Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek
التغابن
At-Taghabun
The Mutual Disillusion · Medinan · 18 ayahs
64:1Page 556
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ١
Whatever is in the heavens and whatever is on the earth is exalting Allāh.1 To Him belongs dominion, and to Him belongs [all] praise, and He is over all things competent.
Осмонлару ердаги ҳамма-ҳамма Аллоҳни Ўзи Зотига нолойиқ сифатлардан поклаб тасбеҳ айтади. Мулк ёлғиз Уникидир. Ундан ўзга подшоҳ йўқ. Ҳамду сано ёлғиз Уникидир. У ҳар нарсага Қодирдир. Унинг Қўлидан келмайдиган иш йўқ.
64:2Page 556
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ فَمِنكُمۡ كَافِرٞ وَمِنكُم مُّؤۡمِنٞۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ ٢
It is He who created you, and among you is the disbeliever, and among you is the believer. And Allāh, of what you do, is Seeing.
Эй одамлар, У сизларни яратган Зотдир. Бас, сизлардан кимдир кофир бўлиб, дўзахга тушади. Яна кимдир мўмин бўлиб, жаннатга киради. Аллоҳ қилаётган ишларингизни кўриб тургувчидир. Бирон ишингиз У Зотдан яширин қолмас. Яқинда сизларга амалларингизга яраша жазо ёки мукофот берур.
64:3Page 556
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ٣
He created the heavens and earth in truth and formed you and perfected your forms; and to Him is the [final] destination.
Самоларни ҳам, заминни ҳам ҳақ ила яратди. Уларни бекорга яратмади. Эй одамлар, У Зот Ўз фазлу карами ила сизларга гўзал шакл берди. Хоҳлаганида сизларни хунук қилиб қўйиши ҳам мумкин эди. Қиёмат қайтиб бориш ёлғиз Унгадир. Ўшанда қилган амалларингизга яраша сизларга жазо ёки мукофот берур.
64:4Page 556
يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٤
He knows what is within the heavens and earth and knows what you conceal and what you declare. And Allāh is Knowing of that within the breasts.
Самолардаги нарсаларни ҳам, заминдаги нарсаларни ҳам билади. Яширин қилган ишларингизни ҳам, ошкора қилган ишларингизни ҳам билади. Аллоҳ дилларда яхши-ёмон сирларни ҳам, ниятларни ҳам билади. Бирон нарса У Зотдан яширин қолмас.
64:5Page 556
أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبۡلُ فَذَاقُواْ وَبَالَ أَمۡرِهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٥
Has there not come to you the news of those who disbelieved before? So they tasted the bad consequence of their affair, and they will have a painful punishment.
Эй мушриклар, сизларга ўтмишдаги Нуҳ қавми, Од, Самуд ва бошқа қабилаларнинг ҳақни ёлғонга чиқариб, оқибатда шу дунёнинг ўзидаёқ қилмишларининг аччиқ аламини тотган кимсалар ҳақидаги хабар етиб келмадими? Улар учун яна охиратда аламли азоб бордир. Ҳа, бу хабар сизларга етиб келган. Бас, ундан ибрат олиб, сизларнинг ҳам бошингизга ўша кунлар тушишидан олдин Аллоҳга тавба қилинглар.
64:6Page 556
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُۥ كَانَت تَّأۡتِيهِمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالُوٓاْ أَبَشَرٞ يَهۡدُونَنَا فَكَفَرُواْ وَتَوَلَّواْۖ وَّٱسۡتَغۡنَى ٱللَّهُۚ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٞ ٦
That is because their messengers used to come to them with clear evidences, but they said, "Shall human beings guide us?" and disbelieved and turned away. And Allāh dispensed [with them]; and Allāh is Free of need and Praiseworthy.
Бунга сабаб шуки, уларга пайғамбарлари ёрқин ҳужжатларни, аниқ-тиниқ далилларни олиб келардилар. Улар эса: "Бизни тўғри йўлга ўзимизга ўхшаган инсон зоти бошлар эканми?", деб куфр келтирдилар ва иймон келтиришдан бош тортдилар. Бу билан Аллоҳга зарар қилмадилар. Зеро, Аллоҳ уларнинг иймон келтиришларига, тоат-ибодат қилишларига муҳтож эмас. Алоҳ биронта бандасига муҳтож бўлмайдиган Беҳожат ва ҳамма гапларию ишларида мақтовга лойиқ Зотдир.
64:7Page 556
زَعَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن لَّن يُبۡعَثُواْۚ قُلۡ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبۡعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلۡتُمۡۚ وَذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ٧
Those who disbelieve have claimed that they will never be resurrected. Say, "Yes, by my Lord, you will surely be resurrected; then you will surely be informed of what you did. And that, for Allāh, is easy."
Куфр келтирган кимсалар ўлганларидан қайта тирилмасликларини даъво қилдилар. Эй пайғамбар, ўша қайта тирилишни инкор қилаётганларга айтинг: "Асло! Парвардигоримга қасамки, Қиёмат куни албатта қайта тириласизлар. Кейин шу дунёда қилиб ўтган ишларингиз ҳақида албатта хабардор қилинасизлар. Қайта тирилтириш иши Аллоҳ осон. Илк бора йўқдан бор қилган Зот ҳисоб-китоб қилиш ва жазо ёки мукофот бериш учун яна қайта тирилтиришга ҳам Қодир.
64:8Page 556
فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلنُّورِ ٱلَّذِيٓ أَنزَلۡنَاۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ٨
So believe in Allāh and His Messenger and the light [i.e., the Qur’ān] which We have sent down. And Allāh is Aware of what you do.
Бас, эй одамлар, Аллоҳга иймон келтиринглар. У Зотнинг элчисига иймон келтиринглар. Элчимизга нозил қилганимиз Қуръонга иймон келтиринглар. Аллоҳ қилаётган ишларингиздан Хабардордир. Бирон ишингиз У Зотдан яширин қолмас. Яқинда ўша ишларингизга яраша сизларга жазо ёки мукофот берур.
64:9Page 556
يَوۡمَ يَجۡمَعُكُمۡ لِيَوۡمِ ٱلۡجَمۡعِۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُدۡخِلۡهُ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٩
The Day He will assemble you for the Day of Assembly - that is the Day of Deprivation.1 And whoever believes in Allāh and does righteousness - He will remove from him his misdeeds and admit him to gardens beneath which rivers flow, wherein they will abide forever. That is the great attainment.
Эй Пайғамбар, Аллоҳ сизларни қилган амалларингизга яраша жазо ёки мукофот бериш учун тўплаган Қиёмат кунида кофирларнинг муваффақиятсизликка учраб, зарар кўрганлари аён бўлур. Зеро, мўминлар дўзах аҳлининг жаннатдаги жойларини эгалласалар, дўзахийлар жаннат аҳлининг дўзахдаги ўрнини эгаллайдилар. Ким Аллоҳга иймон келтириб, яхши иш қилган бўлса, Аллоҳ унинг ёмонликларини ўчириб, ўзини қасрлари ва дарахтлари остидан анҳорлар оқиб ўтадиган жаннатларга киритади. У ерларда абадий қоладилар. Ҳеч қачон чиқмайдилар. Неъматлари ҳеч қачон тугаб қолмайди. Энг буюк муваффақият мана шудир.
64:10Page 557
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ١٠
But the ones who disbelieved and denied Our verses - those are the companions of the Fire, abiding eternally therein; and wretched is the destination.
Аллоҳга куфр келтириб, пайғамбаримизга нозил қилган оятларимизни ёлғонга чиқарган кимсалар, ана ўшалар дўзах эгалари бўлиб, унда мангу қолгувчидирлар. Уларнинг оқибати нақадар ёмон оқибат!
64:11Page 557
مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ يَهۡدِ قَلۡبَهُۥۚ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ١١
No disaster strikes except by permission of Allāh. And whoever believes in Allāh - He will guide his heart. And Allāh is Knowing of all things.
Бирон кимсанинг жонига, молига ёки боласига бирон мусибат етса, у Аллоҳнинг қазойи қадари билан бўлади. Ким Аллоҳга, Унинг қазойи қадарига иймон келтирса, Аллоҳ унинг қалбини хотиржам этиб, пешонасига ёзилганига рози бўладиган қилиб қўяди. Аллоҳ ҳамма нарсани Билгувчидир. Бирон нарса У Зотдан яширин қолмас.
64:12Page 557
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَإِنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ١٢
And obey Allāh and obey the Messenger; but if you turn away - then upon Our Messenger is only [the duty of] clear notification.
Аллоҳга итоат қилинглар. Пайғамбарга итоат қилинглар. Агар Пайғамбар олиб келган ҳаққа бўйсунишдан бош тортсангизлар, бу ишнинг гуноҳи, зарари ўзингизга бўлади. Элчимиз зиммасида эса Биз юборган рисолатни аниқ қилиб етказиб қўйиш бор, холос.
64:13Page 557
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٣
Allāh - there is no deity except Him. And upon Allāh let the believers rely.
Чин маъбуд Аллоҳдир. Ундан ўзга чин маъбуд йўқ. Бас, мўминлар ўзларининг ҳамма ишларида Аллоҳгагина таянсинлар.
64:14Page 557
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمۡ وَأَوۡلَٰدِكُمۡ عَدُوّٗا لَّكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُمۡۚ وَإِن تَعۡفُواْ وَتَصۡفَحُواْ وَتَغۡفِرُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ١٤
O you who have believed, indeed, among your spouses and your children are enemies to you, so beware of them. But if you pardon and overlook and forgive - then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
Эй Аллоҳга иймон келтириб, шариатига амал қиладиган зотлар, аёлларингиз ва болаларингиздан сизларга душман бор. Чунки улар сизларни Аллоҳнинг зикридан, Унинг йўлида жиҳод қилишдан тўсадилар, чалғитадилар. Бас, улардан эҳтиёт бўлинглар. Агар уларнинг хатоларини афв этсангизлар, айбу нуқсонларини кечирсангизлар, гуноҳларидан ўтсангизлар, бас, албатта Аллоҳ ҳам сизларга раҳм қилиб, гуноҳларингизни кечиради. Зеро, ҳар ким экканини ўради. Аллоҳ Мағфиратли, Меҳрибон Зотдир.
64:15Page 557
إِنَّمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَأَوۡلَٰدُكُمۡ فِتۡنَةٞۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥٓ أَجۡرٌ عَظِيمٞ ١٥
Your wealth and your children are but a trial, and Allāh has with Him a great reward.
Мол-давлатларингиз ва бола-чақаларингиз бир синов, холос. Улар сизларни ҳаромдан пул топишга, Аллоҳга итоатсизлик қилишга ундаши ҳам мумкин. Аллоҳнинг ҳузурида эса фарзандлар риоясини қилгандан кўра Аллоҳнинг риоясини қилишни афзал билган киши учун буюк мукофот бор. У жаннатдир.
64:16Page 557
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ وَٱسۡمَعُواْ وَأَطِيعُواْ وَأَنفِقُواْ خَيۡرٗا لِّأَنفُسِكُمۡۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ١٦
So fear Allāh as much as you are able and listen and obey and spend [in the way of Allāh]; it is better for your selves. And whoever is protected from the stinginess of his soul - it is those who will be the successful.
Имконинглар борича Аллоҳдан буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила тақво қилинглар. Аллоҳга ва Унинг Расулига қулоқ солинглар, итоат этинглар ва Аллоҳ ризқ қилиб берган мол-давлатингиздан эзгулик йўлида сарфланглар. Аллоҳ кимни нафсининг тўймаслигидан асраган бўлса, ана ўшалар мурод-мақсадларига етган ва хавфсираган нарсаларидан нажот топган зотлардир.
64:17Page 557
إِن تُقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا يُضَٰعِفۡهُ لَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ١٧
If you loan Allāh a goodly loan, He will multiply it for you and forgive you. And Allāh is [most] Appreciative1 and Forbearing,2
Агар мол-давлатларингиздан Аллоҳ йўлида сарфлаб, У Зотга қарзи ҳасана берсангизлар, унинг мукофотини сизларга бир неча баробар, ўн баробардан етти юз баробаргача қилиб қайтарур ва гуноҳларингизни мағфират қилур. Аллоҳ Шакурдир, яъни, озгина амал учун ҳам кўп ажру мукофотлар берадиган Зотдир. У Ҳалимдир, яъни, жазони, азобни тезлатиб юбормайдиган Зотдир.
64:18Page 557
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ١٨
Knower of the unseen and the witnessed, the Exalted in Might, the Wise.
Аллоҳ ғайбдаги, инсон зотига номаълум бўлган оламдаги нарсаларни ҳам, ҳозирдаги, инсон зотига маълум бўлган оламдаги нарсаларни ҳам Билгувчи Зотдир. Ҳар икки оламдаги бирон нарса У Зотдан яширин қолмас. У ҳаммадан Ғолиб, Азиз Зотдир. Ҳар бир яратишини, шариатини ва тақдирини ҳикмат билан қиладиган Ҳаким Зотдир.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences