Al-MukhtasarYusuf · 12:1–62

Al-Mukhtasar · Tafsir · in Vietnamese

يوسف

Yusuf

Joseph · Meccan · 111 ayahs

12:1Page 235

الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ١

Alif, Lām, Rā.1 These are the verses of the clear Book.

{Alif-Lam-Ra} tất cả đã được giải thích rõ ràng ở phần đầu của Chương Al-Baqarah. Với những câu Kinh đã truyền xuống thuộc một Chương Kinh của Thiên Kinh Qur'an rất rõ ràng qua lời phán của Nó.

12:2Page 235

إِنَّآ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَٰنًا عَرَبِيّٗا لَّعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ٢

Indeed, We have sent it down as an Arabic Qur’ān1 that you might understand.

Chắc hẳn TA đã ban Thiên Kinh Qur'an xuống bằng ngôn ngữ Ả Rập để cho các ngươi - hỡi dân chúng Ả Rập - thấu hiểu được ý nghĩa của Nó.

12:3Page 235

نَحۡنُ نَقُصُّ عَلَيۡكَ أَحۡسَنَ ٱلۡقَصَصِ بِمَآ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ وَإِن كُنتَ مِن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلۡغَٰفِلِينَ ٣

We relate to you, [O Muḥammad], the best of stories in what We have revealed to you of this Qur’ān although you were, before it, among the unaware.

TA (Allah) kể cho Ngươi - hỡi Thiên Sứ - nghe về câu chuyện tuyệt về nhất về tính xác thực của nó, về cấu trúc câu và những phép tu từ trong nó thông qua những gì mà TA đã Mặc Khải cho Ngươi trong Thiên Kinh Qur'an. Quả thật, trước đây Ngươi chưa từng quan tâm đến những câu chuyện này và Ngươi cũng không hề biết gì về nó.

12:4Page 235

إِذۡ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَٰٓأَبَتِ إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبٗا وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ رَأَيۡتُهُمۡ لِي سَٰجِدِينَ ٤

[Of these stories mention] when Joseph said to his father,1 "O my father, indeed I have seen [in a dream] eleven stars and the sun and the moon; I saw them prostrating to me."

TA sẽ kể cho Ngươi nghe - hỡi Thiên Sứ - khi Yusuf nói với cha mình là Y'aqub: "Dạ thưa cha! Quả thật, con nằm mộng thấy được mười một vị tinh tú và cả mặt trời lẫn mặt trăng, con thấy tất cả chúng điều phủ phục trước mặt con. Đây chính là giấc mộng báo điềm tốt cho Yusuf (cầu xin sự bình an cho Người) sắp được làm Sứ Giả."

12:5Page 236

قَالَ يَٰبُنَيَّ لَا تَقۡصُصۡ رُءۡيَاكَ عَلَىٰٓ إِخۡوَتِكَ فَيَكِيدُواْ لَكَ كَيۡدًاۖ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لِلۡإِنسَٰنِ عَدُوّٞ مُّبِينٞ ٥

He said, "O my son, do not relate your vision to your brothers or they will contrive against you a plan. Indeed Satan, to man, is a manifest enemy.

Ya'qub bảo với con trai Yusuf của Người: "Hỡi con trai yêu, con đừng bao giờ nhắc chuyện con nằm mộng thấy được những gì cho mấy người anh em của con biết. Bởi vì, cha sợ chúng nó sẽ ganh tỵ với con, thế rồi chúng sẽ bàn mưu tính kế hãm hại con. Quả thật, lũ Shaytan là một kẻ thù công khai của loài người."

12:6Page 236

وَكَذَٰلِكَ يَجۡتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ ءَالِ يَعۡقُوبَ كَمَآ أَتَمَّهَا عَلَىٰٓ أَبَوَيۡكَ مِن قَبۡلُ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ٦

And thus will your Lord choose you and teach you the interpretation of narratives [i.e., events or dreams] and complete His favor upon you and upon the family of Jacob, as He completed it upon your fathers before, Abraham and Isaac. Indeed, your Lord is Knowing and Wise."

"Và với như giấc mộng mà con nhìn thấy là điềm báo rằng Thượng Đế đã chọn con - hỡi Yusuf - và rồi Ngài sẽ dạy con làm sao để giải thích uẩn khúc của giấc mộng và sẽ hoàn tất ân huệ của Ngài giành cho con khi lựa chọn con kế nghiệp Sứ Giả giống như các vị tổ tiên của con trước kia nhận được ân huệ của Ngài như: Tổ phụ Ibrahim, Ishaaq. Quả thật,Thượng Đế của con rất am tường trong sự tạo hóa của Ngài và Ngài sáng suốt trong sự sắp xếp của Ngài."

12:7Page 236

۞ لَّقَدۡ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخۡوَتِهِۦٓ ءَايَٰتٞ لِّلسَّآئِلِينَ ٧

Certainly were there in Joseph and his brothers signs for those who ask, [such as]

Chắc chắn, trong câu chuyện của Yusuf và những người anh em của Y đó là một minh chứng cho những ai luôn muốn tìm tòi những thông tin đến về họ.

12:8Page 236

إِذۡ قَالُواْ لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَىٰٓ أَبِينَا مِنَّا وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ٨

When they said, "Joseph and his brother1 are more beloved to our father than we, while we are a clan. Indeed, our father is in clear error.

Khi những người anh em của Yusuf hội ý với nhau rồi bảo: "Rõ ràng Yusuf và em ruột của Nó được cha của chúng ta yêu thương nhiều hơn chúng ta trong khi đó chúng ta lại đông hơn, làm sao hai anh em của Nó hơn chúng ta cho được? Quả thật, chúng ta nhìn thấy cha tụi mình rỏ ràng là quá sai lầm khi xem hai anh em của nó tốt đẹp hơn tụi mình trong khi không có điều gì Nó hơn tụi mình cả.

12:9Page 236

ٱقۡتُلُواْ يُوسُفَ أَوِ ٱطۡرَحُوهُ أَرۡضٗا يَخۡلُ لَكُمۡ وَجۡهُ أَبِيكُمۡ وَتَكُونُواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ قَوۡمٗا صَٰلِحِينَ ٩

Kill Joseph or cast him out to [another] land; the countenance [i.e., attention] of your father will [then] be only for you, and you will be after that a righteous people."1

"Một là các anh hãy giết chết Yusuf, hai là các anh đem nó đi giấu ở một vùng đất nào đó thật là xa xôi, tới lúc đó các anh mới có thể nhận được hết sự ưu ái của cha giành hết cho các anh. Rồi sau đó là quẳng thời gian để các anh làm lại người tốt khi biết ăn năn sám với về tội giết chết Yusuf hoặc quẳng nó đi nơi khác mà các anh đã gây ra."

12:10Page 236

قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ لَا تَقۡتُلُواْ يُوسُفَ وَأَلۡقُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّ يَلۡتَقِطۡهُ بَعۡضُ ٱلسَّيَّارَةِ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ ١٠

Said a speaker among them, "Do not kill Joseph but throw him into the bottom of the well; some travelers will pick him up - if you would do [something]."

Một người trong anh em của họ có ý kiến: "Không nên giết chết Yusuf làm gì. Tuy nhiên hãy ném Nó xuống một cái giếng khô rồi có thể có một số đoàn thương buôn đi ngang qua cứu vớt được Nó rồi họ sẽ mang Nó đi nơi khác. Cách này ít uy hại hơn là phải giết chết Nó, nếu như các anh hạ quyết tâm với những gì mà các anh đã nói.

12:11Page 236

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأۡمَ۬نَّا عَلَىٰ يُوسُفَ وَإِنَّا لَهُۥ لَنَٰصِحُونَ ١١

They said, "O our father, why do you not entrust us with Joseph while indeed, we are to him sincere counselors?

Và sau khi hội ý chúng nhất trí ném Yusuf đi xa, rồi chúng đến thưa với Ya'qud cha của bọn họ: "Dạ, thưa cha! Tại sao cha không tin tưởng tụi con có thể trông chừng được Yusuf ? Chắc chắn, tụi con sẽ trông chừng được em không cho bất cứ ai có thể làm hại được em, tụi con đảm bảo với cha sẽ bảo vệ và trông chừng em một cách thật an toàn để đưa trở về với cha. Vậy còn điều gì khiến cha không giao em cho tụi con vậy?

12:12Page 236

أَرۡسِلۡهُ مَعَنَا غَدٗا يَرۡتَعۡ وَيَلۡعَبۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ١٢

Send him with us tomorrow that he may eat well and play. And indeed, we will be his guardians."

Xin phép cha cho tụi con ngày mai đưa em đi cùng với tụi con ra ngoài để tụi con cùng nhau thưởng thức những món ăn và cùng vui đùa thỏa thích và chắc hẳn tụi con hứa là sẽ trông chừng em một cách cẩn thận không cho bất cứ thứ gì có thể xâm hại được em.

12:13Page 236

قَالَ إِنِّي لَيَحۡزُنُنِيٓ أَن تَذۡهَبُواْ بِهِۦ وَأَخَافُ أَن يَأۡكُلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَأَنتُمۡ عَنۡهُ غَٰفِلُونَ ١٣

[Jacob] said, "Indeed, it saddens me that you should take him, and I fear that a wolf would eat him while you are of him unaware."

Ya'qub bảo với các con của Y: "Quả thật, cha cảm thấy rất là lo lắng khi Nó đi cùng với các con. Bởi vì, cha không đủ kiên nhẫn khi Nó xa cha và cha cũng sợ khi Nó ra ngoài sẽ bị sói ăn thịt Nó trong lúc tụi con mải mê vui đùa không ngó ngàng đến Nó."

12:14Page 236

قَالُواْ لَئِنۡ أَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُ وَنَحۡنُ عُصۡبَةٌ إِنَّآ إِذٗا لَّخَٰسِرُونَ ١٤

They said, "If a wolf should eat him while we are a [strong] clan, indeed, we would then be losers."

Đám con của Y thưa: "Nếu bầy sói có ăn thịt Yusuf trong khi tụi con là một nhóm đông như thế này, lẽ nào tụi con toàn là kẻ vô dụng, lẽ nào tụi con không ngăn cản được bầy sói tấn công em ư?"

12:15Page 237

فَلَمَّا ذَهَبُواْ بِهِۦ وَأَجۡمَعُوٓاْ أَن يَجۡعَلُوهُ فِي غَيَٰبَتِ ٱلۡجُبِّۚ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِ لَتُنَبِّئَنَّهُم بِأَمۡرِهِمۡ هَٰذَا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ١٥

So when they took him [out] and agreed to put him into the bottom of the well...1 But We inspired to him, "You will surely inform them [someday] about this affair of theirs while they do not perceive [your identity]."

Rồi cuối cùng Ya'qub đồng ý cho Yusuf đi cùng các anh. Khi họ dắt Y đến một nơi thật xa thì bọn họ nhất trí ném Y xuống dưới đáy giếng khô. Và ngay lúc đó TA (Allah) đã mặc khải xuống cho Yusuf: "Rồi đến một ngày, Ngươi sẽ báo cho họ biết về hành động này của họ, lúc đó họ không nhận biết Ngươi là ai."

12:16Page 237

وَجَآءُوٓ أَبَاهُمۡ عِشَآءٗ يَبۡكُونَ ١٦

And they came to their father at night, weeping.

Và anh em của Yusuf trở về đến gặp người cha của họ vào khoảng thời gian trời tối và bọn chúng khóc lóc một cách thật thảm thiết để hoàn thành kế hoạch của họ.

12:17Page 237

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّا ذَهَبۡنَا نَسۡتَبِقُ وَتَرَكۡنَا يُوسُفَ عِندَ مَتَٰعِنَا فَأَكَلَهُ ٱلذِّئۡبُۖ وَمَآ أَنتَ بِمُؤۡمِنٖ لَّنَا وَلَوۡ كُنَّا صَٰدِقِينَ ١٧

They said, "O our father, indeed we went racing each other and left Joseph with our possessions, and a wolf ate him. But you would not believe us, even if we were truthful."

Bọn họ thưa: "Dạ! Thưa cha yêu của chúng con, tụi con đã rủ nhau chạy đua và mãi mê thi nhau bắn cung, chúng con đã bỏ Yusuf lại để trông coi các túi hành lý của chúng con. Vậy mà em đã bị sói ăn thịt mất rồi và tụi con thầm nghĩ chắc chắn rằng cha sẽ không tin đó là sự thật, mặc dầu chúng con rất thành thật với cha những gì mà đã xảy ra với tụi con."

12:18Page 237

وَجَآءُو عَلَىٰ قَمِيصِهِۦ بِدَمٖ كَذِبٖۚ قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ فَصَبۡرٞ جَمِيلٞۖ وَٱللَّهُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ ١٨

And they brought upon his shirt false blood.1 [Jacob] said, "Rather, your souls have enticed you to something, so patience is most fitting. And Allāh is the one sought for help against that which you describe."

Và bọn họ tiếp tục kế hoạch của mình là trở về gặp cha với chiếc áo của Yusuf dính đầy máu mà thật chất máu đó không phải của Yusuf để làm chứng cớ quan trọng rằng Yusuf đã bị sói ăn thịt. Tuy nhiên, sau khi sự việc được trình bày thì Ya'qub hiểu ngay rằng - bọn chúng đang giở trò dối trá với Người bằng chứng là cái áo không bị rách và rồi Người bảo với chúng: "Sự việc diễn ra không như lời các con đã nói. Không, là điều đó chính tụi con đã toan tính trong đầu rồi lên kế hoạch xấu xa để rồi thực hiện đối với Yusuf. Thế nên, Ta giờ chỉ biết kiên nhẫn chịu đựng là giả pháp tốt đẹp nhất và cũng không phải tranh cải gì thêm nữa, Ta chỉ có Allah là Đấng đáng để Ta cầu xin được giúp đỡ về những gì mà tụi con đang xác nhận về cái chết của Yusuf."

12:19Page 237

وَجَآءَتۡ سَيَّارَةٞ فَأَرۡسَلُواْ وَارِدَهُمۡ فَأَدۡلَىٰ دَلۡوَهُۥۖ قَالَ يَٰبُشۡرَىٰ هَٰذَا غُلَٰمٞۚ وَأَسَرُّوهُ بِضَٰعَةٗۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ١٩

And there came a company of travelers; then they sent their water drawer, and he let down his bucket. He said, "Good news! Here is a boy." And they concealed him, [taking him] as merchandise;1 and Allāh was Knowing of what they did.

Và rồi có một đoàn lữ khách đi ngang qua rồi dừng chân tại giếng nước. Họ cử ra một người để múc nước, rồi khi người đó đến cái giếng để thả chiếc gàu xuống giếng múc nước thì Yusuf đã bám lấy sợ dây của chiếc gàu đó đi theo lên. Rồi khi, người đó kéo lên nhìn thấy được cậu bé thì hắn vui mừng reo lên: "Ôi có tin vui! Tôi đã kéo được một đứa trẻ." Và rồi một số người trong đoàn lữ khách đó đã giấu Y cùng với số hàng hóa để họ cùng mang ra mua bán. Và Allah luôn biết rõ họ đối xử ra sao với Yusuf vì mọi hành động của họ không giấu được Ngài.

12:20Page 237

وَشَرَوۡهُ بِثَمَنِۭ بَخۡسٖ دَرَٰهِمَ مَعۡدُودَةٖ وَكَانُواْ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ ٢٠

And they sold him for a reduced price - a few dirhams - and they were, concerning him, of those content with little.

Và đoàn lữ khách đã bán đứa trẻ cho những người ở xứ Ai Cập bằng một cái giá rẻ mạt, chỉ một vài đồng tiền bạc lẻ. Họ chỉ muốn bán đứa trẻ cho rồi vì họ lo sợ mọi người phát hiện đứa trẻ vốn không phải là nô lệ, họ sợ bị người trong gia đình mình phát hiện. Âu đây cũng là lòng thương xót mà Allah dành cho Yusuf khi không cho Yusuf ở với họ lâu hơn.

12:21Page 237

وَقَالَ ٱلَّذِي ٱشۡتَرَىٰهُ مِن مِّصۡرَ لِٱمۡرَأَتِهِۦٓ أَكۡرِمِي مَثۡوَىٰهُ عَسَىٰٓ أَن يَنفَعَنَآ أَوۡ نَتَّخِذَهُۥ وَلَدٗاۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلِنُعَلِّمَهُۥ مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمۡرِهِۦ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٢١

And the one from Egypt1 who bought him said to his wife, "Make his residence comfortable. Perhaps he will benefit us, or we will adopt him as a son." And thus, We established Joseph in the land that We might teach him the interpretation of events [i.e., dreams]. And Allāh is predominant over His affair, but most of the people do not know.

Và người đàn ông đã mua Yusuf ở Ai Cập chính là đại quan, ông dắt cậu bé về nhà mà căn dặn vợ: "Nàng hãy quý mến và tôn trọng cậu ta ở trong nhà của chúng ta; hy vọng cậu ta sẽ mang lại điều tốt lành cho gia đình khi thay chúng ta làm một số việc hoặc mình có thể nhận cậu ta làm con nuôi. Và thế là TA đã giải cứu Yusuf khỏi cái chết và cũng cứu vớt Người ra khỏi giếng khô và Ngài còn khiến tấm lòng của đại quan nhân từ với Người. Thế là Ngài định cư Người sống tại đất nước Ai Cập, và để Ngài dạy Người cách giải thích giấc mộng, bởi Allah luôn chiến thắng trong công việc của Ngài, lệnh của Ngài sẽ thực hiện mà không ai cản được thế nhưng hầu hết cả thiên hạ - họ là đám người vô đức tin - đều không hay biết.

12:22Page 237

وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٢٢

And when he [i.e., Joseph] reached maturity, We gave him judgement and knowledge. And thus We reward the doers of good.

Và đến khi Yusuf trưởng thành là một người thanh niên cường tráng thì TA ban cho Y một đầu óc thông thái và kiến thức uyên bác. Và Y được sự ưu ái như vậy giống như TA ưu ái cho những ai hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao phó cho đám bề tôi của Allah.

12:23Page 238

وَرَٰوَدَتۡهُ ٱلَّتِي هُوَ فِي بَيۡتِهَا عَن نَّفۡسِهِۦ وَغَلَّقَتِ ٱلۡأَبۡوَٰبَ وَقَالَتۡ هَيۡتَ لَكَۚ قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ رَبِّيٓ أَحۡسَنَ مَثۡوَايَۖ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلظَّٰلِمُونَ ٢٣

And she, in whose house he was, sought to seduce him. She closed the doors and said, "Come, you." He said, "[I seek] the refuge of Allāh. Indeed, he1 is my master, who has made good my residence. Indeed, wrongdoers will not succeed."

Và vợ của đại quan, tức nữ chủ của ngôi nhà mà Yusuf đang tá túc đã tìm cách quyến rủ Yusuf (cầu xin sự bình an cho Người) bằng một kế hoạch được xếp đặt sẵn, bà ta đóng chặt hết các cửa lại lúc bà và Yusuf ở cùng phòng, bà ta mời mọc: "Hỡi chàng, hãy đến đây với ta!" Yusuf đáp lại: "Cầu xin Allah hãy che chở bề tôi tránh khỏi lời mời mọi của bà ta, quả thật vị đại quan là chủ nhân của tôi, ngài đã ban cho tôi một nơi tá túc tốt đẹp khi được ở gần ngài, bởi vậy làm sao tôi có thể phản bội ngài ấy cho được. Nếu phản bội tôi là kẻ sai quấy và kẻ sai quấy sẽ không bao giờ thành đạt.

12:24Page 238

وَلَقَدۡ هَمَّتۡ بِهِۦۖ وَهَمَّ بِهَا لَوۡلَآ أَن رَّءَا بُرۡهَٰنَ رَبِّهِۦۚ كَذَٰلِكَ لِنَصۡرِفَ عَنۡهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلۡفَحۡشَآءَۚ إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُخۡلَصِينَ ٢٤

And she certainly determined [to seduce] him, and he would have inclined to her had he not seen the proof [i.e., sign] of his Lord. And thus [it was] that We should avert from him evil and immorality. Indeed, he was of Our chosen servants.

Và dục vọng trong bà ta nổi lên khiến cho bà ta giở trò tà dâm, hiểm họa lúc này đang rình rập Yusuf khi con tim của Y muốn đáp lại lời nữ ta, tuy nhiên nếu như Y không nhìn thấy được các bằng chứng của Allah thì Y cũng đã cùng nữ làm trò tà dâm mất rồi. Trước đây TA đã chỉ cho Y thấy được những điều đó để kéo Y ra khỏi mọi hành động xấu xa, bẩn thiểu và phản bội và quả thật, Yusuf là một bề tôi của TA được lựa chọn để làm Thiên Sứ.

12:25Page 238

وَٱسۡتَبَقَا ٱلۡبَابَ وَقَدَّتۡ قَمِيصَهُۥ مِن دُبُرٖ وَأَلۡفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا ٱلۡبَابِۚ قَالَتۡ مَا جَزَآءُ مَنۡ أَرَادَ بِأَهۡلِكَ سُوٓءًا إِلَّآ أَن يُسۡجَنَ أَوۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٢٥

And they both raced to the door, and she tore his shirt from the back, and they found her husband at the door. She said, "What is the recompense of one who intended evil for your wife but that he be imprisoned or a painful punishment?"

Yusuf lặp tức chạy ra cửa để thoát thân, còn vợ đại quan thì đuổi theo cản lại và nữ ta cố sức níu kéo vạt áo sau của Yusuf làm nó bị rách đi. Khi vừa đến cửa thì cả hai người chợt nhìn thấy chồng của nữ ta đứng ngay tại cửa. Nữ ta lớn tiếng la lên nói người chồng: Sẽ không còn hình phạt nào dành cho kẻ dở trò đồi bại với vợ của ngài - hỡi đại quan - ngoài việc phải giam cầm y hoặc sẽ dùng cực hình với y.

12:26Page 238

قَالَ هِيَ رَٰوَدَتۡنِي عَن نَّفۡسِيۚ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۡ أَهۡلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٖ فَصَدَقَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ٢٦

[Joseph] said, "It was she who sought to seduce me." And a witness from her family testified, "If his shirt is torn from the front, then she has told the truth, and he is of the liars.

Yusuf nói: "Chính bà ta đã mời gọi tôi làm điều băng hoại và tôi đã khước từ". Một nhân chứng được gửi đến từ trong gia đình bà lên tiếng: "Quả thật, nếu như áo của Yusuf bị rách ở phía trước thì đó là bằng chứng bà ta nói thật bởi vì bà ta đã cố ngăn Y chạm đến bản thân mình và Y là kẻ nói dối."

12:27Page 238

وَإِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ فَكَذَبَتۡ وَهُوَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٢٧

But if his shirt is torn from the back, then she has lied, and he is of the truthful."

"Còn ngược lại, nếu như áo của Y bị rách ở phía sau thì đó là chứng cớ rằng Y là người nói thật; bởi vì, bà ta đã nếu kéo Y nên Y bỏ chạy ra khỏi bà ta, thế nên bà ta là người nói dốc.

12:28Page 238

فَلَمَّا رَءَا قَمِيصَهُۥ قُدَّ مِن دُبُرٖ قَالَ إِنَّهُۥ مِن كَيۡدِكُنَّۖ إِنَّ كَيۡدَكُنَّ عَظِيمٞ ٢٨

So when he [i.e., her husband] saw his shirt torn from the back, he said, "Indeed, it is of your [i.e., women's] plan. Indeed, your plan is great [i.e., vehement].

Bởi vậy, khi đại quan nhìn thấy áo của Yusuf (cầu xin sự bình an cho Người) bị rách ở phía sau ông ta liền cho là Yusuf nói thật, rồi ông bảo: "Chắc hẳn đây chỉ là một âm mưu để vu khống cho Yusuf đây mà, nó nằm trong của các nàng đây - hỡi các quí bà - quả thật, mưu kế của các quí bà rất cay nghiệt."

12:29Page 238

يُوسُفُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَاۚ وَٱسۡتَغۡفِرِي لِذَنۢبِكِۖ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ ٱلۡخَاطِـِٔينَ ٢٩

Joseph, ignore this.1 And, [my wife], ask forgiveness for your sin. Indeed, you were of the sinful."

Và đại quan bảo Yusuf: "Hỡi Yusuf! Thôi con hãy bỏ qua cho những lời vu oan này và chớ kể lại cho một ai biết hết, còn nàng hãy tự hối cải về tội lỗi đã gây ra khi nàng quyến rũ Yusuf.

12:30Page 238

۞ وَقَالَ نِسۡوَةٞ فِي ٱلۡمَدِينَةِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَىٰهَا عَن نَّفۡسِهِۦۖ قَدۡ شَغَفَهَا حُبًّاۖ إِنَّا لَنَرَىٰهَا فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ٣٠

And women in the city said, "The wife of al-ʿAzeez is seeking to seduce her slave boy; he has impassioned her with love. Indeed, we see her [to be] in clear error."

Và tin tức của vợ đại quan được lan truyền khắp cả thành phố, làm một số phụ nữ thì thầm bảo nhau: "Bà vợ của một vị đại quan đã cố ý khêu gợi cám dỗ một người hầu nam của bà để làm chuyện đồi bại. Quả thật, người hầu nam đó đã làm cho con tim bà ta điên đảo mất rồi, bọn mình thấy rằng vì thương yêu mù quáng nó đã khiến bà ta lệch lạc thật rồi."

12:31Page 239

فَلَمَّا سَمِعَتۡ بِمَكۡرِهِنَّ أَرۡسَلَتۡ إِلَيۡهِنَّ وَأَعۡتَدَتۡ لَهُنَّ مُتَّكَـٔٗا وَءَاتَتۡ كُلَّ وَٰحِدَةٖ مِّنۡهُنَّ سِكِّينٗا وَقَالَتِ ٱخۡرُجۡ عَلَيۡهِنَّۖ فَلَمَّا رَأَيۡنَهُۥٓ أَكۡبَرۡنَهُۥ وَقَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّ وَقُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا هَٰذَا بَشَرًا إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا مَلَكٞ كَرِيمٞ ٣١

So when she heard of their scheming, she sent for them and prepared for them a banquet and gave each one of them a knife and said [to Joseph], "Come out before them." And when they saw him, they greatly admired him and cut their hands1 and said, "Perfect is Allāh!2 This is not a man; this is none but a noble angel."

Sau khi vợ của đại quan nghe được lời của những người phụ nữ đàm tiếu về mình, thấy vậy bà ta cho mời tất cả những người phụ nữ đó đến để cùng nhau ngắm nhìn diện mạo Yusuf trong một buổi tuyệt sang trọng đã được bà ta chuẩn bị sẵn với miếng lót ngồi cùng một cái gối dựa lưng kèm theo cho mỗi quý bà một con dao gọt hoa quả để dùng cắt trái cây. Xong thì bà ta gọi Yusuf (cầu xin sự bình an cho Người): "Nào hãy bước ra để trình diện các quý bà." Khi các quý bà nhìn thấy Yusuf khiến họ ngạc nhiên đến ngơ ngác trước vẽ đẹp khôi ngô tuấn tú của Yusuf, điều đó khiến các bà tự cắt vào tay mình thật sâu nhưng không hề hay biết và các bà thốt lên: "Ôi Allah thật nhiệm mầu! Chàng thanh niên này không phải là người phàm, con người thì làm sao đẹp đến thế cơ chứ, chắc hẳn đây chính là Thiên Thần rồi.

12:32Page 239

قَالَتۡ فَذَٰلِكُنَّ ٱلَّذِي لُمۡتُنَّنِي فِيهِۖ وَلَقَدۡ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ فَٱسۡتَعۡصَمَۖ وَلَئِن لَّمۡ يَفۡعَلۡ مَآ ءَامُرُهُۥ لَيُسۡجَنَنَّ وَلَيَكُونٗا مِّنَ ٱلصَّٰغِرِينَ ٣٢

She said, "That is the one about whom you blamed me. And I certainly sought to seduce him, but he firmly refused; and if he will not do what I order him, he will surely be imprisoned and will be of those debased."

Vợ đại quan liền bảo với các bà sau khi mọi việc đã xảy ra: "Đây là chàng thanh niên mà đã làm bản thân tôi đem lòng yêu say đấm. Quả thật, tôi đã từng quyến rủ, cám dỗ nó nhưng nó đã thẳng thừ từ chối tình yêu đó của tôi và còn biết giữ mình kiềm chế lại dục vọng của bản thân mình. Kể từ giờ này trở đi, nếu nó không làm theo mọi chỉ thị của tôi thì hẳn nó phải vào tù và sẽ trở thành một kẻ thấp hèn."

12:33Page 239

قَالَ رَبِّ ٱلسِّجۡنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدۡعُونَنِيٓ إِلَيۡهِۖ وَإِلَّا تَصۡرِفۡ عَنِّي كَيۡدَهُنَّ أَصۡبُ إِلَيۡهِنَّ وَأَكُن مِّنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ ٣٣

He said, "My Lord, prison is more to my liking than that to which they invite me. And if You do not avert from me their plan, I might incline toward them and [thus] be of the ignorant."

Yusuf (cầu xin sự bình an của Người) cầu xin Thượng đế của Người: "Lạy Thượng Đế của bề tôi! Chốn lao tù mà vợ đại quan hù dọa bề tôi được bề tôi thích hơn là phải đối mặt với điều thô bỉ mà họ kêu gọi. Và nếu Ngài giải thoát bề tôi khỏi âm mưu của các bà thì bề tôi sẽ trở thành một kẻ ngu muội mất."

12:34Page 239

فَٱسۡتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنۡهُ كَيۡدَهُنَّۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٣٤

So his Lord responded to him and averted from him their plan. Indeed, He is the Hearing, the Knowing.

Lời thình cầu được Allah đã đáp lại, Ngài đã cứu Yusuf khỏi mọi âm mưu của vợ đại quan và những phụ nữ của thành phố. Quả thật, Đấng Toàn Năng nghe thấu lời cầu xin của Yusuf, cũng như lời cầu xin của những ai khẩn cần Ngài và Ngài m tường hoàn cảnh của Người cũng như mọi thứ khác.

12:35Page 239

ثُمَّ بَدَا لَهُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا رَأَوُاْ ٱلۡأٓيَٰتِ لَيَسۡجُنُنَّهُۥ حَتَّىٰ حِينٖ ٣٥

Then it appeared to them after they had seen the signs1 that he [i.e., al-ʿAzeez] should surely imprison him for a time.2

Vậy mà sau khi vị đại quan cùng tập thể của ông chứng kiến những bằng chứng vô Yusuf vẫn giam cầm Người vào tù - để không còn tiết lộ ra sự việc khả ố này ra ngoài - với khoảng thời hạn không giới hạn.

12:36Page 239

وَدَخَلَ مَعَهُ ٱلسِّجۡنَ فَتَيَانِۖ قَالَ أَحَدُهُمَآ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَعۡصِرُ خَمۡرٗاۖ وَقَالَ ٱلۡأٓخَرُ إِنِّيٓ أَرَىٰنِيٓ أَحۡمِلُ فَوۡقَ رَأۡسِي خُبۡزٗا تَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِنۡهُۖ نَبِّئۡنَا بِتَأۡوِيلِهِۦٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٣٦

And there entered the prison with him two young men. One of them said, "Indeed, I have seen myself [in a dream] pressing [grapes for] wine." The other said, "Indeed, I have seen myself carrying upon my head [some] bread, from which the birds were eating. Inform us of its interpretation; indeed, we see you to be of those who do good."

Thế là Yusuf tống giam vào chốn lao tù, cùng lúc đó có hai người thanh niên cũng bị tông giam cùng Người, một trong hai thanh niên đó nói với Yusuf rằng: "Quả thật, tôi đã nhìn thấy trong giấc mộng mình đang vắt nho để làm rượu", người thứ hai nói: "Còn tôi thì nằm mộng nhìn thấy mình đội bánh mì trên đầu đang bị một đàn chim mổ ăn. Xin anh hãy giải mộng đó giùm cho chúng tôi - hỡi Yusuf - bản thân chúng tôi nhận xét thấy anh quả là một trong những người hiền lương.

12:37Page 239

قَالَ لَا يَأۡتِيكُمَا طَعَامٞ تُرۡزَقَانِهِۦٓ إِلَّا نَبَّأۡتُكُمَا بِتَأۡوِيلِهِۦ قَبۡلَ أَن يَأۡتِيَكُمَاۚ ذَٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّيٓۚ إِنِّي تَرَكۡتُ مِلَّةَ قَوۡمٖ لَّا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ ٣٧

He said, "You will not receive food that is provided to you except that I will inform you of its interpretation before it comes to you. That is from what my Lord has taught me. Indeed, I have left the religion of a people who do not believe in Allāh, and they, in the Hereafter, are disbelievers.

Yusuf (cầu xin sự bình an cho Người) bảo: "Trước khi thức ăn của vua hoặc của ai đó mang đến cho hai bạn Ta sẽ giải thích sự thật về điều bí ẩn cụ thể như thế nào với hai bạn biết. Cách giải mộng này của Ta là do Thượng Đế của Ta đã chỉ dạy Ta, chứ Ta không phải là một tên thầy bói hay là một nhà chiêm tinh gì cả. Thật vậy, Ta đã từ bỏ đi tôn giáo của những kẻ không tin tưởng Allah và họ cũng chẳng tin tưởng vào Ngày Sau.

12:38Page 240

وَٱتَّبَعۡتُ مِلَّةَ ءَابَآءِيٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَۚ مَا كَانَ لَنَآ أَن نُّشۡرِكَ بِٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۚ ذَٰلِكَ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ عَلَيۡنَا وَعَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ ٣٨

And I have followed the religion of my fathers, Abraham, Isaac and Jacob. And it was not for us to associate anything with Allāh. That is from the favor of Allāh upon us and upon the people, but most of the people are not grateful.

Và hiện nay Ta đang đi trên tôn giáo của tổ tiên của Ta: Ibrahim, Ishaq và Y'aqub, đó là tôn giáo độc tôn Allah trong thờ phượng và Ta không được phép tổ hợp bất cứ thứ gì ngang hàng với Allah. Ngài là Đấng Duy Nhất cho sự Độc Tôn của Ngài và đấy là thuyết Tawhid và đó chính là đức tin mà Ta lẫn cả tổ tiên của Ta đã tin. Chính Allah đã phù hộ và ban cho Ta như thế và đó cũng là ân huệ dành cho Ta, cho tổ tiên của Ta và cả nhân loại khi Ngài gởi đến họ những vị Thiên Sứ của Ngài. Thế nhưng, đa số thiên hạ không hề biết tạ ơn Allah về ân huệ đó, ngược lại bọn họ vong ơn Ngài."

12:39Page 240

يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ ءَأَرۡبَابٞ مُّتَفَرِّقُونَ خَيۡرٌ أَمِ ٱللَّهُ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّارُ ٣٩

O [my] two companions of prison, are separate lords better or Allāh, the One,1 the Prevailing?2

Sau đó, Yusuf bắt đầu đặt câu hỏi với hai người bạn cùng lao tù với mình: "Phải chăng, việc thờ phượng nhiều thần linh khác nhau sẽ tốt hơn hay chỉ thờ phượng Allah Duy Nhất không có bất cứ chia sẽ với Ngài, Đấng mà không ai có thể chiến thắng được Ngài, Đấng bất khả chiến bại."

12:40Page 240

مَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِهِۦٓ إِلَّآ أَسۡمَآءٗ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٤٠

You worship not besides Him except [mere] names you have named them,1 you and your fathers, for which Allāh has sent down no evidence. Legislation is not but for Allāh. He has commanded that you worship not except Him. That is the correct religion, but most of the people do not know.

"Những vật thể hay thần linh mà các anh đang tôn thờ thay vì thờ Allah, chẳng qua là những cái tên mà các anh và tổ tiên của các anh gán lên cho nó mà thôi, nó không xứng đáng là thần linh cho các anh gán ghép, Allah cũng không ban xuống cho chúng bất lời xác nhận nào để chứng minh rằng đó là sự thật, tất cả mệnh lệnh đều thuộc quyền của Allah duy nhất, chứ không phải là những cái tên do các ngươi hay tổ tiên của các ngươi tự ý gán lên nó. Allah Toàn Năng đã ra lệnh các anh phải thờ phượng Ngài và nghiêm cấm các anh tổ hợp một ai đó ngang hàng với Ngài. Đấy là thuyết Tawhid cũng là một tôn giáo ngay thẳng mà không có sự uẩn khúc gì trong đó. Thế nhưng, đa số thiên hạ không hề hay biết gì về điều đó mà ngược lại họ còn tổ hợp một ai đó ngang hàng với Allah, khi tôn thờ một số tạo vật của Ngài.

12:41Page 240

يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسۡقِي رَبَّهُۥ خَمۡرٗاۖ وَأَمَّا ٱلۡأٓخَرُ فَيُصۡلَبُ فَتَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِن رَّأۡسِهِۦۚ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ ٱلَّذِي فِيهِ تَسۡتَفۡتِيَانِ ٤١

O two companions of prison, as for one of you, he will give drink to his master of wine; but as for the other, he will be crucified, and the birds will eat from his head. The matter has been decreed about which you both inquire."

"Này hỡi hai người bạn lao tù của Ta, đối với người nằm mộng thấy mình đang vắt nho chế biến rượu thì sẽ được ra khỏi chốn lao tù này mà đến với công việc hầu hạ rót rượu cho vua chúa và người còn lại nằm mộng nhìn thấy trên đầu mình đội bánh mì bị bầy chim mổ ăn thì y sẽ bị giết chết rồi đóng đinh trên thập tự giá và bị bầy chim mổ trên đầu ăn từng miếng thịt. Vấn đề nan giải mà hai anh yêu cầu Ta làm sáng tỏ nó thì nay đã được Ta phơi bài ra hết. Mọi chuyện đã được an bài như thế không thể nào thay đổi được."

12:42Page 240

وَقَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُۥ نَاجٖ مِّنۡهُمَا ٱذۡكُرۡنِي عِندَ رَبِّكَ فَأَنسَىٰهُ ٱلشَّيۡطَٰنُ ذِكۡرَ رَبِّهِۦ فَلَبِثَ فِي ٱلسِّجۡنِ بِضۡعَ سِنِينَ ٤٢

And he said to the one whom he knew would go free, "Mention me before your master." But Satan made him forget the mention [to] his master, and he [i.e., Joseph] remained in prison several years.

Và Yusuf bảo với một trong hai người bạn lao tù mà Người nghĩ người đó sẽ được ra tù - đó là người hầu hạ rót rượu cho vua chúa -: "Anh hãy nhắc câu chuyện của Ta và những nỗi oan ức của Ta trước chúa của anh nhé!" Hi vọng đức vua có thể giải oan cho Ta để Ta ra khỏi chốn lao tù này. Thế nhưng, lũ Shaytan đã làm cho người hầu đó quên nhắc tên Yusuf trước vua của y. Bởi thế, Yusuf đành phải ở lại nơi chốn lao tù thêm vài năm nữa.

12:43Page 240

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ إِنِّيٓ أَرَىٰ سَبۡعَ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٞ وَسَبۡعَ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖۖ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَأُ أَفۡتُونِي فِي رُءۡيَٰيَ إِن كُنتُمۡ لِلرُّءۡيَا تَعۡبُرُونَ ٤٣

And [subsequently] the king said, "Indeed, I have seen [in a dream] seven fat cows being eaten by seven [that were] lean, and seven green spikes [of grain] and others [that were] dry. O eminent ones, explain to me my vision, if you should interpret visions."

Đức vua bảo với các quần thần: "Quả thật, trong mộng trẫm đã nhìn thấy bảy con bò mập bị bảy con bò ốm ăn thịt và trẫm nhìn thấy bảy bông lúa xanh tươi và bảy bông lúa héo vàng. Này hỡi các hiền sĩ và các chư khanh! Ai có thể giải thích được giấc mộng của trẫm đã nhìn thấy nếu như các khanh hiểu biết cách giải mộng mà trẫm đã nhìn thấy."

12:44Page 241

قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمٖۖ وَمَا نَحۡنُ بِتَأۡوِيلِ ٱلۡأَحۡلَٰمِ بِعَٰلِمِينَ ٤٤

They said, "[It is but] a mixture of false dreams, and we are not learned in the interpretation of dreams."

Các quan đại thần tâu: "Giấc mộng của bệ hạ chứa nhiều uẩn khúc lẫn lộn, đúng ra là giấc mộng không thể như thế nên nó không có lời giải và chúng thần không tài nào giải được giấc mộng lộn xộn đầy huyền bí như thế."

12:45Page 241

وَقَالَ ٱلَّذِي نَجَا مِنۡهُمَا وَٱدَّكَرَ بَعۡدَ أُمَّةٍ أَنَا۠ أُنَبِّئُكُم بِتَأۡوِيلِهِۦ فَأَرۡسِلُونِ ٤٥

But the one who was freed and remembered after a time said, "I will inform you of its interpretation, so send me forth."

Và người hầu rượu mà trước kia là một trong hai người bạn được thả ra ở chốn lao tù liền nhớ lại Yusuf (cầu xin sự bình an cho Người) là Người hiểu biết cách giải được giấc mộng mà bấy lâu nay đã quên lững y liền bẩm: "Nô tài sẽ hóa giải thích cho bệ hạ về giấc mộng của bệ hạ sau khi nô tài đi nhờ vả một người biết cách hóa giải giấc mộng ấy. Bởi thế, nô tài xin bệ hạ hãy cử nô tài đi đến gặp Yusuf để hóa giải giấc mộng đó cho bệ hạ."

12:46Page 241

يُوسُفُ أَيُّهَا ٱلصِّدِّيقُ أَفۡتِنَا فِي سَبۡعِ بَقَرَٰتٖ سِمَانٖ يَأۡكُلُهُنَّ سَبۡعٌ عِجَافٞ وَسَبۡعِ سُنۢبُلَٰتٍ خُضۡرٖ وَأُخَرَ يَابِسَٰتٖ لَّعَلِّيٓ أَرۡجِعُ إِلَى ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَعۡلَمُونَ ٤٦

[He said], "Joseph, O man of truth, explain to us about seven fat cows eaten by seven [that were] lean, and seven green spikes [of grain] and others [that were] dry - that I may return to the people [i.e., the king and his court]; perhaps they will know [about you]."

Ngay khi được chuẩn tấu y liền vội vã đến gặp Yusuf rồi bảo: "Hỡi Yusuf, hỡi người chân thật! Anh hãy hóa giải giùm cho chúng tôi về giấc mộng mà đức vua đã nhìn thấy bảy con bò ốm nuốt chửng bảy con bò mập và bảy hạt lúa xanh tươi với bảy bông lúa héo vàng; hi vọng tôi trở về bẩm tấu với đức vua và các quan thần cạnh vua, có lẽ họ sẽ nhận biết được sự tài giỏi và vị trí của anh.

12:47Page 241

قَالَ تَزۡرَعُونَ سَبۡعَ سِنِينَ دَأَبٗا فَمَا حَصَدتُّمۡ فَذَرُوهُ فِي سُنۢبُلِهِۦٓ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّا تَأۡكُلُونَ ٤٧

[Joseph] said, "You will plant for seven years consecutively; and what you harvest leave in its spikes, except a little from which you will eat.

Yusuf (cầu xin sự bình an cho Người) hóa giải giấc mộng và bảo: "Các ngươi hãy cố gắng mà siêng năng trồng trọt suốt bảy năm liền, sau mỗi mùa thu hoạch của bảy năm rồng rã đó hãy dữ trữ nguyên vỏ cho cẩn thận đừng để nó bị hao hụt ngoại trừ một số ít các ngươi cần thiết để ăn.

12:48Page 241

ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ سَبۡعٞ شِدَادٞ يَأۡكُلۡنَ مَا قَدَّمۡتُمۡ لَهُنَّ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّا تُحۡصِنُونَ ٤٨

Then will come after that seven difficult [years] which will consume what you advanced [i.e., saved] for them, except a little from which you will store.

"Rồi sau bảy năm đất đai phì nhiêu cho các ngươi trồng trọt, tiếp đó sẽ xảy ra liên tiếp bảy năm hạn hán hoành hành, thiên hạ sẽ ăn tất cả số lương thực mà các ngươi đã thu hoạch trong những năm mà đất đai còn phì nhiêu ngoại trừ một số các ngươi biết gìn giữ cẩn thận để làm hạt giống."

12:49Page 241

ثُمَّ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ عَامٞ فِيهِ يُغَاثُ ٱلنَّاسُ وَفِيهِ يَعۡصِرُونَ ٤٩

Then will come after that a year in which the people will be given rain and in which they will press [olives and grapes]."

"Rồi sau, khoảng thời gian nhiều năm bị hạn hán đói khổ thì sẽ có một năm thiên hạ được trút xuống những trận mưa dồi dào làm cho đất đai phì nhiêu mùa màng bội thu đến mức mọi người cần phải ép những trái cây như nho, ô liu, mía để dự trữ."

12:50Page 241

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦۖ فَلَمَّا جَآءَهُ ٱلرَّسُولُ قَالَ ٱرۡجِعۡ إِلَىٰ رَبِّكَ فَسۡـَٔلۡهُ مَا بَالُ ٱلنِّسۡوَةِ ٱلَّٰتِي قَطَّعۡنَ أَيۡدِيَهُنَّۚ إِنَّ رَبِّي بِكَيۡدِهِنَّ عَلِيمٞ ٥٠

And the king said, "Bring him to me." But when the messenger came to him, [Joseph] said, "Return to your master and ask him what is the case of the women who cut their hands. Indeed, my Lord is Knowing of their plan."

Và nhà vua ra khẩu dụ cho các chư thần sau khi nghe được Yusuf hóa giải uẩn khúc trong giấc mộng của mình: "Các khanh hãy đem Y ra khỏi chốn lao tù đến đây để gặp trẫm." Nhưng khi sứ thần của nhà vua đến gặp Yusuf truyền khẩu dụ của vua thì Yusuf bảo: "Anh hãy về tâu lại với đức vua của anh và hỏi ngài sẽ xử lý ra sao về chuyện mà các quý bà đã cắt tay của mình. Khi nào sự việc đó được làm sáng tỏ trả lại nỗi oan cho Ta thì Ta mới ra khỏi chốn lao tù này. Quả thật, Thượng Đế của Ta hằng biết hết mọi âm mưu của các bà ta vì không có bất cứ thứ gì che giấu được Ngài."

12:51Page 241

قَالَ مَا خَطۡبُكُنَّ إِذۡ رَٰوَدتُّنَّ يُوسُفَ عَن نَّفۡسِهِۦۚ قُلۡنَ حَٰشَ لِلَّهِ مَا عَلِمۡنَا عَلَيۡهِ مِن سُوٓءٖۚ قَالَتِ ٱمۡرَأَتُ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡـَٰٔنَ حَصۡحَصَ ٱلۡحَقُّ أَنَا۠ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفۡسِهِۦ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٥١

Said [the king to the women], "What was your condition when you sought to seduce Joseph?" They said, "Perfect is Allāh!1 We know about him no evil." The wife of al-ʿAzeez said, "Now the truth has become evident. It was I who sought to seduce him, and indeed, he is of the truthful.

Nhà vua nói chuyện trực tiếp với các bà vợ của quan viên: Sự tình như thế nào về việc các quí bà đã lập mưu quyến rũ Yusuf làm điều đồi bại với các quí bà? Các bà vợ của quan viên đáp: Allah là Đấng Hoàn Hảo! Chúng thần không hề biết bất cứ điều xấu nào về (Yusuf) cả. (Lúc này) vợ của vị đại quan thú tội, nói: “Giờ đây sự thật đã rõ ràng, chính thần là người đã tìm cách quyến rũ (Yusuf) và vu khống cho Y, còn Y vốn dĩ là một người ngay thẳng và trung thực.”

12:52Page 241

ذَٰلِكَ لِيَعۡلَمَ أَنِّي لَمۡ أَخُنۡهُ بِٱلۡغَيۡبِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي كَيۡدَ ٱلۡخَآئِنِينَ ٥٢

That is so he [i.e., al-ʿAzeez] will know that I did not betray him in [his] absence and that Allāh does not guide the plan of betrayers.

Bà vợ của đại quan giải bài: "Để cho chồng của tiện thiếp biết giữa thiếp và Yusuf không đi quá xa, bởi cậu ta đã biết giữ mình dẫu cho thiếp có quyến rủ và để chồng tiện thiếp biết là thiếp đã không hề phản bội ông lúc ông đi vắng. Sau sự việc như thế này cho thiếp biết là Allah không bao giờ ban thành công cho những ai lừa dối, xảo nguyệt."

12:53Page 242

۞ وَمَآ أُبَرِّئُ نَفۡسِيٓۚ إِنَّ ٱلنَّفۡسَ لَأَمَّارَةُۢ بِٱلسُّوٓءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيٓۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٥٣

And I do not acquit myself. Indeed, the soul is a persistent enjoiner of evil, except those upon which my Lord has mercy. Indeed, my Lord is Forgiving and Merciful."1

Và người phụ nữ tiếp tục những lời nói của bà ta: Và tôi đã không bảo bản thân mình tránh khỏi ý muốn xấu, và tôi không nói thế để đề cao bản thân mình; quả thực bản chất dục vọng của con người là thích hướng đến sự thỏa mãn trong những việc xấu xa và rất khó để ngăn chặn nó, trừ khi người đó được Allah thương xót, và che chở khỏi những điều xấu xa, quả thực Thượng đế của tôi là Đấng Hằng Tha Thứ cho những ai biết xám hối trong việc thờ phượng Ngài, Ngài nhân từ với họ

12:54Page 242

وَقَالَ ٱلۡمَلِكُ ٱئۡتُونِي بِهِۦٓ أَسۡتَخۡلِصۡهُ لِنَفۡسِيۖ فَلَمَّا كَلَّمَهُۥ قَالَ إِنَّكَ ٱلۡيَوۡمَ لَدَيۡنَا مَكِينٌ أَمِينٞ ٥٤

And the king said, "Bring him to me; I will appoint him exclusively for myself." And when he spoke to him, he said, "Indeed, you are today established [in position] and trusted."

Nhà vua hạ lệnh với các cận thần ngay khi biết rõ Yusuf vô tội: Các khanh hãy đưa Yusuf đến đây để Y làm việc riêng cho trẫm. Vậy là họ đã đưa Người đến. Sau khi nói chuyện với Người, nhà vua nhận thấy kiến thức và trí tuệ của Người, nhà vua ra lệnh: Này Yusuf - kể từ ngày hôm nay, khanh đã trở thành người có địa vị và được sự tín nhiệm ở nơi trẫm.

12:55Page 242

قَالَ ٱجۡعَلۡنِي عَلَىٰ خَزَآئِنِ ٱلۡأَرۡضِۖ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٞ ٥٥

[Joseph] said, "Appoint me over the storehouses of the land. Indeed, I will be a knowing guardian."

Yusuf tâu với đức vua: Xin bệ hạ cho thần giữ kho bạc và lương thực của vùng đất Ai cập, vì hạ thần là một thủ quỹ uy tín, có kiến thức và tầm nhìn sâu sắc về những gì được giao

12:56Page 242

وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ يَتَبَوَّأُ مِنۡهَا حَيۡثُ يَشَآءُۚ نُصِيبُ بِرَحۡمَتِنَا مَن نَّشَآءُۖ وَلَا نُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٥٦

And thus We established Joseph in the land to settle therein wherever he willed. We touch with Our mercy whom We will, and We do not allow to be lost the reward of those who do good.

Và tương tự như việc đã ban thanh danh cho Yusuf và giải thoát Ngươi khỏi nhà giam thì TA đa ban chức quyền ở Ai cập, Người có thể đi lại mọi nơi Người muốn, cũng như TA trao lòng thương sót của TA cho những ai mà TA muốn ở trên trần gian, và không làm mất phần thưởng của những người tốt, Ta còn trao cho họ trọn vẹn không thiếu bớt một chút nào

12:57Page 242

وَلَأَجۡرُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ ٥٧

And the reward of the Hereafter is better for those who believed and were fearing Allāh.

Và chắc chắn phần thưởng mà Allah đã chuẩn bị ban vào Đời Sau tốt hơn phần thưởng của trần gian giành cho những ai tin tưởng vào Allah cũng như họ đã tuân theo những mệnh lệnh của Ngài và tránh xa những gì Ngài ngăn cấm

12:58Page 242

وَجَآءَ إِخۡوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُواْ عَلَيۡهِ فَعَرَفَهُمۡ وَهُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ ٥٨

And the brothers of Joseph came [seeking food], and they entered upon him; and he recognized them, but he was to them unknown.1

Vì cần sự giúp đỡ nên những người anh của Yusuf đến Ai cập. Rồi khi họ đối diện với Người thì Người liền nhận ra họ là những người anh của mình, nhưng họ không nhận ra Người là em của họ; vì xa cách quá lâu và ngoại hình của Người đã thay đổi; vì lúc đó Người chỉ là đứa trẻ khi bị họ ném xuống giếng

12:59Page 242

وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ قَالَ ٱئۡتُونِي بِأَخٖ لَّكُم مِّنۡ أَبِيكُمۡۚ أَلَا تَرَوۡنَ أَنِّيٓ أُوفِي ٱلۡكَيۡلَ وَأَنَا۠ خَيۡرُ ٱلۡمُنزِلِينَ ٥٩

And when he had furnished them with their supplies, he said, "Bring me a brother of yours from your father.1 Do you not see that I give full measure and that I am the best of accommodators?

Và khi lương thực và thực phẩm được trao theo yêu cầu của họ, họ cho Người biết về người em cùng cha mà họ đã để lại với Cha: Người bảo: Các anh hãy đưa em các ngươi đến đây Ta sẽ thêm cho các bằng sức chở của con lạc đà, các ngươi không thấy Ta đã đong đầy lương thực không hề thiếu hụt, Ta thuộc những người rất quí mến khách

12:60Page 242

فَإِن لَّمۡ تَأۡتُونِي بِهِۦ فَلَا كَيۡلَ لَكُمۡ عِندِي وَلَا تَقۡرَبُونِ ٦٠

But if you do not bring him to me, no measure will there be [hereafter] for you from me, nor will you approach me."

Nếu các anh không đưa em trai của các anh đến đây thì chứng tỏ các anh nói dối về người em cùng cha đó, vậy thì Ta sẽ không lương thực cho các anh, và các anh không được đến gần đất nước của Ta

12:61Page 242

قَالُواْ سَنُرَٰوِدُ عَنۡهُ أَبَاهُ وَإِنَّا لَفَٰعِلُونَ ٦١

They said, "We will attempt to dissuade his father from [keeping] him, and indeed, we will do [it]."

Rồi các anh đáp lời, nói: Chúng tôi sẽ cầu xin Cha nó, chúng tôi sẽ cố gắng hết sức, và chắc chắn chúng tôi sẽ làm được điều mà ngài yêu để ngài không thất vọng

12:62Page 242

وَقَالَ لِفِتۡيَٰنِهِ ٱجۡعَلُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ فِي رِحَالِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَعۡرِفُونَهَآ إِذَا ٱنقَلَبُوٓاْ إِلَىٰٓ أَهۡلِهِمۡ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ٦٢

And [Joseph] said to his servants, "Put their merchandise1 into their saddlebags so they might recognize it when they have gone back to their people that perhaps they will [again] return."

Và Yusuf bảo những người giúp việc: Các ngươi hãy đặt tiền của họ vào hành lý của họ để khi trở về họ thấy và buộc họ phải trở lại lần hai với người em của mình. Điều đó để họ tin tưởng rằng Yusuf đã tin lời nói của họ là thật và chịu chấp nhận tiền của họ.

Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences

Contents

Ayat al-Kursi36Al-Kahfpage 42juz 15Bukhari 1Muslim 2999

Style

Theme
Text size
Layout

Читать на русском