Al-Mukhtasar · Tafsir · in Vietnamese
Ali 'Imran 3:116–171
3:116Page 65
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغۡنِيَ عَنۡهُمۡ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُهُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗاۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ١١٦
Indeed, those who disbelieve - never will their wealth or their children avail them against Allāh at all, and those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
Quả thật, những ai phủ nhận Allah và các Thiên Sứ của Ngài thì tài sản và con cái của họ không giúp ích gì được cho họ trước Allah, không bảo vệ được họ trước hình phạt cũng không mang đến cho họ được Rahmah (lòng thương xót), ngược lại họ sẽ bị gia tăng thêm hành phạt và tuyệt vọng, đó là nhóm bạn của Hỏa Ngục, họ muôn đời trong nó.
3:117Page 65
مَثَلُ مَا يُنفِقُونَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَثَلِ رِيحٖ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتۡ حَرۡثَ قَوۡمٖ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ فَأَهۡلَكَتۡهُۚ وَمَا ظَلَمَهُمُ ٱللَّهُ وَلَٰكِنۡ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ١١٧
The example of what they spend in this worldly life is like that of a wind containing frost which strikes the harvest of a people who have wronged themselves [i.e., sinned] and destroys it. And Allāh has not wronged them, but they wrong themselves.
Việc người ngoại đạo chi dùng tài sản vào những mặt tốt với hi vọng được phước giống như hình ảnh một cơn gió rét đậm thổi vào khu vườn chờ thu hoạch của đám người bất công bởi tội lỗi họ đã phạm, khu vườn là cả ước mơ tươi sáng của họ bổng chóc lát bị cơn gió rét đó tàn phá xác xơ. Tương tự với hành động bác bỏ đức tin sẽ xóa tan mọi ân phước của việc làm tốt đẹp mà người chủ nuôi hi vọng. Quả thật, Allah không hề bất công với họ mà chỉ riêng họ tự bất công với bản thân mình vì đã bác bỏ Ngài và phủ nhận các Thiên Sứ của Ngài.
3:118Page 65
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ بِطَانَةٗ مِّن دُونِكُمۡ لَا يَأۡلُونَكُمۡ خَبَالٗا وَدُّواْ مَا عَنِتُّمۡ قَدۡ بَدَتِ ٱلۡبَغۡضَآءُ مِنۡ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَمَا تُخۡفِي صُدُورُهُمۡ أَكۡبَرُۚ قَدۡ بَيَّنَّا لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ١١٨
O you who have believed, do not take as intimates those other than yourselves [i.e., believers], for they will not spare you [any] ruin. They wish you would have hardship. Hatred has already appeared from their mouths, and what their breasts conceal is greater. We have certainly made clear to you the signs, if you will use reason.
Hỡi những người đã tin tưởng Allah và noi theo Thiên Sứ của Ngài, chớ kết thân với ai đó ngoài tín đồ Mu'min làm thân tín, rồi phơi bày cho họ biết hết mọi bí mật và sinh hoạt của các ngươi. Chẳng những họ muốn gây hại các ngươi mà còn muốn hủy diệt toàn bộ các ngươi, lòng hận thù của họ thể hiện rõ qua lời nói của họ như xúc phạm đến tôn giáo của các ngươi, đẩy các ngươi vào thế khó và công khai bí mật của các ngươi, chưa đâu những gì họ giấu kín trong lòng họ còn nguy hiểm hơn nữa kìa. TA đã phân tích rõ ràng cho các ngươi thấy - hỡi nhóm người Mu'min - qua các bằng chứng cụ thể để cải thiện cuộc sống đời này và Đời Sau cho các ngươi, nếu như các ngươi nhận thức hết những gì Thượng Đế đã thiên khải cho các ngươi.
3:119Page 65
هَٰٓأَنتُمۡ أُوْلَآءِ تُحِبُّونَهُمۡ وَلَا يُحِبُّونَكُمۡ وَتُؤۡمِنُونَ بِٱلۡكِتَٰبِ كُلِّهِۦ وَإِذَا لَقُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَإِذَا خَلَوۡاْ عَضُّواْ عَلَيۡكُمُ ٱلۡأَنَامِلَ مِنَ ٱلۡغَيۡظِۚ قُلۡ مُوتُواْ بِغَيۡظِكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ١١٩
Here you are loving them but they are not loving you, while you believe in the Scripture - all of it.1 And when they meet you, they say, "We believe." But when they are alone, they bite their fingertips at you in rage. Say, "Die in your rage. Indeed, Allāh is Knowing of that within the breasts."
Hay là các ngươi - hỡi tín đồ Mu'min - lại yêu thích họ mất rồi, nuôi hi vọng tốt đẹp từ họ nhưng họ lại không yêu thích các ngươi và cũng không hi vọng điều tốt gì từ các ngươi cả. Ngược lại, họ hận các ngươi vì việc các ngươi đã tin tưởng hết tất cả Kinh Sách kể cả Kinh Sách của họ, còn họ thì không tí tin tưởng vào Kinh Sách Qur'an đã ban cho Thiên Sứ của các ngươi, khi nào họ gặp các ngươi thì luôn miệng bảo: "Chúng ta là bạn thân của nhau" nhưng khi ở nơi riêng chỉ có họ thì lại cắn tay mà gầm gừ giận dữ khi thấy các ngươi đoàn kết và bao che lẫn nhau, giúp Islam phát triển còn họ thì đang bị rơi sâu vào nhục nhã. Hãy nói với chúng đi - hỡi Nabi -: Các ngươi hãy ôm hận và thịnh nộ trong lòng như thế vào nấm mộ đi, quả thật, Allah biết rõ trong tâm khảm có niềm tin Iman hay không, ngoan hiền hay không.
3:120Page 65
إِن تَمۡسَسۡكُمۡ حَسَنَةٞ تَسُؤۡهُمۡ وَإِن تُصِبۡكُمۡ سَيِّئَةٞ يَفۡرَحُواْ بِهَاۖ وَإِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ لَا يَضُرُّكُمۡ كَيۡدُهُمۡ شَيۡـًٔاۗ إِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعۡمَلُونَ مُحِيطٞ ١٢٠
If good touches you, it distresses them; but if harm strikes you, they rejoice at it. And if you are patient and fear Allāh, their plot will not harm you at all. Indeed, Allāh is encompassing of what they do.
Nếu như các ngươi - hỡi tín đồ Mu'min - được cơ hội chiến thắng kẻ thù hoặc được gia tăng tài sản và con cái, điều đó khiến họ thêm lo lắng và buồn bả; nhưng nếu các ngươi bị kẻ thù đánh bại hoặc bị mất mác về tài sản và con cái thì họ lấy đó vui mừng, hân hoan. Tuy nhiên, nếu các ngươi biết nhẫn nại tuân thủ theo sắc lệnh, tiền định của Ngài và biết lo sợ về cơn thịnh nộ của Ngài thì mọi hành động của họ không gây hại được các ngươi, quả thật, Allah luôn biết rõ mọi động tĩnh của họ và Ngài sẽ đáp trả họ một các nhục nhã.
3:121Page 65
وَإِذۡ غَدَوۡتَ مِنۡ أَهۡلِكَ تُبَوِّئُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ مَقَٰعِدَ لِلۡقِتَالِۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ١٢١
And [remember] when you, [O Muḥammad], left your family in the morning to post the believers at their stations for the battle [of Uḥud] - and Allāh is Hearing and Knowing -
Hãy nhớ lại đi - hỡi Nabi - khi Ngươi rời khỏi Madinah lúc sáng sớm để chiến đấu với nhóm đa thần tại Uhud, Ngươi đã sắp xếp chiến thuật ai vào vị trí nấy và luôn ở tư thế sẵn sàng chiến đấu, Allah nghe rõ từng lời nói của các ngươi và tận tường mọi hành động của các ngươi.
3:122Page 66
إِذۡ هَمَّت طَّآئِفَتَانِ مِنكُمۡ أَن تَفۡشَلَا وَٱللَّهُ وَلِيُّهُمَاۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٢٢
When two parties among you were about to lose courage, but Allāh was their ally; and upon Allāh the believers should rely.
Hãy nhớ lại - hỡi Nabi - về hai nhóm người Mu'min thuộc bộ tộc Salamah và bộ tộc Harithah khi họ trở nên hoang mang khi nhìn thấy nhóm Munaafiq (ngụy Islam) quay về, lúc đó họ được Allah phù hộ giử chân lại tại chiến trường và xua tan khỏi họ sự hoang mang trong lòng. Và là tín đồ Mu'min hãy nương tựa hết mình vào Allah trong mọi hoàn cảnh cuộc đời.
3:123Page 66
وَلَقَدۡ نَصَرَكُمُ ٱللَّهُ بِبَدۡرٖ وَأَنتُمۡ أَذِلَّةٞۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ١٢٣
And already had Allāh given you victory at [the battle of] Badr while you were weak [i.e., few in number]. Then fear Allāh; perhaps you will be grateful.
Và quả thật, Allah đã phù hộ các ngươi chiến thắng được người đa thần ở trận chiến Badr, lúc đó các ngươi chỉ làm nhóm người yếu thế, số lượng ít ỏi và vũ trang thì thiếu thốn. Hãy biết kính sợ Allah mà tạ ơn Ngài về những thiên lộc đã ban cho các ngươi.
3:124Page 66
إِذۡ تَقُولُ لِلۡمُؤۡمِنِينَ أَلَن يَكۡفِيَكُمۡ أَن يُمِدَّكُمۡ رَبُّكُم بِثَلَٰثَةِ ءَالَٰفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ مُنزَلِينَ ١٢٤
[Remember] when you said to the believers, "Is it not sufficient for you that your Lord should reinforce you with three thousand angels sent down?
Hãy nhớ lại - hỡi Nabi - khi Ngươi nói với nhóm tín đồ Mu'min lời động viên, khích lệ họ ở trận chiến Badr, sau khi họ nghe được thông tin quân viện trợ của phe đa thần đang đến: Há không đủ hổ trợ các ngươi khi Allah gởi xuống ba ngàn quân Thiên Thần cùng chiến đấu với các ngươi ư ?
3:125Page 66
بَلَىٰٓۚ إِن تَصۡبِرُواْ وَتَتَّقُواْ وَيَأۡتُوكُم مِّن فَوۡرِهِمۡ هَٰذَا يُمۡدِدۡكُمۡ رَبُّكُم بِخَمۡسَةِ ءَالَٰفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ مُسَوِّمِينَ ١٢٥
Yes, if you remain patient and conscious of Allāh and they [i.e., the enemy] come upon you [attacking] in rage, your Lord will reinforce you with five thousand angels having marks [of distinction]."
Chắc chắn, bấy nhiêu đó đủ hổ trợ cho các ngươi, ngoài ra các ngươi còn một tin vui khác về việc hổ trợ cho các ngươi từ Allah: Nếu các ngươi kiên nhẫn chiến đấu và biết kính sợ Allah thì cho dù kẻ thù có thêm quân viện trợ, lúc đó Thượng Đế các ngươi sẽ gởi thêm năm ngàn Thiên Thần cưỡi chiến mã hiển hiện ra công khai tiếp viện các ngươi.
3:126Page 66
وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشۡرَىٰ لَكُمۡ وَلِتَطۡمَئِنَّ قُلُوبُكُم بِهِۦۗ وَمَا ٱلنَّصۡرُ إِلَّا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ١٢٦
And Allāh made it not except as [a sign of] good tidings for you and to reassure your hearts thereby. And victory is not except from Allāh, the Exalted in Might, the Wise -
Qua việc cho đoàn quân Thiên Thần gián trần hổ trợ các ngươi quả là nguồn tin vui cho các ngươi nhằm kiên định con tim của các ngươi. Mặc dù vậy, đây không phải là những nguyên tố quyết định chiến thắng, bởi quyền ban cho chiến thắng thật sự trong tay Allah Đấng Oai Nghiêm mà không gì chiến thắng được Ngài, Đấng Sáng Suốt trong tiền định và qui định của Ngài.
3:127Page 66
لِيَقۡطَعَ طَرَفٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَوۡ يَكۡبِتَهُمۡ فَيَنقَلِبُواْ خَآئِبِينَ ١٢٧
That He might cut down a section of the disbelievers or suppress them so that they turn back disappointed.
Qua chiến thắng ở trận Badr mà Allah ban cho các ngươi, Ngài muốn dùng nó tiêu diệt một nhóm người Kafir bằng cái chết và hạ nhục một nhóm khác để họ trở về nếm được cảm giác thất bại tồi tệ.
3:128Page 66
لَيۡسَ لَكَ مِنَ ٱلۡأَمۡرِ شَيۡءٌ أَوۡ يَتُوبَ عَلَيۡهِمۡ أَوۡ يُعَذِّبَهُمۡ فَإِنَّهُمۡ ظَٰلِمُونَ ١٢٨
Not for you, [O Muḥammad, but for Allāh], is the decision whether He should [cut them down] or forgive them or punish them, for indeed, they are wrongdoers.
Khi Thiên Sứ cầu xin Allah tiêu diệt các tên đầu sỏ đa thần sau khi bị thất bại tại Uhud, Allah phán bảo: Ngươi không có quyền hạn gì việc xử lý họ, mọi quyền hạn thuộc về Allah, Ngươi hãy kiên nhẫn đến khi Allah phân xử giửa các ngươi hoặc khiến họ biết sám hối mà gia nhập Islam hoặc họ sẽ tiếp tục sống trong vô đức tin đến chết, lúc đó họ là đám người sai quấy đáng bị trừng phạt.
3:129Page 66
وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١٢٩
And to Allāh belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. He forgives whom He wills and punishes whom He wills. And Allāh is Forgiving and Merciful.
Và tất cả mọi thứ trong các tầng trời và đất là của Allah, bởi Ngài đã tạo hóa và quản lý, Ngài tha thứ tội lỗi cho ai Ngài muốn trong đám nô lệ của Ngài bằng lòng thương xót của Ngài, song Ngài muốn trừng phạt ai Ngài muốn bằng lẽ công bằng. Allah hằng tha thứ cho ai biết sám hối trong đám nô lệ của Ngài, Ngài nhân từ với họ.
3:130Page 66
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَأۡكُلُواْ ٱلرِّبَوٰٓاْ أَضۡعَٰفٗا مُّضَٰعَفَةٗۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٣٠
O you who have believed, do not consume usury, doubled and multiplied, but fear Allāh that you may be successful.
Hỡi những người đã tin tưởng Allah và tuân thủ theo Thiên Sứ của Ngài, hãy tránh xa mọi hình thức vay lãi để thu lại số tiền cao hơn số tiền mà các ngươi đã cho mượn ban đầu giống như hành động của nhóm người thời tiền Islam. Hãy kính sợ Allah mà tuân thủ theo lệnh của Ngài và tránh xa điều Ngài đã cấm, hi vọng các ngươi sẽ đạt được nhiều điều tốt đẹp ở trần gian và ở Đời Sau.
3:131Page 66
وَٱتَّقُواْ ٱلنَّارَ ٱلَّتِيٓ أُعِدَّتۡ لِلۡكَٰفِرِينَ ١٣١
And fear the Fire, which has been prepared for the disbelievers.
Các ngươi hãy tự dựng vách bảo vệ giữa các ngươi và Hỏa Ngục một hành phạt mà Allah dùng trừng phạt đám người vô đức tin, vách đó được dựng bằng các việc ngoan đạo và từ bỏ mọi điều Haram.
3:132Page 66
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ١٣٢
And obey Allāh and the Messenger that you may obtain mercy.
Và hãy tuân theo Allah và Thiên Sứ của Ngài bằng cách làm đúng theo yêu cầu của Ngài và tránh xa điều Ngài đã cấm, hi vọng các ngươi sẽ được thương xót ở trần gian và ở Đời Sau.
3:133Page 67
۞ وَسَارِعُوٓاْ إِلَىٰ مَغۡفِرَةٖ مِّن رَّبِّكُمۡ وَجَنَّةٍ عَرۡضُهَا ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ أُعِدَّتۡ لِلۡمُتَّقِينَ ١٣٣
And hasten to forgiveness from your Lord and a garden [i.e., Paradise] as wide as the heavens and earth, prepared for the righteous
Và các ngươi hãy thi đua và hơn thua nhau về việc hành đạo, mọi hình thức việc ngoan đạo đưa các ngươi đến gần Allah hơn để đạt được sự tha thứ vĩ đại từ Allah và được vào Thiên Đàng có khoảng rộng như các tầng trời và đất gọp lại đã được Allah chuẩn bị sẵn cho đám nô lệ biết kính sợ của Ngài.
3:134Page 67
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي ٱلسَّرَّآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَٱلۡكَٰظِمِينَ ٱلۡغَيۡظَ وَٱلۡعَافِينَ عَنِ ٱلنَّاسِۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٣٤
Who spend [in the cause of Allāh] during ease and hardship and who restrain anger and who pardon the people - and Allāh loves the doers of good;
Những người biết kính sợ Allah là những ai biết hi sinh tài sản vì chính nghĩa của Allah lúc hưng thịnh cũng như lúc khó khăn; biết kìm chế bản thân lúc giận khi họ có khả năng hành đáp trả; biết tha thứ cho người gây bất công với mình, bởi Allah luôn thương yêu nhóm người sùng đạo có được những đức tín tốt đẹp này.
3:135Page 67
وَٱلَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ ذَكَرُواْ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ يُصِرُّواْ عَلَىٰ مَا فَعَلُواْ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ١٣٥
And those who, when they commit an immorality or wrong themselves [by transgression], remember Allāh and seek forgiveness for their sins - and who can forgive sins except Allāh? - and [who] do not persist in what they have done while they know.
Và mỗi khi họ vi phạm đại tội hoặc vi phạm những tiểu tội khác liền nhớ đến Allah, liên tưởng đến các hành phạt dành cho đám người bất tuân và những hứa hẹn cho nhóm người biết kính sợ thì họ liền hối hận mà cầu xin Thượng Đế giấu che tội lỗi đó cho họ và lượng thứ bỏ qua cho họ, bởi ngoài Allah không ai dám tha thứ tội lỗi cho bất cứ ai và họ không bao giờ tái phạm lại tội lỗi đó, họ luôn ghi nhớ mình là người tội lỗi và Allah sẵn sàng tha thứ tất cả tội lỗi.
3:136Page 67
أُوْلَٰٓئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغۡفِرَةٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَجَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَنِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ١٣٦
Those - their reward is forgiveness from their Lord and gardens beneath which rivers flow [in Paradise], wherein they will abide eternally; and excellent is the reward of the [righteous] workers.
Với nhóm người có những đức tính tốt đẹp đó thì phần thưởng dành riêng cho họ là được Allah giấu che cho tội lỗi, xí xóa cho họ, ngoài ra ở Đời Sau họ còn được ban thưởng cho Thiên Đàng có những dòng sông chảy dưới những tòa lâu đài, họ mãi mãi trong nó, quả là diễm phúc thay cho những ai đã phục tùng Allah.
3:137Page 67
قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُمۡ سُنَنٞ فَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ١٣٧
Similar situations [as yours] have passed on before you, so proceed throughout the earth and observe how was the end of those who denied.
Và ngay khi Allah thử thách tín đồ Mu'min bằng những tai nạn họ gặp phải ở Uhud thì Ngài an ủi họ: Đó đâu cũng là qui luật trong tạo hóa về việc tiêu diệt đám người vô đức tin và kết quả vẫn thuộc về nhóm người Mu'min sau khi họ trải qua gian truân. Thế nên, các ngươi hãy đi khắp thế gian mà xem hậu quả của đám người phủ nhận Allah và các Thiên Sứ của Ngài, nhà của họ đã trở nên hoang tàn và vương quyền của họ đã tiêu tan.
3:138Page 67
هَٰذَا بَيَانٞ لِّلنَّاسِ وَهُدٗى وَمَوۡعِظَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ ١٣٨
This [Qur’ān] is a clear statement to [all] the people and a guidance and instruction for those conscious of Allāh.
Đây là Thiên Kinh Qur'an chỉ định rõ ràng đâu là chân lý, đâu là giả tạo cho toàn thể nhân loại biết. Nó hướng con người đến với Chính Đạo và là bức chắn dành cho nhóm người biết kính sợ, bởi chỉ có họ mới nhận thức được chỉ đạo có trong Nó.
3:139Page 67
وَلَا تَهِنُواْ وَلَا تَحۡزَنُواْ وَأَنتُمُ ٱلۡأَعۡلَوۡنَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ١٣٩
So do not weaken and do not grieve, and you will be superior if you are [true] believers.
Các ngươi chớ yếu đuối và buồn bã - hỡi tín đồ Mu'min - về những tai nạn đi qua các ngươi ở Uhud, đó là điều không nên bởi các ngươi luôn cao cơ hơn họ bởi có niềm tin Iman, cao cơ hơn vì được Allah phù hộ và hi vọng các ngươi được chiến thắng, nếu các ngươi là nhóm người Mu'min hết lòng tin tưởng Allah về những gì đã hứa hẹn cho nhóm người biết kính sợ.
3:140Page 67
إِن يَمۡسَسۡكُمۡ قَرۡحٞ فَقَدۡ مَسَّ ٱلۡقَوۡمَ قَرۡحٞ مِّثۡلُهُۥۚ وَتِلۡكَ ٱلۡأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيۡنَ ٱلنَّاسِ وَلِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمۡ شُهَدَآءَۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٤٠
If a wound should touch you - there has already touched the [opposing] people a wound similar to it. And these days [of varying conditions] We alternate among the people so that Allāh may make evident those who believe and [may] take to Himself from among you martyrs - and Allāh does not like the wrongdoers -
Nếu các ngươi - hỡi tín đồ Mu'min - bị phải hoạn nạn chết chóc, thương tích ở Uhud thì nhóm ngoại đạo cũng bị thương tích và chết chóc như các ngươi, đó là ngày tháng mà Allah hoán chuyển giữ loài người gồm Mu'min và nhóm Kafir như thế nào tùy Ngài, điều đó thể hiện tính sáng suốt của Allah, nhân đó Ngài loại bỏ nhóm Munafiq rác rưởi khỏi nhóm người Mu'min; tạo cơ hội cho tín đồ Mu'min hi sinh Shahid vì chính nghĩa của Allah. Allah không hề thương yêu đám người sai quấy đã bỏ lỡ cơ hội Jihad vì Allah.
3:141Page 68
وَلِيُمَحِّصَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَيَمۡحَقَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٤١
And that Allāh may purify the believers [through trials] and destroy the disbelievers.
Trong những giá trị quí giá là tẩy xóa tội lỗi cho tín đồ Mu'min, xóa sạch đám Munafiq khỏi hàng ngũ và tiêu diệt nhóm người Kafir, đập tan họ.
3:142Page 68
أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَعۡلَمِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ مِنكُمۡ وَيَعۡلَمَ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٤٢
Or do you think that you will enter Paradise while Allāh has not yet made evident those of you who fight in His cause and made evident those who are steadfast?
Phải chăng các ngươi - hỡi tín đồ Mu'min - tưởng là các ngươi được suông sẽ vào Thiên Đàng không bị thử thách và chịu đựng ư ? Trong khi điều đó xảy ra với nhóm người Jihad vì chính nghĩa của Allah và họ luôn kiên nhẫn đối diện với bao thử thách.
3:143Page 68
وَلَقَدۡ كُنتُمۡ تَمَنَّوۡنَ ٱلۡمَوۡتَ مِن قَبۡلِ أَن تَلۡقَوۡهُ فَقَدۡ رَأَيۡتُمُوهُ وَأَنتُمۡ تَنظُرُونَ ١٤٣
And you had certainly wished for death [i.e., martyrdom] before you encountered it, and you have [now] seen it [before you] while you were looking on.
Há không phải các ngươi - tín đồ Mu'min - từng ước ao đối mặt với người Kafir để có được chứng nhận Shahid vì chính nghĩa của Allah giống như anh em đồng đạo của các ngươi đã đạt được trong trận Badr trước đây ư, họ đã đối mặt với biết bao là hiểm họa trực chờ. Thế mà khi các ngươi tận mắt chứng kiến thấy được khát vọng đó tại Uhud nhưng các ngươi chỉ biết trố mà nhìn thôi.
3:144Page 68
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُۚ أَفَإِيْن مَّاتَ أَوۡ قُتِلَ ٱنقَلَبۡتُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡۚ وَمَن يَنقَلِبۡ عَلَىٰ عَقِبَيۡهِ فَلَن يَضُرَّ ٱللَّهَ شَيۡـٔٗاۚ وَسَيَجۡزِي ٱللَّهُ ٱلشَّٰكِرِينَ ١٤٤
Muḥammad is not but a messenger. [Other] messengers have passed on before him. So if he was to die or be killed, would you turn back on your heels [to unbelief]? And he who turns back on his heels will never harm Allāh at all; but Allāh will reward the grateful.
Và Muhammad vốn chỉ là một Thiên Sứ giống như bao Thiên Sứ của Allah trước đây đã chết hoặc đã bị giết, phải chăng Người chết hoặc bị giết thì các ngươi liền phản đạo và từ bỏ việc Jihad ư? Cho dù ai đó có phản đạo thì chẳng gây hại gì cho Allah cả, bởi Ngài là Đấng Hùng Mạnh, Oai Nghiêm, chỉ có kẻ phản đạo mới bị thất bại thảm hại ở trần gian và ở Đời Sau đó thôi. Rồi Allah sẽ đền bù trọng hậu cho nhóm người biết tạ ơn bằng một phần thưởng tốt đẹp nhất đó là khiến họ đứng vững trên tôn giáo Islam và anh dũng Jihad vì chính nghĩa của Ngài.
3:145Page 68
وَمَا كَانَ لِنَفۡسٍ أَن تَمُوتَ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ كِتَٰبٗا مُّؤَجَّلٗاۗ وَمَن يُرِدۡ ثَوَابَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَن يُرِدۡ ثَوَابَ ٱلۡأٓخِرَةِ نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَاۚ وَسَنَجۡزِي ٱلشَّٰكِرِينَ ١٤٥
And it is not [possible] for one to die except by permission of Allāh at a decree determined. And whoever desires the reward of this world - We will give him thereof; and whoever desires the reward of the Hereafter - We will give him thereof. And We will reward the grateful.
Và không một ai có thể tự kết liễu cuộc đời mình ngoại trừ đã được Allah tiền định và sau khi sống hết tuổi thọ mà Allah đã sắp xếp, không thể sống nhiều hơn hoặc ít hơn tuổi thọ đã qui định. Ai khát khao cuộc sống trần gian này thì y chỉ được ban đầy đủ những gì đã tiền định cho y và ở Đời Sau y không có bất cứ gì và ai muốn được ân phước của Allah ở Đời Sau thì y sẽ được ân phước đó và Ta sẽ ban thưởng cho những ai biết tạ ơn Thượng Đế họ một phần thưởng vĩ đại.
3:146Page 68
وَكَأَيِّن مِّن نَّبِيّٖ قَٰتَلَ مَعَهُۥ رِبِّيُّونَ كَثِيرٞ فَمَا وَهَنُواْ لِمَآ أَصَابَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَمَا ضَعُفُواْ وَمَا ٱسۡتَكَانُواْۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٤٦
And how many a prophet [fought in battle and] with him fought many religious scholars. But they never lost assurance due to what afflicted them in the cause of Allāh, nor did they weaken or submit. And Allāh loves the steadfast.
Và đã có biết bao Nabi trong số Nabi của Allah đã được rất đông tín đồ cùng sát cánh chiến đấu với Họ, việc họ bị chết chóc và thương tích vì chính nghĩa của Allah không làm họ nhác gan, ngược lại họ càng mạnh mẽ hơn, kiên nhẫn hơn, quyết liệt hơn, quả thật Allah rất thương yêu những ai biết kiên nhẫn trước khó khăn, trước nguy hiểm vì chính nghĩa của Allah.
3:147Page 68
وَمَا كَانَ قَوۡلَهُمۡ إِلَّآ أَن قَالُواْ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسۡرَافَنَا فِيٓ أَمۡرِنَا وَثَبِّتۡ أَقۡدَامَنَا وَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٤٧
And their words were not but that they said, "Our Lord, forgive us our sins and the excess [committed] in our affairs and plant firmly our feet and give us victory over the disbelieving people."
Và lời cửa miệng mà nhóm người nhẫn nại này thốt ra khi họ gặp phải gian khó: Lạy Thượng Đế của bầy tôi, xin tha thứ tội lỗi cho bầy tôi, cho việc bầy tôi lỡ vi phạm giới nghiêm, xin kiên định đôi chân của bầy tôi khi đối diện với kẻ thù và xin phù hộ bầy tôi chiến thắng nhóm người đã phủ nhận Ngài.
3:148Page 68
فَـَٔاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ ثَوَابَ ٱلدُّنۡيَا وَحُسۡنَ ثَوَابِ ٱلۡأٓخِرَةِۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٤٨
So Allāh gave them the reward of this world and the good reward of the Hereafter. And Allāh loves the doers of good.
Thế là họ được Allah ban cho phần thưởng ở trần gian là anh dũng chiến thắng kẻ thù và ban tiếp cho họ phần thưởng tốt đẹp ở Đời Sau là hài lòng về họ, cho họ hưởng thụ mãi mãi nơi Thiên Đàng vĩnh cữu, quả thật Allah luôn thương yêu nhóm người sùng đạo hoàn thành tốt bổn phận hành đạo và cách cư xử tốt.
3:149Page 69
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تُطِيعُواْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَرُدُّوكُمۡ عَلَىٰٓ أَعۡقَٰبِكُمۡ فَتَنقَلِبُواْ خَٰسِرِينَ ١٤٩
O you who have believed, if you obey those who disbelieve, they will turn you back on your heels, and you will [then] become losers.
Hỡi những ai đã tin tưởng Allah và tuân theo Thiên Sứ của Ngài, nếu các ngươi nghe theo lời nói của nhóm Kafir thuộc Do Thái, Thiên Chúa và đa thần thì họ chỉ lôi kéo các người rơi vào lầm lạc, kéo các người rời khỏi niềm tin Iman để trở về hiện trạng Kafir trước đây của các ngươi, rồi các ngươi sẽ trở về với sự thất bại thảm hại ở trần gian và ở Đời Sau.
3:150Page 69
بَلِ ٱللَّهُ مَوۡلَىٰكُمۡۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلنَّٰصِرِينَ ١٥٠
But Allāh is your protector, and He is the best of helpers.
Đám người ngoại đạo đó không hề giúp đỡ các ngươi cho dù các ngươi có nghe lời họ, duy chỉ Allah mới là Đấng phù hộ các ngươi chiến thắng kẻ thù, thế nên hãy tuân lệnh Ngài, Ngài là Đấng Hiển Vinh, Đấng hổ trợ mạnh mẽ nhất không cần đến bất cứ ai ngoài Ngài.
3:151Page 69
سَنُلۡقِي فِي قُلُوبِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلرُّعۡبَ بِمَآ أَشۡرَكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗاۖ وَمَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُۖ وَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلظَّٰلِمِينَ ١٥١
We will cast terror into the hearts of those who disbelieve for what they have associated with Allāh of which He had not sent down [any] authority.1 And their refuge will be the Fire, and wretched is the residence of the wrongdoers.
TA sẽ gieo nổi sợ khôn lường vào lòng của nhóm người vô đức tin khiến chúng không đứng vững trên sa trường chỉ vì họ đã phạm Shirk thờ phượng ai khác bằng dục vọng của họ thay vì Allah duy nhất, vậy mà họ vẫn còn ngoan cố mãi đến khi họ bị ném vào Hỏa Ngục ở Đời Sau, đúng là một nơi ở tồi tệ cho nhóm người sai quấy nơi Hỏa Ngục.
3:152Page 69
وَلَقَدۡ صَدَقَكُمُ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥٓ إِذۡ تَحُسُّونَهُم بِإِذۡنِهِۦۖ حَتَّىٰٓ إِذَا فَشِلۡتُمۡ وَتَنَٰزَعۡتُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِ وَعَصَيۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ مَآ أَرَىٰكُم مَّا تُحِبُّونَۚ مِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلدُّنۡيَا وَمِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلۡأٓخِرَةَۚ ثُمَّ صَرَفَكُمۡ عَنۡهُمۡ لِيَبۡتَلِيَكُمۡۖ وَلَقَدۡ عَفَا عَنكُمۡۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٥٢
And Allāh had certainly fulfilled His promise to you when you were killing them [i.e., the enemy] by His permission until [the time] when you lost courage and fell to disputing about the order [given by the Prophet (ﷺ)] and disobeyed after He had shown you that which you love.1 Among you are some who desire this world, and among you are some who desire the Hereafter. Then He turned you back from them [defeated] that He might test you. And He has already forgiven you, and Allāh is the possessor of bounty for the believers.
Và Allah đã làm tròn lời hứa giúp các ngươi chiến thắng kẻ thù tại Uhud khi các ngươi đã anh dũng tấn công mạnh mẽ vào kẻ thù dưới sự cho phép của Allah Tối Cao, ngay cả khi các ngươi nhút nhát và yếu đuối trong việc trụ vững trên điều mà Thiên Sứ đã ra lệnh cho các ngươi. Các ngươi tranh luận nhau về việc tiếp tục ở lại trên (ngọn núi Rumah) hay đi xuống thu gom chiến lợi phẩm, các ngươi đã làm trái lệnh của Thiên Sứ khi Y ra lênh bảo các ngươi cố thủ trên núi dù tình thế có ra sao. Điều này xảy ra với các ngươi sau khi Allah cho các ngươi thấy điều mà các ngươi thích tự sự chiến thắng kẻ thù; trong các ngươi có người ham muốn chiến lợi phẩm của trần gian và họ là những người đã rời bỏ vị trí và trong các ngươi có người ham muốn phần thưởng ở Đời Sau và họ là những người ở lại vị trí vì tuân lệnh Thiên Sứ. Thế là các người đã bị Allah lật úp tình thế khiến địch tấn công bất ngờ làm các ngươi không kịp trở tay. Qua sự việc này, Ngài muốn thử thách các ngươi và để phân loại người có đức tin kiên trì trên thử thách với những ai trượt chân và niềm tin yếu ớt. Nhưng cuối cùng Allah đã tha thứ cho việc các ngươi làm trái lệnh Thiên Sứ của Ngài, bởi Ngài là Đấng của muôn vàn thiên ân vĩ đại, Ngài đã ban nhiều hồng phúc cho những người có đức tin khi Ngài hướng dẫn họ đến với niềm tin, tha thứ tội lỗi cho họ và ban thưởng cho họ khi họ gặp nạn.
3:153Page 69
۞ إِذۡ تُصۡعِدُونَ وَلَا تَلۡوُۥنَ عَلَىٰٓ أَحَدٖ وَٱلرَّسُولُ يَدۡعُوكُمۡ فِيٓ أُخۡرَىٰكُمۡ فَأَثَٰبَكُمۡ غَمَّۢا بِغَمّٖ لِّكَيۡلَا تَحۡزَنُواْ عَلَىٰ مَا فَاتَكُمۡ وَلَا مَآ أَصَٰبَكُمۡۗ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ١٥٣
[Remember] when you [fled and] climbed [the mountain] without looking aside at anyone while the Messenger was calling you from behind. So Allāh repaid you with distress upon distress so you would not grieve for that which had escaped you [of victory and spoils of war] or [for] that which had befallen you [of injury and death]. And Allāh is [fully] Aware of what you do.
Hãy nhớ lại đi - hỡi những người Mu'min - khi các ngươi bỏ chạy hoảng loạn trong ngày Uhud tại vì các ngươi nghịch lại mệnh lệnh của Thiên Sứ. Do chạy trối chết nên không ai nhìn ai cả trong khi Thiên Sứ đã réo gọi các ngươi từ phía sau và lúc đó nhóm đa thần cũng có mặt ở đó, Người hô to: Hãy đến bên Ta hỡi nô lệ của Allah, hãy đến bên Ta hỡi nô lệ của Allah. Và rồi Allah cũng bù đắp cho sự mất mác và đau lòng của các người đã vụt mất cơ hội chiến thắng và chiến lợi phẩm, tiếp theo sau là tin đồn Thiên Sứ bị giết. Thế là Allah thiên khải để trấn an để các ngươi khỏi đau lòng và buồn phiền sau thất bại thảm hại đó, song khẳng định với các ngươi là Thiên Sứ không hề bị sát hại nhưng Người đau đớn hơn so với những gì mà các ngươi đã bị. Allah biết rõ mọi điều các ngươi làm, không một điều gì giấu che được Ngài kể cả những suy nghĩ trong tim của các ngươi.
3:154Page 70
ثُمَّ أَنزَلَ عَلَيۡكُم مِّنۢ بَعۡدِ ٱلۡغَمِّ أَمَنَةٗ نُّعَاسٗا يَغۡشَىٰ طَآئِفَةٗ مِّنكُمۡۖ وَطَآئِفَةٞ قَدۡ أَهَمَّتۡهُمۡ أَنفُسُهُمۡ يَظُنُّونَ بِٱللَّهِ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ ظَنَّ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِۖ يَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ ٱلۡأَمۡرِ مِن شَيۡءٖۗ قُلۡ إِنَّ ٱلۡأَمۡرَ كُلَّهُۥ لِلَّهِۗ يُخۡفُونَ فِيٓ أَنفُسِهِم مَّا لَا يُبۡدُونَ لَكَۖ يَقُولُونَ لَوۡ كَانَ لَنَا مِنَ ٱلۡأَمۡرِ شَيۡءٞ مَّا قُتِلۡنَا هَٰهُنَاۗ قُل لَّوۡ كُنتُمۡ فِي بُيُوتِكُمۡ لَبَرَزَ ٱلَّذِينَ كُتِبَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَتۡلُ إِلَىٰ مَضَاجِعِهِمۡۖ وَلِيَبۡتَلِيَ ٱللَّهُ مَا فِي صُدُورِكُمۡ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ١٥٤
Then after distress, He sent down upon you security [in the form of] drowsiness, overcoming a faction of you, while another faction worried about themselves, thinking of Allāh other than the truth - the thought of ignorance, saying, "Is there anything for us [to have done] in this matter?" Say, "Indeed, the matter belongs completely to Allāh." They conceal within themselves what they will not reveal to you. They say, "If there was anything we could have done in the matter, we [i.e., some of us] would not have been killed right here." Say, "Even if you had been inside your houses, those decreed to be killed would have come out to their death beds." [It was] so that Allāh might test what is in your breasts and purify what is in your hearts. And Allāh is Knowing of that within the breasts.
Sau đó Allah xoa dịu nổi đau và sự mất mác của các ngươi bằng sự thư giản và tin tưởng, Ngài khiến cho một nhóm trong các ngươi - kỳ vọng vào lời hứa của Allah - nên Ngài đã ru họ rơi vào giấc ngủ ngon lành và thư giản, bên cạnh đó Allah khiến nhóm khác mang tâm trạng hoang mang lo lắng đó là nhóm Munafiq chỉ muốn bình an cho riêng mình, từ đó họ nghĩ bậy về Allah, họ nghĩ là Allah sẽ không ban chiến thắng cho Thiên Sứ của Ngài và không phù hộ cho đám nô lệ của Ngài, quả một lối nghĩ giống hệt như nhóm người thời tiền Islam đã không đón đúng về Allah. Nhóm Munafiq lên tiếng trong sự ngu muội về Allah: "Chúng mình không có quyền hạn trong lần xuất binh này, nếu không là chúng mình đã không xuất binh rồi." Hãy trả lời họ - hỡi Nabi -: "Quả thật, mọi mệnh lệnh đều do Allah bảo, Ngài muốn xem xét và quyết định sao tùy Ngài và Ngài đã định là các ngươi phải xuất binh." Nhóm Munafiq đó đã giấu che trong lòng chúng sự nghi ngờ và ý định xấu, khi họ nói: "Nếu chúng tôi có quyền hành là chúng tôi đã không bị sát hại ở tại đây đâu." Hãy nói với họ - hỡi Nabi -: "Cho dù nhà cửa của các ngươi có ở xa khu chiến địa và sự chết chóc thì các ngươi cũng phải chết đúng theo cách và tại vị trí mà Allah đã tiền định trước cho các ngươi." Allah tiền định về điều đó muốn phơi bày nổi lòng thầm kín của các ngươi điều mà các ngươi đã suy nghĩ, để tách biệt niềm tin Iman và đạo đức giả, bởi Allah luôn biết rõ nỗi lòng thầm kín của đám nô lệ của Ngài, không điều gì giấu được Ngài cả.
3:155Page 70
إِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَلَّوۡاْ مِنكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِ إِنَّمَا ٱسۡتَزَلَّهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ بِبَعۡضِ مَا كَسَبُواْۖ وَلَقَدۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٞ ١٥٥
Indeed, those of you who turned back on the day the two armies met [at Uḥud] - it was Satan who caused them to slip because of some [blame] they had earned. But Allāh has already forgiven them. Indeed, Allāh is Forgiving and Forbearing.
Quả thật, số người đã thất bại trong các ngươi - hỡi bằng hữu của Thiên Sứ Muhammad - trong ngày mà hai bên Muslim và đa thần giao chiến ác liệt tại Uhud, chẳng qua đã bị Shaytan xúi dục khiến họ nhất thời ham muốn mà kháng lệnh, nhưng Allah đã tha thứ không tính toán với họ xem như là sự rộng lượng và nhân từ của Ngài. Quả thật, Allah luôn nhân từ với ai biết sám hối và luôn nhẫn nại không vội vàng trừng phạt.
3:156Page 70
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَقَالُواْ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ إِذَا ضَرَبُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَوۡ كَانُواْ غُزّٗى لَّوۡ كَانُواْ عِندَنَا مَا مَاتُواْ وَمَا قُتِلُواْ لِيَجۡعَلَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ حَسۡرَةٗ فِي قُلُوبِهِمۡۗ وَٱللَّهُ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ١٥٦
O you who have believed, do not be like those who disbelieved and said about their brothers when they traveled through the land or went out to fight, "If they had been with us, they would not have died or have been killed," so Allāh makes that [misconception] a regret within their hearts. And it is Allāh who gives life and causes death, and Allāh is Seeing of what you do.
Hỡi những người đã tin tưởng Allah và tuân theo Thiên Sứ của Ngài, các ngươi đừng làm như nhóm người Kafir thuộc nhóm Munafiq đã trách móc vì người thân của họ phải mưu sinh rời khỏi nhà hoặc đã tham gia chiến địa và hi sinh: "Nếu họ ở cùng chúng tôi hoặc không rời khỏi nhà tham chiến là đã không chết và không bị giết như thế đâu." Allah khiến họ phải đau lòng như thế để con tim họ nặng trĩu nỗi niềm hối hận và đau khổ, chỉ Allah duy nhất ban cho sống và chết ra sao tùy Ngài, không gì cấm cản được định mệnh của Ngài cho dù các ngươi có ngồi tại chổ và cố tình trì hoãn việc ra đi. Allah luôn thấy rõ hành động của các ngươi, không điều gì qua mắt được Ngài và đựa vào đó Ngài sẽ ban thưởng cho các ngươi.
3:157Page 70
وَلَئِن قُتِلۡتُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَوۡ مُتُّمۡ لَمَغۡفِرَةٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَرَحۡمَةٌ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ ١٥٧
And if you are killed in the cause of Allāh or die - then forgiveness from Allāh and mercy are better than whatever they accumulate [in this world].
Và nếu các ngươi có bị giết hoặc chết vì chính nghĩa của Allah - hỡi người Mu'min - là xem như các ngươi đã được tha thứ tội lỗi, thương xót các ngươi, đó là điều tốt đẹp nhất ở trần gian hơn cả mọi thứ được con người thu gom rồi đều phải tiêu tan.
3:158Page 71
وَلَئِن مُّتُّمۡ أَوۡ قُتِلۡتُمۡ لَإِلَى ٱللَّهِ تُحۡشَرُونَ ١٥٨
And whether you die or are killed, unto Allāh you will be gathered.
Và cho dù các ngươi có chết hoặc bị sát hại như thế nào thì các ngươi đều trở về trình diện Ngài và được Ngài thanh toán từng hành động của các ngươi.
3:159Page 71
فَبِمَا رَحۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمۡۖ وَلَوۡ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلۡقَلۡبِ لَٱنفَضُّواْ مِنۡ حَوۡلِكَۖ فَٱعۡفُ عَنۡهُمۡ وَٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ وَشَاوِرۡهُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِۖ فَإِذَا عَزَمۡتَ فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُتَوَكِّلِينَ ١٥٩
So by mercy from Allāh, [O Muḥammad], you were lenient with them. And if you had been rude [in speech] and harsh in heart, they would have disbanded from about you. So pardon them and ask forgiveness for them and consult them in the matter. And when you have decided, then rely upon Allāh. Indeed, Allāh loves those who rely [upon Him].
Với bản tính nhân từ, thương người mà Allah đã phú cho Ngươi - hỡi Nabi - khiến Ngươi được lòng của Sahabah của Ngươi. Nếu Ngươi là người hà khắc trong lời nói, trong hành động và có con tim lạnh nhạt là mọi người đã bỏ chạy khỏi Người, thế nên Ngươi hãy xí xóa cho họ khi họ có hành động thiếu xót; hãy xin sự tha thứ cho họ; hãy bàn bạc với họ về việc công, đến khi Ngươi có quyết định sau khi đã bàn bạc thì hãy thi hành nó và phó thác cho Allah, bởi Allah rất yêu thích những ai biết phó thách cho Ngài, Ngài sẽ phù hộ và kiên định họ.
3:160Page 71
إِن يَنصُرۡكُمُ ٱللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمۡۖ وَإِن يَخۡذُلۡكُمۡ فَمَن ذَا ٱلَّذِي يَنصُرُكُم مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٦٠
If Allāh should aid you, no one can overcome you; but if He should forsake you, who is there that can aid you after Him? And upon Allāh let the believers rely.
Nếu các ngươi được Allah phù hộ cho các ngươi thắng lợi thì không ai có thể lật úp các ngươi, cho dù cả thế giới có hợp sức chống đối, và khi Ngài bỏ mặc các ngươi thì chắc chắn không một thế lực nào có thể giúp các ngươi thay đổi tình thế. Sự chiến thắng nằm trong tay Allah duy nhất, thế nên tín đồ Mu'min hãy nương tựa vào Allah duy nhất.
3:161Page 71
وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّۚ وَمَن يَغۡلُلۡ يَأۡتِ بِمَا غَلَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ١٦١
It is not [attributable] to any prophet that he would act unfaithfully [in regard to war booty]. And whoever betrays, [taking unlawfully], will come with what he took on the Day of Resurrection. Then will every soul be [fully] compensated for what it earned, and they will not be wronged.
Không một vị Nabi nào dám tự ý chiếm đoạt chiến lợi phẩm nếu không được Allah cho phép, và ai dám chiếm đoạt chiến lợi phẩm thì sẽ bị công khai tội lỗi đó trong Ngày Tận Thế, y sẽ phải vác nó trước mặt toàn thể loài người. Rồi Allah sẽ ban thưởng đầy đủ không thiếu xót bất cứ gì đã từng làm, không chịu thêm dù làm tội và không bị mất đi dù là một ân phước.
3:162Page 71
أَفَمَنِ ٱتَّبَعَ رِضۡوَٰنَ ٱللَّهِ كَمَنۢ بَآءَ بِسَخَطٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأۡوَىٰهُ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ١٦٢
So is one who pursues the pleasure of Allāh like one who brings upon himself the anger of Allāh and whose refuge is Hell? And wretched is the destination.
Đối với Allah không hề ngang hàng nhau với hai hạng người, một bên là luôn làm hài lòng Allah, một lòng tin tưởng nơi Ngài và ngoan đạo với một bên phủ nhận Ngài và luôn nghịch lại Ngài, rồi họ sẽ hứng chịu cơn thịnh nộ của Allah và tống cổ họ vào Hỏa Ngục một nơi ở tồi tệ.
3:163Page 71
هُمۡ دَرَجَٰتٌ عِندَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ ١٦٣
They are [varying] degrees in the sight of Allāh, and Allāh is Seeing of whatever they do.
Đối với Allah địa vị họ không hề ngang nhau dù ở trần gian hay ở Đời Sau, Allah nhìn thấy rõ hành động của họ, không gì giấu được Ngài và Ngài sẽ ban thưởng phù hợp cho họ.
3:164Page 71
لَقَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ إِذۡ بَعَثَ فِيهِمۡ رَسُولٗا مِّنۡ أَنفُسِهِمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ١٦٤
Certainly did Allāh confer [great] favor upon the believers when He sent among them a Messenger from themselves, reciting to them His verses and purifying them and teaching them the Book [i.e., the Qur’ān] and wisdom,1 although they had been before in manifest error.
Quả thật, Allah đã ân sủng nhóm người Mu'min và cư xử tốt với họ khi Ngài đã chọn cho họ một Thiên Sứ xuất thân từ họ, Người xướng đọc cho họ nghe Qur'an, tẩy sạch họ khỏi mọi thờ phượng đa thần và bản tính xấu xa, Người dạy họ Qur'an và Sunnah trong khi trước đây họ là nhóm người rơi vào lầm lạc không biết đâu là Chân Lý, là ánh sáng.
3:165Page 71
أَوَلَمَّآ أَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةٞ قَدۡ أَصَبۡتُم مِّثۡلَيۡهَا قُلۡتُمۡ أَنَّىٰ هَٰذَاۖ قُلۡ هُوَ مِنۡ عِندِ أَنفُسِكُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ١٦٥
Why [is it that] when a [single] disaster struck you [on the day of Uḥud], although you had struck [the enemy in the battle of Badr] with one twice as great, you said, "From where is this?" Say, "It is from yourselves [i.e., due to your sin]." Indeed, Allāh is over all things competent.
Hay là các ngươi - hỡi người Mu'min - cho là mình gặp phải tai nạn khủng khi thất bại ở Uhud và các ngươi thiệt hại nhiều về nhân mạng, trong khi ở Badr trước đây các ngươi đã giết được và bắt được số tù binh gấp đôi số lượng mà các ngươi mất mát, lúc đó các ngươi kiêu hãnh tuyên bố: "Làm sao chúng ta gặp nạn cho được khi chúng ta là người Mu'min và Thiên Sứ của Allah ở cùng chúng ta !" Hãy cho họ biết - hỡi Nabi -: Với những gì các ngươi đã bị là do các ngươi đã bất chấp mà kháng lệnh Thiên Sứ, quả thật Allah có khả năng trên tất cả, Ngài muốn phù hộ ai chiến thắng là tùy Ngài và muốn hạ nhục ai là quyền của Ngài.
3:166Page 72
وَمَآ أَصَٰبَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِ فَبِإِذۡنِ ٱللَّهِ وَلِيَعۡلَمَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٦٦
And what struck you on the day the two armies met [at Uḥud] was by permission of Allāh that He might make evident the [true] believers
Tất cả rủi go chết chóc, thương tích, thất bại mà các ngươi đã trải qua ở Uhud khi các ngươi đối mặt với đa thần đều nằm trong ý muốn và tiền định của Allah, điều đó thể hiện tính sáng suốt tuyệt đối để phơi bày ai là người Mu'min chân chính.
3:167Page 72
وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ نَافَقُواْۚ وَقِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ قَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَوِ ٱدۡفَعُواْۖ قَالُواْ لَوۡ نَعۡلَمُ قِتَالٗا لَّٱتَّبَعۡنَٰكُمۡۗ هُمۡ لِلۡكُفۡرِ يَوۡمَئِذٍ أَقۡرَبُ مِنۡهُمۡ لِلۡإِيمَٰنِۚ يَقُولُونَ بِأَفۡوَٰهِهِم مَّا لَيۡسَ فِي قُلُوبِهِمۡۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يَكۡتُمُونَ ١٦٧
And that He might make evident those who are hypocrites. For it was said to them, "Come, fight in the way of Allāh or [at least] defend." They said, "If we had known [there would be] battle, we would have followed you." They were nearer to disbelief that day than to faith, saying with their mouths what was not in their hearts. And Allāh is most knowing of what they conceal -
Để nhóm giả tạo đức tin lộ bản chất thật khi có lời bảo họ: Các ngươi hãy xuất binh chiến đấu vì chính nghĩa của Allah hoặc góp phần gia tăng thêm lực lượng của phe Muslim, họ bảo: Nếu chúng tôi biết sẽ có cuộc chiến thì chắc chắn chúng tôi đã đi theo các người, nhưng chúng tôi thấy rằng sẽ không có cuộc chiến giữa các người và họ. Đúng thời điểm đó họ lộ diện bản chất phủ nhận đức tin hơn là một người tin tưởng, họ nói bằng chiếc lưỡi của họ những gì không có trong lòng họ, nhưng Allah biết rất rõ mọi thứ được giấu kín trong lòng họ và họ sẽ phải gánh hậu quả đó.
3:168Page 72
ٱلَّذِينَ قَالُواْ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ وَقَعَدُواْ لَوۡ أَطَاعُونَا مَا قُتِلُواْۗ قُلۡ فَٱدۡرَءُواْ عَنۡ أَنفُسِكُمُ ٱلۡمَوۡتَ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ١٦٨
Those who said about their brothers while sitting [at home], "If they had obeyed us, they would not have been killed." Say, "Then prevent death from yourselves, if you should be truthful."
Nhóm không tham chiến nói với nhóm bị nạn trong trận Uhud: Giá như các người nghe lời nói của chúng tôi không tham chiến là đâu bị sát hại thế này. Hãy nói cho họ biết - hỡi Nabi -: Các ngươi hãy bảo vệ bản thân mình khỏi cái chết khi nó đến túm lấy các ngươi nếu các ngươi nói thật, nếu họ nghe lời các ngươi là không bị sát hại và nguyên nhân các ngươi thoát chết là do các ngươi ở nhà không tham chiến vì chính nghĩa của Allah.
3:169Page 72
وَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتَۢاۚ بَلۡ أَحۡيَآءٌ عِندَ رَبِّهِمۡ يُرۡزَقُونَ ١٦٩
And never think of those who have been killed in the cause of Allāh as dead. Rather, they are alive with their Lord, receiving provision,
Và Ngươi - hỡi Nabi - đừng nghĩ những người đã hi sinh vì chính nghĩa của Allah rằng họ là những cái xác, không, họ đang sống bằng sự sống đặc biệt nơi Thượng Đế họ ở Thiên Đàng, họ được ban bố cho vô số thiên lộc để hưởng thụ, chỉ riêng Allah mới biết họ sung sướng thế nào.
3:170Page 72
فَرِحِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ وَيَسۡتَبۡشِرُونَ بِٱلَّذِينَ لَمۡ يَلۡحَقُواْ بِهِم مِّنۡ خَلۡفِهِمۡ أَلَّا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ١٧٠
Rejoicing in what Allāh has bestowed upon them of His bounty, and they receive good tidings about those [to be martyred] after them who have not yet joined them - that there will be no fear concerning them, nor will they grieve.
Họ đang tận hưởng và vui vẻ bất tận với những thiên ân mà Allah chiêu đãi họ, họ luôn ước mơ và chờ đợi những anh em đồng đạo còn đang sống ở trần gian, nếu họ hi sinh bằng Jihad là hưởng được ân phước như họ, không sợ hãi khi phải đối diện với cuộc sống Đời Sau và không buồn bã với những gì đã đánh mất ở trần gian.
3:171Page 72
۞ يَسۡتَبۡشِرُونَ بِنِعۡمَةٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَضۡلٖ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٧١
They receive good tidings of favor from Allāh and bounty and [of the fact] that Allāh does not allow the reward of believers to be lost -
Và họ mừng vui với phần thưởng vĩ đại mà Allah rộng lượng ban thưởng cho họ, ngoài ra Allah còn không bỏ sót những ân phước mà người Mu'min đã làm, không Ngài ban thưởng đầy đủ và còn ban thêm cho họ.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences