Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek
الصف
As-Saf
The Ranks · Medinan · 14 ayahs
61:1Page 551
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ١
Whatever is in the heavens and whatever is on the earth exalts Allāh,1 and He is the Exalted in Might, the Wise.
Аллоҳни самолардагилар ҳам, заминдагилар ҳам Ўзига нолойиқ нарсалардан поклаб, У Зотга тасбеҳ айтди. У Азиз, ҳаммадан Ғолиб Зотдир. Ҳар бир яратишини, тақдирини ва шариатини ҳикмат билан қиладиган Ҳаким Зотдир.
61:2Page 551
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفۡعَلُونَ ٢
O you who have believed, why do you say what you do not do?
Эй Аллоҳга иймон келтирган зотлар, нима учун қилмаган ишингизни қилдим, дейсизлар?! Масалан, кимдир, қиличим билан чопиб ташладим, дейди. Аслида эса чопмаган бўлади.
61:3Page 551
كَبُرَ مَقۡتًا عِندَ ٱللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفۡعَلُونَ ٣
Greatly hateful in the sight of Allāh is that you say what you do not do.
Қилмаган ишингизни гапиришингиз Аллоҳнинг наздида ўта манфур иш бўлди. Содиқ мўмин кишига бундай қилиш ярашмайди. Унинг гапи билан иши бир бўлмоғи лозим.
61:4Page 551
إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَ فِي سَبِيلِهِۦ صَفّٗا كَأَنَّهُم بُنۡيَٰنٞ مَّرۡصُوصٞ ٤
Indeed, Allāh loves those who fight in His cause in a row as though they are a [single] structure joined firmly.
Аллоҳ Ўзининг йўлида, Аллоҳ ризолигини истаб, худди бир-бирига туташган бинолардек жипслашиб, бир саф бўлиб жанг қиладиган мўминларни яхши кўради.
61:5Page 551
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ لِمَ تُؤۡذُونَنِي وَقَد تَّعۡلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُمۡۖ فَلَمَّا زَاغُوٓاْ أَزَاغَ ٱللَّهُ قُلُوبَهُمۡۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ٥
And [mention, O Muḥammad], when Moses said to his people, "O my people, why do you harm me while you certainly know that I am the messenger of Allāh to you?" And when they deviated, Allāh caused their hearts to deviate. And Allāh does not guide the defiantly disobedient people.
Эй Пайғамбар, эсланг! Ўшанда Мусо қавмига деди: "Эй қавмим, нима учун менга озор берасизлар, гапимга қулоқ солмайсизлар?! Ахир менинг сизларга юборилган Аллоҳнинг пайғамбари эканимни биласизлар-ку". Ўзлари пайғамбар олиб келган ҳақдан юз ўгиргач, Аллоҳ ҳам уларнинг қалбларини ҳақдан буриб қўйди. Аллоҳ итоатсиз, фосиқ қавмни ҳидоят қилмас.
61:6Page 552
وَإِذۡ قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ إِنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيۡكُم مُّصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيَّ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَمُبَشِّرَۢا بِرَسُولٖ يَأۡتِي مِنۢ بَعۡدِي ٱسۡمُهُۥٓ أَحۡمَدُۖ فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ٦
And [mention] when Jesus, the son of Mary, said, "O Children of Israel, indeed I am the messenger of Allāh to you confirming what came before me of the Torah and bringing good tidings of a messenger to come after me, whose name is Aḥmad."1 But when he came to them with clear evidences, they said, "This is obvious magic."2
Эй Пайғамбар, эсланг, ўшанда Ийсо ибн Марям алайҳиссалом деди: "Эй Бани Исроил, мен сизларга юборилган Аллоҳнинг пайғамбариман. Ўзимдан олдин нозил бўлган Тавротни тасдиқлаб ва мендан кейин Аҳмад исмли бир пайғамбар келиши ҳақида хушхабар олиб келганман". Ийсо уларга ўзининг ҳақ эканини тасдиқловчи ҳужжатларни олиб келганда эса: "Бу очиқ сеҳрдир, ҳеч қачон унга эргашмаймиз", дедилар.
61:7Page 552
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَ وَهُوَ يُدۡعَىٰٓ إِلَى ٱلۡإِسۡلَٰمِۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٧
And who is more unjust than one who invents about Allāh untruth while he is being invited to Islām. And Allāh does not guide the wrongdoing people.
Ислом динига, Аллоҳни бир деб билиш динига чақирилиб турган бир пайтда Аллоҳ шаънига ёлғон тўқиб, унга ширк келтирадиган ва бутларга ибодат қиладиган кимсадан ҳам золимроқ одам йўқ. Аллоҳ ширку маъсиятлар ила ўз жонига жабр қилган золимларга рушду ҳидоят бермас.
61:8Page 552
يُرِيدُونَ لِيُطۡفِـُٔواْ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَٱللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِۦ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡكَٰفِرُونَ ٨
They want to extinguish the light of Allāh with their mouths, but Allāh will perfect His light, although the disbelievers dislike it.
Анави ёлғонга чиқарувчилар Аллоҳнинг нурини оғизлари билан ўчирмоқчи бўлиб, бузғунчи гаплар айтадилар, ҳақни бўяб кўрсатишга уринадилар. Аллоҳ эса улар ёқтирмасалар-да, Ўз нурини машриқу мағрибга тарқатиб, Ўз сўзини олий қилур.
61:9Page 552
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ رَسُولَهُۥ بِٱلۡهُدَىٰ وَدِينِ ٱلۡحَقِّ لِيُظۡهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡمُشۡرِكُونَ ٩
It is He who sent His Messenger with guidance and the religion of truth to manifest it over all religion, although those who associate others with Allāh dislike it.
Аллоҳ шундай Зотки, Муҳаммад алайҳиссаломни Ислом дини ила, эзгуликка чорловчи рушду ҳидоят дини ила, фойдали илм ва солиҳ амал дини ила пайғамбар қилиб юборди. Токи у, гарчи мушриклар ёқтирмасалар-да, ҳамма динлардан ғолиб ва олий бўлсин.
61:10Page 552
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ هَلۡ أَدُلُّكُمۡ عَلَىٰ تِجَٰرَةٖ تُنجِيكُم مِّنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ١٠
O you who have believed, shall I guide you to a transaction that will save you from a painful punishment?
Эй Аллоҳга иймон келтирган ва шариатига амал қиладиган зотлар, сизларни аламли азобдан қутқарадиган ўта фойдали бир тижоратга йўллаб қўяйми?
61:11Page 552
تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَتُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمۡوَٰلِكُمۡ وَأَنفُسِكُمۡۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١١
[It is that] you believe in Allāh and His Messenger and strive in the cause of Allāh with your wealth and your lives. That is best for you, if you only knew.
Бу фойдали тижорат шундан иборатки, Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирасизлар, У Зотнинг ризоси йўлида молларингиз ва жонларингизни тикиб жиҳод қиласизлар. Агар билсангизлар, мана шу иш сизлар учун яхшироқдир. Шундай экан, уни бажаришга шошилинглар.
61:12Page 552
يَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡ وَيُدۡخِلۡكُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ وَمَسَٰكِنَ طَيِّبَةٗ فِي جَنَّٰتِ عَدۡنٖۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ١٢
He will forgive for you your sins and admit you to gardens beneath which rivers flow and pleasant dwellings in gardens of perpetual residence. That is the great attainment.
Бу тижоратнинг фойдаси шуки, Аллоҳ гуноҳларингизни кечириб, ўзингизни қасрлари ва дарахтлари остидан анҳорлар оқиб ўтадиган жаннатларга ва мангу боғлардаги сўлим масканларга киритади. Энг буюк, мислсиз муваффақият мана шу.
61:13Page 552
وَأُخۡرَىٰ تُحِبُّونَهَاۖ نَصۡرٞ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَتۡحٞ قَرِيبٞۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٣
And [you will obtain] another [favor] that you love - victory from Allāh and an imminent conquest; and give good tidings to the believers.
Бу тижоратнинг сизлар ёқтирадиган ва шу дунёда содир бўладиган бошқа фойдалари ҳам бор. Аллоҳ душманларингизга қарши жангда сизларни қўллаб-қувватлайди ва сизларга яқинда Маккани фатҳ қилиб беради. Эй Пайғамбар, мўминларга мана шу хушхабарни, бу дунёдаги ғалаба ва охиратдаги жаннат хушхабарини етказинг.
61:14Page 552
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُوٓاْ أَنصَارَ ٱللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ لِلۡحَوَارِيِّـۧنَ مَنۡ أَنصَارِيٓ إِلَى ٱللَّهِۖ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ نَحۡنُ أَنصَارُ ٱللَّهِۖ فَـَٔامَنَت طَّآئِفَةٞ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَكَفَرَت طَّآئِفَةٞۖ فَأَيَّدۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَىٰ عَدُوِّهِمۡ فَأَصۡبَحُواْ ظَٰهِرِينَ ١٤
O you who have believed, be supporters of Allāh, as when Jesus, the son of Mary, said to the disciples, "Who are my supporters for Allāh?" The disciples said, "We are supporters of Allāh." And a faction of the Children of Israel believed and a faction disbelieved. So We supported those who believed against their enemy, and they became dominant.
Эй Аллоҳга иймон келтирган ва У Зотнинг шариатига амал қиладиган зотлар, Ийсо ибн Марям ҳаворийларга: "Аллоҳ учун ким менинг ёрдамчиларим бўлади", деганида ҳаворийлар: "Биз Аллоҳнинг ёрдамчилармиз", дедилар. Сизлар ҳам худди ўша ҳаворийлардек Аллоҳнинг ёрдамчилари бўлиб, пайғамбарингиз олиб келган динни қўллаб-қувватланглар. Ўшанда Бани Исроилдан бир тоифа Ийсо алайҳиссаломга иймон келтириб, бошқа бир тоифа куфр келтирганди. Бас, иймон келтирган зотларни қўллаб-қувватлаб, кофирлардан устун қилдик ва улар ғолиб бўлдилар.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences