyükdür. Allah on­ları məhv et­sin! Gör onlar necə də açıq-aydın haq­­dan batilə dön­dəri­lirlər!

Yəhudilər Allahı qoyub, öz alimlərini, nəsranilər də rahiblərini özlərinə tanrılar qə­bul et­­dilər. Onlar da Allahın onlara haram etdiklərini halal, Allahın onlara halal etdiyini isə haram etdilər. Nəsranilər, Mər­yəm oğlu Məsih İsa­nı Allahla yanaşı özləri üçün tanrı qə­bul et­­dilər. Halbuki Allah yəhudi alimlərinə, nəsrani rahiblərinə, Üzeyrə və Məryəm oğlu İsaya, yalnız tək olan İlaha ibadət et­məyi və Ona heç bir şeyi şərik qoşmamağı əmr etmişdir. O, tək olan İlahdır. Ondan başqa ibadətə layiq məbud yoxdur. Allah, müşriklərin və qeyrilərinin dedikləri kimi, şəriki olmaqdan pak və ucadır.

Kafirlər və onlardan qeyriləri iftira ataraq və Muhammədin (sallallahu aleyhi və səlləm) gətirdiyi dini yalan sayaraq İslamın sonuna çıxmaq, onu məhv etmək və Allahın təkliyinə dəlalət edən açıq-aydın dəlillərin həqiqəti əks etmirmədyini isbat etmək istəyrlər. Şübhəsiz ki, Peyğəmbərin gətirdiyi haqqdır. Allah isə Öz dinini tamamlayıb, zahir edəcək və onu başqa dinlərdən üstün tutacaqdır. Allah, hətta ka­firlərin xoşuna gəlməsə də delə Öz dininin tamamlamasını, onu zahir edib, başqa dinlərdən üstün tutmasını mütləq edəcəkir. Bilin ki, əgər Allah bir işin olmasını istəyərsə, kimsə onun qarşısını əsla ala bilməz.

Müşriklər istəməsə də, İslam dinini açıq-aydın dəlillər və hökmlərlə başqa dinlərdən üstün etmək və insanlara doğru yolu göstərmək üçün Muhamməd peyğəmbəri (sallallahu aleyhi və səlləm) Quranla göndərən Pak olan Allahdır.

Ey iman gətirib Allahın şəriətinə əməl edən kimsələr! Həqiqətən, yəhudi alimlərindən və nəsrani rahiblərindən bir çoxu in­san­ların mal­larını rüşvət və s. bu kimi haqsız yolla mənimsəyir və onların Allah dininə daxil olmalarına mane olurlar. Ey Peyğəmbər! Qızıl-gü­müş yı­ğıb onların zəkatını verməyən kimsələrə qiyamət günü onları məyus edəcək ağrılı-acılı əzabın olacağını xəbər ver.

Qiyamət gün yığdıqları və haqqını Allah yolunda xərcləmədikləri sər­vət­ləri Cə­hən­nəm odunda qız­dırıla­caq və bu sər­vət­lər atəşdə şiddətli qız­dırıldıqdan sonra bu­nun­la onların alınlarına, böyürlərinə və kü­rəklərinə damğa vu­rulacaq və onlara məzəmmət edilərək: "Bu sizin özü­nüz üçün yığıb, vacib haqqlarını vermədiyiniz var-dövlətinizdir. Elə isə da­dın yığ­­ıb, haqqını vermədiyiniz var-dövlətinizin əzabını!" – deyilə­cəkdir.

Həqiqətən, Allah dərgahında il ərzindəki ayla­rın sayı on iki aydır. Allah bunu göy­lə­ri və yeri yarat­dığı ən birinci gündə Lövhi-Məh­fuzda yaz­mışdır. Allah bu on iki ayın dörd ayında döyüşməyi haram etmişdir. Bu ayların üçü: zülqədə, zülhiccə və məhərrəm ayları ardıcıl haram aylardır. O, bir ay isə, bu üç aydan ayrı olan rəcəb ayıdır. Sizə deyilən il ərzindəki ayların sayı və bu aylardan dördünün haram aylar olması doğru düzgün dindir. Odur ki, bu ay­larda düşmənlə döyüşə başlamaqla və bu ayların haramlığına səhlənkar yanaşmaqla öz canınıza zülm et­mə­yin. Müşriklər hamısı bir yer­də sizinlə vu­ruş­duq­ları ki­mi, siz də hamı­nız bir yerdə on­larla vuruşun və bilin ki, Allah, Onun əmrlərinə tabe olub Ondan qorxan və qadağalarından çəkinən müt­təqilər­lə Öz yardımı ilə birgədir. Allah kiminlə birgə olarsa onu heç kəs məğlub edə bilməz.

Ərəblərin cahiliyyət dövrdündə etdikləri kimi haram ayın haramlığını haram olmayan ayın yerinə salıb bu haram aylarda döyüşmək onların Allaha küfrlərini daha da artırmaqdır ki, şeytan bu­ pis bir adətlə Allaha küfür edənləri az­dı­rar. Onlar halal olan ayların yerinə bir il haram olan ayı özlərinə halal sayır, beləliklə də, Alla­hın ha­ram et­diyi ayların sayını uy­ğunlaşdırmaq üçün ayların adları üs-üstə düşməsə də belə bir il həmən ayların haramlığını başqa aylarda keçirdirlər. Əgər bir ayı özlərinə halal etsələr mütləq onun yerinə başqa bir ayı özlərinə haram edər, Allahın ha­ram buyurdu­ğu­n aylardan istədiklərini özlərinə halal edib, Allahın hökmlərinə müxalif olurlar. Beləcə, şeytan on­lara etdikləri pis əməl­ləri öz­lə­ri­nə gö­zəl gös­tə­rdi. Şeytanın onlara gözəl göstərdiyi əməllərindən biri də onların haram ayların yerlərini halal ayların yerləri ilə dəyişmələridir. Allah kafirləri günahlarda israr etdiklərinə görə doğ­ru yola müvəffəq etməz.

Ey Allaha və Onun Rəsuluna iman gətirib, Allahın şəriətinə əməl edən kimsələr! Sizə nə olub ki, Allah yolunda düşməninizlə döyüşməyə çağırıldığınız zaman ləngidiniz və evlərinizdə qərar tutub qaldınız? Ol­ma­ya, fani dünya həyatını və onun keçici ləzzətlərini, Allah yolunda cihad edən mücahidlər üçün axirətdəki əbədi qalan nemətlərə dəyişməyə razı­sınız? Halbuki dünya hə­yatının ke­çici zövqü axirət nemətləri ilə müqa­yi­sə­də çox də­yər­siz bir şeydir. Axı ağıl sahibi fani olan bir şeyi əbədi qalan şeydən, alçağı əzəmətlidən neçə də üstün tuta bilər?!

Ey möminlər! Əgər Allah yolunda düşməninizlə döyüşə çıxmasa­nız, Allah sizi məğlubiyyət, zəlillik və s. bu kimi rüsvayçılıqla əzaba dü­çar edər və sizi ,cihada səfərbərlik elan edildikdə cihada çıxan, Allaha itaətkar başqa bir qövmlə əvəz edər. Sizin Allahın əmrinə müxalif olmanız Ona heç bir zə­rər yetirməz­, çünki Onun sizə ehtiyacı yoxdur, əksinə siz Ona möhtacsınız. Allah hər şeyə qa­dirdir. Onu heç bir şey aciz edə bilməz, Allah, siz olmasanızda Öz dininə və Peyğəmbərinə yardım etməyə qadirdir.

Ey möminilər! Əgər siz Allahın Elçisinə (sallallahu aleyhi və səlləm) kö­mək et­mə­səniz və onun sizi Allah yolunda çihada çıxmaq çağırışına cavab verməsəniz bilin ki, Allah ona artıq müşriklər onu və Əbu Bəkri (Allah ondan razı olsun) Məkkədən çıxartdıqları zaman siz olmadan da kömək göstərmişdir. Kafirlər onları axtardıqları vaxt mağarada gizləndikdə onlar yalnız iki nə­fər­ idilər. Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) öz yoldaşının müşriklərin onları görəcəklərindən qorxduğu zaman ona: "Kədərlənmə, Allah Öz yardımı və dəstəyi ilə bizimlə­dir!" – dedi. Bun­dan sonra Allah Peyğəmbərin qəlbinə bir arxa­yınlıq nazil etdi, sizin görmə­di­yi­niz mələklərlə ona yar­dım göstərdi, müşriklərin sö­zü­nü al­çalt­dı və İslamı izzətləndirməklə Alla­h sözünü uca­dır. Allah zatında, güc-qüvvətində və mülkündə qüd­rətlidir sahibidir, kimsə Ona məğlub edə bilməz. O, işlərində, insanlar üçün təyin etdiyi qədərin də və həmçinin şəri hökmlərin də hikmət sahibidir.

Ey möminlər! Çətin və rahat vaxtınızdan aslı olmayaraq, qocalı-cavanlı hamınız Allah yolunda cihad etmək üçün çıxın. Ma­lınız və ca­nınızla ci­had edin! Çünki ma­lınız və ca­nınızla ci­had etməniz, evdlərinizdə otururaraq malınızı və canınızı salamat saxlamaqdan, dünya və axirət mənfəəti baxımından si­zin üçün da­ha xeyirlidir. Əgər bunu bilirsinizsə, əldən verməyin.

Ey Peyğəmbər! Əgər səfəriniz asan əldə edilən qənimət və yüngül bir səfər ol­say­dı, bu zaman cihada çıxmayıb evlərində qalmaq üçün səndən izin istəyən münafiqlər mütləq sənin ardınca ge­dərdilər. Lakin onları səfərə çıxmaqa çağırdığın yol, əziy­yətli bir yol olduğu üçün bu yol onlara çə­tin gəldi. Sən səfərdən qayıtdıqdan sonra onlar səni yanına gələrək: "Əgər sizinlə cihada çıxmaqa taqətimiz ol­saydı, biz də si­zin­lə bəra­bər çı­xar­dıq!" – deyə Alla­ha and içəcək­lər. Onlar həm döyüşdən geridə qaldıqlarına və həm də ki, yalandan Allaha and içdiklərinə görə öz­lə­ri­ni Allahın əzabına məruz qoyaraq həlak edirlər. Allah on­ların yalan danışdıqlarını və həmçinin yalandan Allaha and içdiklərini bilir.

Ey Peyğəmbər! Onların döyüşdən geri qalmaları üçün ictihad edərək onlara izin verdiyinə görə Allah səni bağışlasın! Axı sən onların döyüşdən geri qalmalarına nə üçün izin verdin? Əgər belə etməsəydin onlardan doğru danışaraq üzürlü səbəbdən döyüşə qatılmayanlar, yalan danışaraq döyüşdən geridə qalanlar sənə bəlli olardı bu zaman onlardan doğru danışanlara izin verib, yalançılara isə izin verməzdin.

Ey Peyğəmbər! Sidq qəlbdən Allaha və qiyamət günü­nə iman gə­tirən möminlər əsla səndən Allah yolunda malları və canları ilə cihad etməmək üçün geridə qalmağa görə izin istəməzlər. Əskinə onlar nə zaman səfərbərlik elan edilsə döyüşə çıxar, Allah yolunda malları və canları ilə cihad edərlər. Allah müəyyən üzür səbəbindən döyüşə çıxa bilmədikləri üçün səndən evlərində qalmağa izin istəyən müttəqi qullarını biləndir.

Ey Peyğəmbər! Səndən ancaq Allaha və qiyamət gü­nünə iman gətirməyən, malları və canları ilə Allah yolunda cihad eməkdən boyun qaçırıb, geridə qalmaq istəyən münafiqlər izin istə­yir­lər. Onların qəlbləri şəkk-şübhəyə ilə doludur. Onlar öz şüb­hə­ləri için­də tərəddüd edərlər və beləliklə də, haqqa yönələ bilməzlər.

Əgər onlar Allah yolunda səninlə döyüşə çıx­maq istə­klərində sadiq olsaydılar bu zaman döyüşə çıxmaq üçün hazır­lıq gö­rərdilər. La­kin Allah on­ların səninlə birgə döyüşə çıxmalarını istə­mə­di və on­la­ra döyüşə çıxmağı ağır göstərdi və beləliklə də onlar, evlərində qərar tutmağı döyüşə çıxmaqdan üstün gördülər.

Münafiqlərin sizinlə birgə döyüşə çıxmamaları sizin üçün daha xeyirlidir. Əgər onlar sizinlə birgə döyüşə çıxsaydılar, qəlbinizə şək-şübhə salar və işi­niz­də qa­rışıqlığı ar­tıraraq sizi fit­nəyə məruz qoyar, sizi parçalamaq üçün səfləriniz arasında söz gəzdirərək aranıza girərdilər. Ey möminlər! Bilin ki, içinizdə on­ların uydurduqları yalana qulaq asan, ona inanan, bunu insanlar arasında yayan və bu səbəbdən insanlar arasında ixtilaf yaradan kimsələrdə vardır. Allah möminlər arasında şək-şübhə yayan münafiqlərdən olan za­lım­ları tanıyandır!

Ey Peyğəmbər! Allahın sənə yardımı gələnədək o, münafiqlər daima möminlər arasında fitnə­kar­lıq et­məyə çalışmış, Təbuk döyüşündən əvvəllər də möminlərin parçalanmasına səy göstərmiş, sə­ni cihad fikrindən daşındırmaq üçün hiylələr qur­araq səni həqiqətdən yayındırmağa çalışmışlar. Axır ki, Allah, münafiqlər istə­mədikləri hal­da dinini izzətləndirdi, düşmənləri məğlub etdi. Çünki onlar batilin haqq üzərində qələbə çalmasını arzu edirdilər.

Münafiqlərdən sənə: "Ey Allahın Rəsulu! Mənə döyüşə getməməyə izin ver, düşmən -Rum- qadınlarını görüb günaha batmamaq üçün məni cihada çıxmağa məcbur etmə!"– deyərək özlərinə cürbəcür bəhanələr gətirən kimsələrdə vardır. Doğrusu onlar, idda etdikləri günahdan daha da böyügünə bat­mış­lar. Bu isə, nifaq və döyüşdən geridə qalmaq fitnəsidir. Şübhəsiz ki, qiyamət günü cə­hən­nəm kafirləri hər bir tərəfdən əhatə edəcəkdir. Bu zaman cəhənnəmin əzabından kimsə nə qaçıb canını qurtara, nə də ki, ondan qaçmağa bir yer tapa bilər.

Ey Peyğəmbər! Əgər Allah sənə, qələbə və ya qənimət kimi səni sevindirən bir nemət bəxş etsə, bu onları kədərli, hüzünlü edər. Əgər sənə bir mü­sibət və ya məğlubiyyət kimi xoşagəlməz hal üz versə, bu zaman onlar: "Biz, möminlər döyüşə çıxıb, öldükdə yaxud əsir düşdükdə, onlardan geridə qalaraq öz eh­ti­yat təd­birimizi əvvəl­cədən gör­mü­şük!" – deyər və sonra da onlar sağ-salamat qaldıqları üçün sevinə-se­vinə öz evlərinə ge­dərlər.

Ey Peyğəmbər! O münafiqlərə de: "Allahın bizim üçün yaz­dı­ğın­dan başqa bizim başı­mı­za heç nə gəl­məz. O bizim hima­yədarımız və mövlamızdır. Biz işlərimizi ona təvəkkül edirik. Qoy mö­min­lərdə işlərini yalnız Ona həvalə etsin­lər. Əgər belə etsələr Allah onlara kifayət edəndir, O nə gözəl vəkildir!"

Ey Peyğəmbər! Onlara de: "Doğrudanmı siz biz­­lərə qələbə və ya şə­hidlik yetiş­mə­si­ni gözləyirsiniz? Biz isə ya Alla­hın Özü tərəfindən və da bizim əllərimizlə sizi məhv etməsini yaxud da ki, Allah bizə sizinlə döyüşməyə izin verdiyi təqdirdə sizi əsir götürməyimizi gözləyi­rik. Siz bizim sonumuzu gözləyin; şüb­hə­siz ki, biz də sizin sonunuzu gözlə­yirik".

Ey Peyğəmbər! Onlara de: "İstər könüllü, istər­sə­niz də ki, könülsüz olmasından aslı olmayaraq nə xərcləyirsinizsə xərcləyin, Allaha küfür edib, Onun itaətindən çıxdığınız üçün on­suz da xərclədikləriniz sizdən qə­bul edilən deyildir.

Onların Allah yolunda sərf etdiklərinin qəbul olunmamasının yalnız üç səbəbi vardır. Birincisi: Allah və Onun Rəsuluna küfür etmələri. İkincisi: Namazı tən­bəl­lik­lə qılmaları. Üçüncüsu: Mallarını könül xoşluğu ilə deyil, kö­nülsüz xərc­ləmələridir. Onlar nə namaza qıldıqda, nə də ki, xərclədikdə savabını Allahdan gözləməzlər.

Ey Peyğəmbər! Münafiqlərin var-dövlətinin və oğul-uşağlarının çoxluğundan heyrətlənib, heçdə sənə xoş görsənmə­sin. Əldə etdikləri var-dövlətləin və oğul-uşağlarının aqibəti onlar üçün pisdir. Allah onların dünya həya­tında ölənə qədər bun­ları cəm etmələrini onlar üçün bir əzab, məşəqqət etmişdir, axirətdə isə cəhənnəmin ən aşağı təbəqəsində əbədi qalmaqla onları əzaba düçar edəcəkdir.

Ey möminlər! Münafiqlər yalandan özlərinin sizinlə həmrəy ol­duq­larına and içirlər. Zahirən sizinlə həmrəy olduqlarını büzuzə etsələrdə, həqiqət də isə onlar sizdən de­yil­lər. Əs­lin­də onlar, müşrikləri öldürüb, əsir tutduğunuzdan sonra onların başlarına gələn müsibətlərin eyni ilə öz başlarına gəlmələrindən qorxaraq, özlərinin İslamda olduqlarını göstərən kimsələrdir.

Əgər o münafiqlər canlarını qorumaq üçün bir qala və ya dağlarda dal­dalanmaq üçün mağa­ralar ya­xud giz­lənməyə bir oyuq tap­saydılar, ləngi­mə­dən özlərini ora salardılar.

Ey Peyğəmbər! Münafiqlərdən elələri də var ki, sədə­qələrin bölümü zamanı onlara istədikləri çatmadıqda sənə nöq­san tu­tub, eyib edirlər. Əgər istədikləri onlara verilərsə, bu zaman səndən razı qalar, əgər verilməzsə, dər­hal şikayətlənərlər.