Al-Mukhtasar · Tafsir · in Vietnamese
Al-Mu'minun 23:85–118
23:85Page 347
سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ٨٥
They will say, "To Allāh." Say, "Then will you not remember?"
Chắc chắn chúng sẽ nói: Trái đất và tất cả mọi thứ trong nó là của Allah." Thế Ngươi hãy tiếp tục hỏi chúng: "Hay là các ngươi nghĩ rằng Đấng sở hữu toàn trái đất và mọi thứ trong nó lại không có khả năng phục sinh các ngươi sống lại sau khi đã chết ư?"
23:86Page 347
قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبۡعِ وَرَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ ٨٦
Say, "Who is Lord of the seven heavens and Lord of the Great Throne?"
Ngươi hãy nói với chúng: "Ai mới là Thượng Đế của bảy tầng trời? Ai là Thượng Đế của chiếc Ngai Vương vĩ đại, chiếc Ngai Vương mà không có bất cứ tạo vật nào lớn hơn nó nữa?"
23:87Page 347
سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ ٨٧
They will say, "[They belong] to Allāh." Say, "Then will you not fear Him?"
Chắc chắn chúng sẽ nói rằng bảy tầng trời và chiếc ngai vương vĩ đại đều thuộc về Allah. Thế Ngươi hãy hỏi họ tiếp: Thế tại sao các ngươi vẫn không tuân phục theo mệnh lệnh của Ngài để được bình an khỏi hành phạt của Ngài?
23:88Page 347
قُلۡ مَنۢ بِيَدِهِۦ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ يُجِيرُ وَلَا يُجَارُ عَلَيۡهِ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ٨٨
Say, "In whose hand is the realm of all things - and He protects while none can protect against Him - if you should know?"
Ngươi hãy hỏi họ: Ai là Đấng nắm giữ trong tay tất cả vạn vật, không ai dám tranh giành vương quyền của Ngài về bất cứ thứ gì, Ngài muốn phù hộ ai tùy Ngài trong đám nô lệ của Ngài, cũng không ai ngăn cản được khi Ngài muốn y gặp phải tai nạn, nếu các ngươi biết được điều đó?
23:89Page 347
سَيَقُولُونَ لِلَّهِۚ قُلۡ فَأَنَّىٰ تُسۡحَرُونَ ٨٩
They will say, "[All belongs] to Allāh." Say, "Then how are you deluded?"
Chắc chắc chúng sẽ đáp: Tất cả vương quyền đều trong tay của Ngài, Đấng Hiển Vinh. Ngươi hãy hỏi tiếp: Thế đầu óc của các ngươi đi đâu mất rồi khiến các ngươi phải thờ phượng ngoài Ngài trong khi các ngươi công nhận điều đó?
23:90Page 348
بَلۡ أَتَيۡنَٰهُم بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ٩٠
Rather, We have brought them the truth, and indeed they are liars.
Sự việc không giống như lời chúng nói. Quả thật TA đã mang đến cho chúng sự thật, không có gì phải ngờ vực cả, nhưng chính chúng là những kẻ nói dối, chúng vu khống Allah có cộng sự và con trai. Dĩ nhiên, Allah tối cao và vĩ đại hơn những điều chúng nói.
23:91Page 348
مَا ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ مِن وَلَدٖ وَمَا كَانَ مَعَهُۥ مِنۡ إِلَٰهٍۚ إِذٗا لَّذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهِۭ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ٩١
Allāh has not taken any son, nor has there ever been with Him any deity. [If there had been], then each deity would have taken what it created, and some of them would have [sought to] overcome others. Exalted is Allāh above what they describe [concerning Him].
Allah không chọn ai làm con trai như nhóm người ngoại đạo đã tuyên bố, cũng không có một thần linh nào làm cộng sự cùng Ngài. Giả sử nếu có thần linh nào đó cộng sự cùng Ngài thì chắc chắn mỗi thần linh đã ôm lấy những gì mình đã tạo hóa, lúc đó chắc sẽ có sự tranh giành quyền lực dẫn đến sự bất ổn của vũ trụ. Và thực tế điều đó không hề xảy ra, điều đó khẳng định rằng không có Thượng Đế nào đích thực ngoại trừ Allah duy nhất, Ngài vô can và trong sạch với những gì những kẻ đa thần đã mô tả về Ngài rằng Ngài có con và cộng sự.
23:92Page 348
عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ٩٢
[He is] Knower of the unseen and the witnessed, so high is He above what they associate [with Him].
Ngài tinh thông tất cả mọi điều mà con người có thể cảm nhận được bằng các giác quan hoặc không thể cảm nhận được, không điều gì giấu được Ngài. Ngài tối cao và vĩ đại hơn việc Ngài có cộng sự.
