Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek
Az-Zukhruf 43:70–89
43:70Page 494
ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ أَنتُمۡ وَأَزۡوَٰجُكُمۡ تُحۡبَرُونَ ٧٠
Enter Paradise, you and your kinds,1 delighted."
Ўзларингиз ҳам, иймон бобидаги ўхшашларингиз, тенгдошларингиз ҳам жаннатга кириб, ундаги ҳеч қачон тугаб қолмайдиган абадий неъматлардан баҳраманд бўлиб, шод-хуррам юраверинглар.
43:71Page 494
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِصِحَافٖ مِّن ذَهَبٖ وَأَكۡوَابٖۖ وَفِيهَا مَا تَشۡتَهِيهِ ٱلۡأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلۡأَعۡيُنُۖ وَأَنتُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٧١
Circulated among them will be plates and vessels of gold. And therein is whatever the souls desire and [what] delights the eyes, and you will abide therein eternally.
Уларга хизматкорлар олтин лаганларда ва қадаҳларда таом ва шаробларни айлантириб турадилар. Жаннатда кўнгил нимани тусаса, кўз нимани кўриб лаззатланса, ҳаммаси муҳайё. Сизлар эса у ерда абадий қоласизлар. Ҳеч қачон ундан чиқмайсизлар.
43:72Page 494
وَتِلۡكَ ٱلۡجَنَّةُ ٱلَّتِيٓ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٧٢
And that is Paradise which you are made to inherit for what you used to do.
Таъриф-тавсифи ўтган бу жаннатни Аллоҳ Ўз фазлу марҳамати ила қилиб ўтган амалларингиз учун сизларга мерос қилиб берган.
43:73Page 494
لَكُمۡ فِيهَا فَٰكِهَةٞ كَثِيرَةٞ مِّنۡهَا تَأۡكُلُونَ ٧٣
For you therein is much fruit1 from which you will eat.
Сизлар учун у ерда ҳеч қачон тугаб қолмайдиган кўп мевалар бор. Улардан тановул қиласизлар.
43:74Page 495
إِنَّ ٱلۡمُجۡرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَٰلِدُونَ ٧٤
Indeed, the criminals will be in the punishment of Hell, abiding eternally.
Куфру маъсиятларга ботган жиноятчилар Қиёмат куни жаҳанам азобида абадий қоладилар.
43:75Page 495
لَا يُفَتَّرُ عَنۡهُمۡ وَهُمۡ فِيهِ مُبۡلِسُونَ ٧٥
It will not be allowed to subside for them, and they, therein, are in despair.
Улардан азоб енгиллатилмас ва улар жаҳаннамда Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлгувчилардир.
43:76Page 495
وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن كَانُواْ هُمُ ٱلظَّٰلِمِينَ ٧٦
And We did not wrong them, but it was they who were the wrongdoers.
Уларни дўзахга киритиш билан уларга зулм қилмадик. Лекин уларнинг ўзлари куфр ила ўзларига ўзлари зулм қилгувчи кимсалар эдилар.
43:77Page 495
وَنَادَوۡاْ يَٰمَٰلِكُ لِيَقۡضِ عَلَيۡنَا رَبُّكَۖ قَالَ إِنَّكُم مَّٰكِثُونَ ٧٧
And they will call, "O Mālik,1 let your Lord put an end to us!" He will say, "Indeed, you will remain."
Дўзахнинг Молик деб аталган ходимига нидо қилиб: "Эй Молик, Парвардигоринг бизнинг жонимизни олсин, бу азобдан қутулайлик", дедилар. Бунга жавобан Молик: "Сизлар бу азобда мангу қоласизлар, ҳеч қачон ўлмайсизлар, азоб ҳам ҳеч қачон тўхтамайди", деди.
43:78Page 495
لَقَدۡ جِئۡنَٰكُم بِٱلۡحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَكُمۡ لِلۡحَقِّ كَٰرِهُونَ ٧٨
We had certainly brought you the truth, but most of you, to the truth, were averse.
Сизларга у дунёда заррача шубҳа аралашмаган ҳақни олиб келгандик. Лекин кўпларингиз уни ёқтирмадинглар.
43:79Page 495
أَمۡ أَبۡرَمُوٓاْ أَمۡرٗا فَإِنَّا مُبۡرِمُونَ ٧٩
Or have they devised [some] affair?1 But indeed, We are devising [a plan].
Агар улар Пайғамбар алайҳиссаломга қарши бирон найранг ишлатишни режалаштирган бўлсалар, Биз ҳам уларга қарши уларнинг найрангидан пухтароқ тадбир қилиб қўйганмиз.
43:80Page 495
أَمۡ يَحۡسَبُونَ أَنَّا لَا نَسۡمَعُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيۡهِمۡ يَكۡتُبُونَ ٨٠
Or do they think that We hear not their secrets and their private conversations? Yes, [We do], and Our messengers [i.e., angels] are with them recording.
Бизни уларнинг дилларидаги сирларини ва пичирлаб гапирган гапларини билмайди, эшитмайди, деб ўйлайдиларми? Асло! Биз ҳаммасини билиб, эшитиб турамиз. Фаришталар уларнинг ҳузурида туриб, ҳаммасини ёзиб борадилар.
43:81Page 495
قُلۡ إِن كَانَ لِلرَّحۡمَٰنِ وَلَدٞ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلۡعَٰبِدِينَ ٨١
Say, [O Muḥammad], "If the Most Merciful had a son, then I would be the first of [his] worshippers."1
Эй Пайғамбар, қизлар Аллоҳникидир, дейдиганларга айтинг: "Аллоҳнинг ҳеч қандай боласи йўқ. Аллоҳ бундай нуқсондан пок ва олийдир. Мен эса ўша ҳар қандай нуқсондан пок Аллоҳга ибодат қилгувчиларнинг биринчисиман".
43:82Page 495
سُبۡحَٰنَ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ ٨٢
Exalted is the Lord of the heavens and the earth, Lord of the Throne, above what they describe.
Осмонлару ернинг Парвардигори, Аршнинг Парвардигори анави мушриклар айтаётган ширклардан Покдир!
43:83Page 495
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ٨٣
So leave them to converse vainly and amuse themselves until they meet their Day which they are promised.
Эй Пайғамбар, уларни тек қўйинг. То уларга ваъда қилинган Қиёмат куни келгунига қадар ноҳақлик ботқоғига ботгандан-ботиб, ўйнаб-кулиб юраверсинлар.
43:84Page 495
وَهُوَ ٱلَّذِي فِي ٱلسَّمَآءِ إِلَٰهٞ وَفِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَٰهٞۚ وَهُوَ ٱلۡحَكِيمُ ٱلۡعَلِيمُ ٨٤
And it is He [i.e., Allāh] who is [the only] deity in the heaven, and on the earth [the only] deity. And He is the Wise, the Knowing.
Аллоҳ самода ҳам чин маъбуд, заминда ҳам чин маъбуд. У ҳар бир яратишини, тақдирини ва тадбирини ҳикмат билан қиладиган Ҳаким Зотдир. У бандаларининг аҳволидан Хабардор Алим Зотдир. Бирон нарса У Зотдан яширин қолмас.
43:85Page 495
وَتَبَارَكَ ٱلَّذِي لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ٨٥
And blessed is He to whom belongs the dominion of the heavens and the earth and whatever is between them and with whom is knowledge of the Hour and to whom you will be returned.
Аллоҳнинг яхшилиги, баракаси кўпайгандан кўпайиб бораверади. Осмонлару ер ва улар орасидаги нарсалар ёлғиз Унинг мулкидир. Қиёмат қачон бўлишини ҳам ёлғиз Ўзи билади. Ундан бошқа ҳеч ким билмайди. Охиратда ҳисоб-китоб ва жазо ёки мукофот учун қайтиб борар жойинглар ҳам ёлғиз Унгадир.
43:86Page 495
وَلَا يَمۡلِكُ ٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ٨٦
And those they invoke1 besides Him do not possess [power of] intercession; but only those who testify to the truth [can benefit], and they know.2
Мушрикларнинг Аллоҳни қўйиб, ибодат қилаётган бутлари Аллоҳнинг ҳузурида шафоат қилишга ҳақли эмаслар. Ийсо, Узайр ва фаришталар каби "Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ", дея шаҳодат калимасини онгли тарзда айтган зотларгина бундан мустасно.
43:87Page 495
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَهُمۡ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ٨٧
And if you asked them1 who created them, they would surely say, "Allāh." So how are they deluded?
Агар сиз улардан, ўзларини ким яратганини сўрасангиз, "Бизни Аллоҳ яратган", дейишлари тайин. Шуни эътироф этган эканлар, бас, У Зотга ибодат қилиш ўрнига яна қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!
43:88Page 495
وَقِيلِهِۦ يَٰرَبِّ إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ قَوۡمٞ لَّا يُؤۡمِنُونَ ٨٨
And [Allāh acknowledges] his saying,1 "O my Lord, indeed these are a people who do not believe."
Аллоҳ пайғабарининг ўз қавми устидан шиква-шикоят қилиб: "Эй Парвардигорим, анавилар менга юборган рисолатингга иймон келтирмайдиган қавмдир", деган гапини ҳам билади.
43:89Page 495
فَٱصۡفَحۡ عَنۡهُمۡ وَقُلۡ سَلَٰمٞۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ٨٩
So turn aside from them and say, "Peace."1 But they are going to know.
Бас, улардан юз ўгиринг ва уларнинг ёмонлигини даф қиладиган бир чиройли сўзни айтиб қўя қолинг. Бу Маккадаги ҳолат эди. Яқинда улар қандай азобга гирифтор бўлишларини билиб оладилар.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences