Al-MukhtasarGhafir · 40:60–85

Al-Mukhtasar · Tafsir · in Vietnamese

Ghafir 40:60–85

40:60Page 474

وَقَالَ رَبُّكُمُ ٱدۡعُونِيٓ أَسۡتَجِبۡ لَكُمۡۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِي سَيَدۡخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ ٦٠

And your Lord says, "Call upon Me; I will respond to you." Indeed, those who disdain My worship will enter Hell [rendered] contemptible.

Và Thượng Đế của các ngươi - hỡi nhân loại - đã phán: Các ngươi hãy thờ phượng và cầu xin duy nhất mình TA thì TA sẽ đáp lại lời cầu xin của các ngươi cũng như TA sẽ tha thứ và yêu thương các ngươi nhiều hơn. Đối với những ai kiêu ngạo xem thường việc thờ phượng riêng TA thì sẽ phải đi vào Hỏa Ngục vào Ngày Phục Sinh một cách đáng khinh và nhục nhã.

40:61Page 474

ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِتَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ ٦١

It is Allāh who made for you the night that you may rest therein and the day giving sight.1 Indeed, Allāh is the possessor of bounty for the people, but most of them are not grateful.

Allah là Đấng thiết lập ra ban đêm cho các ngươi nằm nghỉ ngơi cũng như làm ra ban ngày sáng lạng để các ngươi tìm kế sinh nhai. Quả thật, Allah đã đặc ân đối với loài người khi Ngài đã công khai hay kín đáo hoàn tất ân huệ của Ngài cho các ngươi. Nhưng đa số nhân loại không hề biết ơn đến Ngài về những điều mà Ngài đã ban đến cho họ.

40:62Page 474

ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ٦٢

That is Allāh, your Lord, Creator of all things; there is no deity except Him, so how are you deluded?

Đó là Allah của các ngươi, Ngài đã ban cho các ngươi thiên lộc của Ngài, Ngài là Đấng Tạo Hóa tất cả vạn vật. Bởi thế, không có Đấng Tạo Hóa nào ngoài Ngài cả. Không có ai xứng đáng để thờ phượng ngoại trừ Ngài duy nhất. Thế tại sao các ngươi lại tránh xa việc thờ phượng Ngài để đến với việc thờ phượng những kẻ không có quyền hãm hại cũng chẳng làm lợi gì cho các ngươi đâu nào.

40:63Page 474

كَذَٰلِكَ يُؤۡفَكُ ٱلَّذِينَ كَانُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ ٦٣

Thus were those [before you] deluded who were rejecting the signs of Allāh.

Giống như những kẻ đã phủ nhận đức tin Iman ở nơi Allah và việc thờ phượng Ngài duy nhất thường lánh xa và hay chống đối lại các dấu hiệu của Allah trông khi có vô số dấu hiệu khẳng định thuyết Tawhid về Allah duy nhất vốn tồn tại khắp nơi trong tất cả mọi thời đại. Bởi thế, y không được hướng dẫn đến với chân lý cũng như không được phù hộ đến với sự thật.

40:64Page 474

ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارٗا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءٗ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡۖ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٤

It is Allāh who made for you the earth a place of settlement and the sky a structure [i.e., ceiling] and formed you and perfected your forms and provided you with good things. That is Allāh, your Lord; then blessed is Allāh, Lord of the worlds.

Allah là Đấng đã thiết lập trái đất cho các ngươi - hỡi nhân loại - thành một nơi cư ngụ vững chắc, và thiết lập bầu trời như một chiếc lọng ở bên trên để che cho các ngươi, rồi giữ không cho nó rơi xuống; Ngài đã nắn tạo các ngươi trong dạ con của các bà mẹ để hoàn thiện hình thể của các ngươi cũng như cung dưỡng các ngươi với thực phẩm Halal tốt, sạch. Đó là Allah, Thượng Đế của các ngươi đã ban cho các ngươi với những hồng ân này. Bởi thế, thật phúc thay Allah! Thượng Đế của vũ trụ và muôn loài. Do đó, không có một Thượng Đế nào ngoài Ngài cả.

40:65Page 474

هُوَ ٱلۡحَيُّ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۗ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٥

He is the Ever-Living;1 there is no deity except Him, so call upon Him, [being] sincere to Him in religion. [All] praise is [due] to Allāh, Lord of the worlds.

Ngài là Đấng Sống Mãi không bao giờ chết, không có Thượng Đế nào xứng đáng ngoài Ngài cả. Do đó, các ngươi hãy thờ phượng và hướng đến Ngài mà cầu xin, và chớ tổ hợp bất cứ vạn vật nào cùng với Ngài. Xin tạ ơn Allah, Thượng Đế của vũ trụ và muôn loài

40:66Page 474

۞ قُلۡ إِنِّي نُهِيتُ أَنۡ أَعۡبُدَ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَمَّا جَآءَنِيَ ٱلۡبَيِّنَٰتُ مِن رَّبِّي وَأُمِرۡتُ أَنۡ أُسۡلِمَ لِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٦

Say, [O Muḥammad], "Indeed, I have been forbidden to worship those you call upon besides Allāh once the clear proofs have come to me from my Lord, and I have been commanded to submit to the Lord of the worlds."

Ngươi - hỡi Thiên Sứ - hãy nói: Quả thật, Allah cấm Ta không được tôn thờ những ai mà các ngươi thờ phượng ngoài Ngài từ những bụt tượng vô tri, chẳng có lợi gì và cũng không làm hại được các ngươi, sau khi Ta đã nhận được minh chứng lẫn bằng chứng rất rõ rệt để dập tắt đi việc thờ phượng ngoài Ngài, cũng như Allah đã ra lệnh Ta phải thần phục Ngài duy nhất trong việc thờ phượng. Bởi vì Ngài là Thượng Đế tạo ra tất cả vạn vật mà không có Thượng Đế nào ngoài Ngài cả.

40:67Page 475

هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ يُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡ ثُمَّ لِتَكُونُواْ شُيُوخٗاۚ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ مِن قَبۡلُۖ وَلِتَبۡلُغُوٓاْ أَجَلٗا مُّسَمّٗى وَلَعَلَّكُمۡ تَعۡقِلُونَ ٦٧

It is He who created you from dust, then from a sperm-drop, then from a clinging clot; then He brings you out as a child; then [He develops you] that you reach your [time of] maturity, then [further] that you become elders. And among you is he who is taken in death before [that], so that you reach a specified term;1 and perhaps you will use reason.

Ngài là Đấng đã tạo ra ông tổ của các ngươi là Adam từ đất bụi, rồi sau Người Ngài đã tạo các ngươi từ tinh dịch, rồi từ hòn máu đặc, rồi mang các ngươi ra khỏi bụng mẹ thành các đứa bé, rồi làm cho các ngươi lớn mạnh với thân thể cường tráng, sau đó làm cho các ngươi trở thành già yếu, và trong các ngươi có người chết sớm và có người sẽ được sống cho đến thời hạn quy định trong sự hiểu biết của Allah, không thiếu và không tăng thêm số tuổi đã định cũng như để cho các ngươi biết được hữu ích với các luận cứ và bằng chứng này đến từ quyền năng của Ngài duy nhất.

40:68Page 475

هُوَ ٱلَّذِي يُحۡيِۦ وَيُمِيتُۖ فَإِذَا قَضَىٰٓ أَمۡرٗا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُۥ كُن فَيَكُونُ ٦٨

He it is who gives life and causes death; and when He decrees a matter, He but says to it, "Be," and it is.

Ngài là Đấng duy nhất nắm toàn quyền quyết định sống chết tất cả vạn vật. Bởi thế, khi Ngài quyết định một việc gì đó thì Ngài chỉ phán với việc đó rằng: Hãy thành !" thì nó liền thành lập tức

40:69Page 475

أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ أَنَّىٰ يُصۡرَفُونَ ٦٩

Do you not consider those who dispute concerning the signs of Allāh - how are they averted?

Phải chăng Ngươi - hỡi Thiên Sứ - không nhận thấy những kẻ phủ nhận đã tranh luận về các dấu hiệu của Allah trong khi nó đã quá rõ ràng ư, vậy mà bọn họ còn tỏ ra kinh ngạc rồi xa lánh chân lý rành rành như thế

40:70Page 475

ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِٱلۡكِتَٰبِ وَبِمَآ أَرۡسَلۡنَا بِهِۦ رُسُلَنَاۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ٧٠

Those who deny the Book [i.e., the Qur’ān] and that with which We sent Our messengers - they are going to know,

Những ai đã phủ nhận Kinh Qur'an và chân lý mà TA đã gửi đi cho các Sứ Giả của TA mang đến. Rồi đây, những kẻ phủ nhận sẽ sớm biết hậu quả của việc làm của họ cũng như họ sẽ nhìn thấy một kết thúc thật là tồi tệ

40:71Page 475

إِذِ ٱلۡأَغۡلَٰلُ فِيٓ أَعۡنَٰقِهِمۡ وَٱلسَّلَٰسِلُ يُسۡحَبُونَ ٧١

When the shackles are around their necks and the chains; they will be dragged

Họ sẽ sớm biết hậu quả khi những chiếc gông cùm sẽ được đóng vào cổ của họ và những sợi dây xích sẽ cột vào chân của họ, rồi họ sẽ bị các cảnh vệ Hỏa Ngục lôi kéo đi để trừng phạt

40:72Page 475

فِي ٱلۡحَمِيمِ ثُمَّ فِي ٱلنَّارِ يُسۡجَرُونَ ٧٢

In boiling water; then in the Fire they will be filled [with flame].

Họ bị lôi úp mặt trong nước nóng cực sôi, rồi vào trong lửa của Hỏa Ngục nơi mà họ sẽ bị đốt

40:73Page 475

ثُمَّ قِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تُشۡرِكُونَ ٧٣

Then it will be said to them, "Where is that which you used to associate [with Him in worship]

Rồi sẽ có lời bảo họ bằng giọng điệu chửi rủa và khiển trách: Đâu là những thần linh mà các ngươi thường tổ hợp ?!

40:74Page 475

مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا بَل لَّمۡ نَكُن نَّدۡعُواْ مِن قَبۡلُ شَيۡـٔٗاۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٧٤

Other than Allāh?" They will say, "They have departed from us; rather, we did not used to invoke previously anything." Thus does Allāh put astray the disbelievers.

Cùng với Allah như những bụt tượng vô tri, không có lợi cũng chẳng hãm hại được các ngươi ?! những kẻ phủ nhận sẽ thưa: Họ đã bỏ chúng tôi đi biệt dạng. Bởi thế chúng tôi không nhìn thấy họ. Đúng hơn, trước đây ở trên trần gian chúng tôi đã không tôn thờ ai xứng đáng được thờ phượng. Tương tự việc khiến đám người này lầm lạc, Allah đã đánh lạc hướng những kẻ không tin tưởng rời xa chân lý ở mỗi thời đại và mọi nơi.

40:75Page 475

ذَٰلِكُم بِمَا كُنتُمۡ تَفۡرَحُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَبِمَا كُنتُمۡ تَمۡرَحُونَ ٧٥

[The angels will say], "That was because you used to exult upon the earth without right and you used to behave insolently.

Và có lời bảo họ: Với hình phạt mà các ngươi phải hứng chịu trong đau đớn là vì các ngươi đã thỏa thích vui mừng với những việc mà các ngươi đã Shirk tổ hợp những thần thánh cùng với Allah trong việc tôn thờ cũng như các ngươi phấn khởi, hớn hở và tươi cười trong sự vui mừng đó.

40:76Page 475

ٱدۡخُلُوٓاْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ فَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ ٧٦

Enter the gates of Hell to abide eternally therein, and wretched is the residence of the arrogant."

Các ngươi hãy cút vào các cánh cửa của Hỏa Ngục để vào ở trong đó đời đời. Thật xấu xa thay chỗ ở của những kẻ ngạo mạn về chân lý

40:77Page 475

فَٱصۡبِرۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞۚ فَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيۡنَا يُرۡجَعُونَ ٧٧

So be patient, [O Muḥammad]; indeed, the promise of Allāh is truth. And whether We show you some of what We have promised them or We take you in death, it is to Us they will be returned.

Thôi, Ngươi - hỡi Thiên Sứ - hãy kiên nhẫn trước bao hãm hại mà dân chúng hướng về Ngươi. Chắc chăn lời hứa của Allah giúp Ngươi chiến thắng là sự thật không gì phải nghi ngờ. Bởi thế, dẫu TA có cho Ngươi thấy lúc Ngươi còn sống của Ngươi về một số điều mà TA đã chuẩn bị cho chúng về hình phạt giống như đã xảy ra vào ngày đại chiến tại Badr hoặc TA có bắt hồn Ngươi trước khi điều đó xảy ra thì bề nào họ vẫn phải trở về gặp TA riêng vào Ngày Phục Sinh để chịu sự thanh toán cho những việc làm của họ, rồi TA sẽ tống cổ họ vào Hỏa Ngục mà ở muôn đời.

40:78Page 476

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلٗا مِّن قَبۡلِكَ مِنۡهُم مَّن قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ وَمِنۡهُم مَّن لَّمۡ نَقۡصُصۡ عَلَيۡكَۗ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأۡتِيَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ فَإِذَا جَآءَ أَمۡرُ ٱللَّهِ قُضِيَ بِٱلۡحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ٧٨

And We have already sent messengers before you. Among them are those [whose stories] We have related to you, and among them are those [whose stories] We have not related to you. And it was not for any messenger to bring a sign [or verse] except by permission of Allāh. So when the command of Allāh comes, it will be concluded [i.e., judged] in truth, and the falsifiers will thereupon lose [all].

Quả thật, trước Ngươi - hỡi Thiên Sứ -, TA đã cử phái rất nhiều Thiên Sứ đến với từng cộng đồng của Họ. Tuy nhiên dân chúng đã phủ nhận và gây hại đến Họ, nhưng Họ đã kiên nhẫn trước sự dối trá và gây hại của dân làng. Trong số các Thiên Sứ đó, có người TA đã kể cho Ngươi về Họ, và có người TA đã không hề kể gì về Họ cả. Và tất nhiên không một Thiên Sứ nào được phép mang đến cho dân chúng của mình bất cứ dấu hiệu nào từ Thượng Đế của Y trừ phi được sự đồng ý của Ngài. Tuy nhiên, những kẻ vô đức tin cứ luôn đòi các vị Thiên Sứ của chúng mang đến cho chúng những dấu hiệu sai trái. Bởi thế, khi mệnh lệnh của Allah đã được thực thi hoặc phân xử giữa các Thiên Sứ và các đám dân của Họ thì Ngài xét xử giữa họ theo lẽ công bằng. Ngài tiêu diệt những kẻ không tin tưởng và giải cứu các vị Thiên Sứ của Ngài. Thế là sự thất bại bao trùm lên đám người vô đức tin khi chúng đã tự đẩy bản thân mình vào sự hủy diệt bằng sự vô đức tin của mình.

40:79Page 476

ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَنۡعَٰمَ لِتَرۡكَبُواْ مِنۡهَا وَمِنۡهَا تَأۡكُلُونَ ٧٩

It is Allāh who made for you the grazing animals upon which you ride, and some of them you eat.

Allah là Đấng đã khống chế lạc đà,bò và dê cho các ngươi sử dụng, trong số đó các ngươi dùng để cưỡi và một số thì các ngươi dùng để ăn thịt

40:80Page 476

وَلَكُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ وَلِتَبۡلُغُواْ عَلَيۡهَا حَاجَةٗ فِي صُدُورِكُمۡ وَعَلَيۡهَا وَعَلَى ٱلۡفُلۡكِ تُحۡمَلُونَ ٨٠

And for you therein are [other] benefits and that you may realize upon them a need which is in your breasts;1 and upon them and upon ships you are carried.

Trong tất cả vạn vật xung quanh các ngươi có được nhiều lợi ích khác nhau được biến đổi trong mọi thời đại, và nhờ chúng các ngươi có thể đạt được những ước muốn về các nhu cầu cần thiết ở trong bản thân các ngươi cũng như các ngươi được dùng để chuyên chở trên đất liền và biển cả

40:81Page 476

وَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ فَأَيَّ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ تُنكِرُونَ ٨١

And He shows you His signs. So which of the signs of Allāh do you deny?

Và Đấng Hiển Vinh đã trưng bày cho các ngươi nhìn thấy các dấu hiệu của Ngài để chứng minh quyền năng duy nhất của Ngài. Thế đâu là các dấu hiệu của Allah mà các ngươi không công nhận nó sau khi các ngươi đã quyết định rằng nó là các dấu hiệu của Ngài ?!

40:82Page 476

أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَانُوٓاْ أَكۡثَرَ مِنۡهُمۡ وَأَشَدَّ قُوَّةٗ وَءَاثَارٗا فِي ٱلۡأَرۡضِ فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ٨٢

Have they not traveled through the land and observed how was the end of those before them? They were more numerous than themselves and greater in strength and in impression on the land, but they were not availed by what they used to earn.

Há những kẻ phủ nhận không đi chu du trên trái đất để suy ngẫm kết cuộc của các cộng đồng phủ nhận sự thật đã sống trước họ như thế nào ư ?! Quả thật, các cộng đồng đó có nhiều của cải hơn họ và mạnh hơn họ cũng như có nhiều di tích lịch sử của các thế hệ trước vẫn còn sót lại trên trái đất. Thế nhưng, những gì được tạo nên từ bàn tay của các thế hệ trước có thể hiện sức mạnh của họ nhưng chẳng giúp ích gì được cho họ khi hình phạt hủy diệt của Allah giáng xuống họ.

40:83Page 476

فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَرِحُواْ بِمَا عِندَهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ٨٣

And when their messengers came to them with clear proofs, they [merely] rejoiced in what they had of knowledge, but they were enveloped by what they used to ridicule.

Đến khi các Sứ Giả của họ đến gặp họ với những bằng chứng rõ ràng để răn đe họ thì họ lại phủ nhận, và còn thỏa mãn mà tin theo kiến thức mà họ đang đã bác bỏ những gì do các Sứ Giả mang đến cho họ. Tuy nhiên với những điều họ thường chế nhạo đã bao vây họ bằng hình phạt mà các Sứ Giả đã từng cảnh báo họ

40:84Page 476

فَلَمَّا رَأَوۡاْ بَأۡسَنَا قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَحۡدَهُۥ وَكَفَرۡنَا بِمَا كُنَّا بِهِۦ مُشۡرِكِينَ ٨٤

And when they saw Our punishment, they said, "We believe in Allāh alone and disbelieve in that which we used to associate with Him."

Mãi khi họ nhìn thấy sự trừng phạt của TA thì họ lại thú tội khi mà lời thú tội chẳng giúp ích gì được cho họ cả, họ thưa: Bầy tôi đã tin tưởng vào Allah duy nhất, song phủ nhận những kẻ hợp tác và những bụt tượng mà bầy tôi đã tôn thờ ngoài Ngài.

40:85Page 476

فَلَمۡ يَكُ يَنفَعُهُمۡ إِيمَٰنُهُمۡ لَمَّا رَأَوۡاْ بَأۡسَنَاۖ سُنَّتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِي قَدۡ خَلَتۡ فِي عِبَادِهِۦۖ وَخَسِرَ هُنَالِكَ ٱلۡكَٰفِرُونَ ٨٥

But never did their faith benefit them once they saw Our punishment. [It is] the established way of Allāh which has preceded among His servants. And the disbelievers thereupon lost [all].

Nhưng đức tin của họ chẳng giúp ích gì được cho họ khi đã nhìn thấy hình phạt của TA giáng xuống họ. Đó là qui luật của Allah dùng để áp dụng đối với đám bầy tôi của Ngài. Bởi vì đức tin của họ lúc đó không bao giờ đem lại lợi ích cho họ được vì họ đã nhìn thấy hình phạt ngay trước mắt. Và những kẻ không có đức tin sẽ thua thiệt khi Ngài giáng hình phạt lên bản thân họ bằng cả sự hủy diệt vì lý do họ đã phủ nhận nơi Allah cũng như không sám hối trước khi nhìn thấy sự trừng phạt của Ngài.

Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences

Contents

Ayat al-Kursi36Al-Kahfpage 42juz 15Bukhari 1Muslim 2999

Style

Theme
Text size
Layout

Читать на русском