23:93Page 348
قُل رَّبِّ إِمَّا تُرِيَنِّي مَا يُوعَدُونَ ٩٣
Say, [O Muḥammad], "My Lord, if You should show me that which they are promised,
Ngươi - hỡi Thiên Sứ - hay cầu nguyện: Lạy Thượng Đế của bề tôi, hoặc là Ngài cho bề tôi tận mắt nhìn thấy những hình phạt mà Ngài đã chuẩn bị cho đám người đa thần.
23:94Page 348
رَبِّ فَلَا تَجۡعَلۡنِي فِي ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ ٩٤
My Lord, then do not place me among the wrongdoing people."
Lạy Thượng Đế của bề tôi, xin đừng nhập bề tôi cùng với đám người sai lạc để rồi bề tôi phải chịu hình phạt khi Ngài giáng xuống cho họ.
23:95Page 348
وَإِنَّا عَلَىٰٓ أَن نُّرِيَكَ مَا نَعِدُهُمۡ لَقَٰدِرُونَ ٩٥
And indeed, We are Able to show you what We have promised them.
Và chắc chắn rằng TA thừa khả năng cho Ngươi tận mắt nhìn thấy hình phạt mà TA đã chuẩn bị cho bọn chúng, TA không bất lực trong sự việc đó cũng như các sự việc khác.
23:96Page 348
ٱدۡفَعۡ بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ ٱلسَّيِّئَةَۚ نَحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَصِفُونَ ٩٦
Repel, by [means of] what is best, [their] evil. We are most knowing of what they describe.
Ngươi - hỡi Thiên Sứ - hãy đáp trả đám người xấu xa bằng thứ tốt đẹp hơn, hãy lượng thứ bỏ qua, hãy nhẫn nại về điều chúng hãm hại, TA biết rõ điều chúng miêu tả và phủ nhận và mọi lời lẽ khiếm nhã mà chúng đã xúc phạm đến Ngươi như việc chúng gọi Ngươi là tên phù thủy, kẻ điên.
23:97Page 348
وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنۡ هَمَزَٰتِ ٱلشَّيَٰطِينِ ٩٧
And say, "My Lord, I seek refuge in You from the incitements of the devils,
Và Ngươi hãy khẩn cầu: Lạy Thượng Đế của bề tôi, xin được bám chặt lấy Ngài để tránh được mọi cám dỗ và xúi giục của lũ Shaytan.
23:98Page 348
وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحۡضُرُونِ ٩٨
And I seek refuge in You, my Lord, lest they be present with me."
Và bề tôi cầu xin được Ngài che chở không cho chúng đến gần cuộc sống của bề tôi.
23:99Page 348
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلۡمَوۡتُ قَالَ رَبِّ ٱرۡجِعُونِ ٩٩
[For such is the state of the disbelievers] until, when death comes to one of them, he says, "My Lord, send me back
Mãi đến khi một người trong nhóm đa thần này đối diện cái chết, tận mắt chứng kiến những gì đang phơi bày cho y thấy thì y hối hận việc đánh mất tuổi đời đã không chịu phục tùng Allah, y van xin: Lạy Thượng Đế của bề tôi, xin cho bề tôi được trở về cuộc sống trần gian.
23:100Page 348
لَعَلِّيٓ أَعۡمَلُ صَٰلِحٗا فِيمَا تَرَكۡتُۚ كـَلَّآۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَاۖ وَمِن وَرَآئِهِم بَرۡزَخٌ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ ١٠٠
That I might do righteousness in that which I left behind."1 No! It is only a word he is saying; and behind them is a barrier until the Day they are resurrected.
Hi vọng bề tôi sẽ hành đạo khi bề tôi được trở về đó. Không đâu, sự việc không hề được như những gì hắn cầu xin. Đó chỉ là lời nói đầu môi chót lưỡi, dù hắn được trở về cuộc sống trần gian thì hắn vẫn không thực hiện lời đã hứa, hắn sẽ tiếp tục kết bè kết phái với đám người chia cắt trần gian và Đời Sau cho đến Ngày Phục Sinh. Chúng chẳng có cơ hội trở lại trần gian để đạt được những thứ đã bỏ lỡ và cải thiện những thứ đã phá hủy.
23:101Page 348
فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَلَآ أَنسَابَ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ وَلَا يَتَسَآءَلُونَ ١٠١
So when the Horn is blown, no relationship will there be among them that Day, nor will they ask about one another.
Đến khi Thiên Thần thổi còi được lệnh cất tiếng còi từ một chiếc sừng ở lần thứ hai để thông báo giờ tận thế, lúc đó giữa con người không còn bất cứ mối quan hệ máu mủ nào nữa bởi họ bận lòng lo sợ về sự kiện kinh hoàng của Ngày Tận Thế, không ai hỏi thăm ai vì họ luôn bận tâm cho bản thân mình.
23:102Page 348
فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ١٠٢
And those whose scales are heavy [with good deeds] - it is they who are the successful.
Thế nên bàn cân công đức của ai được nặng hơn bàn cân tội lỗi thì y thuộc nhóm người chiến thắng, đạt được nguyện vọng của bản thân và y không còn phải lo lắng cho điều gì nữa.
23:103Page 348
وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فِي جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ ١٠٣
But those whose scales are light - those are the ones who have lost their souls, [being] in Hell, abiding eternally.
Và ai có bàn cân công đức nhẹ hơn bàn cân tội lỗi thì y thuộc nhóm người tự gây hại bản thân mình bằng những hành động đối nghịch những điều khiến họ có niềm tin Iman và ngoan đạo, thế là họ phải cư ngụ trong lửa của Hỏa Ngục, không được rời khỏi Nó.
23:104Page 348
تَلۡفَحُ وُجُوهَهُمُ ٱلنَّارُ وَهُمۡ فِيهَا كَٰلِحُونَ ١٠٤
The Fire will sear their faces, and they therein will have taut smiles.1
Gương mặt của chúng bị thiêu đốt trong lửa, chúng sẽ nhăn nhó nhe hai hàm răng ra.
23:105Page 349
أَلَمۡ تَكُنۡ ءَايَٰتِي تُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَكُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ ١٠٥
[It will be said], "Were not My verses recited to you and you used to deny them?"
Chúng được bảo một cách mỉa mai: chẳng phải khi các câu Kinh của TA đã được xướng đọc cho các ngươi nghe lúc ở trần gian thì các ngươi đã bác bỏ Nó đó sao?!
23:106Page 349
قَالُواْ رَبَّنَا غَلَبَتۡ عَلَيۡنَا شِقۡوَتُنَا وَكُنَّا قَوۡمٗا ضَآلِّينَ ١٠٦
They will say, "Our Lord, our wretchedness overcame us, and we were a people astray.
Họ bào chữa: Lạy Thượng Đế của bầy tôi, như Ngài đã biết rõ số phận đã chiến thắng bầy tôi nên bầy tôi mới bị lệch khỏi Chân Lý.
23:107Page 349
رَبَّنَآ أَخۡرِجۡنَا مِنۡهَا فَإِنۡ عُدۡنَا فَإِنَّا ظَٰلِمُونَ ١٠٧
Our Lord, remove us from it, and if we were to return [to evil], we would indeed be wrongdoers."
Lạy Thượng Đế của bầy tôi, xin cứu bầy tôi khỏi Hỏa Ngục này, nếu bầy tôi còn trở lại tình trạng vô đức tin và lầm lạc như trước đây thì chính bầy tôi đã bất công với bản thân mình, lúc đó không còn gì để biện minh nữa.
23:108Page 349
قَالَ ٱخۡسَـُٔواْ فِيهَا وَلَا تُكَلِّمُونِ ١٠٨
He will say, "Remain despised therein and do not speak to Me.
Allah phán: Câm miệng ngay hỡi những kẻ hèn hạ, các ngươi hãy cút vào trong Hỏa Ngục, chớ bẩm thưa gì với TA nữa.
23:109Page 349
إِنَّهُۥ كَانَ فَرِيقٞ مِّنۡ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا وَٱرۡحَمۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّٰحِمِينَ ١٠٩
Indeed, there was a party of My servants who said, 'Our Lord, we have believed, so forgive us and have mercy upon us, and You are the best of the merciful.'
Rằng trước đây có một nhóm nô lệ của TA đã tin tưởng nơi TA, họ nguyện cầu: Lạy Thượng Đế của bầy tôi, bầy tôi đã tin tưởng nơi Ngài, xin Ngài hãy tha thứ tội lỗi cho bầy tôi, xin thương xót bầy tôi bằng lòng thương xót của Ngài bởi Ngài là Đấng Nhân Từ nhất.
23:110Page 349
فَٱتَّخَذۡتُمُوهُمۡ سِخۡرِيًّا حَتَّىٰٓ أَنسَوۡكُمۡ ذِكۡرِي وَكُنتُم مِّنۡهُمۡ تَضۡحَكُونَ ١١٠
But you took them in mockery to the point that they made you forget My remembrance, and you used to laugh at them.
Thế nhưng các ngươi chọn cách lấy nhóm người có đức tin hướng lòng cầu xin Thượng Đế ra giễu cợt, chế nhạo. Các ngươi chỉ lo nhạo báng họ khiến các ngươi quên mất lời nhắc nhở của Allah và càng lúc các ngươi càng lún sâu hơn trong việc giễu cợt và nhạo báng đó.
23:111Page 349
إِنِّي جَزَيۡتُهُمُ ٱلۡيَوۡمَ بِمَا صَبَرُوٓاْ أَنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡفَآئِزُونَ ١١١
Indeed, I have rewarded them this Day for their patient endurance - that they are the attainers [of success]."
Trong Ngày Tận Thế, chính TA sẽ đặc biệt ban thưởng cho những người có đức tin này, họ đã chiến thắng được Thiên Đàng bởi vì họ đã kiên nhẫn phục tùng Allah và kiên nhẫn trước bao khổ ải đã qua.
23:112Page 349
قَٰلَ كَمۡ لَبِثۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ عَدَدَ سِنِينَ ١١٢
[Allāh] will say, "How long did you remain on earth in number of years?"
Allah hỏi: Các ngươi đã sống trên đời bao lâu? và các người đã đánh mất bao nhiêu thời gian?
23:113Page 349
قَالُواْ لَبِثۡنَا يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٖ فَسۡـَٔلِ ٱلۡعَآدِّينَ ١١٣
They will say, "We remained a day or part of a day; ask those who enumerate."
Họ đồng đáp lại bằng câu khẳng định rằng bầy tôi chỉ ở trên đó một ngày hoặc vài giờ gì đó thôi, xin hỏi những ai đã ghi chép ngày tháng.
23:114Page 349
قَٰلَ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلٗاۖ لَّوۡ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١١٤
He will say, "You stayed not but a little - if only you had known.
Allah đáp: Các ngươi chỉ ở trên trần gian một thời khắc rất ít rất dễ để các ngươi kiên nhẫn trong việc phục tùng và nghe lời, giá như các ngươi biết được khoảng thời gian mà các ngươi đã sống.
23:115Page 349
أَفَحَسِبۡتُمۡ أَنَّمَا خَلَقۡنَٰكُمۡ عَبَثٗا وَأَنَّكُمۡ إِلَيۡنَا لَا تُرۡجَعُونَ ١١٥
Then did you think that We created you uselessly and that to Us you would not be returned?"
Hay là các ngươi - hỡi con người - nghĩ là TA chỉ tạo hóa các ngươi ra chỉ để vui chơi không mang một mục đích nào cả, không thưởng cũng không phạt giống như loài súc vật ư? Và rằng các ngươi cũng không trở về trình diện TA để chịu sự thưởng phạt vào Ngày Phán Xét ư?
23:116Page 349
فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۖ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡكَرِيمِ ١١٦
So exalted is Allāh, the Sovereign,1 the Truth;2 there is no deity except Him, Lord of the Noble Throne.
Hoàn toàn không liên quan gì đến Allah, Đấng Chúa Tể chi phối vạn vật như thế nào tùy Ngài muốn, đó là Chân Lý, lời hứa của Ngài là sự thật, lời phán của Ngài là sự thật, không có Thượng Đế đích thực nào ngoài Ngài, Đấng Chủ Nhân của chiếc ngai vương vinh dự, một tạo vật vĩ đại nhất trong các tạo vật của Ngài, và Ngài là Đấng Chúa Tể vĩ đại nhất.
23:117Page 349
وَمَن يَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ لَا بُرۡهَٰنَ لَهُۥ بِهِۦ فَإِنَّمَا حِسَابُهُۥ عِندَ رَبِّهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ١١٧
And whoever invokes besides Allāh another deity for which he has no proof - then his account is only with his Lord. Indeed, the disbelievers will not succeed.
Và ai cầu xin cùng với Allah một thần linh khác không có bằng chứng cơ sở xác định thần linh đó đáng được thờ phượng (đây là tình trạng chung cho tất cả thần linh, con người, cây cối... được thờ phượng ngoài Allah) thì việc thanh toán y dành riêng cho Thượng Đế y, Ngài sẽ thưởng chúng một hình phạt thích đáng, quả thật Allah không hề phù hộ những kẻ vô đức tin đạt được ý nguyện và chúng không bình an thoát khỏi điều chúng lo sợ.
23:118Page 349
وَقُل رَّبِّ ٱغۡفِرۡ وَٱرۡحَمۡ وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّٰحِمِينَ ١١٨
And, [O Muḥammad], say, "My Lord, forgive and have mercy, and You are the best of the merciful."
hỡi Thiên Sứ, Ngươi hãy nói: Lạy Thượng Đế, xin tha thứ tội lỗi cho bề tôi, xin thương xót bề tôi bằng lòng thương xót của Ngài bởi Ngài là Đấng nhân từ đối với tất cả ai phạm tội, hãy chấp nhận sự sám hối của bề tôi.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences