Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek
المجادلة
Al-Mujadila
The Pleading Woman · Medinan · 22 ayahs
58:1Page 542
قَدۡ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوۡلَ ٱلَّتِي تُجَٰدِلُكَ فِي زَوۡجِهَا وَتَشۡتَكِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ يَسۡمَعُ تَحَاوُرَكُمَآۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ ١
Certainly has Allāh heard the speech of the one who argues [i.e., pleads] with you, [O Muḥammad], concerning her husband and directs her complaint to Allāh. And Allāh hears your dialogue; indeed, Allāh is Hearing and Seeing.
Эй Пайғамбар, дарҳақиқат, Аллоҳ таоло Хавла бинти Саълабанинг сўзларини эшитди. У эри Авс ибн Сомитнинг зиҳор қилгани ҳақида Аллоҳга шикоят қилиб, сизга мурожаат қилди. Парвардигор сизларнинг суҳбатингизни эшитди. Зеро, Ундан ҳеч нарса махфий қолмас. Албатта Аллоҳ бандаларининг сўзларини Эшитувчи ва қилган ишларини Кўрувчи Зотдир. Ундан ҳеч нарса яширин қолмас.
58:2Page 542
ٱلَّذِينَ يُظَٰهِرُونَ مِنكُم مِّن نِّسَآئِهِم مَّا هُنَّ أُمَّهَٰتِهِمۡۖ إِنۡ أُمَّهَٰتُهُمۡ إِلَّا ٱلَّٰٓـِٔي وَلَدۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَيَقُولُونَ مُنكَرٗا مِّنَ ٱلۡقَوۡلِ وَزُورٗاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٞ ٢
Those who pronounce ẓihār1 among you [to separate] from their wives - they are not [consequently] their mothers. Their mothers are none but those who gave birth to them. And indeed, they are saying an objectionable statement and a falsehood. But indeed, Allāh is Pardoning and Forgiving.
Аёлларини зиҳор қиладиган кишилардан бири аёлига:”Сенинг баданинг мен учун онамнинг бадани кабидир”, дейди. Улар ёлғон сўзни айтибдилар. Уларнинг аёллари ҳеч қачон оналари эмас. Уларнинг оналари уларни туққан аёллардир. Бас, улар айтган ўша сўз ўта хунук, қабиҳ ва ғирт ёлғон сўздир. Албатта Аллоҳ авф этувчи, мағфират қилувчидир. Уларни гуноҳларидан халос этиш учун уларга каффоратни машруъ қилди.
58:3Page 542
وَٱلَّذِينَ يُظَٰهِرُونَ مِن نِّسَآئِهِمۡ ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا قَالُواْ فَتَحۡرِيرُ رَقَبَةٖ مِّن قَبۡلِ أَن يَتَمَآسَّاۚ ذَٰلِكُمۡ تُوعَظُونَ بِهِۦۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ٣
And those who pronounce ẓihār from their wives and then [wish to] go back on what they said - then [there must be] the freeing of a slave before they touch one another. That is what you are admonished thereby; and Allāh is Aware of what you do.
Бу қабиҳ сўзни айтиб қўйиб, кейин аёлига яқинлик қилмоқчи бўлган кишилар олдин бир қулни озод қилишлари лозим. Мазкур ҳукм зиҳордан сизларни қаттиқ қайтариш учун амр этилди. Аллоҳ таоло ҳамма нарсадан Хабардордир. Қилган ишларингиздан бирон нарса Ундан махфий қолмас.
58:4Page 542
فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ شَهۡرَيۡنِ مُتَتَابِعَيۡنِ مِن قَبۡلِ أَن يَتَمَآسَّاۖ فَمَن لَّمۡ يَسۡتَطِعۡ فَإِطۡعَامُ سِتِّينَ مِسۡكِينٗاۚ ذَٰلِكَ لِتُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۗ وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ ٤
And he who does not find [a slave] - then a fast for two months consecutively1 before they touch one another; and he who is unable - then the feeding of sixty poor persons. That is for you to believe [completely] in Allāh and His Messenger; and those are the limits [set by] Allāh. And for the disbelievers is a painful punishment.
Кимки озод қилишга қул тополмаса, аёлига яқинлик қилишдан олдин икки ой узлуксиз рўза тутиши керак бўлади. Узлуксиз икки ой рўза тутишга ҳам қодир бўлмаса, олтмишта мискиннинг қорнини тўйдириши лозим. Биз бу ҳукмни Аллоҳнинг буйруғи, деб иймон келтириб, бажаришингиз учун чиқардик. Сизларга машруъ қилинган бу ҳукмлар Аллоҳ бандалари учун белгилаб қўйган чегаралар, қонунлардир. Уни ҳаргиз босиб ўтманглар. Аллоҳнинг ҳукмлари ва қонунларини инкор қилувчи кофирларга аламли азоб бордир.
58:5Page 542
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ كُبِتُواْ كَمَا كُبِتَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ وَقَدۡ أَنزَلۡنَآ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۚ وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٞ مُّهِينٞ ٥
Indeed, those who oppose Allāh and His Messenger are abased as those before them were abased. And We have certainly sent down verses of clear evidence. And for the disbelievers is a humiliating punishment
Аллоҳ ва Расулига душманлик қилганлар худди шу ишни қилган олдинги умматлар хор-зор бўлгани каби хор-зор бўлдилар. Дарҳақиқат, Биз очиқ-ойдин оятларни нозил қилдик. Аллоҳни, Унинг пайғамбарлари ва оятларини инкор қилувчи кофирлар учун хорловчи азоб бордир.
58:6Page 542
يَوۡمَ يَبۡعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓاْۚ أَحۡصَىٰهُ ٱللَّهُ وَنَسُوهُۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ٦
On the Day when Allāh will resurrect them all and inform them of what they did. Allāh had enumerated it, while they forgot it; and Allāh is, over all things, Witness.1
У кунда Аллоҳ таоло ҳеч кимни қолдирмасдан барчани қайта тирилтиради. Кейин дунё ҳаётида қилиб ўтган қабиҳ амалларини эслатади, ҳаммасини ҳисоб-китоб қилади, ҳеч бир амални ўтказиб ҳам юбормайди, унутиб ҳам қўймайди. Улар номаи аъмолларида ўзлари унутиб юборган катта-кичик барча гуноҳларининг битиб қўйилганини кўрадилар. Аллоҳ таоло ҳамма нарсадан Хабардордир. Уларнинг амалларидан бирон нарса Ундан махфий қолмайди.
58:7Page 543
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ مَا يَكُونُ مِن نَّجۡوَىٰ ثَلَٰثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمۡ وَلَا خَمۡسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمۡ وَلَآ أَدۡنَىٰ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكۡثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمۡ أَيۡنَ مَا كَانُواْۖ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ٧
Have you not considered that Allāh knows what is in the heavens and what is on the earth? There are not three in a private conversation but that He is the fourth of them,1 nor are there five but that He is the sixth of them - and no less than that and no more except that He is with them [in knowledge] wherever they are. Then He will inform them of what they did on the Day of Resurrection. Indeed Allāh is, of all things, Knowing.
Кўрмадингизми, эй Пайғамбар, Аллоҳ таоло осмонлару ердаги ҳамма нарсани билур ва ҳеч нарса У Зотдан яширин қолмас?! Уч киши ўзаро сирлашсалар, Аллоҳ таоло ўз илми билан уларнинг тўртинчисидир. Беш киши ўзаро сирлашсалар, Аллоҳ таоло ўз илми билан уларнинг олтинчисидир. Уларнинг сони бундан оз ёки кўп бўладими, қаерда бўлишларидан қатъи назар, Аллоҳ таоло ўз илми билан уларнинг олдидадир. Уларнинг гап-сўзларидан бирон нарса У Зотдан яширин қолмайди. Кейин Қиёмат куни Аллоҳ таоло уларга қилган амалларини билдиради. Дарҳақиқат, Парвардигор ҳамма нарсани Билгувчидир, У Зотдан ҳеч нарса махфий қолмайди.
58:8Page 543
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ نُهُواْ عَنِ ٱلنَّجۡوَىٰ ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُواْ عَنۡهُ وَيَتَنَٰجَوۡنَ بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَمَعۡصِيَتِ ٱلرَّسُولِۖ وَإِذَا جَآءُوكَ حَيَّوۡكَ بِمَا لَمۡ يُحَيِّكَ بِهِ ٱللَّهُ وَيَقُولُونَ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ لَوۡلَا يُعَذِّبُنَا ٱللَّهُ بِمَا نَقُولُۚ حَسۡبُهُمۡ جَهَنَّمُ يَصۡلَوۡنَهَاۖ فَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ٨
Have you not considered those who were forbidden from private conversation [i.e., ridicule and conspiracy] and then return to that which they were forbidden and converse among themselves about sin and aggression and disobedience to the Messenger? And when they come to you, they greet you with that [word] by which Allāh does not greet you1 and say among themselves, "Why does Allāh not punish us for what we say?" Sufficient for them is Hell, which they will [enter to] burn, and wretched is the destination.
Кўрмадингизми, эй Пайғамбар, Аллоҳ таоло яҳудийларни шивир-шивир қилишдан қайтарган эди. Улар бир мўминни кўриб қолсалар, пичир-пичир қилар эдилар. Бироқ улар Аллоҳ қайтарган бу ишни қайта-қайта қилавердилар. Улар мўминнинг орқасидан гапириш, уларга тажовуз қилиш ва Пайғамбарга итоатсиз бўлиш каби гуноҳ ишларда ўзаро пичирлашар эдилар. Сизнинг олдингизга келиб саломлашганларида Аллоҳ таоло саломлашганда ишлатмаган сўзлар билан саломлашардилар. Улар ”Ассому алайка”, дея ўлимни қасд қилардилар ва Пайғамбарни ёлғончига чиқариш учун ўзларича шундай дердилар: ”Қани, бу айтган сўзларимиз учун Аллоҳ бизни азобласин-чи. Агар у даъво қилаётганидек, Аллоҳнинг Пайғамбари бўлганида эди, бу деганларимиз учун Аллоҳ бизни азоблаган бўлар эди”. Бу айтган сўзлари учун жаҳаннам уларга кифоядир. Унинг оташида ёнадилар. Улар қайтиб борадиган жой нақадар ёмон жой!
58:9Page 543
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا تَنَٰجَيۡتُمۡ فَلَا تَتَنَٰجَوۡاْ بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَمَعۡصِيَتِ ٱلرَّسُولِ وَتَنَٰجَوۡاْ بِٱلۡبِرِّ وَٱلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ٩
O you who have believed, when you converse privately, do not converse about sin and aggression and disobedience to the Messenger but converse about righteousness and piety. And fear Allāh, to whom you will be gathered.
Эй, Аллоҳга иймон келтириб, унинг шариатига амал қилаётганлар! Яҳудийларга ўхшаб, гуноҳ, тажовуз ва пайғамбарга осийлик қилиш ҳақида ўзаро шивирлашманглар. Аллоҳга итоат қилиш, гуноҳлардан тийилиш ҳақида эса пинҳона гаплашаверинглар. Аллоҳдан буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила тақво қилинглар. Қиёмат куни ҳисоб ва жазо учун ёлғиз Унинг ҳузурига тўпланасизлар.
58:10Page 543
إِنَّمَا ٱلنَّجۡوَىٰ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ لِيَحۡزُنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَيۡسَ بِضَآرِّهِمۡ شَيۡـًٔا إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٠
Private conversation is only from Satan that he may grieve those who have believed,1 but he will not harm them at all except by permission of Allāh. And upon Allāh let the believers rely.
Дарҳақиқат, гуноҳ, тажовуз ва пайғамбарга исёндан иборат бўлган бу пичир-пичирлар шайтоннинг ўз дўстларига чиройли кўрсатган васвасасидир. Бундан мақсад гўё мўминларга қарши бир ҳийла уюштирилаётгандек қилиб кўрсатиш орқали уларнинг дилига қайғу солишдир. На шайтон ва на унинг чиройли қилиб кўрсатган ишлари Аллоҳнинг изни-иродаси бўлмаса, мўминларга ҳеч қандай зарар келтирмайди. Бас, шундай экан, мўминлар барча ишларида Аллоҳгагина суянсинлар.
58:11Page 543
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَكُمۡ تَفَسَّحُواْ فِي ٱلۡمَجَٰلِسِ فَٱفۡسَحُواْ يَفۡسَحِ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَإِذَا قِيلَ ٱنشُزُواْ فَٱنشُزُواْ يَرۡفَعِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمۡ وَٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ دَرَجَٰتٖۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ١١
O you who have believed, when you are told, "Space yourselves" in assemblies, then make space; Allāh will make space for you.1 And when you are told, "Arise,"2 then arise; Allāh will raise those who have believed among you and those who were given knowledge, by degrees. And Allāh is Aware of what you do.
Эй Аллоҳга иймон келтириб, Унинг шариатига амал қилганлар, сизларга мажлисда ўтирган пайтингизда, жой беринглар, дейилса, дарҳол жой беринглар. Аллоҳ таоло ҳам сизларга дунё ва охиратда кенглик беради. Мажлислардан бирида сизларга, қалқинглар, дейилса, фазл аҳлига жой бериш учун дарҳол қалқинглар. Аллоҳ таоло иймон келтирган ва илм ато этилган кишиларни баланд даражаларга кўтаради. Аллоҳ сизлар қилаётган ишлардан Хабардордир. Сизларнинг амалларингиздан бирон нарса махфий қолмас ва яқинда сизларни ўша амалларингизга яраша мукофотлайди.
58:12Page 544
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نَٰجَيۡتُمُ ٱلرَّسُولَ فَقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيۡ نَجۡوَىٰكُمۡ صَدَقَةٗۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ لَّكُمۡ وَأَطۡهَرُۚ فَإِن لَّمۡ تَجِدُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ١٢
O you who have believed, when you [wish to] privately consult the Messenger, present before your consultation a charity. That is better for you and purer. But if you find not [the means] - then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
Саҳобалар Пайғамбар алайҳиссолат вассалом билан сирлашавергач, Аллоҳ деди: "Эй иймон келтирган зотлар, агар Пайғамбар алайҳиссолату вассалом билан холи қолиб дилдан суҳбатлашишни истасангиз, суҳбатдан олдин садақа беринглар. Бу садақа ўзларингиз учун яхшилик ва покликдир. Зеро, Аллоҳнинг тоати қалбларни поклайди. Мабодо садақа қилишга имкон тополмасангиз, ҳеч қандай хижиллик бўлмас. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло бандаларининг гуноҳларини кечирадиган ва тоқатларидан ташқари нарсани юкламайдиган раҳмли Зотдир".
58:13Page 544
ءَأَشۡفَقۡتُمۡ أَن تُقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيۡ نَجۡوَىٰكُمۡ صَدَقَٰتٖۚ فَإِذۡ لَمۡ تَفۡعَلُواْ وَتَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡكُمۡ فَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ١٣
Have you feared to present before your consultation charities? Then when you do not and Allāh has forgiven you, then [at least] establish prayer and give zakāh and obey Allāh and His Messenger. And Allāh is Aware of what you do.
”Пайғамбар алайҳиссалом билан суҳбатлашишдан олдин садақа берсак, камбағал бўлиб қоламиз”,- деб қўрқдингларми?! Бу буйруқни бажармаган бўлсангизлар ҳам Аллоҳ таоло сизларни кечирди. Чунки У Зот буни қилмасликка Ўзи рухсат берган. Энди тақво қилиб, намозни тўла-тўкис адо қилинглар, молларингизнинг закотини беринглар, Аллоҳ ва Расулига итоат этинглар. Аллоҳ таоло барча ишларингиздан хабардордир. Амалларингиздан бирон нарса У Зотдан махфий қолмас. Сизларга яқинда амалларингизга яраша жазо ёки мукофот берур.
58:14Page 544
۞ أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ تَوَلَّوۡاْ قَوۡمًا غَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِم مَّا هُم مِّنكُمۡ وَلَا مِنۡهُمۡ وَيَحۡلِفُونَ عَلَى ٱلۡكَذِبِ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ١٤
Have you not considered those who make allies of a people with whom Allāh has become angry? They are neither of you nor of them, and they swear to untruth while they know [they are lying].
Мунофиқларга қаранг, эй Пайғамбар алайҳиссалом, қилган гуноҳлари ва куфрлари сабабли Аллоҳнинг ғазабига учраган яҳудийларга дўст бўлиб олибдилар. Улар мўминлардан ҳам, яҳудийлардан ҳам эмаслар. Аросатда қолган сарсонлардир. Яна: ”Бизлар мусулмонлармиз, яҳудийларга мусулмонларнинг хабарларини етказмадик”, деб ёлғон қасам ичадилар.
58:15Page 544
أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدًاۖ إِنَّهُمۡ سَآءَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٥
Allāh has prepared for them a severe punishment. Indeed, it was evil that they were doing.
Аллоҳ таоло охиратда улар учун қаттиқ азобни тайёрлаб қўйди. Уларни жаҳаннамнинг энг тубига киритади. Уларнинг дунёдаги куфр амаллари нақадар қабиҳдир!
58:16Page 544
ٱتَّخَذُوٓاْ أَيۡمَٰنَهُمۡ جُنَّةٗ فَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ١٦
They took their [false] oaths as a cover, so they averted [people] from the way of Allāh, and for them is a humiliating punishment.
Улар куфри сабабли қатл қилинишлари мумкин эди. Шундан сақланиб қолиш учун тил учида иймон келтирдик, деб ичган қасамларини ўзларига қалқон қилиб олдилар. Чунки улар моллари ва жонларини ўзларини мусулмон қилиб кўрсатиш орқали асраб қолгандилар. Мусулмонларнинг қизиқишларини сўндириб, дилларига ғулғула солиб ҳақдан тўсадилар. Бас, уларни хор-зор қилувчи азоб бордир.
58:17Page 544
لَّن تُغۡنِيَ عَنۡهُمۡ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُهُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ١٧
Never will their wealth or their children avail them against Allāh at all. Those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally
Уларнинг на моллари ва на болалари Аллоҳдан келадиган жазонинг бирон қисмини ҳам тўхтатиб қола олмайди. Улар дўзахнинг ҳақиқий эгаларидир. Қайтиб чиқолмайдиган бўлиб унга кирадилар. У ердаги азоб ҳеч қачон тўхтатилмайди.
58:18Page 544
يَوۡمَ يَبۡعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعٗا فَيَحۡلِفُونَ لَهُۥ كَمَا يَحۡلِفُونَ لَكُمۡ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍۚ أَلَآ إِنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ ١٨
On the Day Allāh will resurrect them all, and they will swear to Him as they swear to you and think that they are [standing] on something.1 Unquestionably, it is they who are the liars.
Қиёмат куни Аллоҳ таоло уларнинг биронтасини ҳам қолдирмасдан ҳамма-ҳаммасини жазо учун қайта тирилтиради. Эй мўминлар, улар дунёда мусулмонмиз, деб сизларга қасам ичганлари каби охиратда ҳам куфр ва нифоқда эмасдик, Аллоҳни рози қиладиган амалларни қиладиган мўминлардан эдик, деб Аллоҳга қасам ичадилар. Улар ўзларича бу қасамлари билан бирон фойдани қўлга киритаман ёки бир балони даф қиламан, деб ўйлайдилар. Огоҳ бўлингизким, улар дунёда ҳам, охиратда ҳам ёлғончилардир, қасамлари ҳам ғирт ёлғондир.
58:19Page 544
ٱسۡتَحۡوَذَ عَلَيۡهِمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَأَنسَىٰهُمۡ ذِكۡرَ ٱللَّهِۚ أُوْلَٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱلشَّيۡطَٰنِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ١٩
Satan has overcome them and made them forget the remembrance of Allāh. Those are the party of Satan. Unquestionably, the party of Satan - they will be the losers.
Шайтон уларни эгаллаб олди ва васваса қилиб Аллоҳнинг зикрини унуттирди. Бас, улар Аллоҳни рози қиладиган амалларни қилмадилар, аксинча, Аллоҳнинг ғазабини келтирадиган амалларни қилдилар. Мана шундай сифатга эга бўлган кимсалар Иблиснинг лашкарлари ва гумашталаридир. Огоҳ бўлингизким, Иблиснинг лашкарлари ва гумашталари дунёда ҳам, охиратда ҳам зиён кўргувчилардир. Дарҳақиқат, улар ҳидоятни залолатга, жаннатни эса дўзахга пуллаб юбордилар.
58:20Page 544
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ أُوْلَٰٓئِكَ فِي ٱلۡأَذَلِّينَ ٢٠
Indeed, the ones who oppose Allāh and His Messenger - those will be among the most humbled.
Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига душманлик қиладиган кимсалар Аллоҳ таоло дунёда ҳам, охиратда ҳам хор қилиб қўйган кофирлар сафидадирлар.
58:21Page 544
كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغۡلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِيٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٞ ٢١
Allāh has written [i.e., decreed], "I will surely overcome, I and My messengers." Indeed, Allāh is Powerful and Exalted in Might.
Аллоҳ таоло Ўзининг азалий илмида: "Мен ва элчиларим душманлар устидан далилда ҳам, майдонда ҳам ғолиб бўламиз", деб ҳукм қилиб қўйган. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло ўзининг элчиларини ғолиб қила оладиган Қувватлидир. У Зот душманларидан ўч оладиган енгилмасдир.
58:22Page 545
لَّا تَجِدُ قَوۡمٗا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ يُوَآدُّونَ مَنۡ حَآدَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَوۡ كَانُوٓاْ ءَابَآءَهُمۡ أَوۡ أَبۡنَآءَهُمۡ أَوۡ إِخۡوَٰنَهُمۡ أَوۡ عَشِيرَتَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡإِيمَٰنَ وَأَيَّدَهُم بِرُوحٖ مِّنۡهُۖ وَيُدۡخِلُهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ رَضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ أُوْلَٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱللَّهِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٢٢
You will not find a people who believe in Allāh and the Last Day having affection for those who oppose Allāh and His Messenger, even if they were their fathers or their sons or their brothers or their kindred. Those - He has decreed within their hearts faith and supported them with spirit1 from Him. And We will admit them to gardens beneath which rivers flow, wherein they abide eternally. Allāh is pleased with them, and they are pleased with Him - those are the party of Allāh. Unquestionably, the party of Allāh - they are the successful.
Эй Пайғамбар алайҳиссалом, Аллоҳ ва Расулига ҳамда Қиёмат кунига иймон келтирганларнинг Аллоҳ ва Расулига душман бўлган кимсаларни яхши кўриб, улар билан дўстлашаётганини кўрмайсиз. Гарчи улар ўзларининг оталари, болалари, ака-укалари ёки яқин қариндош-уруғлари бўлсалар-да. Иймон уларни Аллоҳ ва Расулининг душманларига яқин бўлишдан ман қилади. Чунки иймон риштаси барча ришталардан устундир. Қарама-қарши келиб қолганида мана шу ришта муқаддамдир. Аллоҳ ва Расулига душман бўлган кимсалар билан, гарчи улар ўзларининг яқин қариндошлари бўлсалар-да, дўст бўлмаганларнинг қалбларига Аллоҳ таоло бир иймонни жо қилдики, у ҳеч қачон ўзгармайди. Уларнинг иймонини ҳужжат ва нур билан қувватлади. Аллоҳ таоло Қиёмат куни уларни қасрлари ва дарахтлари остидан дарёлар оқиб турадиган Адн жаннатларига киритади. У ерда абадий қоладилар. Жаннатларда неъматларнинг кети узилмайди, тугаб қолмайди. Аллоҳ таоло улардан шундай рози бўладики, бундан кейин уларга ҳеч қачон ғазаб қилмайди. Улар ҳам Аллоҳ таоло берган битмас-туганмас неъматлар туфайли рози бўладилар. Ана шу неъматлардан бири Аллоҳ таолони кўриш неъматидир. Юқорида айтиб ўтилган сифатларга эга бўлган кишилар Аллоҳ таолонинг буйруқларини бажариб, тақиқларидан тийиладиган аскарларидир. Огоҳ бўлингизким, албатта Аллоҳнинг аскарлари дунёю охиратда мурод-мақсадларига эришиб, қўрққан нарсаларидан нажот топиб, муваффақият қозонган кишилардир.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences