Al-Mukhtasar · Tafsir · in Tagalog
العنكبوت
Al-'Ankabut
The Spider · Meccan · 69 ayahs
Alif. Lām. Mīm. Nauna na ang pagtatalakay sa mga kapareho ng mga ito sa simula ng Kabanatang Al-Baqarah.
29:2Page 396
أَحَسِبَ ٱلنَّاسُ أَن يُتۡرَكُوٓاْ أَن يَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا وَهُمۡ لَا يُفۡتَنُونَ ٢
Do the people think that they will be left to say, "We believe" and they will not be tried?
Nagpalagay ba ang mga tao na sila, dahil sa pagsabi nila: "Sumampalataya kami kay Allāh," ay hahayaan nang walang pagsusulit na maglilinaw sa reyalidad ng sinabi nila kung sila ba ay mga mananampalataya nang totohanan? Ang usapin ay hindi gaya ng ipinagpalagay nila.
29:3Page 396
وَلَقَدۡ فَتَنَّا ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ فَلَيَعۡلَمَنَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْ وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱلۡكَٰذِبِينَ ٣
But We have certainly tried those before them, and Allāh will surely make evident those who are truthful, and He will surely make evident the liars.
Talaga ngang sumulit sa mga nauna sa kanila noon kaya talagang nakaaalam nga si Allāh ayon sa kaalaman ng paglitaw at nagbubunyag para sa inyo sa katapatan ng mga tapat sa pananampalataya nila at sa kasinungalingan ng mga sinungaling doon.
29:4Page 396
أَمۡ حَسِبَ ٱلَّذِينَ يَعۡمَلُونَ ٱلسَّيِّـَٔاتِ أَن يَسۡبِقُونَاۚ سَآءَ مَا يَحۡكُمُونَ ٤
Or do those who do evil deeds think they can outrun [i.e., escape] Us? Evil is what they judge.
Bagkus nagpalagay ba ang mga gumagawa ng mga pagsuway gaya ng shirk at iba pa na rito na makapagpawalang-kakayahan sila sa Amin at makaligtas sila mula sa parusa Namin? Pumangit ang hatol nilang inihahatol nila sapagkat sila ay hindi makapagpapawalang-kakayahan kay Allāh ni makaliligtas mula sa parusa Niya kung namatay sila sa kawalang-pananampalataya nila.
29:5Page 396
مَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ ٱللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ لَأٓتٖۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٥
Whoever should hope for the meeting with Allāh - indeed, the term [decreed by] Allāh is coming. And He is the Hearing, the Knowing.
Ang sinumang umaasa sa pakikipagkita kay Allāh sa Araw ng Pagbangon upang gumantimpala sa kanya ay alamin niya na ang taning na itinalaga ni Allāh para roon ay talagang darating kaagad. Siya ay ang Madinigin sa mga sinasabi ng mga lingkod Niya, ang Maalam sa mga ginagawa nila. Walang nakalulusot sa Kanya mula sa mga ito na anuman at gaganti Siya sa kanila sa mga ito.
29:6Page 396
وَمَن جَٰهَدَ فَإِنَّمَا يُجَٰهِدُ لِنَفۡسِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦
And whoever strives only strives for [the benefit of] himself. Indeed, Allāh is Free from need of the worlds.
Ang sinumang nakibaka sa sarili niya sa pagbunsod dito sa pagtalima at paglayo sa pagsuway at nakibaka sa landas ni Allāh ay nakibaka lamang para sa sarili niya dahil ang pakinabang doon ay bumabalik sa sarili. Si Allāh ay Walang-pangangailangan sa mga nilikha sa kabuuan ng mga ito sapagkat walang naidadagdag sa Kanya ang pagtalima nila at walang naibabawas sa Kanya ang pagsuway nila.
29:7Page 397
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَحۡسَنَ ٱلَّذِي كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ٧
And those who believe and do righteous deeds - We will surely remove from them their misdeeds and will surely reward them according to the best of what they used to do.
Ang mga sumampalataya, nagtiis sa pagsusulit Namin sa kanila, at gumawa ng mga gawang maayos ay talagang buburahin nga Namin ang mga pagkakasala nila dahil sa ginawa nila na mga gawang maayos at talagang gagantimpalaan nga Namin sila sa Kabilang-buhay ayon sa pinakamaganda sa dati nilang ginagawa sa Mundo.
29:8Page 397
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حُسۡنٗاۖ وَإِن جَٰهَدَاكَ لِتُشۡرِكَ بِي مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٞ فَلَا تُطِعۡهُمَآۚ إِلَيَّ مَرۡجِعُكُمۡ فَأُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٨
And We have enjoined upon man goodness to parents. But if they endeavor to make you associate with Me that of which you have no knowledge,1 do not obey them. To Me is your return, and I will inform you about what you used to do.
Nagtagubilin Kami sa tao hinggil sa mga magulang niya na magpakabuti siya sa kanilang dalawa at gumawa siya ng maganda sa kanilang dalawa. Kung nagpunyagi silang dalawa sa iyo, O tao, upang magtambal ka sa Akin ng anumang wala kang kaalaman hinggil sa pagtatambal sa Akin – gaya ng naganap kay Sa`d bin Abī Waqqāṣ – malugod si Allāh sa kanya – dahil sa ina niya – ay huwag kang tumalima sa kanilang dalawa kaugnay roon dahil walang pagtalima sa isang nilikha kapalit ng pagsuway sa Tagalikha. Tungo sa Akin lamang ang pagbabalik ninyo sa Araw ng Pagbangon, saka magpapabatid Ako sa inyo hinggil sa anumang dati ninyong ginagawa sa Mundo at gaganti Ako sa inyo roon.
29:9Page 397
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُدۡخِلَنَّهُمۡ فِي ٱلصَّٰلِحِينَ ٩
And those who believe and do righteous deeds - We will surely admit them among the righteous [into Paradise].
Ang mga sumampalataya kay Allāh at gumawa ng mga gawang maayos ay talagang magpapapasok nga Kami sa kanila sa Araw ng Pagbangon sa gitna ng mga maayos sapagkat kakalap Kami sa kanila kasama ng mga iyon at maggagantimpala Kami sa kanila ng gantimpala nila.
29:10Page 397
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ فَإِذَآ أُوذِيَ فِي ٱللَّهِ جَعَلَ فِتۡنَةَ ٱلنَّاسِ كَعَذَابِ ٱللَّهِۖ وَلَئِن جَآءَ نَصۡرٞ مِّن رَّبِّكَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا كُنَّا مَعَكُمۡۚ أَوَلَيۡسَ ٱللَّهُ بِأَعۡلَمَ بِمَا فِي صُدُورِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ١٠
And of the people are some who say, "We believe in Allāh," but when one [of them] is harmed for [the cause of] Allāh, he considers the trial [i.e., harm] of the people as [if it were] the punishment of Allāh. But if victory comes from your Lord, they say, "Indeed, We were with you." Is not Allāh most knowing of what is within the breasts of the worlds [i.e., all creatures]?
Mayroon sa mga tao na nagsasabi: "Sumampalataya kami kay Allāh," ngunit kapag sinaktan sila ng mga tagatangging sumampalataya dahil sa pananampalataya nila ay nagtuturing sa pagdurusang dulot ng mga iyon sa kanila na gaya ng pagdurusang dulot ni Allāh kaya naman tumatalikod sila sa pananampalataya bilang pagsang-ayon sa mga tagatangging sumampalataya. Talagang kung may nangyaring isang pag-aadya mula sa Panginoon mo para sa iyo, O Sugo, ay talagang magsasabi nga sila: "Tunay na kami noon ay kasama sa inyo, O mga mananampalataya, sa pananampalataya." Hindi ba si Allāh ay higit na nakaaalam sa anumang nasa mga dibdib ng mga tao? Hindi nakakukubli sa Kanya ang anumang nasa mga ito na kawalang-pananampalataya at pananampalataya. Kaya papaano silang nagbabalita kay Allāh ng nasa mga puso nila samantalang Siya ay higit na maalam sa anumang nasa mga ito kaysa sa kanila?
29:11Page 397
وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ ١١
And Allāh will surely make evident those who believe, and He will surely make evident the hypocrites.
Talagang nakaaalam nga si Allāh sa mga sumampalataya sa Kanya nang totohanan at talagang nakaaalam nga Siya sa mga mapagpaimbabaw na naghahayag ng pananampalataya at nagkikimkim ng kawalang-pananampalataya.
29:12Page 397
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّبِعُواْ سَبِيلَنَا وَلۡنَحۡمِلۡ خَطَٰيَٰكُمۡ وَمَا هُم بِحَٰمِلِينَ مِنۡ خَطَٰيَٰهُم مِّن شَيۡءٍۖ إِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ١٢
And those who disbelieve say to those who believe, "Follow our way, and we will carry your sins."1 But they will not carry anything of their sins. Indeed, they are liars.
Nagsabi ang mga tumangging sumampalataya sa mga sumampalataya kay Allāh lamang: "Sundin ninyo ang relihiyon namin at ang anumang kami ay naroon at pasanin namin mismo ang mga pagkakasala ninyo para gantihan kami dahil sa mga ito sa halip na kayo." Hindi sila mga magpapasan ng anuman mula sa mga pagkakasala ng mga iyon. Tunay na sila ay talagang mga sinungaling sa sabi nilang ito.
29:13Page 397
وَلَيَحۡمِلُنَّ أَثۡقَالَهُمۡ وَأَثۡقَالٗا مَّعَ أَثۡقَالِهِمۡۖ وَلَيُسۡـَٔلُنَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَمَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ١٣
But they will surely carry their [own] burdens and [other] burdens along with their burdens,1 and they will surely be questioned on the Day of Resurrection about what they used to invent.
Talagang magpapasan nga itong mga tagatangging sumampalataya, na mga tagapag-anyaya sa kabulaanan nila, ng mga pagkakasala nila na ginawa nila. Talagang magpapasan nga sila ng mga pagkakasala ng sinumang sumunod sa paanyaya nila nang walang naibabawas na anuman mula sa mga pagkakasala ng mga tagasunod nila. Talagang tatanungin nga sila sa Araw ng Pagbangon tungkol sa anumang dati nilang nililikha-likha sa Mundo na mga kabulaanan.
29:14Page 397
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ فَلَبِثَ فِيهِمۡ أَلۡفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمۡسِينَ عَامٗا فَأَخَذَهُمُ ٱلطُّوفَانُ وَهُمۡ ظَٰلِمُونَ ١٤
And We certainly sent Noah to his people, and he remained among them a thousand years minus fifty years, and the flood seized them while they were wrongdoers.
Talaga ngang nagpadala Kami kay Noe bilang sugo sa mga tao niya, kaya namalagi siya sa kanila sa loob ng siyam na raan at limampung taon, habang nag-aanyaya sa kanila tungo sa paniniwala sa kaisahan ni Allāh, ngunit nagpasinungaling sila sa kanya at nagpatuloy sila sa kawalang-pananampalataya nila. Dumaklot sa kanila ang gunaw habang sila ay mga tagalabag sa katarungan dahilan sa kawalang-pananampalataya nila kay Allāh at pagpapasinungaling nila sa mga sugo Niya kaya napahamak sila sa pamamagitan ng pagkalunod.
29:15Page 398
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَصۡحَٰبَ ٱلسَّفِينَةِ وَجَعَلۡنَٰهَآ ءَايَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ ١٥
But We saved him and the companions of the ship, and We made it1 a sign for the worlds.
Ngunit sinagip Namin si Noe at ang mga kasama sa kanya kabilang sa mga mananampalataya sa daong mula sa kapahamakan sa pamamagitan ng pagkalunod. Ginawa Namin ang daong bilang maisasaalang-alang para sa mga tao, na isasaalang-alang nila.
29:16Page 398
وَإِبۡرَٰهِيمَ إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُۖ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١٦
And [We sent] Abraham, when he said to his people, "Worship Allāh and fear Him. That is best for you, if you should know.
Banggitin mo, O Sugo, ang kasaysayan ni Abraham nang nagsabi siya sa mga kababayan niya: "Sumamba kayo kay Allāh lamang at mangilag kayo sa parusa Niya sa pamamagitan ng pagsunod sa mga ipinag-uutos Niya at pag-iwas sa mga sinasaway Niya. Ang ipinag-uutos na iyon ay higit na mabuti para sa inyo kung kayo ay naging nakaaalam.
29:17Page 398
إِنَّمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡثَٰنٗا وَتَخۡلُقُونَ إِفۡكًاۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَا يَمۡلِكُونَ لَكُمۡ رِزۡقٗا فَٱبۡتَغُواْ عِندَ ٱللَّهِ ٱلرِّزۡقَ وَٱعۡبُدُوهُ وَٱشۡكُرُواْ لَهُۥٓۖ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ١٧
You only worship, besides Allāh, idols, and you produce a falsehood. Indeed, those you worship besides Allāh do not possess for you [the power of] provision. So seek from Allāh provision and worship Him and be grateful to Him. To Him you will be returned."
Sumasamba lamang kayo, O mga tagapagtambal, sa mga diyus-diyusang hindi nakapagpapakinabang at hindi nakapipinsala. Lumilikha-likha kayo ng kasinungalingan nang nag-aangkin kayo ng pagiging karapat-dapat ng mga iyon sa pagsamba. Tunay na ang mga sinasamba ninyo bukod pa kay Allāh ay hindi nakapagdudulot para sa inyo ng isang panustos para tumustos sa inyo. Kaya humiling kayo sa ganang kay Allāh ng panustos sapagkat Siya ang Tagapagtustos, sumamba kayo sa Kanya lamang, at magpasalamat kayo sa Kanya sa ibiniyaya Niya sa inyo na panustos. Tungo sa Kanya lamang pababalikin kayo sa Araw ng Pagbangon para sa pagtutuos at pagganti, hindi tungo sa mga diyus-diyusan ninyo."
29:18Page 398
وَإِن تُكَذِّبُواْ فَقَدۡ كَذَّبَ أُمَمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡۖ وَمَا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ١٨
And if you [people] deny [the message] - already nations before you have denied. And there is not upon the Messenger except [the duty of] clear notification.1
Kung magpapasinungaling kayo, O mga tagapagtambal, sa inihatid ni Muḥammad – basbasan siya ni Allāh at batiin ng kapayapaan – may nagpasinungaling nga na mga kalipunan noong bago pa ninyo gaya ng mga tao nina Noe, `Ād, at Thamūd. Walang kailangan sa Sugo kundi ang pagpapaabot na maliwanag. Nagpaabot na siya sa inyo ng ipinag-utos sa Kanya ng Panginoon niya na ipaabot sa inyo.
29:19Page 398
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ كَيۡفَ يُبۡدِئُ ٱللَّهُ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥٓۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ١٩
Have they not considered how Allāh begins creation and then repeats it? Indeed that, for Allāh, is easy.
Hindi ba napag-alaman nitong mga tagapagpasinungaling kung papaanong lumilikha si Allāh sa pasimula, pagkatapos ay nagpapanumbalik Siya nito matapos ng pagkalipol nito? Tunay na iyon, kay Allāh, ay madali sapagkat Siya ay nakakakaya: walang nakapagpapawalang-kakayahan sa Kanya na anuman.
29:20Page 398
قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ بَدَأَ ٱلۡخَلۡقَۚ ثُمَّ ٱللَّهُ يُنشِئُ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأٓخِرَةَۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٢٠
Say, [O Muḥammad], "Travel through the land and observe how He began creation. Then Allāh will produce the final creation [i.e., development]. Indeed Allāh, over all things, is competent."
Sabihin mo, O Sugo, sa mga tagapagpasinungaling na ito sa pagkabuhay [na muli]: "Humayo kayo sa lupain saka magnilay-nilay kayo kung papaano nagsimula si Allāh ng paglikha. Pagkatapos si Allāh ay magbibigay-buhay sa mga tao, matapos ng kamatayan nila, sa ikalawang buhay para sa pagkabuhay [na muli] at pagtutuos. Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay May-kakayahan: walang nakapagpapawalang-kakayahan sa Kanya na anuman sapagkat hindi Siya nawawalang-kakayahan sa pagbuhay [na muli] sa mga tao kung paanong hindi Siya nawalang-kakayahan sa paglikha sa kanila sa unang [pagkakataon]."
29:21Page 398
يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَرۡحَمُ مَن يَشَآءُۖ وَإِلَيۡهِ تُقۡلَبُونَ ٢١
He punishes whom He wills and has mercy upon whom He wills, and to Him you will be returned.
Nagpaparusa Siya sa sinumang niloloob Niya mula sa nilikha Niya ayon sa katarungan Niya at naaawa Siya sa sinumang niloloob Niya mula sa nilikha Niya ayon sa kabutihang-loob Niya. Tungo sa Kanya lamang kayo pababalikin sa Araw ng Pagbangon para sa pagtutuos kapag nagpabangon Siya sa inyo mula sa mga libingan ninyo bilang mga buhay.
29:22Page 398
وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ٢٢
And you will not cause failure [to Allāh] upon the earth or in the heaven. And you have not other than Allāh any protector or any helper.
Hindi kayo mga makaaalpas sa Panginoon ninyo ni mga makatatakas mula sa parusa Niya sa lupa ni sa langit. Walang ukol sa inyo bukod pa kay Allāh na isang katangkilik na tatangkilik sa kapakanan ninyo at walang ukol sa inyo bukod pa kay Allāh na isang mapag-adyang mag-aalis sa inyo ng pagdurusang dulot Niya.
29:23Page 398
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَلِقَآئِهِۦٓ أُوْلَٰٓئِكَ يَئِسُواْ مِن رَّحۡمَتِي وَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٢٣
And the ones who disbelieve in the signs of Allāh and the meeting with Him - those have despaired of My mercy, and they will have a painful punishment.
Ang mga tumangging sumampalataya sa mga tanda ni Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – at sa pakikipagkita sa Kanya sa Araw ng Pagbangon, ang mga iyon ay nawalan na ng pag-asa sa awa Niya kaya naman hindi sila papasok sa paraiso magpakailanman dahil sa kawalang-pananampalataya nila, at ang mga iyon ay may ukol sa kanila na isang pagdurusang nakasasakit na naghihintay sa kanila sa Kabilang-buhay.
29:24Page 399
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱقۡتُلُوهُ أَوۡ حَرِّقُوهُ فَأَنجَىٰهُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلنَّارِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ٢٤
And the answer of his [i.e., Abraham's] people was not but that they said, "Kill him or burn him," but Allāh saved him from the fire. Indeed in that are signs for a people who believe.
Ngunit walang iba ang sagot ng mga kababayan ni Abraham sa kanya – matapos ng pag-uutos niya sa kanila na pagsamba kay Allāh lamang at pag-iwan sa pagsamba sa iba pa sa Kanya gaya ng mga anito – kundi na nagsabi sila: "Patayin ninyo siya o ihagis ninyo siya sa apoy bilang pag-aadya sa mga diyos ninyo." Ngunit iniligtas siya ni Allāh mula sa apoy. Tunay na sa pagpapaligtas sa kanya mula sa apoy matapos ng pagtapon sa kanya roon ay talagang may mga maisasaalang-alang para sa mga taong sumasampalataya dahil sila ay ang mga makikinabang sa mga maisasaalang-alang.
29:25Page 399
وَقَالَ إِنَّمَا ٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡثَٰنٗا مَّوَدَّةَ بَيۡنِكُمۡ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ ثُمَّ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ يَكۡفُرُ بَعۡضُكُم بِبَعۡضٖ وَيَلۡعَنُ بَعۡضُكُم بَعۡضٗا وَمَأۡوَىٰكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن نَّٰصِرِينَ ٢٥
And [Abraham] said, "You have only taken, other than Allāh, idols as [a bond of] affection among you in worldly life. Then on the Day of Resurrection you will deny one another and curse one another, and your refuge will be the Fire, and you will not have any helpers."
Nagsabi si Abraham – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan – sa mga kababayan niya: "Gumawa lamang kayo ng mga diyus-diyusan bilang mga diyos na sinasamba ninyo dahil sa pagkakakilalahan at pagmamahalan sa pagsamba sa mga ito sa buhay na pangmundo. Pagkatapos sa Araw ng Pagbangon ay mapuputol ang pagmamahalan na iyon sa pagitan ninyo sapagkat magpapawalang-kaugnayan ang ilan sa inyo sa iba sa inyo sa sandali ng pagkakita sa pagdurusa at susumpa ang ilan sa inyo sa iba. Ang titigilan ninyong kakanlungan ninyo ay ang Apoy. Walang ukol sa inyo na mga tagaadya na magsasanggalang sa inyo laban sa pagdurusang dulot ni Allāh: wala mula sa mga diyus-diyusan ninyong dati ninyong sinasamba bukod pa kay Allāh, ni wala sa iba pa sa mga iyon."
29:26Page 399
۞ فَـَٔامَنَ لَهُۥ لُوطٞۘ وَقَالَ إِنِّي مُهَاجِرٌ إِلَىٰ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٢٦
And Lot believed him. [Abraham] said, "Indeed, I will emigrate to [the service of] my Lord. Indeed, He is the Exalted in Might, the Wise."
Ngunit naniwala sa kanya si Lot – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan. Nagsabi si Abraham – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan: "Tunay na ako ay lilikas tungo sa Panginoon ko, tungo sa pinagpalang lupain ng Sirya. Tunay na Siya ay ang Makapangyarihan na hindi napananaigan at hindi nahahamak ang sinumang lumikas sa Kanya, ang Marunong sa pagtatakda Niya at pangangasiwa Niya."
29:27Page 399
وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَجَعَلۡنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ ٱلنُّبُوَّةَ وَٱلۡكِتَٰبَ وَءَاتَيۡنَٰهُ أَجۡرَهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَإِنَّهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ لَمِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ٢٧
And We gave to him Isaac and Jacob and placed in his descendants prophethood and scripture. And We gave him his reward in this world, and indeed, he is in the Hereafter among the righteous.
Ibinigay kay Abraham si Isaac at ang anak nitong si Jacob. Ginawa sa mga anak niya ang pagkapropeta at ang mga kasulatang ibinaba mula sa ganang kay Allāh. Ibibigay sa kanya ang gantimpala sa pagtitiis niya sa katotohanan sa Mundo sa pamamagitan ng kaayusan ng mga anak at ng pagbubunying maganda. Tunay na siya sa Kabilang-buhay ay talagang gagantihan ng ganti sa mga maayos. Hindi makababawas ang ibinigay sa kanya sa Mundo sa inihanda para sa kanya na ganting masagana sa Kabilang-buhay.
29:28Page 399
وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ إِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنۡ أَحَدٖ مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٢٨
And [mention] Lot, when he said to his people, "Indeed, you commit such immorality as no one has preceded you with from among the worlds.
Banggitin mo, O Sugo, si Lot nang nagsabi siya sa mga kababayan niya: "Tunay na kayo ay talagang gumagawa ng pagkakasalang masagwa, habang walang nakauna sa inyo sa paggawa niyon na isa man kabilang sa mga nilalang bago ninyo, sapagkat kayo ay ang kauna-unahan sa nagpasimula sa pagkakasalang ito, na tinatanggihan ng maayos na kalikasan ng pagkalalang (fiṭrah).
29:29Page 399
أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ وَتَقۡطَعُونَ ٱلسَّبِيلَ وَتَأۡتُونَ فِي نَادِيكُمُ ٱلۡمُنكَرَۖ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُواْ ٱئۡتِنَا بِعَذَابِ ٱللَّهِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٢٩
Indeed, you approach men and obstruct the road1 and commit in your meetings [every] evil." And the answer of his people was not but that they said, "Bring us the punishment of Allāh, if you should be of the truthful."
Tunay na kayo ba ay talagang gumagawa [ng sodomiya] sa mga lalaki sa mga likod nila para sa pagtugon sa pagnanasa ninyo, nandarambong sa daan sa mga manlalakbay kaya hindi sila nagdaraan sa inyo sa takot sa ginagawa ninyong mahalay, at gumagawa sa mga umpukan ninyo ng mga gawaing nakasasama gaya ng paghuhubad at pananakit sa sinumang dumaraan sa inyo sa salita at gawa?" Ngunit walang iba ang sagot ng mga kababayan niya sa kanya matapos ng pagsaway niya sa kanila sa paggawa ng mga nakasasama kundi na nagsabi sila sa kanya: "Magdala ka sa amin ng pagdurusang dulot ni Allāh, na ibinabanta mo sa amin, kung ikaw ay naging tapat sa pinagsasabi mo."
29:30Page 399
قَالَ رَبِّ ٱنصُرۡنِي عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ٣٠
He said, "My Lord, support me against the corrupting people."
Nagsabi si Lot – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan – habang dumadalangin sa Panginoon niya matapos ng pagmamatigas ng mga kababayan niya at paghiling nila ng pagpapababa ng pagdurusa sa kanila dala ng pagmamaliit sa kanya: "Panginoon ko, iadya Mo ako laban sa mga taong tagagulo sa lupa dahil sa ipinalalaganap nila na kawalang-pananampalataya at mga pagsuway na itinuturing na pangit."
29:31Page 400
وَلَمَّا جَآءَتۡ رُسُلُنَآ إِبۡرَٰهِيمَ بِٱلۡبُشۡرَىٰ قَالُوٓاْ إِنَّا مُهۡلِكُوٓاْ أَهۡلِ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةِۖ إِنَّ أَهۡلَهَا كَانُواْ ظَٰلِمِينَ ٣١
And when Our messengers [i.e., angels] came to Abraham with the good tidings,1 they said, "Indeed, we will destroy the people of that [i.e., Lot's] city. Indeed, its people have been wrongdoers."
Noong dumating ang mga anghel na ipinadala Namin upang magbalita ng nakagagalak kay Abraham hinggil kay Isaac at sa matapos nito na anak nitong si Jacob ay nagsabi sila: "Tunay na kami ay magpapahamak sa mga naninirahan sa pamayanan ng Sodom, na pamayanan ng mga kababayan ni Lot. Tunay na ang mga naninirahan diyan ay laging mga tagalabag sa katarungan dahil sa isinasagawa nila na paggawa ng mahalay."
29:32Page 400
قَالَ إِنَّ فِيهَا لُوطٗاۚ قَالُواْ نَحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَن فِيهَاۖ لَنُنَجِّيَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ ٣٢
[Abraham] said, "Indeed, within it is Lot." They said, "We are more knowing of who is within it. We will surely save him and his family, except his wife. She is to be of those who remain behind."
Nagsabi si Abraham – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan – sa mga anghel: "Tunay na si Lot ay nasa pamayanang iyan na ninanais ninyong pasawiin ang mga naninirahan. Siya ay hindi kabilang sa mga tagalabag sa katarungan." Nagsabi ang mga anghel: "Kami ay higit na maalam sa sinumang nariyan. Talagang sasagip nga kami sa kanya at sa mag-anak niya – mula sa kapahamakang ipabababa sa mga naninirahan sa pamayanan – maliban sa maybahay niya; ito noon ay kabilang sa mga maiiwang mapapahamak sapagkat magpapahamak kami rito kasama sa kanila."
29:33Page 400
وَلَمَّآ أَن جَآءَتۡ رُسُلُنَا لُوطٗا سِيٓءَ بِهِمۡ وَضَاقَ بِهِمۡ ذَرۡعٗاۖ وَقَالُواْ لَا تَخَفۡ وَلَا تَحۡزَنۡ إِنَّا مُنَجُّوكَ وَأَهۡلَكَ إِلَّا ٱمۡرَأَتَكَ كَانَتۡ مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ ٣٣
And when Our messengers [i.e., angels] came to Lot, he was distressed for them and felt for them great discomfort.1 They said, "Fear not, nor grieve. Indeed, we will save you and your family, except your wife; she is to be of those who remain behind.
Noong pumunta ang mga anghel na ipinadala Namin kay Lot para magpahamak sa mga kababayan ni Lot ay nagpahapis sa kanya at nagpalungkot sa kanya ang pagdating nila dala ng pangamba para sa kanila mula sa kabuktutan ng mga kababayan niya sapagkat dumating ang mga anghel sa anyo ng mga lalaki at ang mga kababayan niya ay gumagawa [ng sodomiya] sa mga lalaki dala ng pagnanasa bukod pa sa mga babae. Nagsabi sa kanya ang mga anghel: "Huwag kang mangamba sapagkat hindi makapagpaparating sa iyo ng kasagwaan ang mga kababayan mo. Huwag kang malungkot sa ipinabatid Namin sa iyo na pagpapahamak sa kanila. Tunay na kami ay mga sasagip sa iyo at sa mag-anak mo laban sa pagkapahamak maliban sa maybahay mo; ito ay kabilang sa mga maiiwang mapapahamak sapagkat magpapahamak kami rito kasama sa kanila.
29:34Page 400
إِنَّا مُنزِلُونَ عَلَىٰٓ أَهۡلِ هَٰذِهِ ٱلۡقَرۡيَةِ رِجۡزٗا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُواْ يَفۡسُقُونَ ٣٤
Indeed, we will bring down on the people of this city punishment from the sky because they have been defiantly disobedient."
Tunay na kami ay mga magpapababa sa mga naninirahan sa pamayanang iyan, na dati nang gumagawa ng mga karima-rimarim, ng isang pagdurusa mula sa langit, na mga batong yari sa tuyong luwad, bilang parusa para sa kanila sa paglabas nila sa pagtalima kay Allāh dahil sa ginagawa nila na mahalay na pangit, ang paggawa [ng sodomiya] sa mga lalaki dala ng pagnanasa bukod pa sa mga babae.
29:35Page 400
وَلَقَد تَّرَكۡنَا مِنۡهَآ ءَايَةَۢ بَيِّنَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ٣٥
And We have certainly left of it a sign as clear evidence for a people who use reason.
Talaga ngang nag-iwan Kami mula sa pamayanang iyan na ipinahamak Namin ng isang tandang maliwanag para sa mga taong nakapag-uunawa dahil sila ay ang mga nagsasaalang-alang sa mga tanda.
29:36Page 400
وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗا فَقَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱرۡجُواْ ٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ ٣٦
And to Madyan [We sent] their brother Shuʿayb, and he said, "O my people, worship Allāh and expect the Last Day and do not commit abuse on the earth, spreading corruption."
Nagsugo Kami sa Madyan ng kapatid nila sa kaangkanan na si Shu`ayb – sumakanya ang pagbati ng kapayapaan – saka nagsabi siya: "O mga kalipi ko, sumamba kayo kay Allāh lamang mag-asam kayo sa pagsamba ninyo sa Kanya ng ganti sa Huling Araw, at huwag kayong manggulo sa lupa sa pamamagitan ng paggawa ng mga pagsuway at pagpapalaganap ng mga ito."
29:37Page 400
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَتۡهُمُ ٱلرَّجۡفَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دَارِهِمۡ جَٰثِمِينَ ٣٧
But they denied him, so the earthquake seized them, and they became within their home [corpses] fallen prone.
Ngunit nagpasinungaling sa kanya ang mga kalipi niya kaya tumama sa kanila ang lindol saka sila, sa mga tahanan nila, ay naging mga bumagsak sa mga mukha nila, na dumikit nga ang mga mukha nila sa alabok nang walang pagkilos sa kanila.
29:38Page 400
وَعَادٗا وَثَمُودَاْ وَقَد تَّبَيَّنَ لَكُم مِّن مَّسَٰكِنِهِمۡۖ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَكَانُواْ مُسۡتَبۡصِرِينَ ٣٨
And [We destroyed] ʿAad and Thamūd, and it has become clear to you from their [ruined] dwellings. And Satan had made pleasing to them their deeds and averted them from the path, and they were endowed with perception.
Nagpahamak Kami nang gayon sa [liping] `Ād, ang mga kalipi ni Hūd, at sa [liping] Thamūd, ang mga kalipi ni Ṣāliḥ. Luminaw nga para sa inyo, O mga naninirahan sa Makkah, mula sa mga tirahan nila sa Shijr ng Ḥaḍramawt [sa Yemen] at Ḥijr ang nagpapatunay sa inyo sa pagpapahamak sa kanila sapagkat ang mga tirahan nilang walang laman ay sumasaksi roon. Pinaganda para sa kanila ng demonyo ang mga gawain nila na sila noon ay nasa mga iyon gaya ng kawalang-pananampalataya at iba pa rito na mga pagsuway. Nagpalihis siya sa kanila palayo sa landasing tuwid habang sila noon ay mga may pagkakita sa katotohanan, pagkaligaw, pagkagabay, at pagkalisya dahil sa itinuro sa kanila ng mga sugo nila, subalit pinili nila ang pagsunod sa pithaya sa halip ng pagsunod sa patnubay.
29:39Page 401
وَقَٰرُونَ وَفِرۡعَوۡنَ وَهَٰمَٰنَۖ وَلَقَدۡ جَآءَهُم مُّوسَىٰ بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانُواْ سَٰبِقِينَ ٣٩
And [We destroyed] Qārūn and Pharaoh and Hāmān. And Moses had already come to them with clear evidences, and they were arrogant in the land, but they were not outrunners [of Our punishment].
Nagpahamak Kami kay Qārūn – noong nagpakapalalo siya laban sa mga kalipi ni Moises – sa pamamagitan ng pagpapalamon sa kanya at sa tahanan niya [sa lupa]. Nagpahamak Kami kay Paraon at sa katuwang niyang si Hāmān sa pamamagitan ng pagkalunod sa dagat. Talaga ngang naghatid sa kanila si Moises ng mga tandang maliwanag na nagpapatunay sa katapatan niya, ngunit nagmalaki sila sa lupain ng Ehipto sa halip ng pagsampalataya sa kanya. Hindi sila naging ukol maligtas mula sa pagdurusang dulot Namin sa pamamagitan ng pagkaalpas nila sa Amin.
29:40Page 401
فَكُلًّا أَخَذۡنَا بِذَنۢبِهِۦۖ فَمِنۡهُم مَّنۡ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِ حَاصِبٗا وَمِنۡهُم مَّنۡ أَخَذَتۡهُ ٱلصَّيۡحَةُ وَمِنۡهُم مَّنۡ خَسَفۡنَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ وَمِنۡهُم مَّنۡ أَغۡرَقۡنَاۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ٤٠
So each We seized for his sin; and among them were those upon whom We sent a storm of stones, and among them were those who were seized by the blast [from the sky], and among them were those whom We caused the earth to swallow, and among them were those whom We drowned. And Allāh would not have wronged them, but it was they who were wronging themselves.
Kaya dumaklot Kami sa bawat isa sa mga nabanggit kanina sa pamamagitan ng tagapagpahamak na pagdurusang dulot Namin. Kabilang sa kanila ay ang mga kababayan ni Lot na pinadalhan Namin ng mga batong yari sa natuyong luwad na nagkapatung-patong. Kabilang sa kanila ay ang mga kalipi ni Ṣāliḥ at ang mga kalipi ni Shu`ayb na dinaklot ng hiyaw. Kabilang sa kanila ay si Qārūn na ipinalamon Namin siya at ang tahanan niya sa lupa. Kabilang sa kanila ay ang mga tao nina Noe, Paraon, at Hāmān na ipinahamak Namin sa pamamagitan ng pagkalunod. Hindi si Allāh naging ukol na lumabag sa katarungan sa kanila sa pamamagitan ng pagpapahamak sa kanila nang walang pagkakasala, subalit sila noon ay lumalabag sa katarungan sa mga sarili nila sa pamamagitan ng paggawa ng mga pagsuway kaya naman sila ay naging karapat-dapat sa pagdurusa.
29:41Page 401
مَثَلُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَوۡلِيَآءَ كَمَثَلِ ٱلۡعَنكَبُوتِ ٱتَّخَذَتۡ بَيۡتٗاۖ وَإِنَّ أَوۡهَنَ ٱلۡبُيُوتِ لَبَيۡتُ ٱلۡعَنكَبُوتِۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ٤١
The example of those who take allies other than Allāh is like that of the spider who takes [i.e., constructs] a home. And indeed, the weakest of homes is the home of the spider, if they only knew.
Ang paghahalintulad sa mga tagapagtambal na gumawa ng mga diyus-diyusang sinasamba nila bukod pa kay Allāh dala ng pag-asa sa pagpapakinabang ng mga ito o pamamagitan ng mga ito ay gaya ng paghahalintulad sa gagamba noong gumawa ito ng isang bahay na magsasanggalang dito laban sa pangangaway rito. Tunay na ang pinakamahina sa mga bahay ay talagang ang bahay ng gagamba sapagkat ito ay hindi nakapagtatanggol sa gagamba sa isang kaaway. Gayon din ang mga diyus-diyusan nila: hindi nakapagpapakinabang ang mga ito, hindi nakapipinsala ang mga ito, at hindi nakapamamagitan ang mga ito. Kung sakaling ang mga tagapagtambal ay naging nakaaalam niyon, talaga sanang hindi sila gumawa ng mga diyus-diyusan na sinasamba nila bukod pa kay Allāh.
29:42Page 401
إِنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ مِن شَيۡءٖۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٤٢
Indeed, Allāh knows whatever thing they call upon1 other than Him. And He is the Exalted in Might, the Wise.
Tunay na si Allāh – kaluwalhatian sa Kanya at pagkataas-taas Siya – ay nakaaalam sa sinasamba nila bukod pa sa Kanya: walang nakakukubli sa Kanya na anuman mula roon. Siya ay ang Makapangyarihan na hindi napapanaigan, ang Marunong sa paglikha Niya, pagtatakda Niya, at pangangasiwa Niya.
29:43Page 401
وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِۖ وَمَا يَعۡقِلُهَآ إِلَّا ٱلۡعَٰلِمُونَ ٤٣
And these examples We present to the people, but none will understand them except those of knowledge.
Ang mga paghahalintulad na ito na inilalahad Namin para sa mga tao ay upang pumukaw ang mga ito sa kanila, magpakita ang mga ito sa kanila ng katotohanan, at magpatnubay ang mga ito sa kanila tungo roon. Walang nakatatalos sa mga ito ayon sa paraang hinihiling kundi ang mga nakaaalam sa Batas ni Allāh at sa mga kasanhian nito.
29:44Page 401
خَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ ٤٤
Allāh created the heavens and the earth in truth. Indeed in that is a sign for the believers.
Lumikha si Allāh – kaluwalhatian sa Kanya at pagkataas-taas Siya – ng mga langit at lumikha Siya ng lupa ayon sa katotohanan. Hindi Siya lumikha ng mga ito ayon sa kabulaanan at hindi Siya lumikha ng mga ito sa paglalaro. Tunay na sa paglikhang iyon ay talagang may katunayang maliwanag sa kakayahan ni Allāh para sa mga mananampalataya dahil sila ay ang mga nagpapatunay sa tagalikha sa pamamagitan ng paglikha ni Allāh – kaluwalhatian sa Kanya. Tungkol naman sa mga tagatangging sumampalataya, tunay na sila ay napararaan sa mga tanda sa mga abot-tanaw at mga kaluluwa nang hindi natawag ang mga pansin nila sa kadakilaan ng Tagalikha at kakayahan Niya – kaluwalhatian sa Kanya.
29:45Page 401
ٱتۡلُ مَآ أُوحِيَ إِلَيۡكَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَۖ إِنَّ ٱلصَّلَوٰةَ تَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِۗ وَلَذِكۡرُ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَصۡنَعُونَ ٤٥
Recite, [O Muḥammad], what has been revealed to you of the Book and establish prayer. Indeed, prayer prohibits immorality and wrongdoing, and the remembrance of Allāh is greater. And Allāh knows that which you do.
Bigkasin mo, O Sugo, sa mga tao ang ikinasi sa iyo ni Allāh mula sa Qur'ān. Magsagawa ka ng pagdarasal sa pinakalubos na paraan. Tunay na ang pagdarasal na isinagawa ayon sa katangian nitong lubos ay sumasaway sa tagapagsagawa nito palayo sa pagkakasadlak sa mga pagsuway at mga nakasasama dahil sa idinudulot nito na liwanag sa mga puso, na pumipigil sa paggawa ng mga pagsuway at gumagabay sa paggawa ng mga maayos. Talagang ang pag-alaala kay Allāh ay higit na malaki at higit na dakila kaysa sa bawat bagay. Si Allāh ay nakaaalam sa anumang niyayari ninyo: walang nakakukubli sa Kanya na anuman mula sa mga gawain ninyo, at gaganti sa inyo sa mga gawain ninyo, na [ang ganti] kung mabuti ay mabuti rin at kung masama ay masama rin.
29:46Page 402
۞ وَلَا تُجَٰدِلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ إِلَّا بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُ إِلَّا ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنۡهُمۡۖ وَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَأُنزِلَ إِلَيۡكُمۡ وَإِلَٰهُنَا وَإِلَٰهُكُمۡ وَٰحِدٞ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ ٤٦
And do not argue with the People of the Scripture except in a way that is best, except for those who commit injustice among them, and say, "We believe in that which has been revealed to us and revealed to you. And our God and your God is one; and we are Muslims [in submission] to Him."
Huwag kayong makipagtalakayan, O mga mananampalataya, at huwag kayong makipag-alitan sa mga Hudyo at mga Kristiyano malibang ayon sa istilong pinakamaganda at pamamaraang pinakaideyal. Ito ay ang pag-aanyaya sa pamamagitan ng pangaral at mga katwirang malinaw, maliban sa mga lumabag sa katarungan kabilang sa kanila sa pamamagitan ng pagmamatigas at pakikipagmalakihan at nagpahayag ng digmaan sa inyo sapagkat makipaglaban kayo sa kanila hanggang sa magpasakop sila o magbigay sila ng jizyah nang kusang-loob habang sila ay mga nanliliit. Sabihin ninyo sa mga Hudyo at mga Kristiyano: "Sumampalataya kami sa pinababa ni Allāh sa amin na Qur'ān at sumampalataya kami sa pinababa sa inyo na Torah at Ebanghelyo. Ang Diyos namin at ang Diyos ninyo ay nag-iisa: walang katambal sa Kanya sa pagkadiyos Niya, pagkapanginoon Niya, at kalubusan Niya. Kami ay sa Kanya lamang mga nagpapaakay na nagpapakaaba."
29:47Page 402
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَۚ فَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۖ وَمِنۡ هَٰٓؤُلَآءِ مَن يُؤۡمِنُ بِهِۦۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلۡكَٰفِرُونَ ٤٧
And thus We have sent down to you the Book [i.e., the Qur’ān]. And those to whom We [previously] gave the Scripture believe in it. And among these [people of Makkah] are those who believe in it. And none reject Our verses except the disbelievers.
Kung paanong nagpababa Kami ng mga kasulatan sa mga bago mo, nagpababa Kami sa iyo ng Qur'ān. Kaya ang ilan sa kanila na nagbabasa ng Torah – tulad ni Abdullāh bin Saba' – ay sumasampalataya rito noong nakatagpo sila ng katangian nito sa mga kasulatan nila. Mayroon sa mga tagapagtambal na ito na sumasampalataya rito. Walang tumatangging sumampalataya sa mga tanda Namin maliban sa mga tagatangging sumampalataya na nakagawian nila ay ang kawalang-pananampalataya at ang pagkakaila sa katotohanan sa kabila ng paglitaw nito.
29:48Page 402
وَمَا كُنتَ تَتۡلُواْ مِن قَبۡلِهِۦ مِن كِتَٰبٖ وَلَا تَخُطُّهُۥ بِيَمِينِكَۖ إِذٗا لَّٱرۡتَابَ ٱلۡمُبۡطِلُونَ ٤٨
And you did not recite before it any scripture, nor did you inscribe one with your right hand. Then [i.e., otherwise] the falsifiers would have had [cause for] doubt.
Hindi ka dati, O Sugo, bumibigkas bago ng Qur'ān na ito ng anumang aklat at hindi ka dati nagsusulat ng anuman sa pamamagitan ng kanan mo dahil ikaw ay iliterato: hindi nakababasa at hindi nakasusulat. Kung sakaling ikaw ay naging nakababasa at nakasusulat, talaga sanang nagduda ang mga mangmang kabilang sa mga tao sa pagkapropeta mo at nagdahilan sila na ikaw dati ay nagsusulat hango sa mga kasulatang nauna.
29:49Page 402
بَلۡ هُوَ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ فِي صُدُورِ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلظَّٰلِمُونَ ٤٩
Rather, it [i.e., the Qur’ān] is distinct verses [preserved] within the breasts of those who have been given knowledge. And none reject Our verses except the wrongdoers.
Bagkus ang Qur’an na pinababa sa iyo ay mga talatang maliliwanag na nasa mga dibdib ng mga binigyan ng kaalaman kabilang sa mga mananampalataya. Walang nagkakaila sa mga talata Namin kundi ang mga tagalabag sa katarungan sa mga sarili nila dahil sa kawalang-pananampalataya kay Allāh at pagtatambal sa Kanya.
29:50Page 402
وَقَالُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَٰتٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡأٓيَٰتُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٌ ٥٠
But they say, "Why are not signs sent down to him from his Lord?" Say, "The signs are only with Allāh, and I am only a clear warner."
Nagsabi ang mga tagapagtambal: "Bakit kaya walang pinababa kay Muḥammad na mga tanda mula sa Panginoon niya tulad ng pinababa sa mga sugo bago pa siya?" Sabihin mo, O Sugo, sa mga tagapagmungkahing ito: "Ang mga tanda ay nasa kamay ni Allāh lamang – kaluwalhatian sa Kanya; nagpapababa Siya ng mga ito kailanman Niya loobin. Hindi nakasalalay sa akin ang pagpapababa sa mga ito. Ako ay isang mapagbabala lamang para sa inyo laban sa parusa ni Allāh, na maliwanag sa pagbabala."
29:51Page 402
أَوَلَمۡ يَكۡفِهِمۡ أَنَّآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَرَحۡمَةٗ وَذِكۡرَىٰ لِقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ٥١
And is it not sufficient for them that We revealed to you the Book [i.e., the Qur’ān] which is recited to them? Indeed in that is a mercy and reminder for a people who believe.
Hindi ba nakasapat sa tagapagmungkahing ito para sa mga talata na Kami ay nagpababa sa iyo, O Sugo, ng Qur'ān, na binibigkas sa kanila? Tunay na sa Qur'ān na pinababa sa kanila ay talagang may awa at pangaral para sa mga taong sumasampalataya sapagkat sila ay ang mga makikinabang sa anumang nasaad dito. Kaya ang anumang pinababa sa kanila ay higit na mabuti kaysa sa anumang iminungkahi nila na kapareho ng pinababa sa mga sugo noon.
29:52Page 402
قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ شَهِيدٗاۖ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱلۡبَٰطِلِ وَكَفَرُواْ بِٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ٥٢
Say, "Sufficient is Allāh between me and you as Witness. He knows what is in the heavens and earth. And they who have believed in falsehood and disbelieved in Allāh - it is those who are the losers."
Sabihin mo, O Sugo: "Nakasapat si Allāh – kaluwalhatian sa Kanya – bilang tagasaksi sa katapatan ko sa anumang inihatid ko at sa pagpapasinungaling ninyo rito. Nakaaalam Siya sa anumang nasa mga langit at nakaaalam Siya sa anumang nasa lupa: walang nakakukubli sa Kanya na anuman sa mga ito. Ang mga sumampalataya sa kabulaanan mula sa bawat sinasamba bukod pa kay Allāh at tumangging sumampalataya kay Allāh na karapat-dapat lamang para sa pagsamba, ang mga iyon ay ang mga lugi dahil sa pagpapalit nila ng kawalang-pananampalataya sa pananampalataya."
29:53Page 403
وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَوۡلَآ أَجَلٞ مُّسَمّٗى لَّجَآءَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ وَلَيَأۡتِيَنَّهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ٥٣
And they urge you to hasten the punishment. And if not for [the decree of] a specified term, punishment would have reached them. But it will surely come to them suddenly while they perceive not.
Nagpapamadali sa iyo, O Sugo, ang mga tagapagtambal ng pagdurusang ibinabala mo sa kanila. Kung hindi dahil na si Allāh ay nagtakda para sa pagdurusa nila ng isang panahong hindi nauuna at hindi nahuhuli, talaga sanang dumating sa kanila ang hiniling nila na pagdurusa at talagang pupunta nga ito sa kanila nang biglaan habang sila ay hindi umaasa niyon.
29:54Page 403
يَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ ٥٤
They urge you to hasten the punishment. And indeed, Hell will be encompassing of the disbelievers
Nagpapamadali sila sa iyo ng pagdurusang ipinangako mo sa kanila. Tunay na ang Impiyernong ipinangako ni Allāh sa mga tagatangging sumampalataya ay talagang sasaklaw sa kanila, na hindi nila kakayanin ang pagtakas mula sa pagdurusa roon.
29:55Page 403
يَوۡمَ يَغۡشَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۡ وَيَقُولُ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٥٥
On the Day the punishment will cover them from above them and from below their feet and it is said, "Taste [the result of] what you used to do."
sa Araw na tatakip sa kanila ang pagdurusa mula sa itaas nila at ito ay magiging isang himlayan para sa kanila mula sa ilalim ng mga paa nila at magsasabi si Allāh sa kanila bilang paninisi sa kanila: "Lasapin ninyo ang ganti sa dati ninyong ginagawa na shirk at mga pagsuway."
29:56Page 403
يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ أَرۡضِي وَٰسِعَةٞ فَإِيَّٰيَ فَٱعۡبُدُونِ ٥٦
O My servants who have believed, indeed My earth is spacious, so worship only Me.
O mga alipin Ko na sumampalataya sa Akin, lumikas kayo mula sa isang lupaing hindi kayo nakakakaya riyan ng pagsamba sa Akin. Tunay na ang lupa Ko ay malawak kaya sumamba kayo sa Akin lamang at huwag kayo magtambal sa Akin ng isa man.
29:57Page 403
كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ ٥٧
Every soul will taste death. Then to Us will you be returned.
Huwag pumigil sa inyo sa paglikas ang pangamba sa kamatayan. Bawat kaluluwa ay lalasap ng kamatayan. Pagkatapos tungo sa Amin lamang pababalikin kayo sa Araw ng Pagbangon para sa pagtutuos at pagganti.
29:58Page 403
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ غُرَفٗا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ نِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ٥٨
And those who have believed and done righteous deeds - We will surely assign to them of Paradise [elevated] chambers beneath which rivers flow, wherein they abide eternally. Excellent is the reward of the [righteous] workers
Ang mga sumampalataya kay Allāh at gumawa ng mga gawang maayos na nagpapalapit tungo sa Kanya ay talagang patutuluyin nga sila sa mga [mataas na] silid sa Paraiso habang dumadaloy mula sa ilalim ng mga ito ang mga ilog bilang mga mamamalagi roon magpakailanman. Walang sasapit sa kanila roon na isang pagkalipol. Kay inam bilang ganti sa mga tagagawa ng pagtalima kay Allāh ang ganting ito!
29:59Page 403
ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ٥٩
Who have been patient and upon their Lord rely.
Kay inam bilang ganti sa mga tagagawa ng pagtalima kay Allāh, na mga nagtiis sa pagtalima sa Kanya at paglayo sa pagsuway sa Kanya! Sa Panginoon nila lamang ay sumasandal sila sa lahat ng mga nauukol sa kanila.
29:60Page 403
وَكَأَيِّن مِّن دَآبَّةٖ لَّا تَحۡمِلُ رِزۡقَهَا ٱللَّهُ يَرۡزُقُهَا وَإِيَّاكُمۡۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٦٠
And how many a creature carries not its [own] provision. Allāh provides for it and for you. And He is the Hearing, the Knowing.
Ang lahat ng mga hayop – sa kabila ng dami ng mga ito – na hindi nakakaya sa pagtipon ng panustos ng mga ito ni pagbubuhat nito, si Allāh ay nagtutustos sa mga ito at nagtutustos sa inyo. Kaya walang dahilan para sa inyo sa pag-iwan sa paglikas dahil sa pangamba sa pagkagutom. Siya ay ang Madinigin sa mga sinasabi ninyo, ang Maalam sa mga layunin ninyo at mga ginagawa ninyo: walang nakakukubli sa Kanya na anuman mula roon. Gaganti Siya sa inyo roon.
29:61Page 403
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ٦١
If you asked them, "Who created the heavens and earth and subjected the sun and the moon?" they would surely say, "Allāh." Then how are they deluded?
Talagang kung nagtanong ka, O Sugo, sa mga tagapagtambal na ito kung sino ang lumikha ng mga langit, kung sino ang lumikha ng lupa, kung sino ang nagpasilbi ng araw at buwan habang ang mga ito ay nagsusunuran, talagang magsasabi nga silang nilikha ang mga ito ni Allāh. Kaya papaanong nalilihis sila sa pananampalataya kay Allāh lamang at sumasamba sila sa iba pa sa Kanya na mga diyos na hindi nakapagpapakinabang ni nakapipinsala?
29:62Page 403
ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ وَيَقۡدِرُ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ٦٢
Allāh extends provision for whom He wills of His servants and restricts for him. Indeed Allāh is, of all things, Knowing.
Si Allāh ay nagpapalawak sa panustos para sa sinumang niloloob Niya kabilang sa mga lingkod Niya at nagpapasikip nito sa sinumang niloloob Niya dahil sa isang kasanhiang nalalaman Niya mismo. Tunay na si Allāh sa bawat bagay ay Maalam: walang nakakukubli sa Kanya na anuman kaya walang nakakukubli sa Kanya na anumang nababagay para sa mga lingkod Niya na pangangasiwa.
29:63Page 403
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ مَوۡتِهَا لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۚ قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ٦٣
And if you asked them, "Who sends down rain from the sky and gives life thereby to the earth after its lifelessness?" they would surely say, "Allāh." Say, "Praise to Allāh"; but most of them do not reason.
Talagang kung nagtanong ka, O Sugo, sa mga tagapagtambal kung sino ang nagbaba mula sa langit ng tubig, saka nagpatubo sa pamamagitan nito sa lupa matapos na ito dati ay tuyot, talagang magsasabi nga silang ang nagpababa ng ulan mula sa langit at nagpatubo sa pamamagitan nito sa lupa ay si Allāh. Sabihin mo, O Sugo: "Ang papuri ay ukol kay Allāh na nagpalitaw ng katwiran laban sa inyo," ngunit ang resulta ay na ang karamihan sa kanila ay hindi nakapag-uunawa yayamang kung sakaling sila dati ay nakapag-uunawa, talaga sanang hindi sila nagtambal kay Allāh ng mga diyus-diyusang hindi nakapagpapakinabang ni nakapipinsala.
29:64Page 404
وَمَا هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا لَهۡوٞ وَلَعِبٞۚ وَإِنَّ ٱلدَّارَ ٱلۡأٓخِرَةَ لَهِيَ ٱلۡحَيَوَانُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ٦٤
And this worldly life is not but diversion and amusement. And indeed, the home of the Hereafter - that is the [eternal] life, if only they knew.
Walang iba ang buhay na ito sa Mundo – kalakip ng dulot nito na mga ninanasa at tinatamasa – kundi isang paglilibang para sa mga puso ng mga nahuhumaling dito at isang laro. Hindi maglalaon at magwawakas ito nang may kabilisan. Tunay na ang tahanan sa Kabilang-buhay ay talagang iyon ang buhay na tunay dahil sa pananatili niyon. Kung sakaling sila noon ay nakaaalam, hindi sana sila nagpauna ng [gawang] naglalaho higit sa [gawang] nananatili.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences