Al-Mukhtasar · Tafsir · in Tagalog
An-Nahl 16:68–126
16:68Page 274
وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ ٦٨
And your Lord inspired to the bee, "Take for yourself among the mountains, houses [i.e., hives], and among the trees and [in] that which they construct.
Nagpahiwatig ang Panginoon mo, O Sugo, at gumabay Siya sa bubuyog, na [nagsasabi]: "Gumawa ka para sa iyo ng mga bahay sa mga bundok at gumawa ka ng mga bahay sa mga punong-kahoy, at sa ipinatatayo ng mga tao at binububungan nila.
16:69Page 274
ثُمَّ كُلِي مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ فَٱسۡلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلٗاۚ يَخۡرُجُ مِنۢ بُطُونِهَا شَرَابٞ مُّخۡتَلِفٌ أَلۡوَٰنُهُۥ فِيهِ شِفَآءٞ لِّلنَّاسِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ٦٩
Then eat from all the fruits1 and follow the ways of your Lord laid down [for you]." There emerges from their bellies a drink, varying in colors, in which there is healing for people. Indeed in that is a sign for a people who give thought.
Pagkatapos kumain ka mula sa lahat ng ninanasa mo mula sa mga bunga at tumahak ka sa mga daang ipinahiwatig sa iyo ng Panginoon mo ang pagtahak sa mga iyon bilang pinasunud-sunuran." May lumalabas mula sa mga tiyan ng mga bubuyog na iyon na pulut-pukyutang nagkakaiba-iba ang mga kulay – nariyan ang puti, ang dilaw, at ang iba pa – na may taglay itong lunas para sa mga tao, na ipinanggagamot nila sa mga sakit. Tunay na sa pagpapahiwatig na iyon sa mga bubuyog at sa pulut-pukyutang lumalabas mula sa mga tiyan ng mga ito ay talagang may katunayan sa kakayahan ni Allāh at pangangasiwa Niya para sa mga kapakanan ng mga taong nag-iisip-isip sapagkat sila ang mga nagsasaalang-alang.
16:70Page 274
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمۡۚ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡ لَا يَعۡلَمَ بَعۡدَ عِلۡمٖ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٞ قَدِيرٞ ٧٠
And Allāh created you; then He will take you in death. And among you is he who is reversed to the most decrepit [old] age so that he will not know, after [having had] knowledge, a thing. Indeed, Allāh is Knowing and Competent.
Si Allāh ay lumikha sa inyo nang walang naunang pagkakatulad, pagkatapos nagbigay-kamatayan sa inyo sa sandali ng pagtatapos ng mga taning ninyo. Mayroon sa inyo na pinahahaba ang edad hanggang sa pinakamasagwa sa mga antas ng edad, ang pag-uulyanin, kaya hindi siya nakaaalam ng anuman mula sa mga dati niyang nalalaman. Tunay na si Allāh ay Maalam: walang nakakukubli sa Kanya na anuman mula sa mga gawain ng mga lingkod Niya, May-kakayahan na hindi napanghihina ng anuman.
16:71Page 274
وَٱللَّهُ فَضَّلَ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلرِّزۡقِۚ فَمَا ٱلَّذِينَ فُضِّلُواْ بِرَآدِّي رِزۡقِهِمۡ عَلَىٰ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَهُمۡ فِيهِ سَوَآءٌۚ أَفَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَجۡحَدُونَ ٧١
And Allāh has favored some of you over others in provision. But those who were favored [i.e., given more] would not hand over their provision to those whom their right hands possess [i.e., slaves] so they would be equal to them therein.1 Then is it the favor of Allāh they reject?
Si Allāh – kaluwalhatian sa Kanya at pagkataas-taas Siya – ay nagtangi ng iba sa inyo higit sa iba sa ipinagkaloob Niya sa inyo na panustos sapagkat ginawa Niya mula sa inyo ang mayaman at ang maralita at ang pinapanginoon at ang namamanginoon. Ngunit ang mga itinangi ni Allāh sa panustos ay hindi maglilipat ng ibinigay sa kanila ni Allāh sa mga alipin nila upang ang mga ito ay maging mga katambal nila sa pagkakapantay sa kanila sa pagmamay-ari. Kaya papaano silang nalulugod para kay Allāh na magkaroon ng mga katambal mula sa mga alipin Niya samantalang hindi sila nalulugod para sa mga sarili nila na magkaroon sila ng mga katambal mula sa mga alipin nila na papantay sa kanila? Kaya aling kawalang-katarungan ito at aling pagkakaila sa mga biyaya ni Allāh ang higit na mabigat kaysa rito?
16:72Page 274
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةٗ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ هُمۡ يَكۡفُرُونَ ٧٢
And Allāh has made for you from yourselves mates and has made for you from your mates sons and grandchildren and has provided for you from the good things. Then in falsehood do they believe and in the favor of Allāh they disbelieve?
Si Allāh ay gumawa para sa inyo, O mga tao, mula sa lahi ninyo ng mga asawang nakapapalagayang-loob ninyo, gumawa para sa inyo mula sa mga asawa ninyo ng mga anak at mga anak ng mga anak, at tumustos sa inyo mula sa mga pagkain – gaya ng karne, mga butil, at mga prutas – ng kaaya-aya sa mga ito. Kaya ba sa kabulaanan na mga anito at mga diyus-diyusan ay sumasampalataya kayo at sa maraming biyaya ni Allāh na hindi ninyo nakakayang limitahan ay tumatanggi kayong kumilala at hindi kayo nagpapasalamat sa Kanya sa pamamagitan ng pagsampalataya sa Kanya lamang?
16:73Page 275
وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَهُمۡ رِزۡقٗا مِّنَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ شَيۡـٔٗا وَلَا يَسۡتَطِيعُونَ ٧٣
And they worship besides Allāh that which does not possess for them [the power of] provision from the heavens and the earth at all, and [in fact], they are unable.
Sumasamba ang mga tagapagtambal na ito bukod pa kay Allāh ng mga anitong hindi nakagagawa na tumustos sa kanila ng alinmang panustos mula sa mga langit ni mula sa lupa at hindi naisasakatuparan mula sa mga iyan na makagawa niyon, dahil ang mga iyan ay mga materyal na walang buhay at walang kaalaman.
16:74Page 275
فَلَا تَضۡرِبُواْ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡثَالَۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ٧٤
So do not assert similarities to Allāh.1 Indeed, Allāh knows and you do not know.
Kaya huwag kayong gumawa, O mga tao, para kay Allāh ng mga wangis kabilang sa mga anitong ito na hindi nakapagpapakinabang ni nakapipinsala sapagkat si Allāh ay walang kawangis upang magtambal kayo nito kasama sa Kanya sa pagsamba. Tunay na si Allāh ay nakaaalam sa anumang taglay Niya na mga katangian ng kapitaganan at kalubusan samantalang kayo ay hindi nakaaalam niyon, saka nasasadlak kayo sa pagtatambal sa Kanya at sa pag-aangkin ng pagtutulad sa Kanya sa mga anito ninyo.
16:75Page 275
۞ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا عَبۡدٗا مَّمۡلُوكٗا لَّا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَمَن رَّزَقۡنَٰهُ مِنَّا رِزۡقًا حَسَنٗا فَهُوَ يُنفِقُ مِنۡهُ سِرّٗا وَجَهۡرًاۖ هَلۡ يَسۡتَوُۥنَۚ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٧٥
Allāh presents an example: a slave [who is] owned and unable to do a thing and he to whom We have provided from Us good provision, so he spends from it secretly and publicly. Can they be equal? Praise to Allāh! But most of them do not know.
Naglahad si Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – ng isang paghahalimbawa para sa pagtugon sa mga tagapagtambal: May isang aliping pinagmamay-ari na walang-kakayahan sa pagpapasya, na walang naigugugol; at may isang malayang binigyan Namin mula sa taglay Namin ng isang yamang ipinahihintulot, na nakapagpapasya siya rito ng anumang niloloob niya kaya siya ay nagkakaloob mula rito nang patago at hayag ng anumang niloloob niya. Kaya naman hindi nagkakapantay ang dalawang taong ito. Kaya papaano kayong nagpapantay sa pagitan ni Allāh, ang tagapagmay-ari at ang tagapagsagawa sa kaharian Niya ng anumang niloloob Niya, at ng mga anito ninyong walang-kakayahan? Ang pagbubunyi ay ukol kay Allāh, ang karapat-dapat sa pagbubunyi. Bagkus ang higit na marami sa mga tagapagtambal ay hindi nakaaalam sa pamumukod-tangi ni Allāh sa pagkadiyos at pagkakarapat-dapat na sambahin Siya lamang.
16:76Page 275
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا رَّجُلَيۡنِ أَحَدُهُمَآ أَبۡكَمُ لَا يَقۡدِرُ عَلَىٰ شَيۡءٖ وَهُوَ كَلٌّ عَلَىٰ مَوۡلَىٰهُ أَيۡنَمَا يُوَجِّههُّ لَا يَأۡتِ بِخَيۡرٍ هَلۡ يَسۡتَوِي هُوَ وَمَن يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَهُوَ عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٧٦
And Allāh presents an example of two men, one of them dumb and unable to do a thing, while he is a burden to his guardian. Wherever he directs him, he brings no good. Is he equal to one who commands justice, while he is on a straight path?
Naglahad si Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – ng isa pang paghahalintulad para sa pagtugon sa kanila. Ito ay paghahalintulad sa dalawang lalaki na ang isa sa dalawa sa kanila ay pipi na hindi nakaririnig ni nakabibigkas ni nakaiintindi dahil sa pagkabingi niya at pagkapipi niya, na walang-kakayahan sa pagpapakinabang sa sarili niya at sa pagpapakinabang sa iba pa sa kanya. Siya ay isang pasaning mabigat sa sinumang nagtataguyod sa kanya at tumatangkilik sa nauukol sa kanya at saanmang dako magpadala ito sa kanya ay hindi siya nakagagawa ng isang kabutihan at hindi siya nagtatamo ng isang hinihiling. Pumapantay ba ang sinumang ganito ang kalagayan niya sa sinumang maayos ang pandinig at ang pagbigkas, na ang pakinabang nito ay nakararating sa iba sapagkat ito ay nag-uutos sa mga tao ayon sa katarungan habang ito ay matuwid sa sarili nito sapagkat ito ay nasa isang daang maliwanag na walang pagkalito roon ni kabaluktutan? Kaya papaanong nagpapantay kayo, O mga tagapagtambal, sa pagitan ni Allāh, na nailalarawan sa mga katangian ng kapitaganan at kalubusan, at ng mga anito ninyong hindi dumidinig ni bumibigkas ni nagdudulot ng pakinabang ni pumapawi ng pinsala?
16:77Page 275
وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَآ أَمۡرُ ٱلسَّاعَةِ إِلَّا كَلَمۡحِ ٱلۡبَصَرِ أَوۡ هُوَ أَقۡرَبُۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٧٧
And to Allāh belongs the unseen [aspects] of the heavens and the earth. And the command for the Hour is not but as a glance of the eye or even nearer. Indeed, Allāh is over all things competent.
Ukol kay Allāh ang kaalaman sa anumang nakalingid sa mga langit at ang kaalaman sa anumang nakalingid sa lupa sapagkat Siya ay ang natatangi sa kaalaman niyon, hindi ang isa man kabilang sa nilikha Niya. Walang iba ang lagay ng Araw ng Pagbangon, na kabilang sa mga lingid na natatangi sa Kanya, sa bilis ng pagdating nito kapag nagnais Siya nito kundi tulad ng isang pagpinid ng talukap ng mata at pagbukas nito, bagkus higit na mabilis kaysa roon. Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan: walang nakapagpapawalang-kakayahan sa Kanya na anuman. Kapag nagnais Siya ng isang bagay ay nagsasabi Siya rito na mangyari saka mangyayari ito.
16:78Page 275
وَٱللَّهُ أَخۡرَجَكُم مِّنۢ بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفۡـِٔدَةَ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ٧٨
And Allāh has extracted you from the wombs of your mothers not knowing a thing, and He made for you hearing and vision and hearts [i.e., intellect] that perhaps you would be grateful.
Si Allāh ay nagpalabas sa inyo, O mga tao, mula sa mga tiyan ng mga ina ninyo matapos ng pagwawakas ng panahon ng pagbubuntis bilang mga batang walang natatalos na anuman, at gumawa para sa inyo ng pandinig upang duminig kayo sa pamamagitan nito, ng mga paningin upang tumingin kayo sa pamamagitan ng mga ito, at ng mga puso upang makapag-unawa kayo sa pamamagitan ng mga ito, sa pag-asang magpasalamat kayo sa ibiniyaya Niya sa inyo mula sa mga iyon.
16:79Page 275
أَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلطَّيۡرِ مُسَخَّرَٰتٖ فِي جَوِّ ٱلسَّمَآءِ مَا يُمۡسِكُهُنَّ إِلَّا ٱللَّهُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ٧٩
Do they not see the birds controlled in the atmosphere of the sky? None holds them up except Allāh. Indeed in that are signs for a people who believe.
Hindi ba tumingin ang mga tagapagtambal sa mga ibon habang mga pinasunud-sunuran at mga inihanda sa paglipad sa hangin dahil sa ipinagkaloob sa mga ito ni Allāh na mga pakpak at kanipisan sa hangin? Nagpahiwatig Siya sa mga ito ng pagtiklop ng mga pakpak ng mga ito at pagladlad sa mga ito. Walang humahawak sa mga ito sa hangin laban sa pagkalaglag kundi si Allāh, ang Nakakakaya. Tunay na sa pagpapasunud-sunuran at paghawak na iyon laban sa pagkalaglag ay talagang may mga katunayan para sa mga taong sumasampalataya kay Allāh dahil sila ang nakikinabang sa mga katunayan at mga isinasaalang-alang.
16:80Page 276
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۢ بُيُوتِكُمۡ سَكَنٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّن جُلُودِ ٱلۡأَنۡعَٰمِ بُيُوتٗا تَسۡتَخِفُّونَهَا يَوۡمَ ظَعۡنِكُمۡ وَيَوۡمَ إِقَامَتِكُمۡ وَمِنۡ أَصۡوَافِهَا وَأَوۡبَارِهَا وَأَشۡعَارِهَآ أَثَٰثٗا وَمَتَٰعًا إِلَىٰ حِينٖ ٨٠
And Allāh has made for you from your homes a place of rest and made for you from the hides of the animals tents which you find light on your day of travel and your day of encampment; and from their wool, fur and hair is furnishing and enjoyment [i.e., provision] for a time.
Si Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – ay gumawa para sa inyo, mula sa mga bahay ninyong ipinatatayo ninyo yari sa bato at iba pa rito, ng isang tuluyan at isang kapahingahan; gumawa para sa inyo mula sa mga balat ng mga kamelyo, mga baka, at mga tupa ng mga kubol at mga kulandong sa ilang tulad ng mga bahay sa kabayanan, na gagaan sa inyo ang pagdadala sa mga ito sa paglalakbay-lakbay ninyo mula sa isang lugar patungo sa iba pa at dadali sa inyo ang pagtukod sa mga ito sa oras ng panunuluyan ninyo; at gumawa para sa inyo mula sa mga lana ng mga tupa, mga balahibo ng mga kamelyo, at mga buhok ng mga kambing ng kasangkapan para sa mga bahay ninyo, mga kasuutan, at mga panakip na tinatamasa ninyo hanggang sa isang panahong tinakdaan.
16:81Page 276
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّمَّا خَلَقَ ظِلَٰلٗا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلۡجِبَالِ أَكۡنَٰنٗا وَجَعَلَ لَكُمۡ سَرَٰبِيلَ تَقِيكُمُ ٱلۡحَرَّ وَسَرَٰبِيلَ تَقِيكُم بَأۡسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُتِمُّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسۡلِمُونَ ٨١
And Allāh has made for you, from that which He has created, shadows [i.e., shade] and has made for you from the mountains, shelters and has made for you garments which protect you from the heat and garments [i.e., coats of mail] which protect you from your [enemy in] battle. Thus does He complete His favor upon you that you might submit [to Him].
Si Allāh ay gumawa para sa inyo mula sa mga punong-kahoy at mga gusali ng nasisilungan ninyo laban sa init; gumawa para sa inyo mula sa mga bundok ng mga lagusan, mga groto, at mga yungib na nakapagtatago kayo sa loob ng mga ito palayo sa ginaw, init, at kaaway; gumawa para sa inyo ng mga kamisa at mga damit na yari sa bulak at iba pa rito na nagtutulak palayo sa inyo ng init at lamig; at gumawa para sa inyo ng mga kalasag na nagsasanggalang sa inyo sa karahasan ng iba sa inyo sa digmaan para hindi tumagos ang sandata sa mga katawan ninyo. Gaya ng pagbiyaya ni Allāh sa inyo ng mga biyayang nauna, naglulubos Siya ng mga biyaya Niya sa inyo sa pag-asang magpaakay kayo sa Kanya lamang at hindi kayo magtambal sa Kanya ng anuman.
16:82Page 276
فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ٨٢
But if they turn away, [O Muḥammad] - then only upon you is [responsibility for] clear notification.
Kaya kung umayaw sila sa pananampalataya at pagpapatotoo sa inihatid mo, walang kailangan sa iyo, O Sugo, kundi ang pagpapaabot ng ipinag-utos sa iyo na ipaabot ayon sa pagpapaabot na maliwanag at hindi kailangan sa iyo ang pagdala sa kanila sa kapatnubayan.
16:83Page 276
يَعۡرِفُونَ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُنكِرُونَهَا وَأَكۡثَرُهُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ ٨٣
They recognize the favor of Allāh; then they deny it. And most of them are disbelievers.
Nakakikilala ang mga tagapagtambal sa mga biyaya ni Allāh na ibiniyaya Niya sa kanila, na kabilang sa mga ito ang pagsusugo sa Propeta – basbasan siya ni Allāh at batiin ng kapayapaan – sa kanila. Pagkatapos nagkakaila sila sa mga biyaya Niya dahil sa kawalang ng pasasalamat sa mga ito at dahil sa pagpapasinungaling sa Sugo Niya. Ang higit na marami sa kanila ay ang mga tagapagkaila sa mga biyaya Niya – kaluwalhatian sa Kanya.
16:84Page 276
وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ مِن كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدٗا ثُمَّ لَا يُؤۡذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ ٨٤
And [mention] the Day when We will resurrect from every nation a witness [i.e., their prophet]. Then it will not be permitted to the disbelievers [to apologize or make excuses], nor will they be asked to appease [Allāh].
Banggitin mo, O Sugo, ang araw na bubuhay si Allāh mula sa bawat kalipunan ng sugo nitong isinugo rito na sasaksi sa pananampalataya ng mananampalataya kabilang sa kanila at sa kawalang-pananampalataya ng tagatangging sumampalataya. Pagkatapos matapos niyon ay hindi papayagan para sa mga tagatangging sumampalataya ang paghingi ng paumanhin sa dating taglay nila na kawalang-pananampalataya at hindi sila babalik sa Mundo upang gumawa ng magpapalugod sa Panginoon nila sapagkat ang Kabilang-buhay ay tahanan ng pagtutuos hindi tahanan ng paggawa.
16:85Page 276
وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلۡعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنۡهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ ٨٥
And when those who wronged see the punishment, it will not be lightened for them, nor will they be reprieved.
Kapag napagmasdan ng mga tagalabag sa katarungan na mga tagapagtambal ang pagdurusa, hindi pagagaanin sa kanila ang pagdurusa ni sila ay ipagpapaliban sa pamamagitan ng pag-aantala nito sa kanila, bagkus papasok sila roon bilang mga mananatili roon at mga pananatilihin.
16:86Page 276
وَإِذَا رَءَا ٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ شُرَكَآءَهُمۡ قَالُواْ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ شُرَكَآؤُنَا ٱلَّذِينَ كُنَّا نَدۡعُواْ مِن دُونِكَۖ فَأَلۡقَوۡاْ إِلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلَ إِنَّكُمۡ لَكَٰذِبُونَ ٨٦
And when those who associated others with Allāh see their "partners," they will say, "Our Lord, these are our partners [to You] whom we used to invoke [in worship] besides You." But they will throw at them the statement, "Indeed, you are liars."
Kapag napagmasdan ng mga tagapagtambal sa Kabilang-buhay ang mga sinamba nilang sila dati ay sumasamba sa mga iyon bukod pa kay Allāh ay magsasabi sila: "Panginoon namin, ang mga ito ay ang mga pantambal namin [sa Iyo] na kami dati ay sumasamba sa kanila bukod pa sa Iyo." Nagsabi sila niyon upang ipapasan nila sa mga ito ang mga pananagutan nila ngunit pabibigkasin ni Allāh ang mga sinamba nila kaya tutugon ang mga ito sa kanila: "Tunay na kayo, O mga tagapagtambal, ay talagang mga sinungaling sa pagsamba ninyo sa isang katambal kasama kay Allāh sapagkat walang kasama sa Kanya na isang katambal para sambahin."
16:87Page 276
وَأَلۡقَوۡاْ إِلَى ٱللَّهِ يَوۡمَئِذٍ ٱلسَّلَمَۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ٨٧
And they will impart to Allāh that Day [their] submission, and lost from them is what they used to invent.
Susuko ang mga tagapagtambal at magpapaakay sila kay Allāh lamang. Mawawala sa kanila ang dati nilang nililikha-likha gaya ng pag-aangkin na ang mga anito nila ay namamagitan para sa kanila sa ganang kay Allāh.
16:88Page 277
ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ زِدۡنَٰهُمۡ عَذَابٗا فَوۡقَ ٱلۡعَذَابِ بِمَا كَانُواْ يُفۡسِدُونَ ٨٨
Those who disbelieved and averted [others] from the way of Allāh - We will increase them in punishment over [their] punishment for what corruption they were causing.
Ang mga tumangging sumampalataya kay Allāh at naglihis sa iba pa sa kanila palayo sa landas ni Allāh ay magdaragdag sa kanila ng isang pagdurusa – dahilan sa kaguluhan nila, panggugulo nila, at pagliligaw nila sa iba pa sa kanila – sa pagdurusang naging karapat-dapat sila dahil sa kawalang-pananampalataya nila.
16:89Page 277
وَيَوۡمَ نَبۡعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٖ شَهِيدًا عَلَيۡهِم مِّنۡ أَنفُسِهِمۡۖ وَجِئۡنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَىٰ هَٰٓؤُلَآءِۚ وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ تِبۡيَٰنٗا لِّكُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ ٨٩
And [mention] the Day when We will resurrect among every nation a witness over them from themselves [i.e., their prophet]. And We will bring you, [O Muḥammad], as a witness over these [i.e., your nation]. And We have sent down to you the Book as clarification for all things and as guidance and mercy and good tidings for the Muslims.1
Banggitin mo, O Sugo, ang araw na bubuhay Kami sa bawat kalipunan ng isang sugong sasaksi sa kanila hinggil sa dati nilang taglay na kawalang-pananampalataya o pananampalataya. Ang sugong ito ay kabilang sa lahi nila at magsasalita sa wika nila. Naghatid Kami sa iyo, O Sugo, bilang saksi sa mga kalipunan sa kalahatan. Nagbaba Kami sa iyo ng Qur'ān upang maglinaw ka sa bawat nangangailangan ng paglilinaw gaya ng ipinahihintulot at ipinagbabawal, gantimpala at parusa, at iba pa roon. Nagbaba Kami nito bilang kapatnubayan para sa mga tao tungo sa katotohanan, bilang awa para sa sinumang sumampalataya rito at gumawa ayon sa nasaad dito, at bilang pagbabalita ng nakagagalak para sa mga mananampalataya kay Allāh hinggil sa hinihintay nila na kaginhawahang mananatili.
16:90Page 277
۞ إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ يَعِظُكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ ٩٠
Indeed, Allāh orders justice and good conduct and giving [help] to relatives and forbids immorality and bad conduct and oppression. He admonishes you that perhaps you will be reminded.
Tunay na si Allāh ay nag-uutos sa mga lingkod Niya ng katarungan sa pamamagitan ng pagganap ng tao sa mga karapatan ni Allāh at mga karapatan ng mga tao at hindi pagtangi sa isa higit sa isa pa sa paghahatol malibang ayon sa isang karapatang nag-oobliga ng pagtatanging iyon; nag-uutos ng paggawa ng maganda sa pamamagitan ng pagmamabuting-loob ng tao ng hindi kinakailangan sa kanya gaya ng paggugol sa iba nang kusang-loob at pagpapaumanhin sa tagalabag sa katarungan; at nag-uutos ng pagbibigay sa mga kamag-anakan ng kinakailangan nila; sumasaway sa bawat naging pangit sa pananalita gaya ng kahalayan ng pananalita at sa gawa gaya ng pangangalunya; sumasaway sa anumang minamasama ng Batas, na lahat ng mga pagsuway; at sumasaway sa kawalang-katarungan at pagpapakamalaki sa mga tao. Nangangaral sa inyo si Allāh ng ipinag-utos Niya sa inyo at sinaway Niya sa inyo sa talatang ito sa pag-asang magsaalang-alang kayo sa anumang ipinangaral Niya sa inyo.
16:91Page 277
وَأَوۡفُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ إِذَا عَٰهَدتُّمۡ وَلَا تَنقُضُواْ ٱلۡأَيۡمَٰنَ بَعۡدَ تَوۡكِيدِهَا وَقَدۡ جَعَلۡتُمُ ٱللَّهَ عَلَيۡكُمۡ كَفِيلًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ ٩١
And fulfill the covenant of Allāh when you have taken it, [O believers], and do not break oaths after their confirmation while you have made Allāh, over you, a security [i.e., witness]. Indeed, Allāh knows what you do.
Magpatupad kayo sa bawat kasunduang nakipagkasunduan kayo kay Allāh o nakipagkasunduan kayo sa mga tao at huwag kayong kumalas sa mga sinumpaan matapos ng pagpapatibay sa mga ito sa pamamagitan ng panunumpa kay Allāh. Gumawa nga kayo kay Allāh bilang saksi sa inyo dahil sa pagtupad ninyo sa sinumpaan ninyo. Tunay na si Allāh ay nakaaalam sa anumang ginagawa ninyo: walang nakakukubli sa Kanya na anuman mula rito. Gaganti Siya sa inyo rito.
16:92Page 277
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّتِي نَقَضَتۡ غَزۡلَهَا مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ أَنكَٰثٗا تَتَّخِذُونَ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ أَن تَكُونَ أُمَّةٌ هِيَ أَرۡبَىٰ مِنۡ أُمَّةٍۚ إِنَّمَا يَبۡلُوكُمُ ٱللَّهُ بِهِۦۚ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ ٩٢
And do not be like she who untwisted her spun thread after it was strong [by] taking your oaths as [means of] deceit between you because one community is more plentiful [in number or wealth] than another community.1 Allāh only tries you thereby. And He will surely make clear to you on the Day of Resurrection that over which you used to differ.
Huwag kayong maging mga hunghang na mga mahina ang mga isip, dahil sa pagkalas sa mga kasunduan, tulad ng isang babaing hangal na nagpagod sa pagsisinulid ng lana niya o bulak niya. Nagpahigpit siya sa pagsisinulid nito, pagkatapos nagkalas siya nito at gumawa siya rito na nakakalag gaya ng dati nito bago ng pagkasinulid nito. Kaya nagpagod siya sa pagsisinulid nito at pagkakalas nito at hindi siya nagtamo ng isang hinihiling. Nagpapabago kayo sa mga sinumpaan ninyo na maging isang panlilinlang na nanlilinlang kayo sa isa't isa sa inyo sa pamamagitan nito upang ang kalipunan ninyo ay maging higit na marami at higit na malakas kaysa sa kalipunan ng mga kaaway ninyo. Nagsusulit lamang sa inyo si Allāh sa pamamagitan ng pagtupad sa mga kasunduan kung tutupad kaya kayo sa mga ito o kakalas kayo sa mga ito? Talagang magpapaliwanag nga si Allāh para sa inyo sa Araw ng Pagbangon sa anumang dati kayo ay nagkakaiba-iba hinggil doon sa Mundo kaya maglilinaw Siya sa tagapagtotoo sa tagapagpabula at sa tapat sa sinungaling.
16:93Page 277
وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَلَتُسۡـَٔلُنَّ عَمَّا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٩٣
And if Allāh had willed, He could have made you [of] one religion, but He sends astray whom He wills and guides whom He wills.1 And you will surely be questioned about what you used to do.
Kung sakaling niloob ni Allāh ay talaga sanang gumawa Siya sa inyo bilang kalipunang nag-iisa, na mga nagkakasundo sa katotohanan. Subalit Siya – kaluwalhatian sa Kanya – ay nagliligaw sa sinumang niloloob Niya sa pamamagitan ng pagbigo rito sa katotohanan at sa pagtupad sa mga kasunduan ayon sa katarungan Niya, at nagtutuon para roon sa sinumang niloloob Niya ayon sa kagandahang-loob Niya. Talagang tatanungin nga kayo sa Araw ng Pagbangon tungkol sa anumang dati ninyong ginagawa sa Mundo.
16:94Page 278
وَلَا تَتَّخِذُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡ دَخَلَۢا بَيۡنَكُمۡ فَتَزِلَّ قَدَمُۢ بَعۡدَ ثُبُوتِهَا وَتَذُوقُواْ ٱلسُّوٓءَ بِمَا صَدَدتُّمۡ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَكُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ ٩٤
And do not take your oaths as [means of] deceit between you, lest a foot slip after it was [once] firm, and you would taste evil [in this world] for what [people] you diverted from the way of Allāh,1 and you would have [in the Hereafter] a great punishment.
Huwag kayong magpabago sa mga sinumpaan ninyo para maging isang panlilinlang na nanlilinlang kayo sa isa't isa sa inyo sa pamamagitan nito. Sumusunod kayo dahil dito sa mga pithaya ninyo kaya kumakalas kayo sa mga sinumpaan kapag niloob ninyo at tumutupad kayo sa mga ito kapag niloob ninyo. Kaya tunay na kayo, kung gumawa kayo niyon, ay matitisod ang mga paa ninyo palayo sa landasing tuwid matapos na ang mga ito dati ay mga matatag doon. Lalasap kayo ng pagdurusa dahilan sa pagkaligaw ninyo palayo sa landas ni Allāh at pagliligaw ninyo sa iba sa inyo palayo roon. Ukol sa inyo ay isang pagdurusang pinag-iibayo.
16:95Page 278
وَلَا تَشۡتَرُواْ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ ثَمَنٗا قَلِيلًاۚ إِنَّمَا عِندَ ٱللَّهِ هُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ٩٥
And do not exchange the covenant of Allāh for a small price. Indeed, what is with Allāh is best for you, if only you could know.
Huwag ninyong ipagpalit ang kasunduan kay Allāh sa isang panumbas na kaunti dahil sa pagkalas ninyo sa kasunduan at pag-iwan ninyo sa pagtupad nito. Tunay na ang nasa ganang kay Allāh na pag-aadya at mga samsam sa digmaan sa Mundo, at ang nasa ganang Kanya na kaginhawahang mamamalagi sa Kabilang-buhay ay pinakamabuti para sa inyo kaysa sa anumang nakukuha ninyo na isang panumbas na kaunti dahil sa pagkalas ninyo sa kasunduan, kung kayo ay nakaaalam niyon.
16:96Page 278
مَا عِندَكُمۡ يَنفَدُ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقٖۗ وَلَنَجۡزِيَنَّ ٱلَّذِينَ صَبَرُوٓاْ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٩٦
Whatever you have will end, but what Allāh has is lasting. And We will surely give those who were patient their reward according to the best of what they used to do.
Ang anumang nasa ganang inyo, O mga tao, gaya ng yaman, mga sarap, at kaginhawahan ay magwawakas kahit pa man ito ay marami, samantalang ang anumang nasa ganang kay Allāh na ganti ay mananatili kaya papaano kayong nagtatangi sa isang maglalaho higit sa isang mananatili? Ang mga nagtiis sa mga kasunduan sa kanila at hindi kumalas sa mga ito ay talagang gagantihan nga ni Allāh ng gantimpala nila katumbas sa higit na maganda sa anumang dati nilang ginagawa na mga pagtalima. Kaya naman gaganti Siya sa kanila sa magandang gawa ng katumbas sa sampung tulad nito hanggang sa pitong daang ulit hanggang sa maraming ulit.
16:97Page 278
مَنۡ عَمِلَ صَٰلِحٗا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَنُحۡيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةٗ طَيِّبَةٗۖ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٩٧
Whoever does righteousness, whether male or female, while he is a believer - We will surely cause him to live a good life, and We will surely give them their reward [in the Hereafter] according to the best of what they used to do.
Ang sinumang gumawa ng isang gawang maayos na umaalinsunod sa Batas, maging isang lalaki man o isang babae, habang siya ay isang mananampalataya kay Allāh, ay talagang magpapamuhay nga si Allāh sa kanya sa Mundo nang isang buhay na kaaya-aya dahil sa pagkalugod sa pagtatadhana ni Allāh, sa pagkakontento, at sa pagkakatuon sa mga pagtalima; at talagang gaganti nga si Allāh sa kanila ng gantimpala nila sa Kabilang-buhay ayon sa higit na maganda sa anumang dati nilang ginagawa sa Mundo na mga gawang matuwid.
16:98Page 278
فَإِذَا قَرَأۡتَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ ٱلرَّجِيمِ ٩٨
So when you recite the Qur’ān, [first] seek refuge in Allāh from Satan, the expelled [from His mercy].
Kaya kapag nagnais ka ng pagbigkas ng Qur’ān, O mananampalataya, ay humiling ka kay Allāh na kupkupin ka laban sa mga bulong ng demonyong itinaboy palayo sa awa ni Allāh.
16:99Page 278
إِنَّهُۥ لَيۡسَ لَهُۥ سُلۡطَٰنٌ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ٩٩
Indeed, there is for him no authority over those who have believed and rely upon their Lord.
Tunay na ang demonyo ay walang pangingibabaw sa mga sumampalataya kay Allāh at sa Panginoon nila lamang sumasandal sa lahat ng mga nauukol sa kanila.
16:100Page 278
إِنَّمَا سُلۡطَٰنُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يَتَوَلَّوۡنَهُۥ وَٱلَّذِينَ هُم بِهِۦ مُشۡرِكُونَ ١٠٠
His authority is only over those who take him as an ally and those who through him associate others with Allāh.
Tanging ang pangingibabaw niya ay sa pamamagitan ng mga bulong niya sa mga gumagawa sa kanya bilang katangkilik at tumatalima sa kanya sa panlilisya niya, at yaong sila dahilan sa panlilisya niya ay mga tagapagtambal kay Allāh, na sumasamba kasama kay Allāh sa iba pa kay Allāh.
16:101Page 278
وَإِذَا بَدَّلۡنَآ ءَايَةٗ مَّكَانَ ءَايَةٖ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مُفۡتَرِۭۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ١٠١
And when We substitute a verse in place of a verse - and Allāh is most knowing of what He sends down - they say, "You, [O Muḥammad], are but an inventor [of lies]." But most of them do not know.
Kapag nagpawalang-bisa si Allāh sa kahatulan ng isang talata mula sa Qur'ān sa pamamagitan ng isa pang talata – at si Allāh ay higit na nakaaalam sa pinawawalang-bisa Niya mula sa Qur'ān dahil sa isang kasanhian at Maalam sa hindi Niya pinawalang-bisa mula rito – ay nagsasabi sila: "Ikaw, O Muḥammad, ay isang sinungaling na lumilikha-likha [ng kasinungalingan] lamang hinggil kay Allāh." Bagkus ang higit na marami sa kanila ay hindi nakaaalam na ang pagpapawalang-bisa ay nangyayari lamang dahil sa isang kasanhiang pandiyos na malalim.
16:102Page 278
قُلۡ نَزَّلَهُۥ رُوحُ ٱلۡقُدُسِ مِن رَّبِّكَ بِٱلۡحَقِّ لِيُثَبِّتَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُسۡلِمِينَ ١٠٢
Say, [O Muḥammad], "The Pure Spirit [i.e., Gabriel] has brought it down from your Lord in truth to make firm those who believe and as guidance and good tidings to the Muslims."
Sabihin mo sa kanila, O Sugo: "Nagbaba sa Qur'ān na ito si Anghel Gabriel – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan – mula sa ganang kay Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – kalakip ng katotohanang walang mali rito ni pagpapalit ni paglilihis upang magpatatag siya sa mga sumampalataya kay Allāh sa pananampalataya nila sa tuwing may bumabang bago mula rito at may pinawalang-bisang ilan mula rito at upang ito ay maging isang kapatnubayan para sa kanila tungo sa katotohanan at isang balitang nakalulugod para sa mga Muslim hinggil sa tatamuhin nila na gantimpalang masagana.
16:103Page 279
وَلَقَدۡ نَعۡلَمُ أَنَّهُمۡ يَقُولُونَ إِنَّمَا يُعَلِّمُهُۥ بَشَرٞۗ لِّسَانُ ٱلَّذِي يُلۡحِدُونَ إِلَيۡهِ أَعۡجَمِيّٞ وَهَٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيّٞ مُّبِينٌ ١٠٣
And We certainly know that they say, "It is only a human being who teaches him [i.e., the Prophet (ﷺ)]." The tongue of the one they refer to is foreign,1 and this [recitation, i.e., Qur’ān] is [in] a clear Arabic language.
Kami ay nakaaalam na ang mga tagapagtambal ay nagsasabi: "Tunay na si Muḥammad – ang basbas at ang pagbati ng kapayapaan ay sumakanya – ay tinuturuan lamang ng Qur'ān ng isang tao." Sila ay mga sinungaling sa pahayag nila sapagkat ang wika ng inaakala nila na iyon ay nagtuturo sa kanya ay banyaga samantalang ang Qur'ān na ito ay ibinaba sa isang dilang Arabeng maliwanag na may retorikang mataas, kaya papaanong nag-aakala sila na siya ay nakatanggap nito mula sa isang banyaga?"
16:104Page 279
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ لَا يَهۡدِيهِمُ ٱللَّهُ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ ١٠٤
Indeed, those who do not believe in the verses of Allāh - Allāh will not guide them, and for them is a painful punishment.
Tunay na ang mga hindi sumasampalataya sa mga tanda ni Allāh na ang mga ito ay mula sa ganang Kanya – kaluwalhatian sa Kanya – ay hindi magtutuon sa kanila si Allāh sa kapatnubayan hanggat nanatili silang mga nagpupumilit doon. Ukol sa kanila ay isang pagdurusang nakasasakit dahilan sa taglay nila na kawalang-pananampalataya kay Allāh at pagpapasinungaling sa mga tanda Niya.
16:105Page 279
إِنَّمَا يَفۡتَرِي ٱلۡكَذِبَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ ١٠٥
They only invent falsehood who do not believe in the verses of Allāh, and it is those who are the liars.
Si Muḥammad – basbasan siya ni Allāh at batiin ng kapayapaan – ay hindi sinungaling kaugnay sa inihatid niya mula sa Panginoon niya. Lumilikha-likha lamang ng kasinungalingan ang mga hindi nagpapatotoo sa mga tanda ni Allāh dahil sila ay hindi nangangamba sa isang pagdurusa at hindi umaasa sa isang gantimpala. Ang mga nailarawang iyon sa kawalang-pananampalataya ay ang mga sinungaling dahil ang pagsisinungaling ay kaugalian nilang nakaugalian nila.
16:106Page 279
مَن كَفَرَ بِٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ إِيمَٰنِهِۦٓ إِلَّا مَنۡ أُكۡرِهَ وَقَلۡبُهُۥ مُطۡمَئِنُّۢ بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَٰكِن مَّن شَرَحَ بِٱلۡكُفۡرِ صَدۡرٗا فَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَلَهُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ ١٠٦
Whoever disbelieves in [i.e., denies] Allāh after his belief...1 except for one who is forced [to renounce his religion] while his heart is secure in faith. But those who [willingly] open their breasts to disbelief, upon them is wrath from Allāh, and for them is a great punishment;
Ang sinumang tumangging sumampalataya kay Allāh noong matapos ng pagsampalataya niya – hindi ang sinumang pinilit habang ang puso naman niya ay napapanatag sa pananampalataya subalit ang sinumang nabuksan ang dibdib sa kawalang-pananampalataya saka pumili nito kaysa sa pananampalataya at nagsalita hinggil dito nang nagkukusang-loob kaya siya ay tumalikod na sa Islām – laban sa kanila ay isang galit mula kay Allāh at ukol sa kanila ay isang pagdurusang sukdulan.
16:107Page 279
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱسۡتَحَبُّواْ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٠٧
That is because they preferred the worldly life over the Hereafter and that Allāh does not guide the disbelieving people.
Ang pagtalikod na iyon sa Islām ay dahilan sa sila ay nagtangi sa natatamo nila na mga basura ng Mundo bilang pantumbas para sa kawalang-pananampalataya nila kapalit ng Kabilang-buhay at na si Allāh ay hindi nagtutuon sa pananampalataya sa mga taong tagatangging sumampalataya, bagkus bumibigo sa kanila.
16:108Page 279
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَسَمۡعِهِمۡ وَأَبۡصَٰرِهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡغَٰفِلُونَ ١٠٨
Those are the ones over whose hearts and hearing and vision Allāh has sealed, and it is those who are the heedless.
Ang mga nailarawang iyon sa pagtalikod sa pananampalataya matapos ng pagsampalataya ay ang mga nagpinid si Allāh sa mga puso nila kaya hindi sila nakaiintindi ng mga pangaral, sa mga pandinig nila kaya hindi sila dumidinig sa mga ito ayon sa pagdinig na napakikinabangan, at sa mga paningin nila kaya hindi sila nakakikita sa mga tandang nagpapatunay sa pananampalataya. Ang mga iyon ay ang mga nalilingat sa mga kadahilanan ng kaligayahan at kalumbayan at sa inihanda ni Allāh para sa kanila na pagdurusa.
16:109Page 279
لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ١٠٩
Assuredly, it is they, in the Hereafter, who will be the losers.
Totoong tunay na sila sa Araw ng Pagbangon ay ang mga lugi na nagpalugi sa mga sarili nila dahilan sa kawalang-pananampalataya nila matapos ng pagsampalataya nila, na kung sakaling kumapit sila doon ay talaga sanang papasok sila sa Paraiso.
16:110Page 279
ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا فُتِنُواْ ثُمَّ جَٰهَدُواْ وَصَبَرُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ ١١٠
Then, indeed your Lord, to those who emigrated after they had been compelled [to say words of disbelief] and thereafter fought [for the cause of Allāh] and were patient - indeed, your Lord, after that, is Forgiving and Merciful
Pagkatapos tunay na ang Panginoon mo, O Sugo, ay talagang Mapagpatawad, Maawain sa mga sinisiil kabilang sa mga mananampalataya na mga lumikas mula sa Makkah patungo sa Madīnah matapos pagdusahin sila ng mga tagapagtambal at usigin sila dahil sa relihiyon nila hanggang sa nakabigkas sila ng salita ng kawalang-pananampalataya samantalang ang mga puso nila ay napapanatag sa pananampalataya. Pagkatapos nakibaka sila ayon sa landas ni Allāh upang ang salita ni Allāh ay maging ang pinakamataas at ang salita ng mga tumangging sumampalataya ay maging ang pinakamababa. Nagtiis sila sa mga hirap niyon. Tunay na ang Panginoon mo – noong matapos ng pagsubok na iyon na ipinansubok sa kanila at ng pagpaparusang pinagdusahan nila hanggang sa nakabigkas sila ng salita ng kawalang-pananampalataya – ay talagang Mapagpatawad sa kanila, Maawain sa kanila dahil sila ay hindi nakabigkas ng salita ng kawalang-pananampalataya malibang habang mga napipilitan.
16:111Page 280
۞ يَوۡمَ تَأۡتِي كُلُّ نَفۡسٖ تُجَٰدِلُ عَن نَّفۡسِهَا وَتُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا عَمِلَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ١١١
On the Day when every soul will come disputing [i.e., pleading] for itself, and every soul will be fully compensated for what it did, and they will not be wronged [i.e., treated unjustly].
Banggitin mo, O Sugo, ang araw na pupunta ang bawat tao na mangangatwiran para sa sarili nito nang hindi nangangatwiran para sa iba rito dahil sa bigat ng katayuan, at lulubus-lubusin ang bawat kaluluwa sa ganti sa anumang ginawa nito na kabutihan at kasamaan. Sila ay hindi lalabagin sa katarungan sa pamamagitan ng pagbawas sa mga magandang gawa nila ni sa pamamagitan ng pagdagdag sa masagwang gawa nila.
16:112Page 280
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا قَرۡيَةٗ كَانَتۡ ءَامِنَةٗ مُّطۡمَئِنَّةٗ يَأۡتِيهَا رِزۡقُهَا رَغَدٗا مِّن كُلِّ مَكَانٖ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ ١١٢
And Allāh presents an example: a city [i.e., Makkah] which was safe and secure, its provision coming to it in abundance from every location, but it denied the favors of Allāh. So Allāh made it taste the envelopment of hunger and fear for what they had been doing.
Naglahad si Allāh ng isang paghahalintulad sa isang pamayanan, ang Makkah, na iyon dati ay matiwasay na hindi nangangamba ang mga naninirahan doon, na matatag samantalang ang mga tao sa paligid niyon ay dinudukot. Dumarating doon ang panustos niyon nang kaiga-igaya at madali mula sa bawat pook. Ngunit nagkaila ang mga naninirahan doon sa ibiniyaya ni Allāh sa kanila na mga biyaya at hindi nagpasalamat kaya gumanti sa kanila si Allāh ng pagkagutom at pangambang matinding nakalitaw sa mga katawan nila bilang hilakbot at pangangayayat hanggang sa ang dalawang ito ay naging gaya ng damit [sa pagkapit] sa kanila dahilan sa dati nilang ginagawa na kawalang-pananampalataya at pagpapasinungaling.
16:113Page 280
وَلَقَدۡ جَآءَهُمۡ رَسُولٞ مِّنۡهُمۡ فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ ١١٣
And there had certainly come to them a Messenger from among themselves, but they denied him; so punishment overtook them while they were wrongdoers.
Talaga ngang may dumating sa mga naninirahan sa Makkah na isang sugong kabilang sa kanila, na nakikilala nila siya sa pagkamapagkakatiwalaan at katapatan. Siya ay si Muḥammad – basbasan siya ni Allāh at batiin ng kapayapaan. Ngunit nagpasinungaling sila sa kanya kaugnay sa ibinaba sa kanya ng Panginoon niya kaya bumababa sa kanila ang pagdurusang dulot ni Allāh sa pamamagitan ng pagkagutom at pangamba habang sila ay mga tagalabag sa katarungan sa mga sarili nila, sa pamamagitan ng paghahatid sa mga ito sa mga hatiran ng kapahamakan, nang nagtambal sila kay Allāh at nagpasinungaling sila sa Sugo Niya.
16:114Page 280
فَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا وَٱشۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ ١١٤
Then eat of what Allāh has provided for you [which is] lawful and good. And be grateful for the favor of Allāh, if it is [indeed] Him that you worship.
Kaya kumain kayo, O mga lingkod, mula sa itinustos sa inyo ni Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – na anumang naging ipinahihintulot kabilang sa uri ng itinuturing na kaaya-ayang kainin. Magpasalamat kayo sa biyaya ni Allāh na ibiniyaya Niya sa inyo sa pamamagitan ng pagkilala sa mga biyayang ito kay Allāh at pagbaling sa mga ito sa kaluguran Niya, kung nangyaring kayo ay sumasamba sa Kanya lamang at hindi nagtatambal sa Kanya.
16:115Page 280
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١١٥
He has only forbidden to you dead animals,1 blood, the flesh of swine, and that which has been dedicated to other than Allāh. But whoever is forced [by necessity], neither desiring [it] nor transgressing [its limit] - then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
Nagbawal si Allāh sa inyo mula sa mga nakakain ng anumang namatay nang walang pagkatay kabilang sa [mga hayop na] kinakatay, ng ibinubong dugo, ng baboy sa lahat ng mga bahagi nito, at ng anumang kinatay ng tagapagkatay nito bilang alay sa iba pa kay Allāh. Ang pagbabawal na ito ay tanging sa kalagayang makapipili. Ngunit ang sinumang pinilit ng kagipitan sa pagkain ng mga nabanggit kaya nakakain siya mula sa mga ito nang hindi nakaiibig sa ipinagbabawal mismo at hindi naman lumalampas sa hangganan ng pangangailangan, walang kasalanan sa kanya sapagkat si Allāh ay Mapagpatawad na nagpapatawad sa kanya sa kinain niya, Maawain sa kanya nang pumayag para sa kanya niyon sa sandali ng kagipitan.
16:116Page 280
وَلَا تَقُولُواْ لِمَا تَصِفُ أَلۡسِنَتُكُمُ ٱلۡكَذِبَ هَٰذَا حَلَٰلٞ وَهَٰذَا حَرَامٞ لِّتَفۡتَرُواْ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ لَا يُفۡلِحُونَ ١١٦
And do not say about what your tongues assert of untruth, "This is lawful and this is unlawful," to invent falsehood about Allāh. Indeed, those who invent falsehood about Allāh will not succeed.
Huwag kayong magsabi, O mga tagapagtambal, ukol sa anumang naglalarawan ang mga dila ninyo ng kasinungalingan laban kay Allāh: "Ang bagay na ito ay ipinahihintulot at ang bagay na iyan ay ipinagbabawal," sa layunin na lumikha-likha kayo laban kay Allāh ng kasinungalingan sa pamamagitan ng pagbabawal sa hindi Niya ipinagbawal at pagpapahintulot sa hindi Niya ipinahintulot. Tunay na ang mga lumilikha-likha laban kay Allāh ng kasinungalingan ay hindi magtatamo ng hinihiling at hindi maliligtas mula sa pinangingilabutan.
16:117Page 280
مَتَٰعٞ قَلِيلٞ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ١١٧
[It is but] a brief enjoyment, and they will have a painful punishment.
Ukol sa kanila ay isang natatamasang kaunting kalait-lait dahil sa pagsunod nila sa mga pithaya nila sa Mundo, at ukol sa kanila sa Araw ng Pagbangon ay isang pagdurusang nakasasakit.
16:118Page 280
وَعَلَى ٱلَّذِينَ هَادُواْ حَرَّمۡنَا مَا قَصَصۡنَا عَلَيۡكَ مِن قَبۡلُۖ وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ١١٨
And to those who are Jews We have prohibited that which We related to you before.1 And We did not wrong them [thereby], but they were wronging themselves.
Sa mga Hudyo, lalo na, ay nagbawal Kami ng isinalaysay Namin sa iyo (gaya ng nasa Qur'ān 6:146). Hindi Kami lumabag sa kanila sa katarungan dahil sa pagbabawal niyon, subalit sila dati sa mga sarili nila ay lumalabag sa katarungan nang nakagawa sila ng mga kadahilanan ng parusa, kaya gumanti Kami sa kanila dahil sa pagsalansang nila at nagbawal Kami sa kanila niyon bilang kaparusahan para sa kanila.
16:119Page 281
ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ عَمِلُواْ ٱلسُّوٓءَ بِجَهَٰلَةٖ ثُمَّ تَابُواْ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَ وَأَصۡلَحُوٓاْ إِنَّ رَبَّكَ مِنۢ بَعۡدِهَا لَغَفُورٞ رَّحِيمٌ ١١٩
Then, indeed your Lord, to those who have done wrong out of ignorance and then repent after that and correct themselves - indeed, your Lord, thereafter, is Forgiving and Merciful.
Pagkatapos tunay na ang Panginoon mo, O Sugo, para sa mga gumawa ng mga masagwa dala ng kamangmangan sa kahihinatnan ng mga iyon kahit pa man nangyaring sila ay mga nananadya, pagkatapos nagbalik-loob sila kay Allāh matapos na gumawa sila ng mga masagwa at nagsaayos ng mga gawain nila na may katiwalian, tunay na ang Panginoon mo noong matapos ng pagbabalik-loob ay talagang Mapagpatawad sa mga pagkakasala nila, Maawain sa kanila.
16:120Page 281
إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ كَانَ أُمَّةٗ قَانِتٗا لِّلَّهِ حَنِيفٗا وَلَمۡ يَكُ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ١٢٠
Indeed, Abraham was a [comprehensive] leader,1 devoutly obedient to Allāh, inclining toward truth, and he was not of those who associate others with Allāh.
Tunay na si Abraham noon – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan – ay isang tagapagbuklod ng mga katangian ng kabutihan, na nagpapamalagi sa pagtalima sa Panginoon niya, na nakakiling palayo sa mga relihiyon sa kabuuan ng mga ito patungo sa Islām. Hindi nangyaring siya ay kabilang sa mga tagapagtambal kailanman.
16:121Page 281
شَاكِرٗا لِّأَنۡعُمِهِۚ ٱجۡتَبَىٰهُ وَهَدَىٰهُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ١٢١
[He was] grateful for His favors. He [i.e., Allāh] chose him and guided him to a straight path.
Ito noon ay tagapagpasalamat sa mga biyaya ni Allāh na ibiniyaya Niya rito. Pumili rito si Allāh para sa pagkapropeta at nagpatnubay Siya rito tungo sa matuwid na relihiyon ng Islām.
16:122Page 281
وَءَاتَيۡنَٰهُ فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ١٢٢
And We gave him good in this world, and indeed, in the Hereafter he will be among the righteous.
Nagbigay si Allāh sa kanya sa Mundo ng pagkapropeta, pagbubunying maganda, at anak na maayos. Tunay na siya sa Kabilang-buhay ay talagang kabilang sa mga maayos na naghanda si Allāh para sa kanila ng mga antas na pinakamataas sa Paraiso.
16:123Page 281
ثُمَّ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ أَنِ ٱتَّبِعۡ مِلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفٗاۖ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ١٢٣
Then We revealed to you, [O Muḥammad], to follow the religion of Abraham, inclining toward truth; and he was not of those who associate with Allāh.
Pagkatapos nagkasi si Allāh sa iyo, O Sugo, na sumunod ka sa kapaniwalaan ni Abraham sa Tawḥīd, sa pagpapawalang-kaugnayan sa mga tagapagtambal, sa pag-aanyaya tungo kay Allāh, at sa pagsasagawa sa Batas Niya bilang nakakiling palayo sa lahat ng mga relihiyon patungo sa relihiyong Islām. Hindi siya noon kabilang sa mga tagapagtambal kailanman gaya ng inaakala ng mga tagapagtambal, bagkus siya noon ay isang naniniwala sa kaisahan ni Allāh.
16:124Page 281
إِنَّمَا جُعِلَ ٱلسَّبۡتُ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ ١٢٤
The sabbath was only appointed for those who differed over it. And indeed, your Lord will judge between them on the Day of Resurrection concerning that over which they used to differ.
Itinalaga lamang ang pagdakila sa Sabath bilang tungkulin sa mga Hudyong nagkaiba-iba hinggil dito upang ipangilin nila para sa pagsamba palayo sa mga pinagkakaabalahan nila matapos na nalayo sila sa araw ng Biyernes na ipinag-utos sa kanila na ipangilin ito. Tunay na ang Panginoon mo, O Sugo, ay talagang maghahatol sa pagitan ng mga nagkakaiba-ibang ito sa Araw ng Pagbangon hinggil sa sila dati hinggil doon ay nagkakaiba-iba para gumanti Siya sa bawat isa dahil sa anumang nagiging karapat-dapat dito.
16:125Page 281
ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ١٢٥
Invite to the way of your Lord with wisdom and good instruction, and argue with them in a way that is best. Indeed, your Lord is most knowing of who has strayed from His way, and He is most knowing of who is [rightly] guided.
Mag-anyaya ka, O Sugo, tungo sa relihiyong Islām, ikaw at ang sinumang sumunod sa iyo kabilang sa mga mananampalataya ayon sa hinihiling ng kalagayan ng inaanyayahan, pagkaintindi nito, at pagpapaakay nito at sa pamamagitan ng payong sumasaklaw sa pagpapaibig at pagpapangilabot. Makipagtalo ka sa kanila ayon sa paraang siyang pinakamaganda sa salita, sa isip, at sa paghuhubog. Hindi kailangan sa iyo ang magpatnubay sa mga tao; kailangan lamang sa iyo ang pagpapaabot sa kanila. Tunay na ang Panginoon mo ay higit na maalam sa sinumang naligaw palayo sa relihiyon ng Islām. Siya ay higit na maalam sa mga napatnubayan patungo sa Kanya, kaya huwag masawi ang sarili mo dahil sa kanila sa panghihinayang.
16:126Page 281
وَإِنۡ عَاقَبۡتُمۡ فَعَاقِبُواْ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبۡتُم بِهِۦۖ وَلَئِن صَبَرۡتُمۡ لَهُوَ خَيۡرٞ لِّلصَّٰبِرِينَ ١٢٦
And if you punish [an enemy, O believers], punish with an equivalent of that with which you were harmed.1 But if you are patient - it is better for those who are patient.
Kung nagnais kayo ng pagpaparusa sa kaaway ninyo ay magparusa kayo ng tulad ng ginawa sa inyo nang walang karagdagan. Talagang kung nakapagpigil kayo sa pagpaparusa ninyo roon sa kaaway sa sandali ng kakayahan roon, tunay na iyon ay higit na mabuti para sa mga tagapagpigil kabilang sa inyo kaysa sa pagpapakamakatarungan sa pagpaparusa sa kanila.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences