Al-MukhtasarYusuf · 12:63–111

Al-Mukhtasar · Tafsir · in Vietnamese

Yusuf 12:63–111

12:63Page 242

فَلَمَّا رَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيهِمۡ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مُنِعَ مِنَّا ٱلۡكَيۡلُ فَأَرۡسِلۡ مَعَنَآ أَخَانَا نَكۡتَلۡ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ ٦٣

So when they returned to their father, they said, "O our father, [further] measure has been denied to us, so send with us our brother [that] we will be given measure. And indeed, we will be his guardians."

Đến khi trở về gặp Cha, họ đã kể lại về sự rộng lượng của Yusuf, họ nói: Thưa Cha! Chúng ta sẽ không được số lương thực đó nếu chúng ta không đưa em trai đến đó, nếu Cha cho phép em đi theo các con chúng ta sẽ được đủ số lương thực, và tụi con cam đoan với Cha sẽ trông coi và đưa em ấy trở về bình an

12:64Page 243

قَالَ هَلۡ ءَامَنُكُمۡ عَلَيۡهِ إِلَّا كَمَآ أَمِنتُكُمۡ عَلَىٰٓ أَخِيهِ مِن قَبۡلُ فَٱللَّهُ خَيۡرٌ حَٰفِظٗاۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ٦٤

He said, "Should I entrust you with him except [under coercion] as I entrusted you with his brother before? But Allāh is the best guardian, and He is the most merciful of the merciful."

Cha họ bảo: Chẳng phải Cha đã tin tưởng mà giao nó cho các con giống như Cha đã từng tin tưởng và giao người anh ruột của nó: Yusuf trước đó ư?! Quả thật, Cha đã tin tưởng các con, và các con đã hứa là sẽ bảo vệ nó, rồi các con lại không thực hiện được lời hứa, Cha không còn niềm tin vào các con nữa, và Ta chỉ thật sự tin nơi Allah, vì Ngài là Đấng trông nom tốt nhất cho ai muốn được chăm nom, và Khoan dung cho những ai cần khoan dung

12:65Page 243

وَلَمَّا فَتَحُواْ مَتَٰعَهُمۡ وَجَدُواْ بِضَٰعَتَهُمۡ رُدَّتۡ إِلَيۡهِمۡۖ قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا مَا نَبۡغِيۖ هَٰذِهِۦ بِضَٰعَتُنَا رُدَّتۡ إِلَيۡنَاۖ وَنَمِيرُ أَهۡلَنَا وَنَحۡفَظُ أَخَانَا وَنَزۡدَادُ كَيۡلَ بَعِيرٖۖ ذَٰلِكَ كَيۡلٞ يَسِيرٞ ٦٥

And when they opened their baggage, they found their merchandise returned to them. They said, "O our father, what [more] could we desire? This is our merchandise returned to us. And we will obtain supplies [i.e., food] for our family and protect our brother and obtain an increase of a camel's load; that is an easy measurement."1

Và khi mở túi đựng lương thực họ đem theo thì họ thấy số tiền được trả lại, rồi họ nói với Cha: Đây chả phải là sự rộng rãi của ngài ấy khi chúng ta yêu cầu hay sao? và đây là tiền mua lương thực của chúng ta ngài ấy đã ân sủng và trả lại cho chúng ta, chúng con sẽ mang lương thực về cho gia đình, và chúng con sẽ trông coi em trai mình cận thận, rồi chúng ta sẽ có thêm lương thực từ sự sắp xếp khiên vác cho lạc đà, đó là điều dễ dàng đối với ngài thủ kho

12:66Page 243

قَالَ لَنۡ أُرۡسِلَهُۥ مَعَكُمۡ حَتَّىٰ تُؤۡتُونِ مَوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأۡتُنَّنِي بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمۡۖ فَلَمَّآ ءَاتَوۡهُ مَوۡثِقَهُمۡ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٞ ٦٦

[Jacob] said, "Never will I send him with you until you give me a promise [i.e., oath] by Allāh that you will bring him [back] to me, unless you should be surrounded [i.e., overcome by enemies]." And when they had given their promise, he said, "Allāh, over what we say, is Entrusted."1

Cha của họ bảo: Cha sẽ không gửi nó với các con trừ khi các con cho Cha một lời thề xưng danh Allah chắc chắn sẽ đưa nó về lại với Cha ngoại trừ tất cả các con bị vây hãm giết chết, không còn ai sống sót, hoặc không còn khả năng chống cự và không thể quay về, rồi khi họ xưng danh Allah với lời thề chắc chắn. Người Cha nói: Allah chứng giám những gì chúng ta cam kết, và Ngài giữ trọn vẹn lời hứa của chúng ta

12:67Page 243

وَقَالَ يَٰبَنِيَّ لَا تَدۡخُلُواْ مِنۢ بَابٖ وَٰحِدٖ وَٱدۡخُلُواْ مِنۡ أَبۡوَٰبٖ مُّتَفَرِّقَةٖۖ وَمَآ أُغۡنِي عَنكُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍۖ إِنِ ٱلۡحُكۡمُ إِلَّا لِلَّهِۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَعَلَيۡهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ ٦٧

And he said, "O my sons, do not enter from one gate but enter from different gates; and I cannot avail you against [the decree of] Allāh at all. The decision is only for Allāh; upon Him I have relied, and upon Him let those who would rely [indeed] rely."

Rồi Cha dặn dò những người con: Tất cả các con chớ vào thành Ai Cập bằng một cửa duy nhất, mà các con hãy tách ra vào những cánh cửa khác nhau, có thế sẽ an toàn hơn nếu như ai đó có ý định làm hại các con, và Cha không nói là Cha bảo vệ được các con khi Allah đã muốn các con gặp phải điều xấu, và Cha cũng không thể mang lại điều tốt nào cho các con khi Allah không muốn, vì không có quyền quyết định ngoại trừ quyền quyết định của Allah, và không có mệnh lệnh nào ngoại trừ mệnh lệnh của Ngài, chỉ duy nhất mình Ngài Cha phó thác mọi việc, và chỉ duy nhất mình Ngài những người cần phó thác hãy phó thác mọi vấn đề cho Ngài

12:68Page 243

وَلَمَّا دَخَلُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَمَرَهُمۡ أَبُوهُم مَّا كَانَ يُغۡنِي عَنۡهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٍ إِلَّا حَاجَةٗ فِي نَفۡسِ يَعۡقُوبَ قَضَىٰهَاۚ وَإِنَّهُۥ لَذُو عِلۡمٖ لِّمَا عَلَّمۡنَٰهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٦٨

And when they entered from where their father had ordered them, it did not avail them against Allāh at all except [it was] a need [i.e., concern] within the soul of Jacob, which he satisfied. And indeed, he was a possessor of knowledge because of what We had taught him, but most of the people do not know.

Họ đưa người em ruột đi cùng và họ vào thành bằng nhiều cánh cửa riêng biệt như Cha dặn dò nhưng điều đó không giúp được gì cho họ khi Allah đã an bài mọi việc, quả thật lòng thương xót của Y'aqub đối với các con đã lộ rõ, và Người đã khuyên bảo họ, vì Người biết không có sự sắp đặt nào ngoài sự sắp đặt của Allah, và Người biết rõ về những gì TA đã chỉ dạy về đức tin nơi số phận và nguyên do nhưng đa số con người không biết điều đó

12:69Page 243

وَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَخَاهُۖ قَالَ إِنِّيٓ أَنَا۠ أَخُوكَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٦٩

And when they entered upon Joseph, he took his brother to himself; he said, "Indeed, I am your brother, so do not despair over what they used to do [to me]."

Và khi những người anh của Yusuf vào trình diện Yusuf, đi với họ là người em ruột của Người, Người ôm chầm lấy người em, rồi nói nhỏ với em: Quả thật, Ta là anh ruột của em đây: Yusuf, em đừng buồn với những việc làm sai trái của họ, cũng đừng hận thù về việc họ đã đém anh xuống giếng

12:70Page 244

فَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمۡ جَعَلَ ٱلسِّقَايَةَ فِي رَحۡلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا ٱلۡعِيرُ إِنَّكُمۡ لَسَٰرِقُونَ ٧٠

So when he had furnished them with their supplies, he put the [gold measuring] bowl into the bag of his brother. Then an announcer called out, "O caravan, indeed you are thieves."

Sau khi Yusuf ra lệnh người giúp việc khi đem lương thực đặt lên lưng lạc đà hãy giấu lít đong lương thực của vua vào túi người em ruột mình lúc họ không hề hay biết với ý định giữ chân người em ở lại, và khi họ bắt đầu khởi hành quay về thì có người truy hô lên: Này hỡi đoàn thương buôn, quả thật các ngươi là những người ăn cắp

12:71Page 244

قَالُواْ وَأَقۡبَلُواْ عَلَيۡهِم مَّاذَا تَفۡقِدُونَ ٧١

They said while approaching them, "What is it you are missing?"

Những người anh của Yusuf nói sau khi họ quay về phía người vừa truy hô và những người ở đó: Các ngài đã mất gì mà lại vu cáo chúng tôi là kẻ trộm

12:72Page 244

قَالُواْ نَفۡقِدُ صُوَاعَ ٱلۡمَلِكِ وَلِمَن جَآءَ بِهِۦ حِمۡلُ بَعِيرٖ وَأَنَا۠ بِهِۦ زَعِيمٞ ٧٢

They said, "We are missing the measure of the king. And for he who produces it is [the reward of] a camel's load, and I am responsible for it."

Họ đáp lại những người anh của Yusuf: Chúng tôi bị mất một dụng cụ đo lường của nhà vua dùng nó đong lương thực, ai trả lại chiếc cốc của vua trước khi lệnh lục soát được thực thi, người đó được thưởng một lượng lương thực bằng sức chở một con lạc đà, và Ta đảm bảo cho điều đó

12:73Page 244

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ عَلِمۡتُم مَّا جِئۡنَا لِنُفۡسِدَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كُنَّا سَٰرِقِينَ ٧٣

They said, "By Allāh, you have certainly known that we did not come to cause corruption in the land, and we have not been thieves."

Những người anh của Yusuf đáp lại với họ: Thề với Allah, chắc chắn như ngài đã biết chúng tôi thiệt thà và vô tội, cũng như ngài thấy tình trạng của chúng tôi, chúng tôi đến mảnh đất Ai Cập không phải để làm điều xấu xa, và trong đời chúng tôi chưa từng trộm cắp

12:74Page 244

قَالُواْ فَمَا جَزَٰٓؤُهُۥٓ إِن كُنتُمۡ كَٰذِبِينَ ٧٤

They [the accusers] said, "Then what would be its recompense1 if you should be liars?"

Những người làm của Yusuf bảo: Vậy hình phạt là gì nếu một trong các ngươi trộm nó khi các ngươi nói dối rằng các ngươi vô tội ?

12:75Page 244

قَالُواْ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِي رَحۡلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ ٧٥

[The brothers] said, "Its recompense is that he in whose bag it is found - he [himself] will be its recompense.1 Thus do we recompense the wrongdoers."

Những người anh Yusuf đáp lại họ: Hình phạt cho kẻ trộm trong chúng tôi là nếu tìm thấy tang vật trong túi của ai thì người đó sẽ được giao cho người bị mất cắp xử lý, hình phạt dành cho kẻ trộm của chúng tôi là như vậy

12:76Page 244

فَبَدَأَ بِأَوۡعِيَتِهِمۡ قَبۡلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسۡتَخۡرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِۚ كَذَٰلِكَ كِدۡنَا لِيُوسُفَۖ مَا كَانَ لِيَأۡخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ ٱلۡمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ نَرۡفَعُ دَرَجَٰتٖ مَّن نَّشَآءُۗ وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ ٧٦

So he began [the search] with their bags before the bag of his brother; then he extracted it from the bag of his brother. Thus did We plan for Joseph. He could not have taken his brother within the religion [i.e., law] of the king except that Allāh willed. We raise in degrees whom We will, but over every possessor of knowledge is one [more] knowing.1

Họ đưa những cái túi cho Yusuf lục xoát, rồi Yusuf bắt đầu lục xoát những cái túi của những người anh trước khi xét người em ruột, khi xét đến túi người em, thì Người lấy tang vật ra, như kế hoạch của Yusuf khi khéo léo bỏ dụng cụ đong lường vào túi hành lý của em mình, kế hoạch của Người hướng đến vấn đề khác khi Người giữ những người anh em lại bằng lý do ăn trộm, điều đó sẽ không đạt được vì hình phạt dành cho kẻ trộm là bị đánh và phạt tiền, trừ khi Allah muốn sắp xếp nó khác đi vì Ngài có khả năng về điều đó, Ngài nâng cấp bậc cho ai Ngài muốn trong đám nô lệ của Ngài như Ngài đã nâng cấp bậc của Yusuf vậy, và trên tất cả những người có kiến thức Ngài là Đấng Am Tường và bên trên tất cả mọi kiến thức và trí tuệ.

12:77Page 244

۞ قَالُوٓاْ إِن يَسۡرِقۡ فَقَدۡ سَرَقَ أَخٞ لَّهُۥ مِن قَبۡلُۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفۡسِهِۦ وَلَمۡ يُبۡدِهَا لَهُمۡۚ قَالَ أَنتُمۡ شَرّٞ مَّكَانٗاۖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَصِفُونَ ٧٧

They said, "If he steals - a brother of his has stolen before." But Joseph kept it within himself and did not reveal it to them.1 He said, "You are worse in position, and Allāh is most knowing of what you describe."

Những người anh của Yusuf thưa: Nếu nó ăn cắp thì không có gì ngạc nhiên, vì anh ruột của nó cũng từng ăn cắp trước đó, họ muốn nói đến Yusuf {cầu xin sự bình an đến Người}, nhưng Yusuf đã giấu kín điều xấu xa mà họ đã nói về mình, Ngươi không để lộ ra ngoài và Người thầm nói: Chỉ vì lòng ganh tỵ đã đẩy các anh làm điều tồi tệ với em như vậy, ở đây đó chính là tội ác, và Allah Tối Cao biết rõ điều vu khống mà các anh đã phun

12:78Page 244

قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ إِنَّ لَهُۥٓ أَبٗا شَيۡخٗا كَبِيرٗا فَخُذۡ أَحَدَنَا مَكَانَهُۥٓۖ إِنَّا نَرَىٰكَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٧٨

They said, "O ʿAzeez,1 indeed he has a father [who is] an old man, so take one of us in place of him. Indeed, we see you as a doer of good."

Các anh của Yusuf nói với Yusuf: Thưa ngài, quả thực em ấy còn một Cha rất già ông ấy rất thương nó, ngài hãy bắt một trong chúng tôi để thay thế nó, quả thực chúng tôi thấy ngài đối đãi tốt với chúng tôi và với mọi người, và như vậy là tốt nhất cho chúng tôi

12:79Page 245

قَالَ مَعَاذَ ٱللَّهِ أَن نَّأۡخُذَ إِلَّا مَن وَجَدۡنَا مَتَٰعَنَا عِندَهُۥٓ إِنَّآ إِذٗا لَّظَٰلِمُونَ ٧٩

He said, "[I seek] the refuge of Allāh [to prevent] that we take except him with whom we found our possession. Indeed, we would then be unjust."

Yusuf {cầu xin sự bình an đến Người}: Cầu xin Allah che chở tránh khỏi hành động bất công đó, Ta chỉ bắt giữ người mà Ta tìm ra dụng cụ đo lường của vua trong túi hành lý của hắn mà thôi, nếu làm ngược lại thì Ta chính là kẻ bất công, đó là phạt người vô tội và tha cho kẻ có tội

12:80Page 245

فَلَمَّا ٱسۡتَيۡـَٔسُواْ مِنۡهُ خَلَصُواْ نَجِيّٗاۖ قَالَ كَبِيرُهُمۡ أَلَمۡ تَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ أَبَاكُمۡ قَدۡ أَخَذَ عَلَيۡكُم مَّوۡثِقٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَمِن قَبۡلُ مَا فَرَّطتُمۡ فِي يُوسُفَۖ فَلَنۡ أَبۡرَحَ ٱلۡأَرۡضَ حَتَّىٰ يَأۡذَنَ لِيٓ أَبِيٓ أَوۡ يَحۡكُمَ ٱللَّهُ لِيۖ وَهُوَ خَيۡرُ ٱلۡحَٰكِمِينَ ٨٠

So when they had despaired of him, they secluded themselves in private consultation. The eldest of them said, "Do you not know that your father has taken upon you an oath by Allāh and [that] before you failed in [your duty to] Joseph? So I will never leave [this] land until my father permits me or Allāh decides for me,1 and He is the best of judges.

Khi thấy hết hy vọng từ lời đáp của Yusuf thì họ họp nhau lại để bàn bạc, người lớn nhất trong nhóm nói: Các em hãy nhớ rằng quả thật Cha các em đã lập lời thề trước Allah về việc đưa con ông ấy trở về trừ khi các em bị vây hãm không còn khả năng trốn thoát, và trước đó các em đã không làm tròn trách nhiễm đối với Yusuf, các em đã không hoàn thành giao ước với Cha, anh sẽ không rời khỏi mảnh đất Ai Cập cho đến khi Cha cho phép, hoặc Allah xét xử cho anh việc đã làm mất đứa em, vì Ngài là Đấng xét xử tốt nhất, Ngài xét xử một cách chính trực và công bằng

12:81Page 245

ٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَبِيكُمۡ فَقُولُواْ يَٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبۡنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدۡنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمۡنَا وَمَا كُنَّا لِلۡغَيۡبِ حَٰفِظِينَ ٨١

Return to your father and say, 'O our father, indeed your son has stolen, and we did not testify except to what we knew. And we were not witnesses of the unseen.1

Và người anh lớn nói: Các em hãy trở về gặp Cha mà thưa với Cha: Quả thật con trai của Cha đã ăn cắp, thế là nó đã bị ngài đại quan Ai Cập bắt giữ, chúng con chỉ nói những gì chúng con biết và tận mắt chứng kiến dụng cụ đong đo được lấy ra từ trong hành lý của nó, và chúng con không lường trước là nó sẽ ăn cắp, nếu không tụi con đã không hứa với Cha việc đưa nó trở về

12:82Page 245

وَسۡـَٔلِ ٱلۡقَرۡيَةَ ٱلَّتِي كُنَّا فِيهَا وَٱلۡعِيرَ ٱلَّتِيٓ أَقۡبَلۡنَا فِيهَاۖ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ٨٢

And ask the city in which we were and the caravan in which we came - and indeed, we are truthful.'"

Và để xác nhận tín trung thực Cha hãy hỏi người dân Ai Cập nơi mà tụi con đã ghé, và Cha hãy hỏi những đoàn thương buôn mà họ trở về cùng tụi con họ sẽ trả lời như những gì tụi con cho Cha biết, và chắc chắn tụi con là những người thành thật với những gì tụi con đã nói với Cha về việc trộm cắp của em

12:83Page 245

قَالَ بَلۡ سَوَّلَتۡ لَكُمۡ أَنفُسُكُمۡ أَمۡرٗاۖ فَصَبۡرٞ جَمِيلٌۖ عَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَنِي بِهِمۡ جَمِيعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ٨٣

[Jacob] said, "Rather, your souls have enticed you to something, so patience is most fitting. Perhaps Allāh will bring them to me all together. Indeed, it is He who is the Knowing, the Wise."

Cha đáp lại họ: Nó không hề ăn cắp như những gì các con kể, mà tự bản thân các con đã thiêu dệt nên điều đó vì các con ghét nó như các con từng ghét anh nó Yusuf trước đây, chỉ có kiên nhẫn mới là giải pháp tốt, không có sự than phiền nào ở đây ngoại trừ nơi Allah, biết đâu Allah sẽ đưa tất cả chúng nó về lại với Cha: Yusuf, em ruột nó và cả người anh của chúng, quả thật Ngài biết rõ tình trạng của Cha, Ngài sáng suốt trong việc sắp đặt mọi việc

12:84Page 245

وَتَوَلَّىٰ عَنۡهُمۡ وَقَالَ يَٰٓأَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَٱبۡيَضَّتۡ عَيۡنَاهُ مِنَ ٱلۡحُزۡنِ فَهُوَ كَظِيمٞ ٨٤

And he turned away from them and said, "Oh, my sorrow over Joseph," and his eyes became white1 from grief, for he was [of that] a suppressor.2

Và Cha rời khỏi các con mà than: Ta thực sự buồn làm sao cho Yusuf, và đôi mắt đen huyền đã trở nên trắng xóa do khóc quá nhiều, vì nó bị lấp đầy bởi nổi buồn và đau khổ, Người đã kiềm nén nỗi buồn của mình

12:85Page 245

قَالُواْ تَٱللَّهِ تَفۡتَؤُاْ تَذۡكُرُ يُوسُفَ حَتَّىٰ تَكُونَ حَرَضًا أَوۡ تَكُونَ مِنَ ٱلۡهَٰلِكِينَ ٨٥

They said, "By Allāh, you will not cease remembering Joseph until you become fatally ill or become of those who perish."

Những người anh Yusuf nói với Cha: Thề bởi Allah, Cha cứ không ngừng thương nhớ Yusuf, và khóc than như vậy Cha sẽ ngã bệnh, hoặc lâm chung đấy

12:86Page 245

قَالَ إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَأَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٨٦

He said, "I only complain of my suffering and my grief to Allāh, and I know from Allāh that which you do not know.

Rồi Cha đáp lại các con: Cha chỉ biết than thở nỗi u sầu và buồn phiền với riêng một mình Allah thôi, vì Cha biết sự tử tế của Allah và lòng tốt của Ngài, và Ngài đáp lại lời cầu xin của người bị bế tắc và phần thương của Ngài dành cho người bị nạn là những điều các ngươi không hề hay biết

12:87Page 246

يَٰبَنِيَّ ٱذۡهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلَا تَاْيۡـَٔسُواْ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِۖ إِنَّهُۥ لَا يَاْيۡـَٔسُ مِن رَّوۡحِ ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ٨٧

O my sons, go and find out about Joseph and his brother and despair not of relief from Allāh. Indeed, no one despairs of relief from Allāh except the disbelieving people."

Người Cha nói với các con: Này các con của Cha, các con hãy đi hỏi thăm tin tức của Yusuf và em trai nó, và các con đừng tuyệt vọng từ sự khoan dung của Allah và sự nhân từ đối với bề tôi của Ngài, do chỉ có những kẻ vô đức tin mới tuyệt vọng về sự khoan dung và nhân từ của Ngài, vì họ không biết về quyền năng vĩ đại của Allah và Ngài bí mật nhân lên gấp đôi cho bề tôi của Ngài

12:88Page 246

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَيۡهِ قَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهۡلَنَا ٱلضُّرُّ وَجِئۡنَا بِبِضَٰعَةٖ مُّزۡجَىٰةٖ فَأَوۡفِ لَنَا ٱلۡكَيۡلَ وَتَصَدَّقۡ عَلَيۡنَآۖ إِنَّ ٱللَّهَ يَجۡزِي ٱلۡمُتَصَدِّقِينَ ٨٨

So when they entered upon him [i.e., Joseph], they said, "O ʿAzeez, adversity has touched us and our family, and we have come with goods poor in quality, but give us full measure and be charitable to us. Indeed, Allāh rewards the charitable."

Rồi họ nghe lời Cha, họ đi tìm Yusuf và em trai Người, khi vào gặp Yusuf họ thưa: Chúng tôi gặp phải khó khăn và đói nghèo, chúng tôi đến chỉ với một ít tiền lẻ, xin Ngài hãy đong đủ như trước đó đã đong cho chúng tôi, và hãy bố thí thêm cho chúng tôi hoặc bỏ qua phần tiền cỏn con này của chúng tôi, quả thực Allah sẽ ban thưởng cho những người bố thí bằng phần thưởng tốt đẹp

12:89Page 246

قَالَ هَلۡ عَلِمۡتُم مَّا فَعَلۡتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذۡ أَنتُمۡ جَٰهِلُونَ ٨٩

He said, "Do you know what you did with Joseph and his brother when you were ignorant?"

Khi nghe lời nói đáng thương của họ làm Yusuf không cầm lòng đặng, buộc Người phải lộ diện trước họ: Các anh có biết những gì các anh đã làm với Yusuf và em trai Y khi các anh không biết hình phạt về những gì các anh đã làm với hai đứa nó?

12:90Page 246

قَالُوٓاْ أَءِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُۖ قَالَ أَنَا۠ يُوسُفُ وَهَٰذَآ أَخِيۖ قَدۡ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيۡنَآۖ إِنَّهُۥ مَن يَتَّقِ وَيَصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٩٠

They said, "Are you indeed Joseph?" He said, "I am Joseph, and this is my brother. Allāh has certainly favored us. Indeed, he who fears Allāh and is patient, then indeed, Allāh does not allow to be lost the reward of those who do good."

Họ ngạc nhiên, và nói: Ngài thực sự là Yusuf sao?! Yusuf trả lời: Phải, em là Yusuf đây, và người mà các anh đang thấy cùng em chính là em của em, quả thực Allah đã ban hồng ân cho em khi giải thoát em thoát khỏi mọi tai nạn bằng chính lòng thành tâm. Chắc chắn rằng ai kính sợ Allah bằng cách làm theo những gì Ngài bảo và tránh xa những gì Ngài cấm, rồi nhẫn nại trước thử thách; thì chắc chắn rằng việc làm của y là điều tốt và Allah không quên thưởng cho những người tốt, mà còn giữ nó cho họ

12:91Page 246

قَالُواْ تَٱللَّهِ لَقَدۡ ءَاثَرَكَ ٱللَّهُ عَلَيۡنَا وَإِن كُنَّا لَخَٰطِـِٔينَ ٩١

They said, "By Allāh, certainly has Allāh preferred you over us, and indeed, we have been sinners."

Họ xin tha thứ về những gì họ đã làm: Xin thề trước Allah, thật ra Ngài đã ưu ái em hơn các anh bằng việc ban cho em những phẩm chất hoàn hảo, và trước đây các anh là những kẻ xấu xa khi đã làm những điều tồi tệ với em

12:92Page 246

قَالَ لَا تَثۡرِيبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡيَوۡمَۖ يَغۡفِرُ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَهُوَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ ٩٢

He said, "No blame will there be upon you today. May Allāh forgive you; and He is the most merciful of the merciful.

Và Yusuf đã chấp nhận lời xin lỗi của họ, Ngươi nói: Hôm nay không còn gì phải bắt lỗi hay trừng phạt các anh nữa, em khẩn cầu Allah tha thứ cho các anh, vì Ngài là Đấng Khoan Dung nhất của những người tỏ lòng khoan dung

12:93Page 246

ٱذۡهَبُواْ بِقَمِيصِي هَٰذَا فَأَلۡقُوهُ عَلَىٰ وَجۡهِ أَبِي يَأۡتِ بَصِيرٗا وَأۡتُونِي بِأَهۡلِكُمۡ أَجۡمَعِينَ ٩٣

Take this, my shirt, and cast it over the face of my father; he will become seeing. And bring me your family, all together."

Sau khi nghe được các anh kể về nổi khổ mà Cha của họ phải trải qua thì Người đưa họ chiếc áo của mình và bảo: Các anh hãy mang chiếc áo này đi, rồi ném vào mặt Cha, như vậy cha sẽ thấy lại và rồi các anh hãy đưa tất cả gia đình về đây với em

12:94Page 246

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ ٩٤

And when the caravan departed [from Egypt], their father said,1 "Indeed, I find the smell of Joseph [and would say that he was alive] if you did not think me weakened in mind."

Và khi đoàn thương buôn lên đường rời Ai Cập, và cách xa nơi đó Y'aqub (cầu xin sự bình an đến Người) nói với các con và những người ở đó: Quả thật ta ngửi thấy mùi của Yusuf, các con đừng nghĩ Cha không biết gì và đừng nói Cha mất trí nhớ: Đây là ông già lẫm cẫm, ông đang nói mà không biết mình nói gì

12:95Page 246

قَالُواْ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلَٰلِكَ ٱلۡقَدِيمِ ٩٥

They said, "By Allāh, indeed you are in your [same] old error."

Những người con đang ở cùng Người đáp: Xin thề với Allah, chắc chắn cha vẫn còn bị ám ảnh bởi hình ảnh của Yusuf trước đây và khát khao gặp lại Nó

12:96Page 247

فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلۡبَشِيرُ أَلۡقَىٰهُ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ فَٱرۡتَدَّ بَصِيرٗاۖ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٩٦

And when the bearer of good tidings1 arrived, he cast it over his face, and he returned [once again] seeing. He said, "Did I not tell you that I know from Allāh that which you do not know?"

Khi người đưa tin đến báo tin vui cho Y'aqub thì y ném chiếc áo của Yusuf vào mặt ông thì ông nhìn thấy trở lại, lúc đó ông nói với các con: Chẳng phải Cha đã nói với các con rồi sao, quả thực Cha biết sự tử tế của Allah và sự tốt đẹp của Ngài mà các con không biết hay sao?

12:97Page 247

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِـِٔينَ ٩٧

They said, "O our father, ask for us forgiveness of our sins; indeed, we have been sinners."

Những đứa con xin lỗi Cha về những hành động của họ với Yusuf và em trai Người, họ nói: Thưa Cha! Cha hãy cầu xin Allah tha thứ tội lỗi trước đây của tụi con, quả thật tụi con là những kẻ có tội xấu xa về những việc làm của tụi con đối với Yusuf và em trai Nó

12:98Page 247

قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ٩٨

He said, "I will ask forgiveness for you from my Lord. Indeed, it is He who is the Forgiving, the Merciful."

Người Cha nói với các con: Cha sẽ cầu xin Thượng Đế của Cha tha thứ cho các con, quả thật Ngài là Đấng Hằng Thứ tội lỗi cho những người xám hối từ bề tôi của Ngài, Ngài là Đấng Khoan Dung với họ

12:99Page 247

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَبَوَيۡهِ وَقَالَ ٱدۡخُلُواْ مِصۡرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ ٩٩

And when they entered upon Joseph, he took his parents to himself [i.e., embraced them] and said, "Enter Egypt, Allāh willing, safe [and secure]."

Rồi Y'aqub và gia đình ông rời mảnh đất của họ để tìm gặp Yusuf ở Ai Cập, khi họ vào trình diện Người thì Người ôm chầm lấy cha và mẹ mình, và Y nói với những người anh và gia đình mình: Mọi người hãy vào Ai Cập an toàn theo ý muốn của Allah không gặp bất cứ trở ngại nào

12:100Page 247

وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدٗاۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقّٗاۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٞ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ١٠٠

And he raised his parents upon the throne, and they bowed to him in prostration.1 And he said, "O my father, this is the explanation of my vision of before. My Lord has made it reality. And He was certainly good to me when He took me out of prison and brought you [here] from bedouin life after Satan had induced [estrangement] between me and my brothers. Indeed, my Lord is Subtle2 in what He wills. Indeed, it is He who is the Knowing, the Wise.

Và Yusuf đưa cha mẹ mình lên ngồi trên ghế mà Người hay ngồi, rồi cha mẹ và mười một người anh em của Người chào Người bằng sự quỳ lạy. Sự quỳ lạy thể hiện sự tôn vinh chứ không phải là một hành động thờ phượng, để thực hiện mệnh lệnh của Allah như trong giấc mộng. Vì vậy, Yusuf nói với Cha mình: Việc mọi người chào con bằng sự lễ lạy này chính là ý nghĩa của giấc mơ mà con đã thấy trước đây và đã kể cho Cha, quả thật, Thượng Đế của con đã biến nó thành sự thật, và quả thật Thượng Đế của con đã tốt với con khi Ngài đưa con ra khỏi nhà giam, và giờ đây Ngài đưa mọi người từ thôn quê đến đây sau khi Shaytan đã gây hiềm khích giữa con với các anh. Thượng Đế của con là Đấng Tinh Thông trong việc chi phối những gì Ngài muốn, Ngài thực sự là Đấng Hằng Biết tình trạng của đám bầy tôi của Ngài, Đấng Sáng Suốt trong việc sắp xếp.

12:101Page 247

۞ رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ ١٠١

My Lord, You have given me [something] of sovereignty and taught me of the interpretation of dreams. Creator of the heavens and earth, You are my protector in this world and the Hereafter. Cause me to die a Muslim and join me with the righteous."

Sau đó Yusuf cầu xin Thượng Đế của Người: Lạy Thượng Đế của bề tôi, quả thật Ngài đã cho bề tôi quyền hành ở Ai Cập, và dạy bề tôi biết giải mộng. Lạy Đấng tạo ra các tầng trời và đất vốn chưa từng tồn tại trước đó, Ngài là Đấng Bảo Hộ tất cả mọi việc trong cuộc sống trần gian, và Đấng Bảo Hộ tất cả mọi việc vào Ngày Sau, xin Ngài hãy rút linh hồn của bề tôi lúc bề tôi là một người Muslim, và cho bề tôi gia nhập vào nhóm những vị sứ giả ngoan đạo từ cha ông của bề tôi và những vị ngoan đạo khác trên tầng Firdaw ở Thiên Đàng.

12:102Page 247

ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۖ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ أَجۡمَعُوٓاْ أَمۡرَهُمۡ وَهُمۡ يَمۡكُرُونَ ١٠٢

That is from the news of the unseen which We reveal, [O Muḥammad], to you. And you were not with them when they put together their plan while they conspired.

Đó là câu chuyện về Yusuf và những người anh em của Người đã mặc khải cho Ngươi - Hỡi Thiên Sứ - Ngươi đã không biết điều đó khi mà Ngươi không có mặt nơi những người anh của Yusuf khi họ quyết định ném Người xuống giếng, và họ đã thực hiện kế hoạch đó, nhưng Ta đã mặc khải điều đó cho Ngươi

12:103Page 247

وَمَآ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوۡ حَرَصۡتَ بِمُؤۡمِنِينَ ١٠٣

And most of the people, although you strive [for it], are not believers.

Và đa số nhân loại không tin dù Ngươi - hỡi Thiên Sứ - đã cố gắng tìm mọi cách chỉ để họ tin, cho nên Ngươi chớ có đau khổ vì họ

12:104Page 248

وَمَا تَسۡـَٔلُهُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ١٠٤

And you do not ask of them for it any payment. It is not except a reminder to the worlds.

Và nếu họ khôn ngoan là họ đã tin tưởng Ngươi rồi, vì Ngươi không đòi hỏi gì từ họ - hỡi Thiên Sứ - về việc phổ biến Qu'ran và không yêu cầu họ thưởng gì cho Ngươi cả, vì Qu'ran chỉ là thông điệp để nhắc nhở cho tất cả nhân loại

12:105Page 248

وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ ١٠٥

And how many a sign within the heavens and earth do they pass over while they, therefrom, are turning away.

Và có biết bao là dấu hiệu là bằng chứng cho việc chỉ tồn tai mỗi một Thượng Đế Tối Cao, trãi rộng khắp nơi trên các tầng trời và đất, con người đã lướt qua các dấu hiệu đó vậy mà họ vẫn không suy ngẫm và xem xét nó, rồi họ quay mặt xa lánh nó

12:106Page 248

وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ ١٠٦

And most of them believe not in Allāh except while they associate others with Him.

Và đa số nhân loại không tin rằng Allah là Đấng Tạo Hóa, Đấng Ban Bổng Lộc, Đấng Ban Sự Sống, Đấng Ban Cái Chết mà họ lại thờ phượng Ngài cùng với thần linh khác như các bức tượng và những hình hài vô tri vô giác, và họ vu khống rằng Allah có con

12:107Page 248

أَفَأَمِنُوٓاْ أَن تَأۡتِيَهُمۡ غَٰشِيَةٞ مِّنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوۡ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ١٠٧

Then do they feel secure that there will not come to them an overwhelming [aspect] of the punishment of Allāh or that the Hour will not come upon them suddenly while they do not perceive?

Làm sao những kẻ thờ đa thần lại có cảm thấy an toàn khi mà hình phạt trên trần gian túm lấy và bao phủ bọn họ, họ không tài nào thoát ra được, hoặc Ngày Tận Thế bất ngờ ập xuống, và họ không nhận ra sự xuất hiện của nó để mà chuẩn bị cho Ngày đó, thế là họ đã không tin tưởng?!

12:108Page 248

قُلۡ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِيۖ وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ١٠٨

Say, "This is my way; I invite to Allāh with insight, I and those who follow me. And exalted is Allāh; and I am not of those who associate others with Him."

Hãy nói hỡi Thiên Sứ, với những ai mà Ngươi kêu gọi họ: Đây là con đường mà Ta kêu gọi thiên hạ đến với nó dựa trên bằng chứng rõ ràng. Ta kêu gọi đến với nó; và những ai theo Ta, được hướng dẫn bởi sự hướng dẫn của Ta, bám sát đường lối của Ta cũng kêu gọi đến với nó. Allah Hiển Vinh, những thứ được gán ghép cho Ngài không phù hợp với sự tối cao và uy nghi của Ngài hoặc phủ nhận sự hoàn hảo của Ngài. Ta không phải là một kẻ thờ đa thần cùng với Allah mà Ta chính là một người tôn thờ một mình Ngài.

12:109Page 248

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰٓۗ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۗ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ١٠٩

And We sent not before you [as messengers] except men to whom We revealed from among the people of cities. So have they1 not traveled through the earth and observed how was the end of those before them? And the home of the Hereafter is best for those who fear Allāh; then will you not reason?

Và Ta đã gửi những Sứ Giả trước Ngươi - hỡi Thiên Sứ - cũng là những người phàm không phải Thiên Thần, TA mặc khải cho Họ giống như Ta đã mặc khải cho Ngươi, Họ thuộc nhóm người thành thị không phải người thôn quê, rồi cộng đồng của Họ cho rằng Họ lừa dối nên Ta đã hủy diệt chúng. Phải chăng những kẻ cho rằng Ngươi nói dối đã không đi khắp nơi trên thế giới để xem xét kết cuộc của những kẻ nói dối trước đó để mà suy ngậm về họ?! Và ngôi nhà vào Ngày Sau là những đặc ân tốt nhất dành cho những người kính sợ Allah trên trần gian. Sao các ngươi không hiểu điều tốt đẹp đó mà kính sợ Allah như những gì Ngài yêu cầu - mệnh lệnh lớn nhất đó là đức tin Iman - và tránh xa những gì Ngài cấm, trong đó tội lớn nhất là tội Shirk tức tổ hợp với Allah

12:110Page 248

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسۡتَيۡـَٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ كُذِبُواْ جَآءَهُمۡ نَصۡرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَآءُۖ وَلَا يُرَدُّ بَأۡسُنَا عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ١١٠

[They continued] until, when the messengers despaired and were certain that they had been denied, there came to them Our victory, and whoever We willed was saved. And Our punishment cannot be repelled from the people who are criminals.

TA trì hoãn không vội vàng gấp gáp trừng trị đám kẻ thù của những Sứ Giả mà TA đã gởi xuống trước đây, để TA lôi cuốn họ đi xa hơn. Mãi đến khi sự hủy diệt họ cũng được tạm hoãn khiến cho các Sứ giả của Ngài mất hết hi vọng về sự hủy diệt kẻ thù, và những kẻ không tin tưởng nghĩ rằng các Sứ giả đã lừa dối họ trong những gì họ được hứa là sẽ bị trừng phạt về những họ đã phủ nhận và việc giải thoát những người tin tưởng thì lúc đó sự cứu giúp của TA sẽ đến với Sứ giả của TA, Rồi TA giải cứu các Sứ giả của TA cùng với những người có đức tin thoát khỏi sự hủy hoại của những kẻ phủ nhận sự thật, nhưng sự trừng phạt của TA sẽ không tránh khỏi đối với những kẻ làm tội lỗi một khi đã giáng xuống cho họ

12:111Page 248

لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةٞ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثٗا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ١١١

There was certainly in their stories a lesson for those of understanding. Never was it [i.e., the Qur’ān] a narration invented, but a confirmation of what was before it and a detailed explanation of all things and guidance and mercy for a people who believe.

Quả thật trong những câu chuyện về các vị Sứ Giả và cộng đồng của Họ, và trong câu chuyện về Yusuf và những người anh em của Y là những bài học cho những người thông hiểu. Tất cả những gì bao gồm trong Qur'an không phải là lời bịa đặt của Allah, mà nó là sự xác thật cho những Kinh Sách được Allah mặc khải xuống, và giải thích chi tiết về những gì cần giải thích về các quy định và giáo luật, và dẫn lối cho những điều tốt, và hồng ân cho nhóm người có đức tin, rồi họ là những người được hưởng lợi

Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences

Contents

Ayat al-Kursi36Al-Kahfpage 42juz 15Bukhari 1Muslim 2999

Style

Theme
Text size
Layout

Читать на русском