Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek

البلد

Al-Balad

The City · Meccan · 20 ayahs

90:1Page 594

لَآ أُقۡسِمُ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ١

I swear by this city [i.e., Makkah] –

Аллоҳ таоло муқаддас шаҳар – Маккаи мукаррама номига қасам ичди.

90:2Page 594

وَأَنتَ حِلُّۢ بِهَٰذَا ٱلۡبَلَدِ ٢

And you, [O Muḥammad], are free of restriction in this city –

Эй Пайғамбар, Маккада қилаётган ишларингиз – қатл қилинишга лойиқ кишиларни қатл қилишингизу асир олинишга лойиқ кишиларни асир олишингиз сиз учун ҳалолдир.

90:3Page 594

وَوَالِدٖ وَمَا وَلَدَ ٣

And [by] the father¹ and that which was born [of him],

Аллоҳ таоло башариятнинг отаси ва унинг насли, зурриётлари номига қасам ичди.

90:4Page 594

لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِي كَبَدٍ ٤

We have certainly created man into hardship.

Дарҳақиқат, Биз инсонни меҳнат-машаққатга яратдик. Дунёда унинг бошига тушадиган қийинчиликлар ана шу меҳнат-машаққатнинг кўринишларидир.

90:5Page 594

أَيَحۡسَبُ أَن لَّن يَقۡدِرَ عَلَيۡهِ أَحَدٞ ٥

Does he think that never will anyone overcome him?

Инсон, гуноҳ қилсам ҳам менга ҳеч кимнинг кучи етмайди ва ҳеч ким мени жазолай олмайди, деб ўйлайдими? Ҳатто яратган Парвардигори ҳам-а?!

90:6Page 594

يَقُولُ أَهۡلَكۡتُ مَالٗا لُّبَدًا ٦

He says, "I have spent wealth in abundance."

Бир-бирининг устига уюлиб кетган жуда кўп мол-дунёни совурдим, дейди.

90:7Page 594

أَيَحۡسَبُ أَن لَّمۡ يَرَهُۥٓ أَحَدٌ ٧

Does he think that no one has seen him?

Бу мақтанчоқ, исроф қилганимни Аллоҳ кўрмаяпти, мол-дунёмни ва уни қайси йўл билан топганимни ҳисоб-китоб қилмайди, деб ўйлаяптими?

90:8Page 594

أَلَمۡ نَجۡعَل لَّهُۥ عَيۡنَيۡنِ ٨

Have We not made for him two eyes?

Унга кўриш учун иккита кўзни бермадикми?

90:9Page 594

وَلِسَانٗا وَشَفَتَيۡنِ ٩

And a tongue and two lips?

Гапириши учун бир тил ва икки лаб ато қилмадикми?

90:10Page 594

وَهَدَيۡنَٰهُ ٱلنَّجۡدَيۡنِ ١٠

And have shown him the two ways?¹

Унга яхшилик ва ёмонлик йўлини танитиб қўймадикми?

90:11Page 594

فَلَا ٱقۡتَحَمَ ٱلۡعَقَبَةَ ١١

But he has not broken through the difficult pass.¹

У жаннатдан ажратиб турган довондан ошиб ўтиши керак эди. Ўтмади.

90:12Page 594

وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡعَقَبَةُ ١٢

And what can make you know what is [breaking through] the difficult pass?

Эй Пайғамбар, сиз жаннатга кириш учун кесиб ўтилиши керак бўлган довоннинг нималигини қаердан ҳам билар эдингиз?

90:13Page 594

فَكُّ رَقَبَةٍ ١٣

It is the freeing of a slave

У бир эркак ёки аёл қулни озод қилишдир.

90:14Page 594

أَوۡ إِطۡعَٰمٞ فِي يَوۡمٖ ذِي مَسۡغَبَةٖ ١٤

Or feeding on a day of severe hunger

Ёки озиқ-овқат танқис бўлган очарчилик кунида таом беришдир.

90:15Page 594

يَتِيمٗا ذَا مَقۡرَبَةٍ ١٥

An orphan of near relationship

Отасидан ажралган қариндош етим болага.

90:16Page 594

أَوۡ مِسۡكِينٗا ذَا مَتۡرَبَةٖ ١٦

Or a needy person in misery

Ёки ҳеч нарсаси йўқ мискин фақирга.

90:17Page 594

ثُمَّ كَانَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلصَّبۡرِ وَتَوَاصَوۡاْ بِٱلۡمَرۡحَمَةِ ١٧

And then being among those who believed and advised one another to patience and advised one another to compassion.

Кейин Аллоҳга иймон келтирган, тоат-ибодат, гуноҳлардан тийилиш ва мусибатлар борасида бир-бирларига сабрли бўлишни тавсия қилган ҳамда бир-бирларига Аллоҳнинг бандаларига раҳм-шафқатли бўлишни маслаҳат берган кишилар бўлса,

90:18Page 594

أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَيۡمَنَةِ ١٨

Those are the companions of the right.¹

Ана ўшалар ўнг томон эгаларидир.

90:19Page 594

وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِنَا هُمۡ أَصۡحَٰبُ ٱلۡمَشۡـَٔمَةِ ١٩

But they who disbelieved in Our signs - those are the companions of the left.¹

Биз юборган пайғамбарга нозил қилинган оятларга куфр келтирган кишилар эса чап томон эгаларидир.

90:20Page 594

عَلَيۡهِمۡ نَارٞ مُّؤۡصَدَةُۢ ٢٠

Over them will be fire closed in.¹

Қиёмат куни улар устларидан қулфланган жаҳаннам – олов ичида азобланадилар.