Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uzbek
Al-Ma'idah 5:84–120
5:84Page 122
وَمَا لَنَا لَا نُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡحَقِّ وَنَطۡمَعُ أَن يُدۡخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلصَّٰلِحِينَ ٨٤
And why should we not believe in Allāh and what has come to us of the truth? And we aspire that our Lord will admit us [to Paradise] with the righteous people."
Модомики, биз Аллоҳга итоат этадиган, Унинг азобидан қўрқадиган пайғамбарлар ва уларнинг тобелари қаторида жаннатга киришни истаётган эканмиз, хўш, бизни Аллоҳга ва У Зотнинг Муҳаммад алайҳиссаломга юборган динига иймон келтиришдан нима тўсяпти?
5:85Page 122
فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٨٥
So Allāh rewarded them for what they said1 with gardens [in Paradise] beneath which rivers flow, wherein they abide eternally. And that is the reward of doers of good.
Аллоҳ уларнинг иймонлари ва ҳақни эътироф этганлари учун қасрлари ва дарахтлари остидан анҳорлар оқиб ўтадиган жаннатлар билан мукофотлади. Унда абадий қоладилар. Бу ҳаққа эргашиш ва унга бўйсунишда қилча ҳам оғишмайдиган муҳсинларнинг - ишни пухта, чиройли бажарадиганларнинг мукофотидир.
5:86Page 122
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ ٨٦
But those who disbelieved and denied Our signs - they are the companions of Hellfire.
Аллоҳга ва Пайғамбарига куфр келтириб, унга нозил қилган оятларини ёлғонга чиқарганлар - ана ўшалар ёниб турган оловга, дўзахга ташланадилар ва ҳеч қачон у ердан чиқмайдилар.
5:87Page 122
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ ٨٧
O you who have believed, do not prohibit the good things which Allāh has made lawful to you and do not transgress. Indeed, Allāh does not like transgressors.
Эй иймон келтирганлар, емишлар бўладими, ичимликлар бўладими, аёллар бўладими, сизларга мубоҳ қилинган ёқимли, лаззатли нарсаларни зоҳидлик ёки художўйлик қилиб ўзингизга ҳаром қилмангиз. Аллоҳ сизларга ҳаром қилиб қўйган ишларда ҳаддингиздан ошмангиз. Аллоҳ Ўзи белгилаб қўйган ҳадлардан ошган кимсаларни ёқтирмайди, аксинча, ёмон кўради.
5:88Page 122
وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ ٨٨
And eat of what Allāh has provided for you [which is] lawful and good. And fear Allāh, in whom you are believers.
Аллоҳ сизларга ризқ қилиб берган нарсалардан ҳалол-пок ҳолида тановул қилинглар. Босқинчилик ва нопоклик каби ҳаром аралашса, ундан узоқ бўлинглар. Аллоҳдан буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш билан тақво қилинглар. Ахир сизлар иймон келтирган Зот Ўша-ку. Унга бўлган иймонингиз У Зотдан тақво қилишингизни тақозо этади-ку.
5:89Page 122
لَا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ ٱلۡأَيۡمَٰنَۖ فَكَفَّٰرَتُهُۥٓ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِيكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِيرُ رَقَبَةٖۖ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖۚ ذَٰلِكَ كَفَّٰرَةُ أَيۡمَٰنِكُمۡ إِذَا حَلَفۡتُمۡۚ وَٱحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ٨٩
Allāh will not impose blame upon you for what is meaningless1 in your oaths, but He will impose blame upon you for [breaking] what you intended of oaths. So its expiation2 is the feeding of ten needy people from the average of that which you feed your [own] families or clothing them or the freeing of a slave. But whoever cannot find [or afford it] - then a fast of three days [is required]. That is the expiation for oaths when you have sworn. But guard your oaths.3 Thus does Allāh make clear to you His verses [i.e., revealed law] that you may be grateful.
Эй мўминлар, дилларингизда қасд қилмасдан, шунчаки тилингиздан чиққан қасамларингиз учун Аллоҳ сизларни жазоламайди. Дилларингизда қасд қилиб, кейин бузсангиз, ўшанда жазолайди. Бузган қасамингиз учун каффорат тўласангиз Аллоҳ унинг гуноҳини ўчиради. Каффорат тўлаш уч хил бўлади. Юртингиздаги одамлар истеъмол қиладиган ўртача таомлар билан ўнта мискинни тўйдириш ё уларга урфдаги кийимларни олиб бериш ёки бир мўмин қулни озод қилиш. Бу уч нарсага қурби етмаган одам уч кун рўза тутиш билан каффорат тўлайди. Эй мўминлар, бузган қасамингизнинг каффорати мана шулардир. Қасамларингизни эҳтиёт қилиб, ёлғон қасам ичишдан, ҳуда-беҳудага қасам ичаверишдан ва унга вафо қилмасликдан сақланингиз. Яхшиликларни қилаверингиз. Бузган қасамларингиз учун Аллоҳ баён қилганидек каффорат тўлангиз. Аллоҳ сизларга ҳалол ва ҳаромни ажратиб берувчи ҳукмларини баён қилади. Шоядки, билмаган нарсаларингизни билдирган Аллоҳга шукр қилсангизлар.
5:90Page 123
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ٩٠
O you who have believed, indeed, intoxicants, gambling, [sacrificing on] stone alters [to other than Allāh], and divining arrows are but defilement from the work of Satan, so avoid1 it that you may be successful.
Эй иймон келтирганлар, ақлни оладиган маст қилувчи ичимликлар, бировнинг ҳақи бошқа бировга ўтиб кетишига олиб борадиган қимор, мушриклар улуғлаб олдида жонлиқ сўядиган ёки ибодат қилганларида ўрнатиб қўядиган тош ва ғайбдан ўзларига тақсимланган нарсани талаб қилиб очиладиган фол чўплари - буларнинг ҳаммаси шайтон чиройли қилиб кўрсатаётган гуноҳдир. Ундан узоқ бўлинглар. Шунда бу дунёда фаровон ҳаётга, охиратда эса жаннат неъматларига ноил бўласизлар.
5:91Page 123
إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ فِي ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ ٩١
Satan only wants to cause between you animosity and hatred through intoxicants and gambling and to avert you from the remembrance of Allāh and from prayer. So will you not desist?
Шайтоннинг ичкилик ва қиморни чиройли қилиб кўрсатишдан мақсади ораларингизга нафрат ва адоват солиш ҳамда сизларни Аллоҳнинг зикри ва намоздан буриб юборишдир. Эй мўминлар, энди бу гуноҳлардан тийиларсизлар! Сизларга шундай қилиш ярашади. Бу гуноҳлардан тийилинглар!
5:92Page 123
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَٱحۡذَرُواْۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ٩٢
And obey Allāh and obey the Messenger and beware. And if you turn away - then know that upon Our Messenger is only [the responsibility for] clear notification.
Аллоҳга ва Пайғамбарга буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш билан итоат этинглар. Уларга қарши чиқишдан эҳтиёт бўлинглар. Юз ўгирадиган бўлсангизлар, билиб қўйингларки, элчимизнинг вазифаси Аллоҳнинг фармонини етказиб қўйишдир, холос. Мана, у етказди. Тўғри йўлдан юрсангизлар, ўзингизга фойда. Бежо қадам ташласангизлар, ўзингизга зиён.
5:93Page 123
لَيۡسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٩٣
There is not upon those who believe and do righteousness [any] blame concerning what they have eaten [in the past] if they [now] fear Allāh and believe and do righteous deeds, and then fear Allāh and believe, and then fear Allāh and do good; and Allāh loves the doers of good.
Аллоҳга иймон келтириб, У Зотга яқин бўлиш учун яхши амалларни қилган кишилар, агар улар Аллоҳнинг ғазабидан қўрқиб, Унга иймон келтириб, яхши амалларни қилган, кейин эса Аллоҳга боғланишни янада кучайтириб, У Зотга худди У Зотни кўриб тургандек ибодат қилиш даражасига чиққан бўлсалар, ароқ ҳаром қилинишидан олдин уни ичганлари учун гуноҳкор бўлмайдилар. Аллоҳ Ўзига худди У Зотни кўриб тургандек ибодат қиладиганларни яхши кўради. Зеро, бу амалда Аллоҳнинг доимий кузатувини ҳис этиш бор бўлиб, бу нарса мўминни ҳар бир ишни чиройли, пухта бажаришга ундайди.
5:94Page 123
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٩٤
O you who have believed, Allāh will surely test you through something of the game that your hands and spears [can] reach, that Allāh may make evident those who fear Him unseen. And whoever transgresses after that - for him is a painful punishment.
Эй иймон келтирганлар, эҳромдалик пайтингизда Аллоҳ қуруқликдаги овланадиган ҳайвонларга ўхшаш бирон нарсани юбориб, сизларни синаб кўради. Ҳайвонларнинг кичикроқларига қўлларингиз етса, каттароқларига найзангиз етади. Бу ишни Аллоҳ Ўзидан ким ғойибона қўрқишини билиш учун қилади. (Аслида Аллоҳ ҳамма нарсани билади. Бу ердаги билиш илми зуҳур, яъни, билишлигини очиқлаш бўлиб, ўшанга қараб бандаларидан ҳисоб олади). Иймони комил банда ҳамма иши Аллоҳга аён кўриниб турганини билгани учун тайёр ёнига келиб турган ҳайвонни овлашдан тийилади. Энди ким ҳаддидан ошиб, ҳаж ёки умра эҳромида бўла туриб, ов қилса, унга бу гуноҳи учун Қиёмат кунида оғриқли азоб бордир.
5:95Page 123
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ ٩٥
O you who have believed, do not kill game while you are in the state of iḥrām.1 And whoever of you kills it intentionally - the penalty is an equivalent from sacrificial animals to what he killed, as judged by two just men among you as an offering [to Allāh] delivered to the Kaʿbah, or an expiation: the feeding of needy people or the equivalent of that in fasting, that he may taste the consequence of his matter [i.e., deed]. Allāh has pardoned what is past; but whoever returns [to violation], then Allāh will take retribution from him. And Allāh is Exalted in Might and Owner of Retribution.2
Эй иймон келтирганлар, ҳаж ёки умрага эҳром боғлаган чоғингларда овни ўлдирманглар. Сизлардан ким овни қасддан ўлдирса, ўша ўлдиргани миқдорида туями, сигирми ёки қўйми, товон тўлайди. Бу ишда мусулмонлар орасида адолатли одам, дея танилган икки киши ҳакамлик қилади. Улар қандай ҳайвонни тўлашга ҳукм қилсалар, у ҳадйи сифатида Маккага юборилади ва Ҳарамда сўйилади. Ёки ўша ўлдирилган ов миқдорича таом Ҳарамдаги мискинларга улашилади. Ҳар бир мискинга ярим соъдан берилади. Ё ҳар бир ярим соъ таом муқобилига бир кундан рўза тутилади. Мана шу уч хил жазонинг бири қўлланади. Токи, осий овчи қилган ишининг оқибатини ўзи татиб кўрсин. Аллоҳ илгарилари қилинган жиноятларни кечирди. Энди ким бу жиноятни яна қайта қилса, Аллоҳ ундан интиқом олади ва азоблайди. Аллоҳ Қудратлидир. Истаган пайтидан осийлардан интиқом ола билиши ўша қудратининг бир кўринишидир. Бу ишдан У Зотни ҳеч ким қайтара олмайди.
5:96Page 124
أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ٩٦
Lawful to you is game from the sea and its food as provision for you and the travelers,1 but forbidden to you is game from the land as long as you are in the state of iḥrām. And fear Allāh to whom you will be gathered.
Аллоҳ муқимларга ҳам, мусофирларга ҳам сув ҳайвонларини овлашни ҳамда сувдан ташқарига чиқиб қолган тирик ё ўлик сув ҳайвонларини ҳалол қилди. Токи, уларга манфаатли бўлсин. Модомики, ҳаж ё умра учун эҳром боғлаган экансизлар, сизларга қуруқлик овини ҳаром қилди. Аллоҳдан буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш билан тақво қилинглар. Қиёмат куни ёлғиз У Зотнинг даргоҳига қайтасизлар. Ўшанда қилган амалларингизга яраша жазо ёки мукофотингизни беради.
5:97Page 124
۞ جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلۡكَعۡبَةَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ قِيَٰمٗا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَٱلۡهَدۡيَ وَٱلۡقَلَٰٓئِدَۚ ذَٰلِكَ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ٩٧
Allāh has made the Kaʿbah, the Sacred House, standing1 for the people and [has sanctified] the sacred months and the sacrificial animals and the garlands [by which they are identified]. That is so you may know that Allāh knows what is in the heavens and what is in the earth and that Allāh is Knowing of all things.
Аллоҳ Каъбани - Байтул-Ҳаромни одамларга асос қилдики, ўша Ҳарам туфайли, намоз, ҳаж, умра каби диний ишлари ҳамда Ҳарамдаги осойишталик, ҳамма нарсанинг мевалари ўша ерга тўпланиши каби дунёвий ишлари қойим бўлади. Аллоҳ Зулқаъда, Зулҳижжа, Муҳаррам ва Ражаб, яъни уруш ҳаром қилинган ойларни ҳам одамларга асос қилдики, унинг кўмагида урушдан тийилиб, тинчлик-осойишталикка эришадилар. Аллоҳ ҳадйи - қурбонликка аталган ҳайвонлар ва уларга осиб қўйилган белгиларни ҳам асос қилдики, шу билан ҳадйи эгалари йўлда тўсиқ ва озорга учрамасдан манзилларига етиб оладилар. Хўш, Аллоҳ нима учун шундай қилди? Токи, сизлар Аллоҳ осмонлардаги нарсаларни ҳам, ердаги нарсаларни ҳам билишини ҳамда Аллоҳ ҳамма нарсани Билгувчи эканини билиб қўйинглар. Фойдани жалб қилиш ва зарарни келмасидан олдин даф қилиш учун чиқарган шаръий ҳукмлари У Зотнинг бандаларига нима фойдали эканини билишини кўрсатиб турибди.
5:98Page 124
ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ وَأَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٩٨
Know that Allāh is severe in penalty and that Allāh is Forgiving and Merciful.
Эй одамлар, билингларки, осийлар учун Аллоҳнинг азоби қаттиқдир, тавба қилганлар учун эса У Зот Кечиримли ва Раҳмлидир.
5:99Page 124
مَّا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ ٩٩
Not upon the Messenger is [responsibility] except [for] notification. And Allāh knows whatever you reveal and whatever you conceal.
Пайғамбарнинг зиммасидаги вазифаси одамларга тавфиқ бериб, уларни ҳидоят қилиш эмас, балки Аллоҳ етказишни буюрган ишларни етказиб қўйишдир, холос. Ҳидоят ва залолат бобида эса сизларнинг ошкора қилаётган ишларингизни ҳам, яшириб қилаётган ишларингизни ҳам Аллоҳнинг Ўзи кўриб-билиб туради ва яқинда сизларга амалларингизга яраша жазо ёки мукофотингизни беради.
5:100Page 124
قُل لَّا يَسۡتَوِي ٱلۡخَبِيثُ وَٱلطَّيِّبُ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ كَثۡرَةُ ٱلۡخَبِيثِۚ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٠٠
Say, "Not equal are the evil and the good, although the abundance of evil might impress you." So fear Allāh, O you of understanding, that you may be successful.
Эй Пайғамбар, айтингки, ҳар нарсанинг нопоки поки билан баробар бўлмайди. Гарчи сизни нопокнинг кўплиги ҳайратга солаётган бўлса ҳам. Зеро, унинг кўплиги афзаллигини кўрсатмайди. Эй ақл эгалари, нопокни тарк этиш ва покни қабул қилиш билан Аллоҳдан тақво қилинглар. Шояд, шунда жаннатга ноил бўлсангизлар.
5:101Page 124
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَسۡـَٔلُواْ عَنۡ أَشۡيَآءَ إِن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ وَإِن تَسۡـَٔلُواْ عَنۡهَا حِينَ يُنَزَّلُ ٱلۡقُرۡءَانُ تُبۡدَ لَكُمۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهَاۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ ١٠١
O you who have believed, do not ask about things which, if they are shown to you, will distress you. But if you ask about them while the Qur’ān is being revealed, they will be shown to you. Allāh has pardoned it [i.e., that which is past]; and Allāh is Forgiving and Forbearing.
Эй иймон келтирганлар, пайғамбарингиздан кераксиз, динингиз учун асқотмайдиган нарсаларни сўрайвермангларки, агар ўша нарсалар сизларга очилиб, аён бўлиб қолса, сизларга ёмон бўлади, ортиқча машаққат туғдиради. Пайғамбарга ваҳий нозил бўлаётган пайтда сўралиши мумкин бўлмаган нарсалар ҳақида сўрайдиган бўлсангизлар, уларни очиқлаб, аён қилиб бериш Аллоҳга осон. Қуръон ҳеч очиқламаган кўп нарсаларни Аллоҳ кечиб юборган-ку. Шундай экан, уларни яна кавлаштириб, сўрайверманглар. Сўрайверсангизлар, улардаги ҳукмларга ҳам амал қилиш лозимлиги ҳақида фармон тушиб қолади. Аллоҳ тавба қилган бандаларининг гуноҳларини кечиргувчи ва уларга меҳрибон Зотдир.
5:102Page 124
قَدۡ سَأَلَهَا قَوۡمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡ ثُمَّ أَصۡبَحُواْ بِهَا كَٰفِرِينَ ١٠٢
A people asked such [questions] before you; then they became thereby disbelievers.1
Шу каби нарсаларни сизлардан олдин ўтган қавм сўраган эди. Зиммаларига вазифа бўлиб тушиб қолганидан кейин эса амал қилмасдан, уларни инкор қилишга ўтиб олгандилар.
5:103Page 124
مَا جَعَلَ ٱللَّهُ مِنۢ بَحِيرَةٖ وَلَا سَآئِبَةٖ وَلَا وَصِيلَةٖ وَلَا حَامٖ وَلَٰكِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۖ وَأَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ١٠٣
Allāh has not appointed [such innovations as] baḥīrah or sā’ibah or waṣīlah or ḥām.1 But those who disbelieve invent falsehood about Allāh, and most of them do not reason.
Аллоҳ чорва ҳайвонларни ҳалол қилди. Мушриклар баҳийрани, яъни, маълум миқдорда бола кўрганидан кейин қулоғи кесилган туяни, соибани, яъни, маълум ёшга етганидан кейин санамларига атаб қўйилган туяни, васийлани, яъни, урғочидан кейин урғочи туғаверган туяни, ҳомийни, яъни, пуштидан маълум миқдорда бўталоқ туғилган эркак туяни ўзларига ўзлари ҳаром қилиб олиб, уларни Аллоҳ ҳаром қилган, дея Аллоҳга бўҳтон қиладилар. Аслида эса уларни Аллоҳ ҳаром қилмаган. Кофирларнинг кўпчилиги ҳақ билан ботилнинг, ҳалол билан ҳаромнинг фарқига бормайдилар.
5:104Page 125
وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ قَالُواْ حَسۡبُنَا مَا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ شَيۡـٔٗا وَلَا يَهۡتَدُونَ ١٠٤
And when it is said to them, "Come to what Allāh has revealed and to the Messenger," they say, "Sufficient for us is that upon which we found our fathers." Even though their fathers knew nothing, nor were they guided?
Анави Аллоҳга туҳмат қилаётганларга: "Аллоҳ нозил қилган Қуръонга ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатига келиб, ҳалол билан ҳаромни ажратиб олинглар", дейилса, "Бизга ота-боболаримиздан мерос қолган ақида ва амаллар етарлидир", дейдилар. Қандай қилиб у етарли бўлсин? Ахир ота-боболари ҳеч нарсани билмайдиган ғирт саводсизлар бўлган-ку! Уларга ўзларидан баттар нодонлар ва адашганлар эргашадилар. Хуллас, тўғри гапни уқмаган бу гумроҳлар йўлдан озган жоҳиллардир.
5:105Page 125
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَيۡكُمۡ أَنفُسَكُمۡۖ لَا يَضُرُّكُم مَّن ضَلَّ إِذَا ٱهۡتَدَيۡتُمۡۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ١٠٥
O you who have believed, upon you is [responsibility for] yourselves. Those who have gone astray will not harm you when you have been guided. To Allāh is your return all together; then He will inform you of what you used to do.
Эй иймон келтирганлар, ўзингизга қарангиз ва ўзингизни ўнглаб олингиз. Агар ўзингиз ҳидоятда бўлсангиз, сўзингизга қулоқ солмаганлар ва йўлдан озганлар сизга зарар қила олмайди. Яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтаришингиз ҳидоятда эканингизнинг бир нишонасидир. Қиёмат кунида борар жойингиз ёлғиз Аллоҳгадир. Ўшанда бу дунёда қилган амалларингизни ўзингизга айтиб-кўрсатиб, ўшанга яраша жазо ёки мукофотингизни беради.
5:106Page 125
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ شَهَٰدَةُ بَيۡنِكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ حِينَ ٱلۡوَصِيَّةِ ٱثۡنَانِ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ أَوۡ ءَاخَرَانِ مِنۡ غَيۡرِكُمۡ إِنۡ أَنتُمۡ ضَرَبۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَأَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةُ ٱلۡمَوۡتِۚ تَحۡبِسُونَهُمَا مِنۢ بَعۡدِ ٱلصَّلَوٰةِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ لَا نَشۡتَرِي بِهِۦ ثَمَنٗا وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبَىٰ وَلَا نَكۡتُمُ شَهَٰدَةَ ٱللَّهِ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡأٓثِمِينَ ١٠٦
O you who have believed, testimony [should be taken] among you when death approaches one of you at the time of bequest - [that of] two just men from among you or two others from outside if you are traveling through the land and the disaster of death should strike you. Detain them after the prayer and let them both swear by Allāh if you doubt [their testimony, saying], "We will not exchange it [i.e., our oath] for a price [i.e., worldly gain], even if he should be a near relative, and we will not withhold the testimony of [i.e., ordained by] Allāh. Indeed, we would then be of the sinful."
Эй иймон келтирганлар, бирортангизга ўлим аломатлари кўриниб, ажали яқинлашиб қолаётганини сезса, қилаётган васиятига икки одил мусулмонни гувоҳ қилсин. Мусулмон топилмаса, икки кофир киши ҳам бўлаверади. Мусофирликда ўлим топиб, гувоҳлик борасида шубҳа пайдо бўлиб қолса, бирон намоздан кейин икки гувоҳни тўхтатинглар-да, улар шундай қасам ичсин: "Аллоҳ тарафидан ўзимга бериладиган насибани ҳеч қандай эвазга сотмайман, ўзимга яқин одамнинг тарафини олмайман, Аллоҳ учун бўлган гувоҳлигимни яширмайман, шу айтганларимни бажармасам, Аллоҳга гуноҳ қиладиган осийлар сафидан жой олишим муқаррар!"
5:107Page 125
فَإِنۡ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا ٱسۡتَحَقَّآ إِثۡمٗا فَـَٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ ٱلَّذِينَ ٱسۡتَحَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَوۡلَيَٰنِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا ٱعۡتَدَيۡنَآ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٠٧
But if it is found that those two were guilty of sin [i.e., perjury], let two others stand in their place [who are] foremost [in claim] from those who have a lawful right. And let them swear by Allāh, "Our testimony is truer than their testimony, and we have not transgressed. Indeed, we would then be of the wrongdoers."
Улар ичган қасамлар ёки улар берган гувоҳликларнинг ёлғонлиги очилиб қолса, хиёнатлари фош бўлса, уларнинг ўрнини босадиган бошқа икки киши гувоҳлик берсин. Бу икки киши маййитга яқин кишилар бўлиб: «Бизнинг берган гувоҳлигимиз уларнинг гувоҳлигидан тўғрироқ ва биз ҳаддимиздан ошиб, ёлғон гувоҳлик бераётганимиз йўқ. Ёлғон гувоҳлик берадиган бўлсак, ҳеч шак-шубҳасиз, ҳаддидан ошган золимлардан бўлиб қоламиз», деб Аллоҳ номига қасам ичадилар.
5:108Page 125
ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن يَأۡتُواْ بِٱلشَّهَٰدَةِ عَلَىٰ وَجۡهِهَآ أَوۡ يَخَافُوٓاْ أَن تُرَدَّ أَيۡمَٰنُۢ بَعۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱسۡمَعُواْۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ١٠٨
That is more likely that they will give testimony according to its [true] objective, or [at least] they would fear that [other] oaths might be taken after their oaths. And fear Allāh and listen [i.e., obey Him]; and Allāh does not guide the defiantly disobedient people.
Уларнинг гувоҳлигига шубҳа туғилиб қолган пайтда мана шу икки гувоҳнинг намоздан кейинги қасами уларнинг гувоҳликни шаръий тарзда адо этишларига яқинлаштиради. Натижада улар гувоҳликни ўзгартирмайдилар ва унга хиёнат қилмайдилар. Айни пайтда меросхўрларнинг ўзларига қарши қасам ичиб қолишларидан ва оқибатда шарманда бўлишларидан хавфсиратади. Шундай экан, Аллоҳдан тақво қилиб, гувоҳлик беришда ҳам, қасам ичишда ҳам ёлғон сўзламангиз ва хиёнат қилмангиз. Фармонларни қабул бўладиган тарзда адо этингиз. Аллоҳ итоатсизларга тавфиқ бермас.
5:109Page 126
۞ يَوۡمَ يَجۡمَعُ ٱللَّهُ ٱلرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَآ أُجِبۡتُمۡۖ قَالُواْ لَا عِلۡمَ لَنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ ١٠٩
[Be warned of] the Day when Allāh will assemble the messengers and say, "What was the response you received?" They will say, "We have no knowledge. Indeed, it is You who is Knower of the unseen" -
Эй одамлар, Қиёматни эсланглар. У кунда Аллоҳ ҳамма пайғамбарларни тўплаб: "Умматларингиз сизларнинг даъватингизга қандай жавоб берди", деб сўрайди. Шунда улар жавобни Аллоҳнинг Ўзига топшириб: "Парвардигоро, биз билмаймиз, ҳамма билим Сенда, ғайб ишларини ёлғиз Ўзинг биласан", дейдилар.
5:110Page 126
إِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱذۡكُرۡ نِعۡمَتِي عَلَيۡكَ وَعَلَىٰ وَٰلِدَتِكَ إِذۡ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِ تُكَلِّمُ ٱلنَّاسَ فِي ٱلۡمَهۡدِ وَكَهۡلٗاۖ وَإِذۡ عَلَّمۡتُكَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَۖ وَإِذۡ تَخۡلُقُ مِنَ ٱلطِّينِ كَهَيۡـَٔةِ ٱلطَّيۡرِ بِإِذۡنِي فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِيۖ وَتُبۡرِئُ ٱلۡأَكۡمَهَ وَٱلۡأَبۡرَصَ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ تُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ كَفَفۡتُ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَنكَ إِذۡ جِئۡتَهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ١١٠
[The Day] when Allāh will say, "O Jesus, Son of Mary, remember My favor upon you and upon your mother when I supported you with the Pure Spirit [i.e., the angel Gabriel] and you spoke to the people in the cradle and in maturity; and [remember] when I taught you writing and wisdom and the Torah and the Gospel; and when you designed from clay [what was] like the form of a bird with My permission, then you breathed into it, and it became a bird with My permission; and you healed the blind [from birth] and the leper with My permission; and when you brought forth the dead with My permission; and when I restrained the Children of Israel from [killing] you when you came to them with clear proofs and those who disbelieved among them said, "This is not but obvious magic."
Эсланг! Аллоҳ Ийсо алайҳиссаломга хитоб қилиб, шундай деганди: "Эй Ийсо ибн Марям, сенга берган неъматимни, сени отасиз яратганимни, онанг Марямга берган неъматимни, уни ўз замонасидаги аёллар орасидан танлаб олганимни, сени Жаброил алайҳиссалом билан қўллаб-қувватлаганимни, одамларга эмизикли пайтингда ҳам гапириб, Аллоҳга даъват қилганингни, катта бўлганингдан кейин ҳам уларга рисолатни етказганингни, сенга ёзишни, Мусо алайҳиссаломга нозил қилинган Тавротни, ўзингга нозил қилинган Инжилни ҳамда шариат сирларини, манфаатларини ва ҳикматларини ўргатганимни, лойдан қуш шаклини ясаб, унга пуфлаганингда чин қушга айланганини, сенга шундай иқтидор берганимни, туғма кўрни ва пес-моховни даволай олганингни, Аллоҳга дуо қилиб, ўликни тирилтирганингни, шуларнинг ҳаммаси Менинг изним билан бўлганини, Бани Исроилга очиқ мўъжизаларни келтирганингда ва улар сени ўлдирмоқчи бўлганларида улардан сени қутқарганимни эсла! Ўшанда улар фақат куфр келтириб: "Ийсо олиб келган нарсалар очиқ сеҳрдан ўзга эмас", дегандилар".
5:111Page 126
وَإِذۡ أَوۡحَيۡتُ إِلَى ٱلۡحَوَارِيِّـۧنَ أَنۡ ءَامِنُواْ بِي وَبِرَسُولِي قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَٱشۡهَدۡ بِأَنَّنَا مُسۡلِمُونَ ١١١
And [remember] when I inspired to the disciples, "Believe in Me and in My messenger [i.e., Jesus]." They said, "We have believed, so bear witness that indeed we are Muslims [in submission to Allāh]."
Сени қўллаб-қувватлайдиган ҳаворийларга ваҳий юбориб, Менга ва сенга иймон келтиришларини айтганимда улар қабул қилиб: "Иймон келтирдик ва Парвардигоро, Ўзинг гувоҳ бўлки, биз Сенга бўйсунадиган мусулмонлармиз", деганларини ҳам эсла!
5:112Page 126
إِذۡ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ هَلۡ يَسۡتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنَزِّلَ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِۖ قَالَ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ١١٢
[And remember] when the disciples said, "O Jesus, Son of Mary, can your Lord1 send down to us a table [spread with food] from the heaven?" [Jesus] said, "Fear Allāh, if you should be believers."
Эсланг! Ҳаворийлар: "Парвардигоринг бизга осмондан бир дастурхон тушира оладими", деганларида Ийсо алайҳиссалом уларга бундай нарсани сўрамасликларини, Аллоҳдан тақво қилишларини, чунки бу нарсада бир фитна бўлиши мумкинлигини айтиб: "Агар мўмин бўлсангизлар, ризқ қидиришда Аллоҳга таваккал қилинглар", деган эди.
5:113Page 126
قَالُواْ نُرِيدُ أَن نَّأۡكُلَ مِنۡهَا وَتَطۡمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعۡلَمَ أَن قَدۡ صَدَقۡتَنَا وَنَكُونَ عَلَيۡهَا مِنَ ٱلشَّٰهِدِينَ ١١٣
They said, "We wish to eat from it and let our hearts be reassured and know that you have been truthful to us and be among its witnesses."
Ҳаворийлар Ийсо алайҳиссаломга: "Шу дастурхондан тановул қилишни, қалбларимиз Аллоҳнинг қудрати нақадар етук эканига ва сен Унинг Пайғамбари эканингга таскин топишини, сен олиб келаётган хабар чиндан ҳам Аллоҳ тарафидан эканини аниқ билиб олишни ва бу ишда бошқаларга гувоҳ бўлишни истаймиз", дедилар.
5:114Page 127
قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ ٱللَّهُمَّ رَبَّنَآ أَنزِلۡ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ تَكُونُ لَنَا عِيدٗا لِّأَوَّلِنَا وَءَاخِرِنَا وَءَايَةٗ مِّنكَۖ وَٱرۡزُقۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ١١٤
Said Jesus, the son of Mary, "O Allāh, our Lord, send down to us a table [spread with food] from the heaven to be for us a festival for the first of us and the last of us and a sign from You. And provide for us, and You are the best of providers."
Шунда Ийсо уларнинг талабларига биноан Аллоҳга шундай илтижо қилди: "Парвардигоро, бизга бир дастурхон нозил қилгин. У нозил бўлган кун бизга ва биздан кейин келадиганларга бир байрам бўлиб қолсинки, у кунни улуғлаб, Сенга шукроналар айтайлик. Яна у Сенинг ягоналигингни ва юборган рисолатингнинг ҳақлигини кўрсатиб турувчи бир ҳужжат, белги бўлсин. Бизга Сенга ибодат қилишимиз учун мадад-қувват бўладиган ризқ бергин. Пок Парвардигоро, Сен энг яхши ризқ бергувчисан".
5:115Page 127
قَالَ ٱللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيۡكُمۡۖ فَمَن يَكۡفُرۡ بَعۡدُ مِنكُمۡ فَإِنِّيٓ أُعَذِّبُهُۥ عَذَابٗا لَّآ أُعَذِّبُهُۥٓ أَحَدٗا مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ١١٥
Allāh said, "Indeed, I will send it down to you, but whoever disbelieves afterwards from among you - then indeed will I punish him with a punishment by which I have not punished anyone among the worlds."
Аллоҳ Ийсо алайҳиссаломнинг дуосини ижобат қилиб, шундай деди: "Сизлар сўраётган дастурхонни нозил қилурман. У нозил бўлганидан кейин ким яна куфр келтирса, ўзидан кўрсин. Уни шу қадар қаттиқ азоблайманки, ҳеч кимни ундай азобламайман. Чунки у ёрқин белгини ўз кўзи билан кўради ва шунинг учун унинг куфри саркашликдан бошқа нарса бўлмайди". Шундан сўнг Аллоҳ ваъдасини бажариб, уларга дастурхон нозил қилди.
5:116Page 127
وَإِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ءَأَنتَ قُلۡتَ لِلنَّاسِ ٱتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَٰهَيۡنِ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أَقُولَ مَا لَيۡسَ لِي بِحَقٍّۚ إِن كُنتُ قُلۡتُهُۥ فَقَدۡ عَلِمۡتَهُۥۚ تَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِي وَلَآ أَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِكَۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ ١١٦
And [beware the Day] when Allāh will say, "O Jesus, Son of Mary, did you say to the people, 'Take me and my mother as deities besides Allāh?'" He will say, "Exalted are You! It was not for me to say that to which I have no right. If I had said it, You would have known it. You know what is within myself, and I do not know what is within Yourself. Indeed, it is You who is Knower of the unseen.
Эсланг! Аллоҳ Қиёмат кунида Ийсо ибн Марямга хитоб қилиб: "Эй Ийсо ибн Марям, одамларга, мени ва онамни Аллоҳдан ўзга икки маъбудга айлантиринглар, деган гапни сен айтдингми", деганида, Ийсо Парвардигорини ҳар қандай нуқсондан поклаб: "Менинг ҳақиқатдан ўзга гапни гапиришга ҳаққим йўқ, гапирган бўлганимда, уни Сен албатта билган бўлардинг, чунки ҳеч нарса Сендан яширин бўлолмайди, қалбимдаги сир-асроримни ҳам биласан, мен эса Сендаги ҳеч нарсани билмайман, ҳар бир яширин ва ошкора билимларни ҳам, ғайб илмини ҳам ёлғиз Ўзинг билгувчисан", деб жавоб берди.
5:117Page 127
مَا قُلۡتُ لَهُمۡ إِلَّا مَآ أَمَرۡتَنِي بِهِۦٓ أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۚ وَكُنتُ عَلَيۡهِمۡ شَهِيدٗا مَّا دُمۡتُ فِيهِمۡۖ فَلَمَّا تَوَفَّيۡتَنِي كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيۡهِمۡۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ١١٧
I said not to them except what You commanded me - to worship Allāh, my Lord and your Lord. And I was a witness over them as long as I was among them; but when You took me up, You were the Observer over them, and You are, over all things, Witness.
Ийсо алайҳиссалом Парвардигорига деди: "Одамларга Ўзинг буюрган гапдан бошқасини айтмадим. Яъни, уларни маъбудликда Сени ёлғиз деб билишга чақирдим. Бутун ҳаётлик пайтимда улар гапираётган гапларга гувоҳ бўлиб турдим. Улар орасида туриш муддатим битиб, самога кўтарилганимдан кейин эса, эй Парвардигорим, уларнинг ишларини Ўзинг кузатиб турдинг. Сен ҳар нарсага Гувоҳсан. Сендан ҳеч нарса яширин бўлолмас. Шундай экан, менинг айтган гапларим ҳам, мендан кейин уларнинг айтган гаплари ҳам Ўзингга аён".
5:118Page 127
إِن تُعَذِّبۡهُمۡ فَإِنَّهُمۡ عِبَادُكَۖ وَإِن تَغۡفِرۡ لَهُمۡ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ١١٨
If You should punish them - indeed they are Your servants; but if You forgive them - indeed it is You who is the Exalted in Might, the Wise."
Парвардигоро, уларни азобласанг, улар Сенинг бандаларинг, истаганингни қилаверасан. Уларни кечириб, Ўз мағфиратинг билан сийласанг, бу ишдан ҳам Сени ҳеч ким қайтара олмайди. Зеро, Сен ҳаммадан Ғолиб ва ҳар бир ишингни ҳикмат билан қиладиган Ҳаким Зотсан.
5:119Page 127
قَالَ ٱللَّهُ هَٰذَا يَوۡمُ يَنفَعُ ٱلصَّٰدِقِينَ صِدۡقُهُمۡۚ لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ١١٩
Allāh will say, "This is the Day when the truthful will benefit from their truthfulness." For them are gardens [in Paradise] beneath which rivers flow, wherein they will abide forever, Allāh being pleased with them, and they with Him. That is the great attainment.
Аллоҳ таоло Ийсо алайҳиссаломга деди: "Бу кун нияти, гапи ва амалида содиқ бўлганларга садоқатлари асқотадиган кун. Уларга қасрлари ва дарахтлари остидан анҳорлар оқиб ўтадиган жаннатлар бўлиб, унда абадий қолурлар, ҳеч қачон ўлмайдилар. Аллоҳ улардан рози бўлиб, уларга ғазаб қилмас. Улар ҳам бундай неъматларга ноил бўлганлари учун Аллоҳдан рози бўлурлар. Бу мукофот ва розилик шу қадар улуғ муваффақиятдирки, унга тенглашадиган бошқа муваффақият йўқдир".
5:120Page 127
لِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا فِيهِنَّۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرُۢ ١٢٠
To Allāh belongs the dominion of the heavens and the earth and whatever is within them. And He is over all things competent.
Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. Уларни Ўзи яратган ва Ўзи бошқариб туради. Осмонлару ер орасидаги махлуқотлар ҳам Аллоҳнинг мулкидир. У ҳар нарсага Қодирдир. Унинг Қўлидан келмайдиган иш йўқдир.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences