Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek
الجمعة
Al-Jumu'ah
The Congregation, Friday · Medinan · 11 ayahs
62:1Page 553
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡمَلِكِ ٱلۡقُدُّوسِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ١
Whatever is in the heavens and whatever is on the earth is exalting Allāh,1 the Sovereign, the Pure, the Exalted in Might, the Wise.2
Осмонлару ердаги ҳамма махлуқотлар Аллоҳни У Зотга нолойиқ бўлган ҳар қандай нуқсондан поклаб тасбеҳ айтадилар. У ҳамма салтанат ёлғиз Ўзиники бўлган буюк Подшоҳдир. Ҳар қандай нуқсондан Покдир. Ҳаммадан Ғолиб Азиздир. Ҳар бир яратишини, шариатини ва тақдирини ҳикмат билан қиладиган Ҳакимдир.
62:2Page 553
هُوَ ٱلَّذِي بَعَثَ فِي ٱلۡأُمِّيِّـۧنَ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ٢
It is He who has sent among the unlettered [Arabs] a Messenger from themselves reciting to them His verses and purifying them and teaching them the Book [i.e., the Qur’ān] and wisdom [i.e., the sunnah] - although they were before in clear error -
У шундай Зотки, ўқишни ҳам, ёзишни ҳам билмайдиган араблар орасига ўзларидан бир пайғамбарни юборди. Пайғамбар уларга Аллоҳ нозил қилган оятларни тиловат қилади. Уларни куфр ва ёмон хулқлардан тозалайди. Уларга Қуръон ва суннатни ўргатади. Улар олдин ҳақ йўлдан озиб, очиқ залолатда бўлиб, бут-санамларга ибодат қилиб, ноҳақ қонлар тўкиб, қариндошлик ришталарини узиб юрган эдилар.
62:3Page 553
وَءَاخَرِينَ مِنۡهُمۡ لَمَّا يَلۡحَقُواْ بِهِمۡۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٣
And [to] others of them who have not yet joined them. And He is the Exalted in Might, the Wise.
Пайғамбар алайҳиссалом арабларга ва ҳали уларга етиб келмаган, энди келадиган бошқа қавмларга ҳам юборилган. Аллоҳ азиздирки, ҳеч кимса У Зотдан ғолиб эмас. Ҳакимдирки, ҳар бир яратишида, шариатида, тақдирида бир ҳикмат бор.
62:4Page 553
ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ ٤
That is the bounty of Allāh, which He gives to whom He wills, and Allāh is the possessor of great bounty.
Пайғамбар алайҳиссаломнинг арабларга ва бошқаларга юборилиши Аллоҳнинг фазлидир. Уни Аллоҳ Ўзи истаган одамга беради. Аллоҳ ўта фазлу марҳаматли Зотдир. Пайғамбар алайҳиссаломни бутун башариятга юборгани ҳам ана шу фазлу марҳаматидандир.
62:5Page 553
مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ ثُمَّ لَمۡ يَحۡمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلۡحِمَارِ يَحۡمِلُ أَسۡفَارَۢاۚ بِئۡسَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٥
The example of those who were entrusted with the Torah and then did not take it on1 is like that of a donkey who carries volumes [of books].2 Wretched is the example of the people who deny the signs of Allāh. And Allāh does not guide the wrongdoing people.
Тавротга амал қилиш вазифаси топширилган, лекин уни бажармаган яҳудийлар устига катта-катта китоблар ортилган эшакка ўхшайдилар. Эшак ўзининг устидаги нарса китобми, бошқа нарсами, билмайди. Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарувчилар мисоли нақадар ёмон. Аллоҳ золим қавмнинг ҳақни топишига тавфиқ бермайди.
62:6Page 553
قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ هَادُوٓاْ إِن زَعَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ أَوۡلِيَآءُ لِلَّهِ مِن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُاْ ٱلۡمَوۡتَ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٦
Say, "O you who are Jews, if you claim that you are allies of Allāh, excluding the [other] people, then wish for death, if you should be truthful."
Эй Пайғамбар, айтинг: "Эй дини бузилиб кетганидан кейин ҳам яҳудийлигида қолганлар, бошқа одамлар эмас, фақат бизгина Аллоҳнинг дўстларимиз, деган даъволарингиз рост бўлса, ўлимни орзу қилинглар-чи. Ана шунда ўзингизга аталган улуғликка тезроқ эришасизлар-ку. Шундай эмасми?"
62:7Page 553
وَلَا يَتَمَنَّوۡنَهُۥٓ أَبَدَۢا بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ ٧
But they will not wish for it, ever, because of what their hands have put forth. And Allāh is Knowing of the wrongdoers.
Ҳеч қачон ўлимни орзу қилмайдилар. Аксинча, дунёда абадий қолишни истайдилар. Чунки улар ўзларининг куфру маъсиятга, зулму зўравонликка ботиб, Тавротни ўзгартириб юборганларини яхши биладилар. Аллоҳ золимларни кўриб-билиб туради. Уларнинг бирон иши Аллоҳдан яширин қолмайди. Яқинда уларни қилган ишларига яраша жазолайди.
62:8Page 553
قُلۡ إِنَّ ٱلۡمَوۡتَ ٱلَّذِي تَفِرُّونَ مِنۡهُ فَإِنَّهُۥ مُلَٰقِيكُمۡۖ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٨
Say, "Indeed, the death from which you flee - indeed, it will meet you. Then you will be returned to the Knower of the unseen and the witnessed, and He will inform you about what you used to do."
Эй Пайғамбар, анави яҳудийларга айтинг: "Сизлар ўзингиз қочаётган ўлимга эртами, кечми, барибир йўлиқасизлар. Кейин Қиёмат куни яширин ишларни ҳам, ошкора ишларни ҳам Билгувчи Аллоҳнинг ҳузурига қайтариласизлар. У Зотдан бирон нарса яширин қолмас. Ана ўшанда сизларга шу дунёда қилиб ўтган ишларингиз ҳақида хабар беради ва қилмишингизга яраша жазолайди".
62:9Page 554
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَوٰةِ مِن يَوۡمِ ٱلۡجُمُعَةِ فَٱسۡعَوۡاْ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَذَرُواْ ٱلۡبَيۡعَۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ٩
O you who have believed, when [the adhān] is called for the prayer on the day of Jumuʿah [Friday], then proceed to the remembrance of Allāh and leave trade. That is better for you, if you only knew.
Эй Аллоҳга иймон келтирган ва шариатига амал қилган зотлар, агар муаззин Жума куни имом минбарга чиққанидан кейин (иккинчи азонни айтиб) намозга чақирса, савдони ташлаб, хутбани эшитиш ва намоз ўқишга шошилинглар. Агар биладиган бўлсангизлар, мана шундай қилишингиз ўзингиз учун яхшидир. Шундай экан, бўйсунинглар ва бажаринглар.
62:10Page 554
فَإِذَا قُضِيَتِ ٱلصَّلَوٰةُ فَٱنتَشِرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٠
And when the prayer has been concluded, disperse within the land and seek from the bounty of Allāh, and remember Allāh often that you may succeed.
Жума намозини ўқиб бўлгач, ер юзига тарқалиб, ҳалол ризқ топиш ва юмушларингизни бажаришга киришаверинглар. Айни пайтда Аллоҳни кўп эсланглар. Тирикчилик билан овора бўлиб, Аллоҳни унутиб қўйманглар. Шоядки, шунда мурод-мақсадингизга етиб, хавфсираётган нарсангиздан нажот топсангизлар.
62:11Page 554
وَإِذَا رَأَوۡاْ تِجَٰرَةً أَوۡ لَهۡوًا ٱنفَضُّوٓاْ إِلَيۡهَا وَتَرَكُوكَ قَآئِمٗاۚ قُلۡ مَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ مِّنَ ٱللَّهۡوِ وَمِنَ ٱلتِّجَٰرَةِۚ وَٱللَّهُ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ١١
But [on one occasion] when they saw a transaction or a diversion, [O Muḥammad], they rushed to it and left you standing. Say, "What is with Allāh is better than diversion and than a transaction, and Allāh is the best of providers."
Эй Пайғамбар, айрим мусулмонлар бирон тижорат ёки кўнгилхушликни кўриб қолсалар, сизни минбарда турган ҳолингизда ташлаб, ўшанга қараб кетадилар. Эй Пайғамбар, уларга айтинг: "Аллоҳнинг ҳузуридаги солиҳ амал учун бериладиган мукофот кўнгилхушликдан ҳам, тижоратдан ҳам яхшироқдир. Аллоҳ энг яхши ризқ бергувчидир".
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences