Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek
نوح
Nuh
Noah · Meccan · 28 ayahs
71:1Page 570
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ أَنۡ أَنذِرۡ قَوۡمَكَ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ١
Indeed, We sent Noah to his people, [saying], "Warn your people before there comes to them a painful punishment."
Аллоҳ таолога ширк келтираётган қавмини Аллоҳнинг оғриқли азобидан огоҳлантириши учун Нуҳни ўз қавмига пайғамбар қилиб юбордик.
71:2Page 570
قَالَ يَٰقَوۡمِ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ ٢
He said, "O my people, indeed I am to you a clear warner -
Нуҳ қавмига деди: ”Эй қавм, мен сизларга юборилган огоҳлантирувчиман. Аллоҳга тавба қилмасангизлар, сизларни аламли азоб кутиб турганидан очиқ огоҳлантираман”.
71:3Page 570
أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ وَٱتَّقُوهُ وَأَطِيعُونِ ٣
To worship Allāh, fear Him and obey me.
Менинг огоҳлантиришларим сизларга қуйидагиларни айтишимни тақозо қилади: "Ёлғиз Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга ҳеч нарсани шерик қилманглар, Ундан қўрқинглар, буйруқларини бажариб, тақиқларидан тийилинглар! Шу билан бирга менинг ҳам буйруқларимга бўйсунинглар".
71:4Page 570
يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرۡكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمًّىۚ إِنَّ أَجَلَ ٱللَّهِ إِذَا جَآءَ لَا يُؤَخَّرُۚ لَوۡ كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ٤
He [i.e., Allāh] will forgive you of your sins and delay you for a specified term. Indeed, the time [set by] Allāh, when it comes, will not be delayed, if you only knew."
Юқоридагиларга амал қилсангизлар, Аллоҳ таоло бандалар ҳуқуқига тааллуқли бўлмаган гуноҳларингизни афв этади. Ўзи билган муайян муддатгача қавмингиз умрини узайтиради. Токи, шу йўлда собит экансизлар, ерда умргузаронлик қиласизлар. Бироқ ўлим келса, асло кечиктирилмайди. Билганларингизда эди, Аллоҳга иймон келтириб, ширку залолатингизга тавба қилишга ошиққан бўлар эдингизлар.
71:5Page 570
قَالَ رَبِّ إِنِّي دَعَوۡتُ قَوۡمِي لَيۡلٗا وَنَهَارٗا ٥
He said, "My Lord, indeed I invited my people [to truth] night and day.
Нуҳ деди: ”Парвардигорим, мен кечаю кундуз тинмасдан қавмимни Сенга ибодат қилишга ва Сени ягона илоҳ деб билишга чақирдим”.
71:6Page 570
فَلَمۡ يَزِدۡهُمۡ دُعَآءِيٓ إِلَّا فِرَارٗا ٦
But my invitation increased them not except in flight [i.e., aversion].
Менинг даъватим уларга кор қилмади. Аксинча, мен даъват қилган нарсадан нафратланиб, янада узоқлашиб кетдилар.
71:7Page 570
وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوۡتُهُمۡ لِتَغۡفِرَ لَهُمۡ جَعَلُوٓاْ أَصَٰبِعَهُمۡ فِيٓ ءَاذَانِهِمۡ وَٱسۡتَغۡشَوۡاْ ثِيَابَهُمۡ وَأَصَرُّواْ وَٱسۡتَكۡبَرُواْ ٱسۡتِكۡبَارٗا ٧
And indeed, every time I invited them that You may forgive them, they put their fingers in their ears, covered themselves with their garments,1 persisted, and were arrogant with [great] arrogance.
Мен уларни гуноҳлари кечирилишига сабаб бўладиган амалларга, яъни, Сенгагина ибодат қилишга, Сен ва Пайғамбарингга итоат қилишга чақирганим сайин мени эшитмаслик учун бармоқлари билан қулоқларини беркитиб, кўрмаслик учун юзларини кийимларига ўраб олдилар ва ширкларида давом этавердилар. Менинг даъватимни қабул қилишдан ва унга бўйсунишдан ўзларини катта олдилар.
Эй Парвардигорим, кейин мен уларни ошкора даъват қилишга ўтдим.
71:9Page 570
ثُمَّ إِنِّيٓ أَعۡلَنتُ لَهُمۡ وَأَسۡرَرۡتُ لَهُمۡ إِسۡرَارٗا ٩
Then I announced to them and [also] confided to them secretly
Сўнгра уларни овозимни кўтариб ҳам, махфий тарзда ҳам, паст овозда ҳам даъват қилдим. Хуллас, турли хил йўллар билан даъват қилиб кўрдим.
71:10Page 570
فَقُلۡتُ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ إِنَّهُۥ كَانَ غَفَّارٗا ١٠
And said, 'Ask forgiveness of your Lord. Indeed, He is ever a Perpetual Forgiver.
Уларга шундай дедим: ”Эй қавм, Парвардигорингизга тавба қилиб, мағфират тиланглар. Аллоҳ таоло тавба қилган бандаларини мағфират қилувчи Зотдир”.
71:11Page 571
يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا ١١
He will send [rain from] the sky upon you in [continuing] showers
Юқорида айтилганларни бажарсангизлар, эҳтиёж туғилгани сайин Аллоҳ таоло қайта-қайта ёмғир ёғдиради ва қаҳатчиликка рўбарў бўлмайсизлар.
71:12Page 571
وَيُمۡدِدۡكُم بِأَمۡوَٰلٖ وَبَنِينَ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ جَنَّٰتٖ وَيَجۡعَل لَّكُمۡ أَنۡهَٰرٗا ١٢
And give you increase in wealth and children and provide for you gardens and provide for you rivers.
Шунингдек, сизларга мўл-кўл мол-дунё ва фарзандлар ато этади. Меваларидан ейишингиз учун боғу бўстонлар, сувларидан ичишингиз ҳамда экинингиз ва чорваларингизни суғоришингиз учун дарёларни пайдо қилади.
71:13Page 571
مَّا لَكُمۡ لَا تَرۡجُونَ لِلَّهِ وَقَارٗا ١٣
What is [the matter] with you that you do not attribute to Allāh [due] grandeur
Эй қавмим, сизларга нима бўлдики, Аллоҳ таолонинг қудратидан қўрқмайсизлар, писанд қилмасдан осийлик қилаверасизлар?!
Дарҳақиқат, У Зот сизларни босқичма-босқич яратди. Нутфадан алақа, алақадан эса чайналган гўшт парчасини яратди.
71:15Page 571
أَلَمۡ تَرَوۡاْ كَيۡفَ خَلَقَ ٱللَّهُ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ طِبَاقٗا ١٥
Do you not consider how Allāh has created seven heavens in layers1
Кўрмадингизмики, Аллоҳ таоло етти осмонни қандай устма-уст қилиб яратди?!
71:16Page 571
وَجَعَلَ ٱلۡقَمَرَ فِيهِنَّ نُورٗا وَجَعَلَ ٱلشَّمۡسَ سِرَاجٗا ١٦
And made the moon therein a [reflected] light and made the sun a burning lamp?
Дунё осмонида ер аҳлига ёруғлик таратиши учун ойни ва нур сочиши учун қуёшни яратди.
71:17Page 571
وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ نَبَاتٗا ١٧
And Allāh has caused you to grow from the earth a [progressive] growth.
Аллоҳ отангиз Одамни тупроқдан яратиши билан сизларни ердан пайдо қилди. Сўнгра Парвардигор ана шу ерда сизлар учун ўстириб қўйган ўсимликлардан озуқаланасизлар.
71:18Page 571
ثُمَّ يُعِيدُكُمۡ فِيهَا وَيُخۡرِجُكُمۡ إِخۡرَاجٗا ١٨
Then He will return you into it and extract you [another] extraction.
Ўлганингиздан кейин эса У Зот сизларни яна ўша ерга қайтаради. Сўнгра қайта тирилтириб, сизларни ундан чиқариб олади.
71:19Page 571
وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ بِسَاطٗا ١٩
And Allāh has made for you the earth an expanse
Аллоҳ таоло ерни маскан тутишларингиз учун текислаб, ёйиб қўйди.
71:20Page 571
لِّتَسۡلُكُواْ مِنۡهَا سُبُلٗا فِجَاجٗا ٢٠
That you may follow therein roads of passage.'"
Ҳалол касб ҳаракатида юришларингиз учун кенг йўлларни пайдо қилди.
71:21Page 571
قَالَ نُوحٞ رَّبِّ إِنَّهُمۡ عَصَوۡنِي وَٱتَّبَعُواْ مَن لَّمۡ يَزِدۡهُ مَالُهُۥ وَوَلَدُهُۥٓ إِلَّا خَسَارٗا ٢١
Noah said, "My Lord, indeed they have disobeyed me and followed him whose wealth and children will not increase him except in loss.
Нуҳ деди: "Эй Аллоҳим, қавмимни Сени ягона илоҳ деб билишлари ва ёлғиз Сенгагина ибодат қилишларига даъват қилсам, менга осийлик қилдилар. Тубан, пасткаш кимсалар бошлиқларига эргашиб кетдилар. Ҳолбуки, улар Аллоҳ таоло кўп фарзанд ва мол-дунё ато этган бўлса-да, залолатга ботган кимсалар эди".
У бошлиқлар пасткашларни Нуҳ алайҳиссаломга қарши гиж-гижлаб, оғир макр-ҳийлалар қилдилар.
71:23Page 571
وَقَالُواْ لَا تَذَرُنَّ ءَالِهَتَكُمۡ وَلَا تَذَرُنَّ وَدّٗا وَلَا سُوَاعٗا وَلَا يَغُوثَ وَيَعُوقَ وَنَسۡرٗا ٢٣
And said, 'Never leave your gods and never leave Wadd or Suwāʿ or Yaghūth and Yaʿūq and Nasr.'1
У бошлиқлар ўзларига эргашган тубан кимсаларга: ”Худоларингизга ибодат қилишдан тўхтаманглар! Санамларингиздан биронтасини ҳам: на Вадни, на Сувоъни, на Яғусни, на Яуқни ва на Насрни тарк қила кўрманглар”, - дедилар.
71:24Page 571
وَقَدۡ أَضَلُّواْ كَثِيرٗاۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا ضَلَٰلٗا ٢٤
And already they have misled many. And, [my Lord], do not increase the wrongdoers except in error."
Дарҳақиқат, мана шу санамлар воситасида улар жуда кўп одамларни йўлдан оздирдилар. Эй Парвардигор, куфр ва исёнларида оёқ тираб туриб олган бу золимларни Ҳақдан янада узоқ қилгин!
71:25Page 571
مِّمَّا خَطِيٓـَٰٔتِهِمۡ أُغۡرِقُواْ فَأُدۡخِلُواْ نَارٗا فَلَمۡ يَجِدُواْ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ أَنصَارٗا ٢٥
Because of their sins they were drowned and put into the Fire, and they found not for themselves besides Allāh [any] helpers.
Улар қилган гуноҳлари туфайли, бу дунёда тўфон-сувга ғарқ қилиндилар. Вафот этганлари заҳоти эса дўзахга киритилдилар. Улар ўзларини ғарқ бўлиш ва дўзахдан қутқариб қоладиган Аллоҳдан ўзга нажоткорни топмадилар.
71:26Page 571
وَقَالَ نُوحٞ رَّبِّ لَا تَذَرۡ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ دَيَّارًا ٢٦
And Noah said, "My Lord, do not leave upon the earth from among the disbelievers an inhabitant.
Аллоҳ таоло Нуҳ алайҳиссаломга қавми орасида шу кунгача иймон келтирганлардан ташқари бирон кимса иймонга келмаслиги хабарини бергач, Нуҳ алайҳиссалом: ”Эй Аллоҳим ер юзида биронта ҳам қимирлаган кофирни қолдирмагин”,- деб дуо қилди.
71:27–28Page 571
إِنَّكَ إِن تَذَرۡهُمۡ يُضِلُّواْ عِبَادَكَ وَلَا يَلِدُوٓاْ إِلَّا فَاجِرٗا كَفَّارٗا ٢٧
Indeed, if You leave them, they will mislead Your servants and not beget except [every] wicked one and [confirmed] disbeliever.
رَّبِّ ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِمَن دَخَلَ بَيۡتِيَ مُؤۡمِنٗا وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۖ وَلَا تَزِدِ ٱلظَّٰلِمِينَ إِلَّا تَبَارَۢا ٢٨
My Lord, forgive me and my parents and whoever enters my house a believer and the believing men and believing women. And do not increase the wrongdoers except in destruction."
Эй Парвардигор, агар сен уларга муҳлат бериб, ер юзида қолдирсанг, мўмин бандаларингни йўлдан оздирадилар ва Сенга итоат қилмайдиган фожирларни ва неъматларингга шукр қилмайдиган нонкўрларни туғиб-кўпайтирадилар.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences