Al-Mukhtasar · Tafsir · in Tagalog
يونس
Yunus
Jonah · Meccan · 109 ayahs
10:1Page 208
الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡحَكِيمِ ١
Alif. Lām. Rā’. Nauna na ang pagtatalakay sa mga kapareho ng mga ito sa simula ng Kabanatang Al-Baqarah. Ang mga talatang binibigkas na ito sa kabanatang ito ay mga talata ng Qur'ān na tahasan, na hinusayan, na naglalaman ng karunungan at mga patakaran.
10:2Page 208
أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنۡ أَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ رَجُلٖ مِّنۡهُمۡ أَنۡ أَنذِرِ ٱلنَّاسَ وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنَّ لَهُمۡ قَدَمَ صِدۡقٍ عِندَ رَبِّهِمۡۗ قَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٞ مُّبِينٌ ٢
Have the people been amazed that We revealed [revelation] to a man from among them, [saying], "Warn mankind and give good tidings to those who believe that they will have a [firm] precedence of honor1 with their Lord"? [But] the disbelievers say, "Indeed, this is an obvious magician."
Naging isang motibo ba para sa mga tao sa pagtataka-taka na nagpababa ng pagkakasi sa isang lalaking kabilang sa lahi nila habang nag-uutos sa kanya na magbigay-babala sa kanila laban sa pagdurusa mula kay Allāh? Magpabatid ka, O Sugo, sa mga sumampalataya kay Allāh ng magpapatuwa sa kanila, na ukol sa kanila ay antas na mataas bilang ganti sa ipinagpauna nila na gawang maayos sa ganang Panginoon nila – kaluwalhatian sa Kanya. Nagsabi naman ang mga tagatangging sumampalataya: "Tunay na itong lalaking naghatid ng mga talatang ito ay talagang isang manggagaway na hayag ang panggagaway."
10:3Page 208
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَۖ مَا مِن شَفِيعٍ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ إِذۡنِهِۦۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ٣
Indeed, your Lord is Allāh, who created the heavens and the earth in six days and then established Himself above the Throne,1 arranging the matter [of His creation]. There is no intercessor except after His permission. That is Allāh, your Lord, so worship Him. Then will you not remember?
Tunay na ang Panginoon ninyo, O mga nagtataka, ay si Allāh na lumikha ng mga langit, sa kabila ng kadambuhalaan ng mga ito, at ng lupa, sa kabila ng pagkalawak nito, sa anim na araw. Pagkatapos pumaitaas Siya at umangat Siya sa Trono. Kaya papaano kayong nagtataka sa pagsusugo Niya ng isang lalaking kabilang sa lahi ninyo? Siya lamang ay ang nagtatadhana at nagtatakda sa kaharian Niyang malawak. Hindi ukol sa isa na mamagitan sa Kanya sa anuman malibang matapos ng pahintulot Niya at pagkalugod Niya sa tagapamagitan. Ang nailalarawang iyon sa mga katangiang ito ay si Allāh, na Panginoon ninyo, kaya magpakawagas kayo sa Kanya sa pagsamba – tanging sa Kanya. Kaya hindi ba kayo napangangaralan sa pamamagitan ng mga patotoo at mga katwirang ito sa kaisahan Niya? Ang sinumang mayroong pinakamababang pagkapangaral ay nakaalam niyon at sumampalataya sa Kanya.
10:4Page 208
إِلَيۡهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗاۖ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقًّاۚ إِنَّهُۥ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ بِٱلۡقِسۡطِۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ شَرَابٞ مِّنۡ حَمِيمٖ وَعَذَابٌ أَلِيمُۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡفُرُونَ ٤
To Him is your return all together. [It is] the promise of Allāh [which is] truth. Indeed, He begins the [process of] creation and then repeats it that He may reward those who have believed and done righteous deeds, in justice. But those who disbelieved will have a drink of scalding water and a painful punishment for what they used to deny.
Tungo sa Kanya lamang ang pagbabalik ninyo sa Araw ng Pagbangon upang gumanti Siya sa inyo sa mga gawa ninyo. Nangako si Allāh sa mga tao niyon ayon sa isang pangakong tapat na hindi Siya sisira roon. Tunay na Siya ay nakakakaya niyon. Nagsisimula Siya ng pagpapairal sa nilikha ayon sa walang naunang kahalintulad. Pagkatapos nag-uulit Siya nito matapos ng kamatayan nito. [Ito ay] upang gumanti Siya – kaluwalhatian sa Kanya – sa mga sumampalataya sa Kanya at gumawa ng mga gawang maayos ayon sa katarungan sapagkat hindi Siya nagbabawas mula sa mga magandang gawa nila at hindi Siya nagdaragdag sa mga masagwang gawa nila. Ang mga tumangging sumampalataya kay Allāh at sa mga sugo Niya ay magkakaroon ng isang inumin mula sa tubig na pinalabis-labis ang init na magpuputul-putol sa mga bituka nila, at magkakaroon ng isang pagdurusang nakasasakit dahilan sa kawalang-pananampalataya nila sa Kanya at sa mga sugo Niya.
10:5Page 208
هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ ٱلشَّمۡسَ ضِيَآءٗ وَٱلۡقَمَرَ نُورٗا وَقَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ لِتَعۡلَمُواْ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلۡحِسَابَۚ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۚ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ ٥
It is He who made the sun a shining light and the moon a derived light and determined for it phases - that you may know the number of years and account [of time]. Allāh has not created this except in truth. He details the signs for a people who know.
Siya ang gumawa sa araw na sumisinag ng tanglaw at nagkakalat nito at gumawa sa buwan bilang liwanag na ipinanliliwanag. Nagtakda Siya sa pag-inog ng buwan ng bilang ng mga yugto nito na dalawampu't walo. Ang yugto ay ang distansiyang tinatahak nito sa bawat araw at gabi. [Ito ay] upang malaman ninyo, O mga tao, sa pamamagitan ng araw ang bilang ng mga araw at sa pamamagitan ng buwan ang bilang ng mga buwan at mga taon. Hindi lumikha si Allāh ng mga langit at lupa at ng anumang nasa pagitan ng mga ito kundi ayon sa katotohanan upang lumitaw ang kakayahan Niya at ang kadakilaan Niya sa mga tao. Naglilinaw si Allāh nitong mga patunay na maliwanag at mga patotoong hayag sa kaisahan Niya para sa mga taong umaalam sa pagpapatunay roon sa pamamagitan ng mga ito.
10:6Page 208
إِنَّ فِي ٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَّقُونَ ٦
Indeed, in the alternation of the night and the day and [in] what Allāh has created in the heavens and the earth are signs for a people who fear Allāh.
Tunay na sa pagkakasunuran ng gabi at maghapon sa mga tao, anumang isinasama niyon na dilim at tanglaw at ikli ng isa sa dalawa at haba nito, at mga nilikhang nasa mga langit at lupa ay talagang may mga palatandaang nagpapatunay sa kakayahan ni Allāh para sa mga taong nangingilag magkasala sa Kanya sa pamamagitan ng pagsunod sa mga ipinag-uutos Niya at pag-iwas sa mga sinasaway Niya.
10:7Page 209
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا وَرَضُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَٱطۡمَأَنُّواْ بِهَا وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِنَا غَٰفِلُونَ ٧
Indeed, those who do not expect the meeting with Us and are satisfied with the life of this world and feel secure therein and those who are heedless of Our signs -
Tunay na ang mga tagatangging sumampalataya ay hindi umaasa sa pakikipagkita kay Allāh para mangamba sila sa Kanya o mag-asam sila nito. Nalugod sila sa buhay na pangmundong maglalaho sa halip ng buhay na pangkabilang-buhay na mananatili. Natiwasay ang mga sarili nila rito bilang pagkatuwa rito. Ang mga pabaya sa mga tanda ni Allāh at mga patunay Niya ay mga umaayaw sa mga ito, na mga nalilingat.
10:8Page 209
أُوْلَٰٓئِكَ مَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ٨
For those their refuge will be the Fire because of what they used to earn.
Ang mga nailalarawang iyon sa mga katangiang ito, ang tuluyan nilang kakanlungan nila ay ang Apoy dahilan sa kinamit nilang kawalang-pananampalataya at pagpapasinungaling sa Araw ng Pagbangon.
10:9Page 209
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ يَهۡدِيهِمۡ رَبُّهُم بِإِيمَٰنِهِمۡۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُ فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ٩
Indeed, those who have believed and done righteous deeds - their Lord will guide them because of their faith. Beneath them rivers will flow in the Gardens of Pleasure.
Tunay na ang mga sumampalataya kay Allāh at gumawa ng mga gawang maayos ay nagtutustos sa kanila si Allāh ng kapatnubayan tungo sa gawang maayos na nagpapaabot sa kaluguran Niya dahilan sa pananampalataya nila. Pagkatapos magpapasok sa kanila si Allāh sa Araw ng Pagbangon sa mga hardin ng kaginhawahang mamamalagi habang dumadaloy mula sa ilalim nila ang mga ilog.
10:10Page 209
دَعۡوَىٰهُمۡ فِيهَا سُبۡحَٰنَكَ ٱللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمۡ فِيهَا سَلَٰمٞۚ وَءَاخِرُ دَعۡوَىٰهُمۡ أَنِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ١٠
Their call therein will be, "Exalted are You, O Allāh," and their greeting therein will be, "Peace." And the last of their call will be, "Praise to Allāh, Lord of the worlds!"
Ang dalangin nila sa Paraiso ay ang pagluluwalhati kay Allāh at ang pagbabanal sa Kanya. Ang pagbati ni Allāh sa kanila, ang pagbati ng mga anghel, at ang pagbati ng isa't isa sa kanila ay kapayapaan. Ang pangwakas sa dalangin nila ay ang pagpapapuri kay Allāh, ang Panginoon ng mga nilikha sa kabuuan ng mga ito.
10:11Page 209
۞ وَلَوۡ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسۡتِعۡجَالَهُم بِٱلۡخَيۡرِ لَقُضِيَ إِلَيۡهِمۡ أَجَلُهُمۡۖ فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ ١١
And if Allāh was to hasten for the people the evil [they invoke]1 as He hastens for them the good, their term would have been ended for them.2 But We leave the ones who do not expect the meeting with Us, in their transgression, wandering blindly.
Kung sakaling ipamamadali ni Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – ang pagtugon sa panalangin ng mga tao ng kasamaan laban sa mga sarili nila, mga anak nila, at mga yaman nila sa sandali ng galit, tulad ng itinutugon Niya sa kanila sa panalangin nila ng kabutihan, talaga sanang napahamak sila. Subalit si Allāh ay nagpapalugit sa kanila kaya hinahayaan Niya ang mga hindi naghihintay sa pakikipagkita sa Kanya dahil sila ay hindi nangangamba sa isang parusa at hindi nag-aasam-asam ng isang gantimpala. Iniiwan Niya sila habang mga nag-aatubili, na mga nalilito, na mga nag-aalinlangan sa Araw ng Pagtutuos.
10:12Page 209
وَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوۡ قَاعِدًا أَوۡ قَآئِمٗا فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمۡ يَدۡعُنَآ إِلَىٰ ضُرّٖ مَّسَّهُۥۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلۡمُسۡرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٢
And when affliction touches man, he calls upon Us, whether lying on his side or sitting or standing; but when We remove from him his affliction, he continues [in disobedience] as if he had never called upon Us to [remove] an affliction that touched him. Thus is made pleasing to the transgressors that which they have been doing.
Kapag tumama sa taong tagapagmalabis sa sarili niya ang isang karamdaman o ang isang kasagwaan ng kalagayan ay dumadalangin siya sa Amin habang nagpapakaabang nagsusumamo habang nakahiga sa tagiliran niya o nakaupo o nakatayo, sa pag-asang maalis ang taglay niyang kapinsalaan. Ngunit noong tumugon Kami sa panalangin niya at nag-alis Kami sa taglay niyang kapinsalaan ay nagpatuloy siya sa kung ano ang dating nasa kanya na para bang hindi siya dumalangin sa Amin ng pagpawi sa kapinsalaang tumama sa kanya. Kung paanong ipinaakit para sa umaayaw na ito ang pagpapatuloy sa pagkaligaw niya, ipinaakit sa mga lumalampas sa mga hangganan dahil sa kawalang-pananampalataya nila ang dati nilang ginagawa na kawalang-pananampalataya at mga pagsuway kaya hindi sila nag-iiwan nito.
10:13Page 209
وَلَقَدۡ أَهۡلَكۡنَا ٱلۡقُرُونَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَمَّا ظَلَمُواْ وَجَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَمَا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُواْۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ١٣
And We had already destroyed generations before you when they wronged, and their messengers had come to them with clear proofs, but they were not to believe. Thus do We recompense the criminal people.
Talaga ngang nagpahamak si Allāh sa mga kalipunan bago pa ninyo, O mga tagapagtambal, dahil sa pagpapasinungaling nila sa mga sugo ni Allāh at pagkagawa nila ng mga pagsuway samantalang dumating na sa kanila ang mga sugo sa kanila na isinugo Niya sa kanila kalakip ng mga patotoong maliwanag na nagpapatunay sa katapatan ng mga ito sa inihatid ng mga ito mula sa ganang Panginoon ng mga ito. Ngunit hindi naging matuwid sa kanila na sumampalataya sila dahil sa kawalan ng paghahanda nila sa pananampalataya kaya nagtatatwa sa kanila si Allāh at hindi Siya nagtuon sa kanila doon. Kung paanong gumanti Kami sa mga kalipunang tagalabag sa katarungang iyon, gaganti Kami sa mga tulad nila sa bawat panahon at pook.
10:14Page 209
ثُمَّ جَعَلۡنَٰكُمۡ خَلَٰٓئِفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لِنَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ ١٤
Then We made you successors in the land after them so that We may observe how you will do.
Pagkatapos gumawa Kami sa inyo, O mga tao, bilang kahalili sa mga kalipunang tagapasinungaling na ipinahamak Namin upang tumingin Kami kung papaano kayong gagawa. Gagawa ba kayo ng kabutihan para gantimpalaan kayo dahil dito o gagawa ba kayo ng kasamaan para parusahan kayo dahil dito?
10:15Page 210
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَاتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا ٱئۡتِ بِقُرۡءَانٍ غَيۡرِ هَٰذَآ أَوۡ بَدِّلۡهُۚ قُلۡ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أُبَدِّلَهُۥ مِن تِلۡقَآيِٕ نَفۡسِيٓۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّۖ إِنِّيٓ أَخَافُ إِنۡ عَصَيۡتُ رَبِّي عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ١٥
And when Our verses are recited to them as clear evidences, those who do not expect the meeting with Us say, "Bring us a Qur’ān other than this or change it." Say, [O Muḥammad], "It is not for me to change it on my own accord. I only follow what is revealed to me. Indeed I fear, if I should disobey my Lord, the punishment of a tremendous Day."
Kapag binibigkas sa kanila ang mga talatang pang-Qur'ān na maliwanag na nagpapatunay sa paniniwala sa kaisahan ni Allāh ay nagsasabi ang mga tagakaila ng pagkabuhay na muli na hindi nag-aasam ng isang gantimpala at hindi nangangamba sa isang parusa: "Magdala ka, O Muḥammad, ng isang Qur’ān na iba sa Qur'ān na ito, na naglalaman ng panlalait sa pagsamba sa mga anito o ng iba pa sa mga ito, sa pamamagitan ng pagpapawalang-bisa sa isang bahagi nito o kalahatan nito, na umaayon sa mga pithaya namin." Sabihin mo sa kanila, O Sugo: "Hindi natutumpak na magbago ako mismo nito. Hindi ako nakakakaya – higit lalo pa – ng paghahatid ng iba pa rito, bagkus si Allāh lamang ay ang magpapalit nito ng loloobin Niya, sapagkat ako ay hindi sumusunod maliban sa isinisiwalat ni Allāh sa akin. Tunay na ako ay nangangamba, kung sumuway ako kay Allāh dahil sa pagtugon ko sa inyo sa hiniling ninyo, sa pagdurusa sa isang araw na sukdulan, ang Araw ng Pagbangon."
10:16Page 210
قُل لَّوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوۡتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَدۡرَىٰكُم بِهِۦۖ فَقَدۡ لَبِثۡتُ فِيكُمۡ عُمُرٗا مِّن قَبۡلِهِۦٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ١٦
Say, "If Allāh had willed, I would not have recited it to you, nor would He have made it known to you, for I had remained among you a lifetime before it.1 Then will you not reason?"
Sabihin mo, O Sugo: "Kung sakaling niloob ni Allāh na hindi ko bumigkas ng Qur'ān sa inyo ay hindi sana ako bumigkas nito sa inyo at hindi sana ako nagpaabot nito sa inyo. Kung sakaling niloob Niya ay hindi Niya sana ipinaalam sa inyo ang Qur'ān ayon sa dila ko. Namalagi nga ako sa gitna ninyo nang isang mahabang panahon – apatnapung taon – na hindi ako nagbabasa, hindi ako nagsusulat, hindi ako humihiling ng kalagayang ito, at hindi ako naghahanap nito. Kaya hindi ba kayo nakatatalos sa pamamagitan ng mga isip ninyo na ang inihatid ko sa inyo ay mula sa ganang kay Allāh at walang kinalaman sa akin hinggil doon?"
10:17Page 210
فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ١٧
So who is more unjust than he who invents a lie about Allāh or denies His signs? Indeed, the criminals will not succeed.
Kaya walang isang higit na tagalabag sa katarungan kaysa sa sinumang lumikha-likha laban kay Allāh ng isang kasinungalingan kaya papaanong ukol sa akin na magpalit ako ng Qur'ān bilang isang paggawa-gawa laban sa Kanya? Ang punto ay na ang mga lumalampas sa mga hangganan ni Allāh sa pamamagitan ng paggawa-gawa laban sa Kanya ay hindi nagtatamo ng hinihiling nila.
10:18Page 210
وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمۡ وَلَا يَنفَعُهُمۡ وَيَقُولُونَ هَٰٓؤُلَآءِ شُفَعَٰٓؤُنَا عِندَ ٱللَّهِۚ قُلۡ أَتُنَبِّـُٔونَ ٱللَّهَ بِمَا لَا يَعۡلَمُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ١٨
And they worship other than Allāh that which neither harms them nor benefits them, and they say, "These are our intercessors with Allāh." Say, "Do you inform Allāh of something He does not know in the heavens or on the earth?" Exalted is He and high above what they associate with Him.
Sumasamba ang mga tagapagtambal ng iba pa kay Allāh sa mga diyos na inaakala, na hindi nagpapakinabang at hindi nakapipinsala, samantalang ang sinasambang ayon sa karapatan ay nagpapakinabang at nakapipinsala kapag niloob Niya. Nagsasabi sila tungkol sa mga sinasamba nila: "Ang mga ito ay mga tagapagpagitnang namamagitan para sa amin sa ganang kay Allāh para hindi Niya kami pagdusahin sa mga pagkakasala namin." Sabihin mo sa kanila, O Sugo: "Nagpapabatid ba kayo kay Allāh, ang Maalam, na mayroon Siyang katambal at Siya ay hindi nakaaalam na mayroon Siyang katambal sa mga langit ni sa lupa? Pagkabanal-banal Siya at nagpakawalang-kaugnayan Siya sa anumang sinasabi ng mga tagapagtambal na kabulaanan at kasinungalingan."
10:19Page 210
وَمَا كَانَ ٱلنَّاسُ إِلَّآ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَٱخۡتَلَفُواْۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡ فِيمَا فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ ١٩
And mankind was not but one community [united in religion], but [then] they differed. And if not for a word1 that preceded from your Lord, it would have been judged between them [immediately] concerning that over which they differ.
Walang iba dati ang mga tao kundi nag-iisang kalipunang mananampalatayang naniniwala sa kaisahan [ni Allāh], saka nagkaiba-iba sila sapagkat mayroon sa kanila na nanatiling mananampalataya at mayroon sa kanila na tumangging sumampalataya. Kung hindi dahil sa nagdaang pagtatadhana ni Allāh na Siya ay hindi hahatol sa pagitan nila kaugnay sa ipinagkaiba-iba nila sa Mundo at hahatol lamang Siya sa pagitan nila hinggil doon sa Araw ng Pagbangon, kung hindi dahil doon ay talaga sanang humatol Siya sa pagitan nila sa Mundo kaugnay sa nagkakaiba-iba sila para luminaw ang napapatnubayan sa naliligaw.
10:20Page 210
وَيَقُولُونَ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦۖ فَقُلۡ إِنَّمَا ٱلۡغَيۡبُ لِلَّهِ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ ٢٠
And they say, "Why is a sign not sent down to him from his Lord?" So say, "The unseen is only for Allāh [to administer], so wait; indeed, I am with you among those who wait."
Nagsasabi ang mga tagapagtambal: "Bakit kasi walang pinababa kay Muḥammad na isang tanda mula sa Panginoon niya, na nagpapatunay sa katapatan Niya?" Kaya sabihin mo sa kanila, O Sugo: "Ang pagbaba ng mga tanda ay lingid na natatangi si Allāh sa kaalaman nito, kaya maghintay kayo ng iminungkahi ninyo na mga tandang pisikal; tunay na ako ay kasama sa inyo kabilang sa mga tagahintay sa mga ito."
10:21Page 211
وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةٗ مِّنۢ بَعۡدِ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُمۡ إِذَا لَهُم مَّكۡرٞ فِيٓ ءَايَاتِنَاۚ قُلِ ٱللَّهُ أَسۡرَعُ مَكۡرًاۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكۡتُبُونَ مَا تَمۡكُرُونَ ٢١
And when We give the people a taste of mercy after adversity has touched them, at once they conspire against Our verses. Say, "Allāh is swifter in strategy." Indeed, Our messengers [i.e., angels] record that which you conspire.
Nang nagpalasap Kami sa mga tagapagtambal ng isang biyaya ng ulan at katabaan ng lupa matapos ng isang tagtuyot at isang kahikahusang tumama sa kanila, biglang mayroon silang panunuya at pagpapasinungaling sa mga tanda Namin. Sabihin mo, O Sugo, sa mga tagapagtambal na ito: "Si Allāh ay higit na matulin sa panlalansi at higit na mabilis sa pagpapain sa inyo at sa pagpaparusa." Tunay na ang mga tagapag-ingat kabilang sa mga anghel ay nagsusulat ng anumang ipinapanukala ninyo na panlalansi. Walang nakalulusot sa kanila mula sa mga ito na anuman kaya papaanong makalulusot sila sa Tagapaglikha nila? Gaganti sa inyo si Allāh sa panlalansi ninyo.
10:22Page 211
هُوَ ٱلَّذِي يُسَيِّرُكُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمۡ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَجَرَيۡنَ بِهِم بِرِيحٖ طَيِّبَةٖ وَفَرِحُواْ بِهَا جَآءَتۡهَا رِيحٌ عَاصِفٞ وَجَآءَهُمُ ٱلۡمَوۡجُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ أُحِيطَ بِهِمۡ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنۡ أَنجَيۡتَنَا مِنۡ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ٢٢
It is He who enables you to travel on land and sea until, when you are in ships and they sail with them1 by a good wind and they rejoice therein, there comes a storm wind and the waves come upon them from every place and they expect to be engulfed, they supplicate Allāh, sincere to Him in religion, "If You should save us from this, we will surely be among the thankful."
Si Allāh ay ang nagpapahayo sa inyo, O mga tao, sa katihan gamit ang mga paa ninyo at gamit ang mga sasakyang hayop ninyo at ang nagpapahayo sa inyo sa karagatan sa mga sasakyang-dagat. Nang kayo ay nasa mga sasakyang-dagat sa karagatan at umusad ang mga ito lulan sila sa pamamagitan ng isang kaaya-ayang hangin, natuwa ang mga pasahero sa kaaya-ayang hanging iyon. Ngunit habang sila ay nasa pagkatuwa nila, dumating sa kanila ang isang hanging malakas ang pag-ihip at dumating sa kanila ang mga alon ng karagatan mula sa bawat dako. Nanaig sa pagpapalagay nila na sila ay mapapahamak. Dumalangin sila kay Allāh lamang at hindi sila nagtambal sa Kanya ng iba pa sa Kanya habang mga nagsasabi: "Talagang kung sasagipin Mo kami mula sa nakapagpapahamak na pagsubok na ito ay talagang kami nga ay magiging kabilang sa mga nagpapasalamat sa Iyo sa ibiniyaya Mo sa amin."
10:23Page 211
فَلَمَّآ أَنجَىٰهُمۡ إِذَا هُمۡ يَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۗ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَا بَغۡيُكُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۖ مَّتَٰعَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُكُمۡ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٢٣
But when He saves them, at once they commit injustice1 upon the earth without right. O mankind, your injustice is only against yourselves, [being merely] the enjoyment of worldly life. Then to Us is your return, and We will inform you of what you used to do.
Ngunit noong tumugon Siya sa panalangin nila at sumagip Siya sa kanila mula sa pagsubok na iyon biglang sila ay nagtitiwali sa lupa sa pamamagitan ng paggawa ng kawalang-pananampalataya, mga pagsuway, at mga kasalanan. Magkamalay kayo, O mga tao. Ang masamang kahihinatnan ng pananampalasan ninyo ay laban sa mga sarili ninyo lamang sapagkat si Allāh ay hindi napipinsala ng pananampalasan ninyo. Nagtatamasa kayo nito sa buhay na pangmundo gayong ito ay maglalaho. Pagkatapos tungo sa Amin ang pagbabalik ninyo sa Araw ng Pagbangon saka magpapabatid Kami sa inyo hinggil sa dati ninyong ginagawa na mga pagsuway at gaganti Kami sa inyo dahil doon.
10:24Page 211
إِنَّمَا مَثَلُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَآءٍ أَنزَلۡنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخۡتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلۡأَرۡضِ مِمَّا يَأۡكُلُ ٱلنَّاسُ وَٱلۡأَنۡعَٰمُ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذَتِ ٱلۡأَرۡضُ زُخۡرُفَهَا وَٱزَّيَّنَتۡ وَظَنَّ أَهۡلُهَآ أَنَّهُمۡ قَٰدِرُونَ عَلَيۡهَآ أَتَىٰهَآ أَمۡرُنَا لَيۡلًا أَوۡ نَهَارٗا فَجَعَلۡنَٰهَا حَصِيدٗا كَأَن لَّمۡ تَغۡنَ بِٱلۡأَمۡسِۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ٢٤
The example of [this] worldly life is but like rain which We have sent down from the sky that the plants of the earth absorb - [those] from which men and livestock eat - until, when the earth has taken on its adornment and is beautified and its people suppose that they have capability over it, there comes to it Our command by night or by day, and We make it as a harvest,1 as if it had not flourished yesterday. Thus do We explain in detail the signs for a people who give thought.
Ang paghahalintulad sa buhay na pangmundo, na nagtatamasa kayo rito, kaugnay sa bilis ng pagwawakas nito ay katulad lamang ng ulan na humalo rito ang mga halaman ng lupa, na mula sa mga ito kumakain ang mga tao ng kabilang sa mga butil at mga bunga at mula sa mga ito kumakain ang mga hayupan ng kabilang sa mga damo at iba pa rito. Hanggang sa nang kumuha ang lupa ng kulay nitong namumukadkad, nagpaganda ito dahil sa pinatutubo nito na mga uri ng mga halaman, at nag-akala ang mga naninirahan dito na sila ay mga nakakakaya sa pag-ani ng anumang pinatubo nito at pagpitas dito ay dumating naman dito ang pasya Namin sa pagpapahamak rito, saka gumawa Kami rito bilang inani, na para bang ito ay hindi naging puspos ng mga punong-kahoy at mga tanim sa isang panahong kamakailan. Kung paano Kaming naglinaw sa inyo ng kalagayan ng Mundo at ng bilis ng pagwawakas nito, naglilinaw Kami ng mga patunay at mga patotoo para sa mga nag-iisip-isip at nagsasaalang-alang.
10:25Page 211
وَٱللَّهُ يَدۡعُوٓاْ إِلَىٰ دَارِ ٱلسَّلَٰمِ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٢٥
And Allāh invites to the Home of Peace [i.e., Paradise] and guides whom He wills to a straight path.
Si Allāh ay nag-aanyaya sa lahat ng mga tao tungo sa Paraiso Niya, na siyang Tahanan ng Kapayapaan. Maliligtas doon ang mga tao sa mga sakuna at mga alalahanin, at maliligtas sila mula sa kamatayan. Si Allāh ay nagtutuon sa sinumang niloob Niya kabilang sa mga lingkod Niya tungo sa Relihiyon ng Islām na nagpaparating sa Tahanang ito ng Kapayapaan.
10:26Page 212
۞ لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ ٱلۡحُسۡنَىٰ وَزِيَادَةٞۖ وَلَا يَرۡهَقُ وُجُوهَهُمۡ قَتَرٞ وَلَا ذِلَّةٌۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٦
For them who have done good is the best [reward] - and extra.1 No darkness will cover their faces, nor humiliation. Those are companions of Paradise; they will abide therein eternally.
Ukol sa mga gumawa ng maganda sa pagsasagawa sa isinatungkulin ni Allāh sa kanila na mga pagtalima at pag-iwan sa ipinagbawal Niya sa kanila na mga pagsuway ay ang gantimpalang pinakamaganda, ang Paraiso. May ukol din sa kanila na isang karagdagan doon: ang pagtingin sa marangal na mukha ni Allāh. Walang tatakip sa mga mukha nila na alikabok at walang tatakip sa mga ito na isang pagkahamak at isang kahihiyan. Ang mga nailalarawang iyon sa paggawa ng maganda ay ang mga maninirahan sa Paraiso. Sila ay doon mga mamamalagi.
10:27Page 212
وَٱلَّذِينَ كَسَبُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ جَزَآءُ سَيِّئَةِۭ بِمِثۡلِهَا وَتَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ مَّا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنۡ عَاصِمٖۖ كَأَنَّمَآ أُغۡشِيَتۡ وُجُوهُهُمۡ قِطَعٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِ مُظۡلِمًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٧
But they who have earned [blame for] evil doings - the recompense of an evil deed is its equivalent, and humiliation will cover them. They will have from Allāh no protector. It will be as if their faces are covered with pieces of the night - so dark [are they]. Those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
Ang mga gumawa ng mga masagwang gawa kabilang sa kawalang-pananampalataya at mga pagsuway ay ukol sa kanila ang ganti sa masagwang gawa na ginawa nila katumbas sa tulad nito na parusa ni Allāh sa Kabilang-buhay. May tatakip sa mga mukha nila na isang kaabahan at isang pagkahamak. Hindi sila magkakaroon ng isang tagapagtanggol na magtatanggol sa kanila laban sa pagdurusang dulot ni Allāh kapag ibinaba Niya ito sa kanila. Para bang dinamitan ang mga mukha nila ng kaitiman mula sa gabing pinadilim dahil sa dami ng pagtatakip nito ng usok ng Apoy at kaitiman nito. Ang mga nailalarawang iyon sa mga katangiang iyon ay ang mga maninirahan sa Apoy. Sila ay doon mga mamamalagi magpakailanman.
10:28Page 212
وَيَوۡمَ نَحۡشُرُهُمۡ جَمِيعٗا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ مَكَانَكُمۡ أَنتُمۡ وَشُرَكَآؤُكُمۡۚ فَزَيَّلۡنَا بَيۡنَهُمۡۖ وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمۡ إِيَّانَا تَعۡبُدُونَ ٢٨
And [mention, O Muḥammad], the Day We will gather them all together - then We will say to those who associated others with Allāh, "[Remain in] your place, you and your 'partners.'"1 Then We will separate them,2 and their "partners" will say, "You did not used to worship us,3
Banggitin mo, O Sugo, sa Araw ng Pagbangon kapag kakalap si Allāh sa lahat ng mga nilikha, pagkatapos magsasabi Siya sa mga nagtambal sa Kanya sa Mundo: "Manitili kayo, O mga tagapagtambal, sa lugar ninyo, kayo at ang mga sinasamba ninyo, na dati ninyong sinasamba bukod pa kay Allāh." Magbubukod Siya sa pagitan ng mga sinasamba at mga sumasamba. Magpapawalang-kaugnayan ang mga sinasamba sa mga sumasamba habang mga nagsasabi: "Hindi kayo dati sumasamba sa amin sa Mundo,
10:29Page 212
فَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمۡ إِن كُنَّا عَنۡ عِبَادَتِكُمۡ لَغَٰفِلِينَ ٢٩
And sufficient is Allāh as a witness between us and you that we were of your worship unaware."
Dito ay magpapawalang-kaugnayan sa kanila ang mga diyos nila na sinamba nila bukod pa kay Allāh, habang mga nagsasabi: "saka si Allāh ay sasaksi – at nakasapat Siya rito – na kami ay hindi nalugod sa pagsamba ninyo sa amin at hindi nag-utos sa inyo niyon, at na kami ay hindi nakaramdam sa pagsamba ninyo."
10:30Page 212
هُنَالِكَ تَبۡلُواْ كُلُّ نَفۡسٖ مَّآ أَسۡلَفَتۡۚ وَرُدُّوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ مَوۡلَىٰهُمُ ٱلۡحَقِّۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ٣٠
There, [on that Day], every soul will be put to trial for what it did previously, and they will be returned to Allāh, their master, the Truth, and lost from them is whatever they used to invent.
Sa kalagayang mabigat na iyon ay susubukin ang bawat tao sa nagdaan na gawain sa buhay niya sa Mundo. Panunumbalikin ang mga tagapagtambal sa Panginoon nilang totoo na si Allāh na magsasagawa sa pagtutuos sa kanila. Maglalaho sa kanila ang anumang ginawa-gawa nila noon na pamamagitan ng mga anito nila.
10:31Page 212
قُلۡ مَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ أَمَّن يَمۡلِكُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَمَن يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَيُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَۚ فَسَيَقُولُونَ ٱللَّهُۚ فَقُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ ٣١
Say, "Who provides for you from the heaven and the earth? Or who controls hearing and sight and who brings the living out of the dead and brings the dead out of the living and who arranges [every] matter?" They will say, "Allāh," so say, "Then will you not fear Him?"
Sabihin mo, O Sugo, sa mga tagapagtambal na ito kay Allāh: "Sino ang nagtutustos sa inyo mula sa dako ng langit sa pamamagitan ng pagpapababa ng ulan sa inyo? Sino ang nagtutustos sa inyo mula sa lupa sa pamamagitan ng tumutubo rito na mga halaman at sa pamamagitan ng nilalaman nito na mga mina? Sino ang nagpapalabas ng buhay mula sa patay gaya ng tao mula sa punlay at ng ibon mula sa itlog? Sino ang nagpapalabas ng patay mula sa buhay gaya ng punlay mula sa hayop at ng itlog mula sa ibon? Sino ang nangangasiwa sa kapakanan ng mga langit at lupa at anumang nasa mga ito na mga nilikha?" Magsasabi sila na ang tagagawa niyon sa kabuuan niyon ay si Allāh. Kaya sabihin mo sa kanila: "Kaya ba hindi kayo nakaaalam niyon at hindi kayo nangingilag magkasala kay Allāh sa pamamagitan ng pagsunod sa mga ipinag-uutos Niya at pag-iwas sa mga sinasaway Niya?"
10:32Page 212
فَذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمُ ٱلۡحَقُّۖ فَمَاذَا بَعۡدَ ٱلۡحَقِّ إِلَّا ٱلضَّلَٰلُۖ فَأَنَّىٰ تُصۡرَفُونَ ٣٢
For that is Allāh, your Lord, the Truth. And what can be beyond truth except error? So how are you averted?
Kaya gayon, O mga tao, ang gumagawa niyon sa kabuuan niyon. Siya si Allāh, ang Totoo, ang Tagapaglikha ninyo, ang Tagapangasiwa ng kapakanan ninyo. Kaya ano pa matapos ng pagkakilala sa katotohanan kundi ang pagkalayo rito at ang pagkawala? Kaya saan pupunta ang mga isip ninyo palayo sa katotohanang hayag na ito?"
10:33Page 212
كَذَٰلِكَ حَقَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ فَسَقُوٓاْ أَنَّهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ ٣٣
Thus the word [i.e., decree] of your Lord has come into effect upon those who defiantly disobeyed - that they will not believe.
Kung paanong napagtibay ang pagkapanginoong totoo para kay Allāh, kinailangan, O Sugo, ang salitang pang-itinakda ng Panginoon mo laban sa mga lumabas sa totoo dala ng pagmamatigas na sila ay hindi sumasampalataya.
10:34Page 213
قُلۡ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥۚ قُلِ ٱللَّهُ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ٣٤
Say, "Are there of your 'partners' any who begins creation and then repeats it?" Say, "Allāh begins creation and then repeats it, so how are you deluded?"
Sabihin mo, O Sugo, sa mga tagapagtambal na ito: "Kabilang kaya sa gitna ng mga pantambal ninyo na sinasamba ninyo bukod pa kay Allāh ang nagpapaumpisa ng paglikha nang walang pagkakatulad na nauna, pagkatapos magbubuhay Siya nito matapos ng kamatayan nito?" Sabihin mo sa kanila: "Si Allāh ay nagpapaumpisa ng paglikha nang walang pagkakatulad na nauna, pagkatapos magbubuhay Siya nito matapos ng kamatayan nito. Kaya papaano kayong nalilihis, O mga tagapagtambal, palayo sa katotohanan patungo sa kabulaanan?"
10:35Page 213
قُلۡ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلۡحَقِّۚ قُلِ ٱللَّهُ يَهۡدِي لِلۡحَقِّۗ أَفَمَن يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلۡحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّا يَهِدِّيٓ إِلَّآ أَن يُهۡدَىٰۖ فَمَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ٣٥
Say, "Are there of your 'partners' any who guides to the truth?" Say, "Allāh guides to the truth. So is He who guides to the truth more worthy to be followed or he who guides not unless he is guided? Then what is [wrong] with you - how do you judge?"
Sabihin mo sa kanila, O Sugo: "Kabilang kaya sa gitna ng mga pantambal ninyo na sinasamba ninyo bukod pa kay Allāh ang gumagabay tungo sa katotohanan?" Sabihin mo sa kanila: "Si Allāh lamang ay gumagabay tungo sa katotohanan. Kaya ang gumagabay ba sa mga tao tungo sa katotohanan at nag-aanyaya sa kanila tungo rito ay higit na marapat na sundin o ang mga sinasamba ninyo na hindi napapatnubayan sa sarili ng mga ito maliban na nagpapatnubay sa mga ito ang iba pa sa mga ito? Kaya ano ang mayroon sa inyo? Papaano kayong humahatol ayon sa kabulaanan nang nag-angkin kayo na sila ay mga pantambal para kay Allāh? Pagkataas-taas si Allāh kaysa sa sabi ninyo ayon sa kataasang malaki."
10:36Page 213
وَمَا يَتَّبِعُ أَكۡثَرُهُمۡ إِلَّا ظَنًّاۚ إِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغۡنِي مِنَ ٱلۡحَقِّ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا يَفۡعَلُونَ ٣٦
And most of them follow not except assumption. Indeed, assumption avails not against the truth at all. Indeed, Allāh is Knowing of what they do.
Hindi sumusunod ang karamihan sa mga tagapagtambal kundi sa bagay na walang kaalaman ukol sa kanila hinggil doon sapagkat hindi sila sumusunod kundi sa isang akala at isang pagdududa. Tunay na ang pagdududa ay hindi nakatatayo sa kinatatayuan ng katotohanan at hindi nakasasapat dito. Tunay na si Allāh ay Maalam sa anumang ginagawa nila: walang nakakukubli sa Kanya na anuman mula sa mga gawa nila. Gaganti Siya sa kanila sa mga ito.
10:37Page 213
وَمَا كَانَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ أَن يُفۡتَرَىٰ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَا رَيۡبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٣٧
And it was not [possible] for this Qur’ān to be produced by other than Allāh, but [it is] a confirmation of what was before it and a detailed explanation of the [former] Scripture, about which there is no doubt,1 from the Lord of the worlds.
Hindi natutumpak para sa Qur’ān na ito na malikha-likha ito at maiugnay ito sa iba pa kay Allāh dahil sa di-maiiwasang kawalang-kakayahan ng mga tao sa paglalahad ng tulad nito. Bagkus ito ay isang tagapatotoo sa bumaba kabilang sa mga kasulatan bago nito, na isang tagalinaw sa binuod sa mga iyon na mga patakaran. Kaya ito ay walang duda na ito ay pinababa mula sa Panginoon ng mga nilikha – kaluwalhatian sa Kanya at pagkataas-taas Siya.
10:38Page 213
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ فَأۡتُواْ بِسُورَةٖ مِّثۡلِهِۦ وَٱدۡعُواْ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٣٨
Or do they say [about the Prophet (ﷺ)], "He invented it?" Say, "Then bring forth a sūrah like it and call upon [for assistance] whomever you can besides Allāh, if you should be truthful."
Bagkus nagsasabi ba ang mga tagapagtambal na ito na tunay na si Muḥammad – basbasan siya ni Allāh at batiin ng kapayapaan – ay lumikha-likha ng Qur'ān na ito mula sa sarili niya at nag-ugnay nito kay Allāh? Sabihin mo, O Sugo, bilang tugon sa kanila: "Kung nagdala ako nito mula sa ganang akin samantalang ako ay isang taong tulad ninyo, magdala kayo mismo ng isang kabanatang kabilang sa tulad nito. Tumawag kayo ng sinumang nakaya ninyong tawagin para umalalay sa inyo, kung kayo ay mga tapat sa inaangkin ninyo na ang Qur'ān daw ay nilikha-likhang kasinungalingan. Hindi kayo makakakaya niyon. Ang kawalan ng kakayahan ninyo – kayong mga mahusay ang dila at mga panginoon ng katatasan – ay nagpapatunay na ang Qur'ān ay pinababa mula sa ganang kay Allāh."
10:39Page 213
بَلۡ كَذَّبُواْ بِمَا لَمۡ يُحِيطُواْ بِعِلۡمِهِۦ وَلَمَّا يَأۡتِهِمۡ تَأۡوِيلُهُۥۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلظَّٰلِمِينَ ٣٩
Rather, they have denied that which they encompass not in knowledge and whose interpretation has not yet come to them. Thus did those before them deny. Then observe how was the end of the wrongdoers.
Ngunit hindi sila sumagot, bagkus nagdali-dali sila sa pagpapasinungaling sa Qur'ān bago sila magpakaunawa nito at magbulay-bulay nito at bago mangyari ang ibinabala sa kanila na pagdurusa, na nalapit na ang pagpunta niyon. Tulad ng pagpapasinungaling na ito nagpasinungaling ang mga kalipunang nauna. Kaya bumaba sa mga iyon ang bumaba na pagdurusa. Kaya magnilay-nilay ka, O Sugo, kung naging papaano ang wakas ng mga kalipunang tagapasinungaling sapagkat nagpahamak sa kanila si Allāh.
10:40Page 213
وَمِنۡهُم مَّن يُؤۡمِنُ بِهِۦ وَمِنۡهُم مَّن لَّا يُؤۡمِنُ بِهِۦۚ وَرَبُّكَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُفۡسِدِينَ ٤٠
And of them are those who believe in it, and of them are those who do not believe in it. And your Lord is most knowing of the corrupters.
Kabilang sa mga tagapagtambal ang sasampalataya sa Qur'ān bago ng kamatayan nila at kabilang sa kanila ang hindi sumasampalataya rito dala ng pagmamatigas at pakikipagmalakihan hanggang sa mamatay. Ang Panginoon mo, O Sugo, ay higit na maalam sa mga nagpupumilit sa kawalang-pananampalataya nila. Gaganti Siya sa kanila sa kawalang-pananampalataya nila.
10:41Page 213
وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّي عَمَلِي وَلَكُمۡ عَمَلُكُمۡۖ أَنتُم بَرِيٓـُٔونَ مِمَّآ أَعۡمَلُ وَأَنَا۠ بَرِيٓءٞ مِّمَّا تَعۡمَلُونَ ٤١
And if they deny you, [O Muḥammad], then say, "For me are my deeds, and for you are your deeds. You are disassociated from what I do, and I am disassociated from what you do."
Kaya kung nagpasinungaling sa iyo, O Sugo, ang mga kababayan mo ay sabihin mo sa kanila: "Ukol sa akin ang gantimpala ng gawain ko at ako ay mananagot sa kalalabasan ng gawain ko. Ukol sa inyo ang gantimpala ng gawain ninyo at sa inyo ang parusa rito. Kayo ay mga walang-kaugnayan sa parusa sa anumang ginagawa ko at ako ay walang-kaugnayan sa parusa sa anumang ginagawa ninyo."
10:42Page 213
وَمِنۡهُم مَّن يَسۡتَمِعُونَ إِلَيۡكَۚ أَفَأَنتَ تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ وَلَوۡ كَانُواْ لَا يَعۡقِلُونَ ٤٢
And among them are those who listen to you. But can you cause the deaf to hear [i.e., benefit from this hearing], although they will not use reason?
Kabilang sa mga tagapagtambal ang nakikinig sa iyo, O Sugo, kapag bumigkas ka ng Qur'ān, ayon sa pakikinig na hindi nakaugnay sa pagtanggap at pagpapasakop. Ngunit ikaw ba ay nakakakaya sa pagpapakinig sa sinumang inalisan ng pandinig? Kaya sa gayon hindi ka nakakakaya sa pagpapatnubay sa mga nabinging ito sa pakikinig sa katotohanan sapagkat hindi sila nakapag-uunawa nito.
10:43Page 214
وَمِنۡهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيۡكَۚ أَفَأَنتَ تَهۡدِي ٱلۡعُمۡيَ وَلَوۡ كَانُواْ لَا يُبۡصِرُونَ ٤٣
And among them are those who look at you. But can you guide the blind although they will not [attempt to] see?
Kabilang sa mga tagapagtambal ang tumitingin sa iyo, O Sugo, sa pamamagitan ng paningin niyang pisikal hindi ng pagkatalos niya. Ngunit ikaw ba ay nakakakaya ng pagbibigay ng paningin sa mga inalisan ng mga paningin nila? Tunay na ikaw ay hindi nakakakaya niyon. Sa gayon hindi ka nakakakaya ng pagpapatnubay sa nawawala ang pagkatalos.
10:44Page 214
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظۡلِمُ ٱلنَّاسَ شَيۡـٔٗا وَلَٰكِنَّ ٱلنَّاسَ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ٤٤
Indeed, Allāh does not wrong the people at all, but it is the people who are wronging themselves.
Tunay na si Allāh ay nagpawalang-kaugnayan sa paglabag sa katarungan sa mga lingkod Niya sapagkat Siya ay hindi lumalabag sa katarungan sa kanila ng kasimbigat man ng isang maliit na langgam subalit sila ay ang lumalabag sa katarungan sa mga sarili nila dahil sa paghahatid sa mga ito sa mga hatiran ng kapahamakan dahilan sa pagpapakapanatiko sa kabulaanan, pakikipagmalakihan, at pagmamatigas.
10:45Page 214
وَيَوۡمَ يَحۡشُرُهُمۡ كَأَن لَّمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا سَاعَةٗ مِّنَ ٱلنَّهَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيۡنَهُمۡۚ قَدۡ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ وَمَا كَانُواْ مُهۡتَدِينَ ٤٥
And on the Day when He will gather them, [it will be] as if they had not remained [in the world] but an hour of the day, [and] they will know each other. Those will have lost who denied the meeting with Allāh and were not guided.
Sa araw na kakalap si Allāh ang mga tao sa Araw ng Pagbangon para sa pagtutuos sa kanila, para bang hindi sila namalagi sa buhay nila sa Mundo at sa Barzakh nila maliban sa isang bahagi ng maghapon, hindi higit pa. Nakakikilala sila sa isa't isa sa kanila roon. Pagkatapos mapuputol ang pagkakilala nila dahil sa tindi ng masasaksihan nila na mga hilakbot sa Araw ng Pagbangon. Nalugi nga ang mga nagpapasinungaling sa pakikipagkita sa Panginoon nila sa Araw ng Pagkabuhay. Hindi sila noon mga mananampalataya sa Mundo sa Araw ng Pagbubuhay upang maligtas sila sa kalugihan.
10:46Page 214
وَإِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِلَيۡنَا مَرۡجِعُهُمۡ ثُمَّ ٱللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا يَفۡعَلُونَ ٤٦
And whether We show you some of what We promise them, [O Muḥammad], or We take you in death, to Us is their return; then, [either way], Allāh is a witness concerning what they are doing.
Kung magpapakita nga naman Kami sa iyo, O Sugo, ng ilan sa ipinangako Namin sa kanila na pagdurusa bago ng kamatayan mo, o magpapayao nga naman Kami sa iyo bago niyon, sa kapwa kalagayan ay tungo sa Amin ang panunumbalik nila sa Araw ng Pagbangon. Pagkatapos si Allāh ay nakababatid sa anumang dati nilang ginagawa: walang nakakukubli sa Kanya mula roon na anuman. Gaganti Siya sa kanila sa mga gawa nila.
10:47Page 214
وَلِكُلِّ أُمَّةٖ رَّسُولٞۖ فَإِذَا جَآءَ رَسُولُهُمۡ قُضِيَ بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ٤٧
And for every nation is a messenger. So when their messenger comes,1 it will be judged between them in justice, and they will not be wronged.
Para sa bawat kalipunan kabilang sa mga kalipunang nauna ay may sugong isinugo sa kanila. Kaya kapag umabot sa kanila ang ipinag-utos na ipaabot at nagpasinungaling sila rito, hahatol sa pagitan nila at nito ayon sa katarungan, ngunit magliligtas dito si Allāh dahil sa kabutihang-loob Niya at magpapahamak Siya sa kanila ayon sa katarungan Niya habang sila ay hindi nilalabag sa katarungan sa anuman sa ganti sa mga gawa nila.
10:48Page 214
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٤٨
And they say, "When is [the fulfillment of] this promise, if you should be truthful?"
Magsasabi itong mga tagatangging sumampalataya habang mga nakikipagmatigasan at mga naghahamon: "Kailan ang panahon ng ipinangako ninyo sa amin na pagdurusa kung kayo ay mga tapat sa inaangkin ninyo?"
10:49Page 214
قُل لَّآ أَمۡلِكُ لِنَفۡسِي ضَرّٗا وَلَا نَفۡعًا إِلَّا مَا شَآءَ ٱللَّهُۗ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌۚ إِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ فَلَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ ٤٩
Say, "I possess not for myself any harm or benefit except what Allāh should will. For every nation is a [specified] term. When their time has come, then they will not remain behind an hour, nor will they precede [it]."
Sabihin mo sa kanila, O Sugo: "Hindi ako nakapagdudulot para sa sarili ko ng isang pinsalang ipamiminsala ko rito o ipantatanggol ko rito ni isang pakinabang na ipakikinabang ko rito, kaya papaano na sa pagpapakinabang ng iba sa akin o pamiminsala rito, maliban sa niloob ni Allāh mula roon. Kaya papaanong ukol sa akin na makaalam ako sa Lingid Niya? Para sa bawat kalipunan kabilang sa mga kalipunang nagbanta si Allāh dito ng isang kapahamakan ay may panahong itinakda para sa kapahamakan nito, na walang nakaaalam niyon kundi si Allāh. Kaya kapag dumating ang panahon ng kapahamakan nito ay hindi mahuhuli ito ng anumang oras at hindi mauuna."
10:50Page 214
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِنۡ أَتَىٰكُمۡ عَذَابُهُۥ بَيَٰتًا أَوۡ نَهَارٗا مَّاذَا يَسۡتَعۡجِلُ مِنۡهُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ٥٠
Say, "Have you considered: if His punishment should come to you by night or by day - for which [aspect] of it would the criminals be impatient?"1
Sabihin mo, O Sugo, sa mga nagmamadaling ito sa pagdurusa: "Magpabatid kayo sa akin; kung dumating sa inyo ang parusa ni Allāh sa alinmang oras ng gabi o maghapon, ano ang ipinagmamadali ninyo mula sa pagdurusang ito?
10:51Page 214
أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ ءَامَنتُم بِهِۦٓۚ ءَآلۡـَٰٔنَ وَقَدۡ كُنتُم بِهِۦ تَسۡتَعۡجِلُونَ ٥١
Then is it that when it has [actually] occurred you will believe in it? Now?1 And you were [once] for it impatient.2
Matapos ba na maganap sa inyo ang pagdurusang ipinangako sa inyo ay mananampalataya kayo sa sandaling hindi magpapakinabang sa isang kaluluwa ang pananampalataya nito kung hindi ito dating sumampalataya noong una pa? Mananampalataya ba kayo ngayon, samantalang kayo nga dati ay nagmamadali sa pagdurusa bago pa niyan bilang paraan ng pagpapasinungaling dito?"
10:52Page 214
ثُمَّ قِيلَ لِلَّذِينَ ظَلَمُواْ ذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡخُلۡدِ هَلۡ تُجۡزَوۡنَ إِلَّا بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ ٥٢
Then it will be said to those who had wronged, "Taste the punishment of eternity; are you being recompensed except for what you used to earn?"
Pagkatapos matapos ng pagpapapasok sa kanila sa pagdurusa at paghiling nila ng paglabas mula rito ay sasabihin sa kanila: "Lasapin ninyo ang pagdurusang mamalagi sa Kabilang-buhay. Ginagantimpalaan kaya kayo ng maliban pa sa ayon sa dati ninyo ginagawa na kawalang-pananampalataya at mga pagsuway?"
10:53Page 214
۞ وَيَسۡتَنۢبِـُٔونَكَ أَحَقٌّ هُوَۖ قُلۡ إِي وَرَبِّيٓ إِنَّهُۥ لَحَقّٞۖ وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ ٥٣
And they ask information of you, [O Muḥammad], "Is it true?" Say, "Yes, by my Lord. Indeed, it is truth; and you will not cause failure [to Allāh]."
Nagpapaulat sa iyo, O Sugo, ang mga tagapagtambal: "Ang pagdurusang ito ba na ipinangako sa amin ay totoo?" Sabihin mo sa kanila: "Oo; tunay na ito – sumpa man kay Allāh – ay talagang totoo, at kayo ay hindi mga makatatakas mula rito."
10:54Page 215
وَلَوۡ أَنَّ لِكُلِّ نَفۡسٖ ظَلَمَتۡ مَا فِي ٱلۡأَرۡضِ لَٱفۡتَدَتۡ بِهِۦۗ وَأَسَرُّواْ ٱلنَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَۖ وَقُضِيَ بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ٥٤
And if each soul that wronged had everything on earth, it would offer it in ransom. And they will confide regret when they see the punishment; and they will be judged in justice, and they will not be wronged.
Kung sakaling taglay ng bawat tagapagtambal kay Allāh ang lahat ng anumang nasa lupa na mga yamang mamahalin ay talaga sanang gagawin niya ito bilang panumbas sa pagkalas niya sa parusa ni Allāh. Ito ay kung sakaling bibigyan siya ng pagkakataon na ipantubos ito. Ikukubli ng mga tagapagtambal ang pagsisisi sa kawalang-pananampalataya nila kapag nakasaksi sila sa pagdurusa sa Araw ng Pagbangon. Maghuhusga si Allāh sa pagitan nila ayon sa katarungan habang sila ay hindi lalabagin sa katarungan. Gagantihan lamang sila ayon sa mga gawa nila.
10:55Page 215
أَلَآ إِنَّ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٥٥
Unquestionably, to Allāh belongs whatever is in the heavens and the earth. Unquestionably, the promise of Allāh is truth, but most of them do not know.
Pakaalamin, tunay na sa kay Allāh lamang ang pagmamay-ari ng anumang nasa mga langit at ang pagmamay-ari ng anumang nasa lupa. Pakaalamin, tunay na ang pangako ni Allāh ng pagpaparusa sa mga tagatangging sumampalataya ay magaganap, walang pag-aalangan hinggil doon, subalit ang higit na marami sa kanila ay hindi nakaaalam niyon kaya nagdududa sila.
10:56Page 215
هُوَ يُحۡيِۦ وَيُمِيتُ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ٥٦
He gives life and causes death, and to Him you will be returned.
Siya – kaluwalhatian sa Kanya – ay bumubuhay sa mga patay at nagbibigay-kamatayan sa mga buhay. Tungo sa Kanya lamang pababalikin kayo sa Araw ng Pagbangon para gumanti Siya sa inyo sa mga gawa ninyo.
10:57Page 215
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ قَدۡ جَآءَتۡكُم مَّوۡعِظَةٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَشِفَآءٞ لِّمَا فِي ٱلصُّدُورِ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ ٥٧
O mankind, there has come to you instruction from your Lord and healing for what is in the breasts and guidance and mercy for the believers.
O mga tao, dumating nga sa inyo ang Qur'ān na may pagpapaalaala, pagpapaibig, at pagpapangilabot. Ito ay isang lunas sa nasa mga puso na sakit ng pagdududa at pag-aalinlangan, at isang paggabay sa daan ng katotohanan. Dito ay may awa para sa mga mananampalataya sapagkat sila ang mga makikinabang dito.
10:58Page 215
قُلۡ بِفَضۡلِ ٱللَّهِ وَبِرَحۡمَتِهِۦ فَبِذَٰلِكَ فَلۡيَفۡرَحُواْ هُوَ خَيۡرٞ مِّمَّا يَجۡمَعُونَ ٥٨
Say, "In the bounty of Allāh and in His mercy - in that let them rejoice; it is better than what they accumulate."
Sabihin mo, O Sugo, sa mga tao: "Ang inihatid ko sa inyo na Qur'ān ay isang kagandahang-loob mula kay Allāh sa inyo at isang awa mula sa Kanya sa inyo. Kaya sa kabutihang-loob ni Allāh sa inyo at awa Niya sa inyo dahil sa pagpapababa ng Qur'ān na ito ay magalak kayo, hindi sa iba pa sa mga ito sapagkat ang anumang inihatid ni Muḥammad – basbasan siya ni Allāh at batiin ng kapayapaan – mula sa Panginoon niya ay higit na mabuti kaysa sa iniipon nila na mga panandaliang basura ng Mundo."
10:59Page 215
قُلۡ أَرَءَيۡتُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ لَكُم مِّن رِّزۡقٖ فَجَعَلۡتُم مِّنۡهُ حَرَامٗا وَحَلَٰلٗا قُلۡ ءَآللَّهُ أَذِنَ لَكُمۡۖ أَمۡ عَلَى ٱللَّهِ تَفۡتَرُونَ ٥٩
Say, "Have you seen what Allāh has sent down to you of provision of which you have made [some] lawful and [some] unlawful?" Say, "Has Allāh permitted you [to do so], or do you invent [something] about Allāh?"
Sabihin mo, O Sugo, sa mga tagapagtambal na ito: "Magpabatid kayo sa akin tungkol sa ipinagmagandang-loob ni Allāh sa inyo na pagpapababa ng panustos, saka may ginawa kayo rito dahil sa mga pithaya ninyo kaya nagpahintulot kayo sa ilan dito at nagbawal kayo sa ilan dito." Sabihin mo sa kanila: "Si Allāh kaya ay pumayag sa inyo sa pagpapahintulot ng ipinahintulot ninyo at pagbabawal sa ipinagbawal ninyo, o na kayo ay lumilikha-likha laban sa Kanya ng kasinungalingan?"
10:60Page 215
وَمَا ظَنُّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَشۡكُرُونَ ٦٠
And what will be the supposition of those who invent falsehood about Allāh on the Day of Resurrection?1 Indeed, Allāh is the possessor of bounty for the people, but most of them are not grateful.
Aling bagay ang ipinagpapalagay ng mga lumilikha-likha ng kasinungalingan laban sa Kanya na magaganap sa kanila sa Araw ng Pagbangon? Nagpapalagay ba sila na magpapatawad Siya sa kanila? Malayong mangyari! Tunay na si Allāh ay talagang may pagmamagandang-loob sa mga tao dahil sa pagpapalugit sa kanila at hindi pagmamadali sa kanila sa kaparusahan, subalit ang higit na marami sa kanila ay mga nagkakaila sa mga biyaya ni Allāh sa kanila kaya hindi sila nagpapasalamat sa mga ito.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences