Al-Mukhtasar · Tafsir · in Bosnian
فاطر
Fatir
Originator · Meccan · 45 ayahs
35:1Page 434
ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ جَاعِلِ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ رُسُلًا أُوْلِيٓ أَجۡنِحَةٖ مَّثۡنَىٰ وَثُلَٰثَ وَرُبَٰعَۚ يَزِيدُ فِي ٱلۡخَلۡقِ مَا يَشَآءُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ١
[All] praise is [due] to Allāh, Creator of the heavens and the earth, [who] made the angels messengers having wings, two or three or four. He increases in creation what He wills. Indeed, Allāh is over all things competent.
Najljepša i najpotpunija zahvala pripada Allahu, Jednom Jedinom, Koji je stvorio i savršeno uredio nebesa i Zemlju, bez presedana, i Koji čini meleke izaslanicima, pa izvršavaju predodređene obaveze, donose objavu, zapovijesti i zabrane onom kome objavu Allah pošalje. Čudo neograničene Allahove moći ogleda se i u tome što stvara melekima krila; neki meleki imaju dva, neki tri, neki četiri, a neki, opet, i više krila, pa pomoću njih lete nebom, da bi dostavili Njegovu poslanicu ljudima. A Allah dodaje u svome stvaranju, kome hoće, i šta hoće od organa, ljepote ili glasa. To je tako, jer Allah, džellešanuhu, sve može učiniti, ništa Mu nije teško.
35:2Page 434
مَّا يَفۡتَحِ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحۡمَةٖ فَلَا مُمۡسِكَ لَهَاۖ وَمَا يُمۡسِكۡ فَلَا مُرۡسِلَ لَهُۥ مِنۢ بَعۡدِهِۦۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٢
Whatever Allāh grants to people of mercy - none can withhold it; and whatever He withholds - none can release it thereafter. And He is the Exalted in Might, the Wise.
Sve je u Allahovim rukama. Niko ne može uskratiti Allahovu milost i Njegove blagodati, kao npr. imetak, sreću, uputu. S druge strane, htjedne li Uzvišeni Allah nekog lišiti ovih blagodati, ili nekih od njih, niko tom čovjeku ne može osigurati ono što mu Gospodar uskrati. On je silan i svemoćan, niko Ga ne može nadvladati. Allah je mudar u stvaranju, određivanju i upravljanju.
35:3Page 434
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡۚ هَلۡ مِنۡ خَٰلِقٍ غَيۡرُ ٱللَّهِ يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ٣
O mankind, remember the favor of Allāh upon you. Is there any creator other than Allāh who provides for you from the heaven and earth? There is no deity except Him, so how are you deluded?
O ljudi, sjetite se Allahovih blagodati prema vama, zahvaljujući Mu srcem, jezikom i djelima! Postoji li, osim Allaha kakav stvoritelj koji vas opskrbljuje s neba dajući vam kišu uz pomoć koje rastu plodovi i žitarice? Samo je Allah, džellešanuhu, dostojan da Mu se čini ibadet. Znajući to, kako se možete odmetati od te istine, iznoseći na Gospodara laži i tvrdeći da On ima saučesnike?! Kako to možete činiti, a Allah je Onaj Koji vas je stvorio i On vam nafaku daje?!
35:4Page 435
وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدۡ كُذِّبَتۡ رُسُلٞ مِّن قَبۡلِكَۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ٤
And if they deny you, [O Muḥammad] - already were messengers denied before you. And to Allāh are returned [all] matters.
Ako te, Poslaniče islama, višebošci budu lažnim proglašavali, strpi se, znajući da nisi prvi poslanik koga njegovi sunarodnici lašcem drže: i prijašnji su narodi, kao npr. Ad, Semud, Lutov narod, svoje poslanike lažnim proglašavali. Eto, Allahu se na koncu sve vraća. On uništi poricatelje, a pomogne poslanicima i vjernicima.
35:5Page 435
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِٱللَّهِ ٱلۡغَرُورُ ٥
O mankind, indeed the promise of Allāh is truth, so let not the worldly life delude you and be not deceived about Allāh by the Deceiver [i.e., Satan].
Ljudi, Allahova prijetnja da će On oživiti mrtve i pozvati ih na odgovornost istina je u koju nema nimalo sumnje! Stoga nemojte nipošto dozvoliti da vas ovozemaljski život zavede pomoću svojih blještavih ukrasa i užitaka koje nudi, te da zapostavite pripremanje za Sudnji dan i da odustanete od činjenja dobrih djela! I ne dopustite da vas prokleti šejtan zavede lijepim vam prikazujući ono što lijepo nije! Ne dopustite da se odate ovom svijetu!
35:6Page 435
إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لَكُمۡ عَدُوّٞ فَٱتَّخِذُوهُ عَدُوًّاۚ إِنَّمَا يَدۡعُواْ حِزۡبَهُۥ لِيَكُونُواْ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلسَّعِيرِ ٦
Indeed, Satan is an enemy to you; so take him as an enemy. He only invites his party to be among the companions of the Blaze.
Šejtan je vaš pravi i stalni neprijatelj, o ljudi, pa ga takvim i smatrajte te se pripremite za neprijateljevanje s njime! Imajte na umu da šejtan poziva svoje pristalice u nevjerovanje u Allaha, te da budu jedni od onih koji će na ahiretu nastanjivati Oganj rasplamsali.
35:7Page 435
ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٌ ٧
Those who disbelieve will have a severe punishment, and those who believe and do righteous deeds will have forgiveness and great reward.
One koji ne vjeruju u Gospodara svjetova jer slijede šejtana bolna patnja u džehennemskoj vatri čeka. A čestite, one koji vjerovahu u Allaha i dobra djela činjahu, čekaju Njegov oprost i nagrada u džennetu.
35:8Page 435
أَفَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ فَرَءَاهُ حَسَنٗاۖ فَإِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۖ فَلَا تَذۡهَبۡ نَفۡسُكَ عَلَيۡهِمۡ حَسَرَٰتٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا يَصۡنَعُونَ ٨
Then is one to whom the evil of his deed has been made attractive so he considers it good [like one rightly guided]? For indeed, Allāh sends astray whom He wills and guides whom He wills. So do not let yourself perish over them in regret. Indeed, Allāh is Knowing of what they do.
Nisu isti onaj kojem šejtan gnusna djela i činjenje porokā lijepim prikazuje, pa ih on i smatra lijepim, i onaj kojem je Allah, džellešanuhu, istinu lijepom prikazao, te je on prihvata. Allah je Onaj Koji u zabludu odvodi koga hoće, a ukazuje na Pravi put onom kome hoće; Njega niko ni na šta ne može prisiliti niti pridobiti. Poslaniče, zato svoju dušu ne satiri tugujući zbog toga što oni koji su zalutali u zabludi svojoj tumaraju! Sveznajući Allah, odista, dobro zna i savršeno je upućen u njihova djela, Njemu nijedno njihovo djelo nije skriveno.
35:9Page 435
وَٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ ٱلرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابٗا فَسُقۡنَٰهُ إِلَىٰ بَلَدٖ مَّيِّتٖ فَأَحۡيَيۡنَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ كَذَٰلِكَ ٱلنُّشُورُ ٩
And it is Allāh who sends the winds, and they stir the clouds, and We drive them to a dead land and give life thereby to the earth after its lifelessness. Thus is the resurrection.
Allah je Onaj Koji šalje vjetrove koji pokreću oblake i voljom Svojom šalje ih iznad predjela koje je suša zahvatila pa čini da se kiša spušta i bilje nikne te zemlja oživi. Kao što Uzvišeni Allah oživljuje mrtvu zemlju pomoću kiše, tako će i mrtve oživiti iz kaburova.
35:10Page 435
مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡعِزَّةَ فَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ جَمِيعًاۚ إِلَيۡهِ يَصۡعَدُ ٱلۡكَلِمُ ٱلطَّيِّبُ وَٱلۡعَمَلُ ٱلصَّٰلِحُ يَرۡفَعُهُۥۚ وَٱلَّذِينَ يَمۡكُرُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٞۖ وَمَكۡرُ أُوْلَٰٓئِكَ هُوَ يَبُورُ ١٠
Whoever desires honor [through power] - then to Allāh belongs all honor.1 To Him ascends good speech, and righteous work raises it.2 But they who plot evil deeds will have a severe punishment, and the plotting of those - it will perish.
Ako neko traži moć i veličinu ovog i budućeg svijeta – samo Allahu pripada sva veličina i sva moć – neka je traži od Njega. Dragom se Allahu zikr uspinje, a dobra djela pomažu u tome. A onima koji kuju spletke, kao što npr. pokušavaju ubiti Poslanika islama, pripada golema kazna na ahiretu. Spletke mekkanskih nevjernika bit će poništene, oni svoj cilj neće ostvariti.
35:11Page 435
وَٱللَّهُ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ جَعَلَكُمۡ أَزۡوَٰجٗاۚ وَمَا تَحۡمِلُ مِنۡ أُنثَىٰ وَلَا تَضَعُ إِلَّا بِعِلۡمِهِۦۚ وَمَا يُعَمَّرُ مِن مُّعَمَّرٖ وَلَا يُنقَصُ مِنۡ عُمُرِهِۦٓ إِلَّا فِي كِتَٰبٍۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ١١
And Allāh created you from dust, then from a sperm-drop; then He made you mates. And no female conceives nor does she give birth except with His knowledge. And no aged person is granted [additional] life nor is his lifespan lessened but that it is in a register. Indeed, that for Allāh is easy.
Svemogući Allah stvorio je, o ljudi, vašeg praoca Adema od zemlje, a njegovo potomstvo, muškarce i žene, stvara od sperme. I nemoguće je da bilo koja žena zatrudni niti da rodi, a da to Sveznajući Allah ne zna. I nijednom se dugovijekom život ne produži, niti se nekom život skrati, a da to nije zapisano kod Gospodara u Levhi-mahfuzu, Ploči pomno čuvanoj. Stvaranje vas, o ljudi, upućenost u trajanje vaših životnih vijekova, u vaše smrtne časove – sve je to Allahu lahko i sve je zapisano u Ploči pomno čuvanoj.
35:12Page 436
وَمَا يَسۡتَوِي ٱلۡبَحۡرَانِ هَٰذَا عَذۡبٞ فُرَاتٞ سَآئِغٞ شَرَابُهُۥ وَهَٰذَا مِلۡحٌ أُجَاجٞۖ وَمِن كُلّٖ تَأۡكُلُونَ لَحۡمٗا طَرِيّٗا وَتَسۡتَخۡرِجُونَ حِلۡيَةٗ تَلۡبَسُونَهَاۖ وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ١٢
And not alike are the two seas [i.e., bodies of water]. One is fresh and sweet, palatable for drinking, and one is salty and bitter. And from each you eat tender meat and extract ornaments which you wear, and you see the ships plowing through [them] that you might seek of His bounty; and perhaps you will be grateful.
Svemogući Allah učinio je da se vodene površine razlikuju, pa je jedna slatka i prijatna, njezina je voda ugodna i gasi žeđ, a druga je slana i gorka, njena se voda ne može piti. A u obje vodene površine lovite svježu, ukusnu ribu, i vadite nakit, bisere i merdžane, koji vam služi za ukrašavanje. I vidiš ogromne lađe kako sijeku vodu i njome plove radi prenošenja namirnica, trgovačke robe… Ove smo vam dokaze pružili upravo zato da biste bili zahvalni Allahu, džellešanuhu, na brojnim blagodatima.
35:13Page 436
يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ لَهُ ٱلۡمُلۡكُۚ وَٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ مَا يَمۡلِكُونَ مِن قِطۡمِيرٍ ١٣
He causes the night to enter the day, and He causes the day to enter the night and has subjected the sun and the moon - each running [its course] for a specified term. That is Allāh, your Lord; to Him belongs sovereignty. And those whom you invoke other than Him do not possess [as much as] the membrane of a date seed.
Jedino Allah uvodi dan u noć, nakon što dan iščezne i nestane svjetlosti, a noć uvodi u dan, pošto nestane noćne tmine. Allah je odredio da su noć i dan nestalne dužine, jedno se povećava a drugo smanjuje. Gospodar svjetova potčinio je Sunce i Mjesec i oni teku do roka utvrđena, tj. do Smaka svijeta. Jedino Allah, Gospodar vaš, to čini, On je jedini Vladar. A oni koje nevjernici mimo Allaha zazivaju, lažni bogovi, doslovno ničim ne vladaju, ništa ne posjeduju, pa ni providni omotač oko koštice hurme. Pa, zar im se, a ne Meni, mogu klanjati?!
35:14Page 436
إِن تَدۡعُوهُمۡ لَا يَسۡمَعُواْ دُعَآءَكُمۡ وَلَوۡ سَمِعُواْ مَا ٱسۡتَجَابُواْ لَكُمۡۖ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَكۡفُرُونَ بِشِرۡكِكُمۡۚ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثۡلُ خَبِيرٖ ١٤
If you invoke them, they do not hear your supplication; and if they heard, they would not respond to you. And on the Day of Resurrection they will deny your association.1 And none can inform you like [one] Aware [of all matters].
Ako zazivate lažna božanstva, a ne Svevišnjeg Allaha, znajte da oni ne čuju vaše dove; pod pretpostavkom da ih i čuju, ne bi vam se odazvali. I to nije sve! Na Dan ustanuća ista ta božanstva odreći će se onih koji su robovali njima, a ne Silnom Allahu. A niko te, Poslaniče, neće obavijestiti o bilo čemu iskrenije i znanije kao što će te obavijestiti Allah.
35:15Page 436
۞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلۡفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَّهِۖ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ ١٥
O mankind, you are those in need of Allāh, while Allāh is the Free of need, the Praiseworthy.
O ljudi, vi ste u odnosu na Allaha, džellešanuhu, siromasi, vi Njega trebate u svemu i u svim prilikama, a On je neovisan, ne trebate Mu, a niti Mu treba ijedno drugo stvorenje. Allah je, zbog onog što daje Svojim robovima, dostojan hvale na oba svijeta.
35:16Page 436
إِن يَشَأۡ يُذۡهِبۡكُمۡ وَيَأۡتِ بِخَلۡقٖ جَدِيدٖ ١٦
If He wills, He can do away with you and bring forth a new creation.
Htjedne li, Allah će vas uništiti i sasvim ukloniti! To će učiniti, a dovest će nove naraštaje koji će samo Njega obožavati pritom Mu nikog ravnim ne smatrajući.
I znajte da nije nemoguće da vas Svevišnji Allah uništi i ukloni, a druga stvorenja dovede.
35:18Page 436
وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰۚ وَإِن تَدۡعُ مُثۡقَلَةٌ إِلَىٰ حِمۡلِهَا لَا يُحۡمَلۡ مِنۡهُ شَيۡءٞ وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبَىٰٓۗ إِنَّمَا تُنذِرُ ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَۚ وَمَن تَزَكَّىٰ فَإِنَّمَا يَتَزَكَّىٰ لِنَفۡسِهِۦۚ وَإِلَى ٱللَّهِ ٱلۡمَصِيرُ ١٨
And no bearer of burdens will bear the burden of another. And if a heavily laden soul calls [another] to [carry some of] its load, nothing of it will be carried, even if he should be a close relative. You can only warn those who fear their Lord unseen and have established prayer. And whoever purifies himself only purifies himself for [the benefit of] his soul. And to Allāh is the [final] destination.
Nijedan čovjek neće nositi grijehe drugog čovjeka, svako će biti pozvan na odgovornost za svoja djela. I ako onaj čovjek što je preopterećen grijesima zamoli nekog da se njegovi grijesi ponesu, neće naći nikog da udovolji toj molbi, pa makar mu to bio i bližnji. Poslaniče, ovim Kur’anom opominji samo one što strepe od Gospodara iako Ga ne vide, i one što obavljaju namaz, odano i pažljivo, i one koji se očiste od svih grijeha (a najveći grijeh jest širk). Oni koji tako čine, radi sebe čine, oni će, a ne Allah, od toga koristi imati. Eto, jedino takvima tvoja opomena koristi. I uvijek imajte na umu da će se sva stvorenja vratiti Allahu, Znalcu svih tajni, na Dan ustanuća, pa će svakom dati ono što je zaslužio!
Uopće nemaju isti status vjernici i nevjernici, kao što nisu jednaki onaj koji je slijep i onaj koji vidi.
Nisu, također, jednaki vjerovanje i nevjerstvo, kao što nisu jednaki tmine nevjerstva i svjetlo vjerovanja, imana.
Niti su jednaki džennet i džehennem, kao što nisu jednaki ugodna i prijatna hladovina, i vrući, spaljujući vjetar.
35:22Page 437
وَمَا يَسۡتَوِي ٱلۡأَحۡيَآءُ وَلَا ٱلۡأَمۡوَٰتُۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُسۡمِعُ مَن يَشَآءُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُسۡمِعٖ مَّن فِي ٱلۡقُبُورِ ٢٢
And not equal are the living and the dead. Indeed, Allāh causes to hear whom He wills, but you cannot make hear those in the graves.1
Opet, nemaju isti status oni koji vjeruju i oni koji ne vjeruju, kao što nemaju isti status živi i mrtvi. Allah omogući, kome On hoće, da čuje istinu i prihvati je, a ti, Poslaniče, nisi u stanju postići da višebošci, koji su slični mrtvima u grobovima, čuju istinu.
Ti si, Poslaniče islama, samo onaj koji opominje i zastrašuje nevjernike od Allahove srdžbe i kazne.
35:24Page 437
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗاۚ وَإِن مِّنۡ أُمَّةٍ إِلَّا خَلَا فِيهَا نَذِيرٞ ٢٤
Indeed, We have sent you with the truth as a bringer of good tidings and a warner. And there was no nation but that there had passed within it a warner.
Allah te je, Vjerovjesniče, poslao s istinom u koju nema sumnje, te kao radovjesnika vjernicima da će uživati u džennetskim baščama, ali i kao opominjatelja nevjernicima da će gorjeti u paklenoj vatri. I baš svaki prijašnji narod imao je svog poslanika koji ih je upozoravao na Allahovu kaznu.
35:25Page 437
وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدۡ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَبِٱلزُّبُرِ وَبِٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُنِيرِ ٢٥
And if they deny you - then already have those before them denied. Their messengers came to them with clear proofs and written ordinances and with the enlightening Scripture.
Ako te, Poslaniče islama, višebošci budu lažnim proglašavali, strpi se, znajući da nisi prvi poslanik koga njegovi sunarodnici lašcem drže: i prijašnji su narodi, kao npr. Ad, Semud, Lutov narod, svoje poslanike lažnim proglašavali. Njihovi su im poslanici donijeli od Uzvišenog Gospodara očite i nepobitne dokaze da istinu govore; donijeli su im listove i Knjigu, svjetilju koja je bila od koristi onima koji su o njoj razmišljali.
35:26Page 437
ثُمَّ أَخَذۡتُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۖ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ ٢٦
Then I seized the ones who disbelieved, and how [terrible] was My reproach.
Potom je Svemogući Allah na razne načine kažnjavao nevjernike, koji nisu vjerovali u Njega i u objave koje su donijeli poslanici. I pogledaj, Poslaniče, kakvo je bilo Božije neodobravanje njihovih hrđavih postupaka, i kako ih je, da ne može biti žešće, kaznio!
35:27Page 437
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦ ثَمَرَٰتٖ مُّخۡتَلِفًا أَلۡوَٰنُهَاۚ وَمِنَ ٱلۡجِبَالِ جُدَدُۢ بِيضٞ وَحُمۡرٞ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهَا وَغَرَابِيبُ سُودٞ ٢٧
Do you not see that Allāh sends down rain from the sky, and We produce thereby fruits of varying colors? And in the mountains are tracts, white and red of varying shades and [some] extremely black.
Poslaniče, zar nisi vidio kako Allah s neba vodu spušta i njome poji zemlju te iz nje niču raznobojno bilje i raznobojni (crveni, zeleni, žuti) plodovi! I zar nisi vidio da je Sveznajući Allah stvorio raznobojne staze u brdima, bijele i crvene, a i crne!
35:28Page 437
وَمِنَ ٱلنَّاسِ وَٱلدَّوَآبِّ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ مُخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ كَذَٰلِكَۗ إِنَّمَا يَخۡشَى ٱللَّهَ مِنۡ عِبَادِهِ ٱلۡعُلَمَٰٓؤُاْۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ ٢٨
And among people and moving creatures and grazing livestock are various colors similarly. Only those fear Allāh, from among His servants, who have knowledge. Indeed, Allāh is Exalted in Might and Forgiving.
Allah, džellešanuhu, stvorio je svakojakih vrsta i boja ljudi i gmizavaca i stoke (deva, krava, ovaca i koza). Allaha se istinski boje i istinski Ga štuju Njegovi robovi učenjaci, oni koji su u nauku sasvim upućeni – zato što su spoznali Allahova imena, svojstva, djela, vjerozakon i to da On sve može učiniti. Allah je silan u Svojoj vlasti, niko Ga ne može potčiniti; samilostan je prema onima koji se kaju te prelazi preko njihovih hrđavih djela.
35:29Page 437
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَتۡلُونَ كِتَٰبَ ٱللَّهِ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ يَرۡجُونَ تِجَٰرَةٗ لَّن تَبُورَ ٢٩
Indeed, those who recite the Book of Allāh and establish prayer and spend [in His cause] out of what We have provided them, secretly and publicly, [can] expect a transaction [i.e., profit] that will never perish -
Oni koji Allahovu knjigu uče, razmišljaju o njezinim porukama, i koji obavljaju namaz, odano i potpuno, onako kako ga treba obavljati, i koji daju zekat i udjeljuju milostinju – tajno i javno – eto takvi se nadaju da će zbog tih svojih djela zaslužiti kod dobrog Allaha nagradu koja im neće biti poništena.
35:30Page 437
لِيُوَفِّيَهُمۡ أُجُورَهُمۡ وَيَزِيدَهُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ غَفُورٞ شَكُورٞ ٣٠
That He may give them in full their rewards and increase for them of His bounty. Indeed, He is Forgiving and Appreciative.1
...da im Svemogući Allah da potpunu nagradu i još više ih, iz Svoje dobrote, nagradi, tim više jer je On dostojan toga. Allah je Onaj Koji oprašta grijehe onima koji objedine navedene osobine, On je blagodaran prema njima zbog njihovih dobrih djela.
35:31Page 438
وَٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ هُوَ ٱلۡحَقُّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِعِبَادِهِۦ لَخَبِيرُۢ بَصِيرٞ ٣١
And that which We have revealed to you, [O Muḥammad], of the Book is the truth, confirming what was before it. Indeed Allāh, of His servants, is Aware and Seeing.
Ajeti koje ti objavljujemo, Poslaniče islama, istina su u koju nema sumnje, te ovjera prijašnjih objava. Allah je savršeno upućen u stanja Svojih robova, vidi šta rade. Allah je svakom poslaniku objavio ono što je bilo potrebno njegovu umetu.
35:32Page 438
ثُمَّ أَوۡرَثۡنَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَيۡنَا مِنۡ عِبَادِنَاۖ فَمِنۡهُمۡ ظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ وَمِنۡهُم مُّقۡتَصِدٞ وَمِنۡهُمۡ سَابِقُۢ بِٱلۡخَيۡرَٰتِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ ٣٢
Then We caused to inherit the Book those We have chosen of Our servants;1 and among them is he who wrongs himself [i.e., sins], and among them is he who is moderate, and among them is he who is foremost in good deeds by permission of Allāh. That [inheritance] is what is the great bounty.
Zatim smo dali časni Kur’an u naslijeđe odabranim ljudima iz Resulullahova, sallallahu alejhi ve sellem, ummeta, koji smo odlikovali nad drugim ummetima. No, među njima ima onih koji sami sebi nasilje čine izostavljajući neke vadžibe, obaveze, i čineći neke grijehe. Ima među njima i umjerenih, i to su oni koji izvršavaju vadžibe i sustežu se od zabranjenog, ali usto čine neka pokuđena, a izostavljaju neka poželjna djela. A ima i onih koji hitaju ka dobrim djelima, a to su oni koji izvršavaju vadžibe i ono što je poželjno, a sustežu se od harama i svega što je pokuđeno, pritom nastojeći svojim dobrim djelima druge preteći i nadmašiti. To što je Svevišnji Allah odabrao ovaj ummet davši mu Kur’ani-kerim jest najveća Allahova blagodat.
35:33Page 438
جَنَّٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا يُحَلَّوۡنَ فِيهَا مِنۡ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٖ وَلُؤۡلُؤٗاۖ وَلِبَاسُهُمۡ فِيهَا حَرِيرٞ ٣٣
[For them are] gardens of perpetual residence which they will enter. They will be adorned therein with bracelets of gold and pearls, and their garments therein will be silk.
Odabrane će Uzvišeni Allah uvesti u edenske perivoje, u bašče vječnog i neprekidnog uživanja, u kojima će se zlatnim narukvicama kititi, i biserom ukrašenim, a odjeća će im od tanke svile biti.
35:34Page 438
وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِيٓ أَذۡهَبَ عَنَّا ٱلۡحَزَنَۖ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٞ شَكُورٌ ٣٤
And they will say, "Praise to Allāh, who has removed from us [all] sorrow. Indeed, our Lord is Forgiving and Appreciative -
Oni će zboriti u džennetu: “Hvala Allahu, Koji je od nas odstranio svaki oblik tuge, koja se pojavljivala uslijed strahovanja od džehennemske vatre! Allah, odista, mnogo oprašta onima koji se kaju, i blagodaran je zbog dobrih djela koja čovjek učini!”
35:35Page 438
ٱلَّذِيٓ أَحَلَّنَا دَارَ ٱلۡمُقَامَةِ مِن فَضۡلِهِۦ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٞ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٞ ٣٥
He who has settled us in the home of duration [i.e., Paradise] out of His bounty. There touches us not in it any fatigue, and there touches us not in it weariness [of mind]."
“Allah je Onaj Koji nas je, iz Svoje dobrote i milosti, nastanio u džennetu, kući vječnosti, iz koje nećemo biti izvedeni”, kazivat će. “On nas je u džennet uveo Svojom voljom, a ne našom snagom i zaslugama. U njemu nas neće umor dotaknuti, niti će nas klonulost dosegnuti!”
35:36Page 438
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ نَارُ جَهَنَّمَ لَا يُقۡضَىٰ عَلَيۡهِمۡ فَيَمُوتُواْ وَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُم مِّنۡ عَذَابِهَاۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي كُلَّ كَفُورٖ ٣٦
And for those who disbelieve will be the fire of Hell. [Death] is not decreed for them1 so they may die, nor will its torment be lightened for them. Thus do We recompense every ungrateful one.
A krivovjerne na ahiretu čeka rasplamsala paklena vatra, u kojoj će vječno ostati. Oni u džehennemu neće biti osuđeni na smrt, pa da se oslobode kazne, a niti će im se patnja uopće ublažiti, pa da im lakše bude. Takvom će kaznom Allah, džellešanuhu, kazniti sve one koji su bili veoma nezahvalni na blagodatima.
35:37Page 438
وَهُمۡ يَصۡطَرِخُونَ فِيهَا رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا غَيۡرَ ٱلَّذِي كُنَّا نَعۡمَلُۚ أَوَلَمۡ نُعَمِّرۡكُم مَّا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَن تَذَكَّرَ وَجَآءَكُمُ ٱلنَّذِيرُۖ فَذُوقُواْ فَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِن نَّصِيرٍ ٣٧
And they will cry out therein, "Our Lord, remove us;1 we will do righteousness - other than what we were doing!" But did We not grant you life enough for whoever would remember therein to remember, and the warner had come to you? So taste [the punishment], for there is not for the wrongdoers any helper.
Bezbožnici će u paklenoj vatri, zbog strašne patnje i okova u koje će biti okovani, veoma zapomagati i jaukati: “Gospodaru naš, izvedi nas iz džehennemskog stradanja i vrati nas na dunjaluk, da bismo se pokajali i činili dobra djela, a klonili se svojih pređašnjih nedjela, te da bismo se kazne spasili!” Allah će im odgovoriti: “Zar vam Allah, džellešanuhu, nije dao dug život i dovoljno vremena da se opomene onaj kome se opomenuti, a došao vam je i Poslanik s jasnim dokazima od Allaha? Vi nikakva dokaza ni opravdanja nemate! Zato kušajte patnju u džehennemskoj vatri! Onima koji su sami sebi nepravdu nanijeli ne vjerujući i čineći grijehe, niko neće pomoći, pa ih neće spasiti od kazne, niti će je čak moći bar malo ublažiti.”
35:38Page 438
إِنَّ ٱللَّهَ عَٰلِمُ غَيۡبِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٣٨
Indeed, Allāh is Knower of the unseen [aspects] of the heavens and earth. Indeed, He is Knowing of that within the breasts.
Uistinu, Allah, džellešanuhu, zna ono što ljudi ne mogu znati niti vidjeti na nebesima i Zemlji, Njemu su poznate tajne, On zna šta nkriju grudi, bez obzira radilo se o dobru ili o zlu.
35:39Page 439
هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَكُمۡ خَلَٰٓئِفَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ فَمَن كَفَرَ فَعَلَيۡهِ كُفۡرُهُۥۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ كُفۡرُهُمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ إِلَّا مَقۡتٗاۖ وَلَا يَزِيدُ ٱلۡكَٰفِرِينَ كُفۡرُهُمۡ إِلَّا خَسَارٗا ٣٩
It is He who has made you successors upon the earth. And whoever disbelieves - upon him will be [the consequence of] his disbelief. And the disbelief of the disbelievers does not increase them in the sight of their Lord except in hatred; and the disbelief of the disbelievers does not increase them except in loss.
O ljudi, Allah je Onaj Koji je učinio da smjenjujete jedni druge na Zemlji, pa jedni umiru, a drugi se rađaju, da bi vidio kako ćete postupati. I pouzdano znajte da samom sebi, a ne Gospodaru, čini zlo onaj ko ne vjeruje u objave koje su poslanici donijeli. Nevjernicima će nevjerovanje njihovo u Allaha samo mržnju i odvratnost povećati; njima će nevjerovanje njihovo zabludu, propast, poniženje i kajanje povećati, tim više jer neće biti uvedeni u džennet; da su povjerovali, bili bi u njega uvedeni.
35:40Page 439
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ شُرَكَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ أَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ كِتَٰبٗا فَهُمۡ عَلَىٰ بَيِّنَتٖ مِّنۡهُۚ بَلۡ إِن يَعِدُ ٱلظَّٰلِمُونَ بَعۡضُهُم بَعۡضًا إِلَّا غُرُورًا ٤٠
Say, "Have you considered1 your 'partners' whom you invoke besides Allāh? Show me what they have created from the earth, or have they partnership [with Him] in the heavens? Or have We given them a book so they are [standing] on evidence therefrom? [No], rather, the wrongdoers do not promise each other except delusion."2
Reci, Allahov Poslaniče, mekkanskim mnogobošcima: “Obavijestite me o tome koji su dio Zemlje stvorila vaša božanstva kojima, a ne Allahu, robujete! Jesu li ona stvorila planine, rijeke, životinje? Imaju li vaša božanstva pak udjela u stvaranju nebesa!? Je li vam Allah, džellešanuhu, dao kakvu knjigu pa u njoj imate nekakve dokaze da je uredu to što mimo Allaha robujete lažnim božanstvima!? Ništa od toga nije! Naprotiv, nevjernici jedni druge obmanjuju činjenjem nevjerstva i poroka.”
35:41Page 439
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يُمۡسِكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ أَن تَزُولَاۚ وَلَئِن زَالَتَآ إِنۡ أَمۡسَكَهُمَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ كَانَ حَلِيمًا غَفُورٗا ٤١
Indeed, Allāh holds the heavens and the earth, lest they cease. And if they should cease, no one could hold them [in place] after Him. Indeed, He is Forbearing1 and Forgiving.
Uzvišeni Allah drži nebesa i Zemlju, pa ne mogu nestati s mjesta na kojem se nalaze, samo ih On čuva. Pod pretpostavkom da nestanu, pa, samo bi Allah bio kadar vratiti ih. Allah je blag, ne kažnjava grešnike odmah, daje im vremena, a oprašta grijehe onima koji se pokaju.
35:42Page 439
وَأَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ لَئِن جَآءَهُمۡ نَذِيرٞ لَّيَكُونُنَّ أَهۡدَىٰ مِنۡ إِحۡدَى ٱلۡأُمَمِۖ فَلَمَّا جَآءَهُمۡ نَذِيرٞ مَّا زَادَهُمۡ إِلَّا نُفُورًا ٤٢
And they swore by Allāh their strongest oaths that if a warner came to them, they would be more guided than [any] one of the [previous] nations. But when a warner came to them, it did not increase them except in aversion
Nevjernici poricatelji zaklinjali su se najvećom zakletvom svojom da će, ako im dođe opominjatelj, dosljednije od jevreja i kršćana slijediti Pravi put i da će biti bolji i čestitiji ljudi od njih. No, kad im je došao opominjatelj od Allaha – Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, njegov im je dolazak samo povećao obijest i otuđenost od Prave staze. Eto, nisu ispunili svoju tvrdu zakletvu da će biti bolji od prijašnjih naroda.
35:43Page 439
ٱسۡتِكۡبَارٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَكۡرَ ٱلسَّيِّيِٕۚ وَلَا يَحِيقُ ٱلۡمَكۡرُ ٱلسَّيِّئُ إِلَّا بِأَهۡلِهِۦۚ فَهَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ ٱلۡأَوَّلِينَۚ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَبۡدِيلٗاۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ ٱللَّهِ تَحۡوِيلًا ٤٣
[Due to] arrogance in the land and plotting of evil; but the evil plot does not encompass except its own people. Then do they await except the way [i.e., fate] of the former peoples? But you will never find in the way [i.e., established method] of Allāh any change, and you will never find in the way of Allāh1 any alteration.2
Bezbožnici su se zaklinjali iz oholosti i zarad spletkarenja, želeći prevariti svijet i iz oholosti, a nisu se zaklinjali iz čestitih pobuda i iskrenih namjera. Njihovo spletkarenje zadesit će one koji ih kuju, a neće nekog drugog. I zar oni, ohole inadžije, očekuju nešto drugo, a ne kaznu koja je snalazila prijašnje narode?! To je Allahovo pravilo u pogledu svakog oholog inadžije, a Allahovo pravilo niko ne može zamijeniti niti ga iko može preinačiti.
35:44Page 439
أَوَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ وَكَانُوٓاْ أَشَدَّ مِنۡهُمۡ قُوَّةٗۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعۡجِزَهُۥ مِن شَيۡءٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَلِيمٗا قَدِيرٗا ٤٤
Have they not traveled through the land and observed how was the end of those before them? And they were greater than them in power. But Allāh is not to be caused failure [i.e., prevented] by anything in the heavens or on the earth. Indeed, He is ever Knowing and Competent.
Zar pripadnici plemena Kurejš što te u laž utjeruju nisu hodili diljem Zemlje i posmatrali posljedice koje su stigle nevjerničke narode prije njih? A zar kraj tih naroda nije bio veoma strašan, jer ih je Allah sasvim uništio, premda su imali više snage i tjelesno bijahu jači od njih, mekkanskih nevjernika? Allahu ništa ne može umaći na nebesima i na Zemlji. Znajte da je Allah, džellešanuhu, dobro upućen u sve što nevjernici rade i govore, i da je kadar poniziti ih i sasvim uništiti kad god hoće.
35:45Page 440
وَلَوۡ يُؤَاخِذُ ٱللَّهُ ٱلنَّاسَ بِمَا كَسَبُواْ مَا تَرَكَ عَلَىٰ ظَهۡرِهَا مِن دَآبَّةٖ وَلَٰكِن يُؤَخِّرُهُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِعِبَادِهِۦ بَصِيرَۢا ٤٥
And if Allāh were to impose blame on the people for what they have earned, He would not leave upon it [i.e., the earth] any creature. But He defers them for a specified term. And when their time comes, then indeed Allāh has ever been, of His servants, Seeing.
Kad bi Allah kažnjavao ljude zbog grijeha i nerazumnih postupaka, nijedno živo stvorenje na Zemlji ostalo ne bi. Sve bi odmah uništio, pa i životinje i imetke koje posjeduju. Blagi Allah ostavlja griješnike do roka utvrđenog, koji je samo Njemu poznat, tj. do Sudnjeg dana. A kad njihov rok nastupi – pa Allah, znajte pouzdano, dobro vidi robove Svoje, zna i pobrojao je sva njihova djela, jer Mu ništa nije skriveno i pozvat će ih na odgovornost; dobre će nagraditi, a zločeste će kazniti.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences