Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
يونس
Yunus
Jonah · Meccan · 109 ayahs
10:1Page 208
الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡحَكِيمِ ١
Алиф, Лам, Ра. Ушуга окшогон аяттын түшүндүрмөсү бакара сүрөөсүнүн башында айтылган. Бул сүрөөдөгү окулган мына ушул аяттар — ачык-айкын, өтө так жана өз ичине даанышмандык менен өкүмдөрдү камтыган Куран аяттары.
10:2Page 208
أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنۡ أَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ رَجُلٖ مِّنۡهُمۡ أَنۡ أَنذِرِ ٱلنَّاسَ وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنَّ لَهُمۡ قَدَمَ صِدۡقٍ عِندَ رَبِّهِمۡۗ قَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٞ مُّبِينٌ ٢
Have the people been amazed that We revealed [revelation] to a man from among them, [saying], "Warn mankind and give good tidings to those who believe that they will have a [firm] precedence of honor1 with their Lord"? [But] the disbelievers say, "Indeed, this is an obvious magician."
Адамдарга Аллаxтын азабын эскерткин деп өздөрүнөн бир адамга ваxий түшүргөнүбүз аларды таң калдырып жатабы? Эй, Пайгамбар! Аллахка ыйман келтиргендерди сүйүндүргөн нерселер туурасында аларга кабар бер. Алардын кылган жакшы иш-аракеттеринин сыйлыгы катары алар Раббисинин алдында улуу даражага ээ болушат. Каапырлар: Чындыгында, бул аяттарды алып келген адам анык сыйкырчынын өзү, – дешти.
10:3Page 208
إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَۖ مَا مِن شَفِيعٍ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ إِذۡنِهِۦۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ٣
Indeed, your Lord is Allāh, who created the heavens and the earth in six days and then established Himself above the Throne,1 arranging the matter [of His creation]. There is no intercessor except after His permission. That is Allāh, your Lord, so worship Him. Then will you not remember?
Эй, таң калгандар! Чындыгында, силердин Раббиңер асмандарды ушунчалык чоң кылып, жерди да ушунчалык кең кылып алты күндө жаратып, кийин Аршка көтөрүлдү. Эми кантип силердин араңардан бир адамды пайгамбар кылып жөнөткөнүнө таң калып жатасыңар? Ал Жалгыз Өзү кең падышалыгында каалагандай өкүм жүргүзүп башкарат. Анын алдында эч ким Анын уруксатын ыраазылыгын албай туруп эч кимге шапаат кыла албайт. Мына бул сыпаттар менен сыпатталган Зат - Ал силердин Раббиңер Аллах. Анын жалгыз Өзүнө гана чын ыкластан ибадат кылгыла. Анын Жалгыздыгын көрсөткөн бул далилдерден үлгү-насаат албайсыңарбы? Кимде-ким бир аз да болсо үлгү алганда, анда ал Аллахтын жалгыздыгын таанып-билип жана Ага ыйман келтирмек.
10:4Page 208
إِلَيۡهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗاۖ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقًّاۚ إِنَّهُۥ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ بِٱلۡقِسۡطِۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ شَرَابٞ مِّنۡ حَمِيمٖ وَعَذَابٌ أَلِيمُۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡفُرُونَ ٤
To Him is your return all together. [It is] the promise of Allāh [which is] truth. Indeed, He begins the [process of] creation and then repeats it that He may reward those who have believed and done righteous deeds, in justice. But those who disbelieved will have a drink of scalding water and a painful punishment for what they used to deny.
Кылган иштериңердин сыйлык-жазасын берүү үчүн кыямат күнү жалгыз Аллахтын Өзүнө гана кайтасыңар. Аллахтын адамдарга берген бул убадасы акыйкат жана Ал убадасын бузбайт. Чындыгында, Ал бул нерсеге кудуреттүү. Ал макулуктарды буга чейин эч нерсеге окшобогон көрүнүштө жаратып баштайт. Андан соң өлгөндөн кийин Аллахка ыйман келтирип, жакшы иш-аракеттерди кылган адамдарды адилеттүүлүк менен сыйлыктарын берүү үчүн кайра тирилтет. Алардын сооптору кемитилбейт жана күнөөлөрү дагы көбөйтүлбөйт. Ал эми Аллахка жана Анын элчисине каапыр болгондорго ичегилерин үзүп кетүүчү өтө ысык, кайнак суу бар. Жана Аллахка жана Анын элчисине каапыр болгондору себептүү алар үчүн жан оорутуучу азап бар.
10:5Page 208
هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ ٱلشَّمۡسَ ضِيَآءٗ وَٱلۡقَمَرَ نُورٗا وَقَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ لِتَعۡلَمُواْ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلۡحِسَابَۚ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۚ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ ٥
It is He who made the sun a shining light and the moon a derived light and determined for it phases - that you may know the number of years and account [of time]. Allāh has not created this except in truth. He details the signs for a people who know.
Ал Аллах күндү жарык чачкан жана жарыгын ар тарапка тарай турган кылып жаратты. Ал эми айды нур кылып, анын нурун пайдалануу үчүн жаратты. Жана айга жыйырма сегиз орунду белгиледи. Бир орундун аралыгы ар бир күн-түндүн өтүүсү менен өлчөнөт. Эй, адамдар! Минтип белги койгондун себеби, силер күн менен күндөрдүн санын жана ай менен айлар жана жылдардын санын билишиңер үчүн кылынган. Аллах таала Өз кудуретин жана улуулугун адамдарга көрсөтүү үчүн асмандар менен жерди жана андагы нерселерди акыйкат менен жаратты. Аллах Өзүнүн жалгыздыгын көрсөткөн ачык-айкын далилдерди, Аллахтын жалгыздыгына далил келтиргенди билген адамдар үчүн мына ушундай кылып баяндайт.
10:6Page 208
إِنَّ فِي ٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَّقُونَ ٦
Indeed, in the alternation of the night and the day and [in] what Allāh has created in the heavens and the earth are signs for a people who fear Allāh.
Чындыгында, түн менен күндүздүн бири-биринин артынан келүүсүндө, буларга карангылык менен ай жарыгынын бирге коштолуусунда, түн менен күндүздүн бири кыска бири узун болуусунда, асмандарда жана жердеги макулуктарда Аллахтан корккон, Анын буйруктарын аткарган жана тыйгандарынан алыс болгон адамдар үчүн Аллахтын кудуреттүүлүгүн көрсөткөн аят-белгилер бар.
10:7Page 209
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا وَرَضُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَٱطۡمَأَنُّواْ بِهَا وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِنَا غَٰفِلُونَ ٧
Indeed, those who do not expect the meeting with Us and are satisfied with the life of this world and feel secure therein and those who are heedless of Our signs -
Чындыгында, каапырлар Аллахка жолугууну үмүт кылбагандар – алар Аллахтан коркушпайт же жолугууну каалашпайт. Алар түбөлүк акырет жашоосунун ордуна жок болуп кетүүчү убактылуу дүйнө жашоосуна ыраазы болушат жана бул жашоого кубанышып, жан дүйнөлөрү бейпил болот. Ошондой эле алар Аллахтын аят-белгилеринен жана далилдеринен жүз буруп, көңүлгө албагандар.
10:8Page 209
أُوْلَٰٓئِكَ مَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ٨
For those their refuge will be the Fire because of what they used to earn.
Бул сыпаттар менен сыпатталган ал адамдардын туруктуу жери тозок. Бул жаза алардын кылган каапырлык иштери жана кыямат күнүн жалганга чыгаргандары себептүү берилди.
10:9Page 209
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ يَهۡدِيهِمۡ رَبُّهُم بِإِيمَٰنِهِمۡۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُ فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ٩
Indeed, those who have believed and done righteous deeds - their Lord will guide them because of their faith. Beneath them rivers will flow in the Gardens of Pleasure.
Чындыгында, Аллахка ыйман келтирип, жакшы иш-аракеттерди кылгандарды Аллахтын ыраазылыгына жеткире турган жакшы иш-аракеттерди кыла турган туура жолго салат. Бул алардын ыймандары себептүү болду. Андан кийин кыямат күнү Аллах аларды алдыларынан дарыялар аккан түбөлүктүү жыргал бейиш бакчаларына киргизет.
10:10Page 209
دَعۡوَىٰهُمۡ فِيهَا سُبۡحَٰنَكَ ٱللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمۡ فِيهَا سَلَٰمٞۚ وَءَاخِرُ دَعۡوَىٰهُمۡ أَنِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ١٠
Their call therein will be, "Exalted are You, O Allāh," and their greeting therein will be, "Peace." And the last of their call will be, "Praise to Allāh, Lord of the worlds!"
Алардын бейиштеги айткан дубалары – ал Аллахты бардык кемчиликтерден аруулоо жана Аны улуктоо. Ал эми Аллахтын алар менен саламдашуусу, периштелердин жана алардын өз ара бири-бири менен саламдашканда айткан сөздөрү “салам” сөзү болот. Ошондой эле алардын дубаларынын аягы бүткүл макулуктардын Раббиси болгон Аллахка алкыш-мактоо сөздөрү менен бүтөт.
10:11Page 209
۞ وَلَوۡ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسۡتِعۡجَالَهُم بِٱلۡخَيۡرِ لَقُضِيَ إِلَيۡهِمۡ أَجَلُهُمۡۖ فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ ١١
And if Allāh was to hasten for the people the evil [they invoke]1 as He hastens for them the good, their term would have been ended for them.2 But We leave the ones who do not expect the meeting with Us, in their transgression, wandering blindly.
Эгерде Аллах таала адамдардын ачууланып турган кезде өздөрүнө, балдарына жана мал-мүлкүнө кылган жаман дубаларын кабыл кылууда, алардын жакшы кылган дубаларына жооп бергендей тез жооп кылганда, анда алар кыйрап калышмак. Бирок Аллах аларды кийинкиге калтырат. Жана Ага жолугууну үмүт кылбагандарды таштап коёт. Анткени алар жазадан коркушпайт жана сооп да үмүт кылышпайт. Аллах аларды сурак күнү экиленип, өзүн жоготкон, шектенген абалда таштап коёт.
10:12Page 209
وَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوۡ قَاعِدًا أَوۡ قَآئِمٗا فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمۡ يَدۡعُنَآ إِلَىٰ ضُرّٖ مَّسَّهُۥۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلۡمُسۡرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٢
And when affliction touches man, he calls upon Us, whether lying on his side or sitting or standing; but when We remove from him his affliction, he continues [in disobedience] as if he had never called upon Us to [remove] an affliction that touched him. Thus is made pleasing to the transgressors that which they have been doing.
Эгерде чектен чыгып өз нафсисине зулумдук кылган адамга бир оору жетип же жаман абалга туш болсо, анда ал капталдап жаткан абалда же отурган абалда же турган абалда болсун ага жеткен зыяндыкты алып салуубузду үмүт кылып Бизге жалынып-жалбарып дуба кылат. Ал эми качан анын дубасын кабыл кылып, андагы зыяндыкты алып салганыбызда, буга чейин ага жеткен зыяндыкты алып таштообузду суранып дуба кылбагандай эски абалына кайтып кетет. Акыйкаттан жүз бурган бул адамга адашкан жолун уланта берүү кооз көрсөтүлгөндөй, каапырлык жана баш ийбестик кылып чектен ашкан жана бул кылганын таштабаган каапырларга да кылган иш-аракеттери кооз көрсөтүлдү.
10:13Page 209
وَلَقَدۡ أَهۡلَكۡنَا ٱلۡقُرُونَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَمَّا ظَلَمُواْ وَجَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَمَا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُواْۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ١٣
And We had already destroyed generations before you when they wronged, and their messengers had come to them with clear proofs, but they were not to believe. Thus do We recompense the criminal people.
Эй, мушриктер! Аллахтын пайгамбарларын жалганга чыгаргандары жана кылган күнөөлөрү себептүү силерден мурдагы коомдорду жок кылганбыз. Аларга пайгамбарлар алып келген нерселер анык Аллахтан экенине ачык-айкын далилдер менен келишсе да, алар ыйман келтирүүгө даяр болбогондуктан ыйман келтиришпеди. Ошондуктан Аллах аларды жардамсыз таштап койду жана аларга ыйман келтирүүнүгө ийгилик бербеди. Ошол залым коомдорду жазалаганыбыз сыяктуу ошолордой залым болгондорду ар убакта, ар жерде жазалайбыз.
10:14Page 209
ثُمَّ جَعَلۡنَٰكُمۡ خَلَٰٓئِفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لِنَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ ١٤
Then We made you successors in the land after them so that We may observe how you will do.
Эй, адамдар! Кийин, силер жакшы иш-аракеттерди жасап, ишиңерге жараша сооп аласыңарбы же жаман иштерди жасап кылган ишиңер үчүн жазаланасыңарбы? Силерди көрүү үчүн, жалганга чыгарган коомдордон кийин, силерди алардын артынан жерге орунбасар кылдык.
10:15Page 210
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَاتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا ٱئۡتِ بِقُرۡءَانٍ غَيۡرِ هَٰذَآ أَوۡ بَدِّلۡهُۚ قُلۡ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أُبَدِّلَهُۥ مِن تِلۡقَآيِٕ نَفۡسِيٓۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّۖ إِنِّيٓ أَخَافُ إِنۡ عَصَيۡتُ رَبِّي عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ١٥
And when Our verses are recited to them as clear evidences, those who do not expect the meeting with Us say, "Bring us a Qur’ān other than this or change it." Say, [O Muḥammad], "It is not for me to change it on my own accord. I only follow what is revealed to me. Indeed I fear, if I should disobey my Lord, the punishment of a tremendous Day."
Эгерде аларга Аллахтын жалгыздыгына ачык-айкын далил болгон Куран аяттары окулса, кайрадан тирилүүнү четке каккан, сооп үмүт кылбаган жана жазадан коркпогондор: “Эй, Мухаммад! Айкелдерге сыйынууну сөккөн жана башка нерселерди өз ичине камтыган бул Курандан башканы алып кел. Же биздин каалоолорубузга ылайыктап кээ бир жерлерин же болбосо бүтүндөй Куранды өзгөрт” – дешти. Эй, пайгамбар! Аларга айт: “Менин Куранды өзгөрткөнүм туура болбойт. Жана менде андан да жакшысын алып келүүгө кудуретим жок. Жалгыз Аллахтын Өзү гана андан каалаган жерин өзгөртөт. Мен Аллахтын мага вахий кылып жөнөткөн нерсени гана ээрчиймин. Силердин менден сураган нерсеге жооп берип, Аллахка күнөө кылуудан жана Ал улуу күндүн азабынан коркомун. Ал күн кыямат күн”.
10:16Page 210
قُل لَّوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوۡتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَدۡرَىٰكُم بِهِۦۖ فَقَدۡ لَبِثۡتُ فِيكُمۡ عُمُرٗا مِّن قَبۡلِهِۦٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ١٦
Say, "If Allāh had willed, I would not have recited it to you, nor would He have made it known to you, for I had remained among you a lifetime before it.1 Then will you not reason?"
Оо, пайгамбар! Айткын: “Эгер Аллах, Куранды силерге окуп бербешимди каалаганда, анда мен аны силерге окубайт болчумун жана аны силерге жеткирбейт элем. Эгер Аллах каалаганда Куранды силерге өз тилимде үйрөтпөйт элем. Мен окубаган жана жазбаган абалда силердин араңарда узун бир убакыт –кырк жыл- болдум го. Мен бул ишти суранган дагы эмесмин, издебедим дагы. Менин силерге алып келген нерсе менин өзүмдөн эмес Аллахтан экенине акыл жүгүртпөйсүңөрбү?”.
10:17Page 210
فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ١٧
So who is more unjust than he who invents a lie about Allāh or denies His signs? Indeed, the criminals will not succeed.
Аллахка жалган нерсени ойлоп тапкан адамдан өткөн залым эч ким жок. Эми кантип мен Куранды жалгандан өзгөртмөк элем? Жалган ойлоп табып Аллахтын чектеринен ашкан адамдар, каалаган нерселеринде эч качан ийгиликке жетишпейт.
10:18Page 210
وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمۡ وَلَا يَنفَعُهُمۡ وَيَقُولُونَ هَٰٓؤُلَآءِ شُفَعَٰٓؤُنَا عِندَ ٱللَّهِۚ قُلۡ أَتُنَبِّـُٔونَ ٱللَّهَ بِمَا لَا يَعۡلَمُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ١٨
And they worship other than Allāh that which neither harms them nor benefits them, and they say, "These are our intercessors with Allāh." Say, "Do you inform Allāh of something He does not know in the heavens or on the earth?" Exalted is He and high above what they associate with Him.
Мушриктер Аллахтан башка өздөрү кудай деп ойлошкон, пайда да зыян да бере албаган нерсеге сыйынышат. А чыныгы кудай – ал каалаган убакта пайда да зыян да берет. Алар сыйынып жаткан кудайлары туурасында мындай дешет: “Кудайларыбыз Аллахтын алдында бизге ортомчу болуп, бизге шапаат кылышат. Ошондо Аллах бизди күнөөлөрүбүз себептүү азаптабайт”. Эй, пайгамбар! Аларга айт: “Силер бардык нерсени билген Аллахка, Анын бир шериги бар экенин Ага кабар берип жатасыңарбы? Ал Аллах асмандарда да жерде да Анын шериги бар экенин билбейт”. Аллах мушриктер жалгандан айтып жаткан нерселерден Таза жана Улук.
10:19Page 210
وَمَا كَانَ ٱلنَّاسُ إِلَّآ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَٱخۡتَلَفُواْۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡ فِيمَا فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ ١٩
And mankind was not but one community [united in religion], but [then] they differed. And if not for a word1 that preceded from your Lord, it would have been judged between them [immediately] concerning that over which they differ.
Адамдар башында ыймандуу, Аллахты жалгыздаган бир үммөт болушкан. Бирок кийин пикирде келишпей болүнүп кетишти. Алардын кээ бирлери ыймандуу бойдон калды. А кээ бирлери каапыр болуп кетишти. Эгер Аллах алардын ортолорундагы келишпей бөлүнүп кеткендерине карата аларды кыйратуу өкүмүн бул дүйнөдө эмес, акыретте өкүм кылаарын тагдыр кылбаганда, анда Аллах алардын өкүмүн бул дүйнөдө берип кыйратмак. Ошондо алардын кимиси туура жолдо, кимиси адашкан экени ачыкка чыкмак.
10:20Page 210
وَيَقُولُونَ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦۖ فَقُلۡ إِنَّمَا ٱلۡغَيۡبُ لِلَّهِ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ ٢٠
And they say, "Why is a sign not sent down to him from his Lord?" So say, "The unseen is only for Allāh [to administer], so wait; indeed, I am with you among those who wait."
Мушриктер айтышат: “Мухаммаддын айтып жатканы акыйкат экенин тастыктаган бир аят-белги түшүрүлбөйт бекен?”. Оо, пайгамбар! Аларга айт: “Аят-белгилердин түшүүсү – кайып нерселерден жана анын илими Аллахка гана таандык. Силер талап кылып жаткан көзгө көрүнгөн аят-белгилерди күтө бергиле. Мен дагы аны силер менен күтөмүн”.
10:21Page 211
وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةٗ مِّنۢ بَعۡدِ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُمۡ إِذَا لَهُم مَّكۡرٞ فِيٓ ءَايَاتِنَاۚ قُلِ ٱللَّهُ أَسۡرَعُ مَكۡرًاۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكۡتُبُونَ مَا تَمۡكُرُونَ ٢١
And when We give the people a taste of mercy after adversity has touched them, at once they conspire against Our verses. Say, "Allāh is swifter in strategy." Indeed, Our messengers [i.e., angels] record that which you conspire.
Эгерде мушриктерге жеткен кургактык, кедейликтен кийин жамгыр жана эгин-тегиндеринде көп түшүм берип, жакшылыктарыбыздын даамын таттырсак, алар болсо аяттарыбызды шылдың кылышып жалганга чыгарышат. Эй, пайгамбар! Мушриктерге айт: “Аллахтын амалкөйлүгү тезирээк жана Анын силерге жазасы да тезирээк. Сакчы периштелер силердин кандай амалкөйлүк кылып жатканыңарды жазып турат. Периштелерден эч бир нерсе жашыруун калбайт. Эми кантип алардын Жаратуучусунан бир нерсе жашыруун калсын? Аллах силерди кылган амалкөйлүгүңөргө жараша жазалайт”.
10:22Page 211
هُوَ ٱلَّذِي يُسَيِّرُكُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمۡ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَجَرَيۡنَ بِهِم بِرِيحٖ طَيِّبَةٖ وَفَرِحُواْ بِهَا جَآءَتۡهَا رِيحٌ عَاصِفٞ وَجَآءَهُمُ ٱلۡمَوۡجُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ أُحِيطَ بِهِمۡ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنۡ أَنجَيۡتَنَا مِنۡ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ٢٢
It is He who enables you to travel on land and sea until, when you are in ships and they sail with them1 by a good wind and they rejoice therein, there comes a storm wind and the waves come upon them from every place and they expect to be engulfed, they supplicate Allāh, sincere to Him in religion, "If You should save us from this, we will surely be among the thankful."
Эй, адамдар! Силерди кургактыкта бастырган жана улооңордун үстүндө жүргүзгөн – ал Аллах. Жана деңизде силерди кемелердин ичинде жүргүзгөн да Аллах. Силер качан деңизде кемеде жагымдуу жел менен сүзүп баратканыңарда, кеме минип бараткандар бул жагымдуу желге сүйүнүп кетип жатышкан. Ошентип алар сүйүнүп бара жатышкан кезде күтүлбөгөн жерден катуу шамал келип, ар тараптан толкундар каптай баштаганда, алар болду биз кыйрайбыз деп түшүнүп калышты. Ошондо алар жалгыз Аллахка эч нерсени шерик кошпостон: “Эгер бизди бул кыйратуучу сыноодон куткарсаң, бизге берген бул жакшылыктарың үчүн Сага сөзсүз шүгүр кылуучулардан болобуз” – дешип Аллахка дуба кылып жалбарышат.
10:23Page 211
فَلَمَّآ أَنجَىٰهُمۡ إِذَا هُمۡ يَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۗ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَا بَغۡيُكُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۖ مَّتَٰعَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُكُمۡ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٢٣
But when He saves them, at once they commit injustice1 upon the earth without right. O mankind, your injustice is only against yourselves, [being merely] the enjoyment of worldly life. Then to Us is your return, and We will inform you of what you used to do.
Аллах алардын дубаларын кабыл кылып, аларды ошол кыйынчылыктан куткаргандан кийин алар каапырлык жана күнөөлөрдү кылуу менен жер жүзүндө бузукулук кылышат. Эй, адамдар! Эсиңерге келгиле. Бузукулугуңардын акыбети өзүңөргө эле кайтат. Силердин бузукулугуңар Аллахка зыян бербейт. Ал бузукулук иштериңер менен бул дүйнө жашоосунда жыргап жүрөсүңөр. Бул дүйнө жашоосу да бүтөт. Кийин кыямат күнү Бизге кайтасыңар. Ошондо кылып жүргөн күнөөлөрүңөр тууралуу кабар беребиз жана алар үчүн силерди жазалайбыз
10:24Page 211
إِنَّمَا مَثَلُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَآءٍ أَنزَلۡنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخۡتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلۡأَرۡضِ مِمَّا يَأۡكُلُ ٱلنَّاسُ وَٱلۡأَنۡعَٰمُ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذَتِ ٱلۡأَرۡضُ زُخۡرُفَهَا وَٱزَّيَّنَتۡ وَظَنَّ أَهۡلُهَآ أَنَّهُمۡ قَٰدِرُونَ عَلَيۡهَآ أَتَىٰهَآ أَمۡرُنَا لَيۡلًا أَوۡ نَهَارٗا فَجَعَلۡنَٰهَا حَصِيدٗا كَأَن لَّمۡ تَغۡنَ بِٱلۡأَمۡسِۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ٢٤
The example of [this] worldly life is but like rain which We have sent down from the sky that the plants of the earth absorb - [those] from which men and livestock eat - until, when the earth has taken on its adornment and is beautified and its people suppose that they have capability over it, there comes to it Our command by night or by day, and We make it as a harvest,1 as if it had not flourished yesterday. Thus do We explain in detail the signs for a people who give thought.
Силер жыргап жүргөн бул дүйнөнүн тез жок болуусунун мисалы мындай — жамгырдын суусу жерге сиңип адамдар жей турган дан өсүмдүктөр жана мөмө-жемиштер өсүп, мал-жандыктар жей турган түрдүү чөптөр өсүп, жер көккө бөлөнүп жана ар түркүн өсүмдүктөрү менен кооздукка бөлөгөндө адамдар өсүп чыккан өсүмдүктөрдү терип алууга күчүбүз жетет деп турушканда бул өсүмдүктөрдү кыйратууга буйругубуз келип, кечээ жакында эле дарактар жана өсүмдүктөр менен кооздолуп турбагандай кылып кыйратканыбыз сыяктуу. Силерге бул дүйнөнүн абалын жана бат жок болуусун баяндагандай эле ой жүгүртүп сабак алгандар үчүн аят-белгилерибизди баяндайбыз
10:25Page 211
وَٱللَّهُ يَدۡعُوٓاْ إِلَىٰ دَارِ ٱلسَّلَٰمِ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٢٥
And Allāh invites to the Home of Peace [i.e., Paradise] and guides whom He wills to a straight path.
Аллах бардык адамдарды тынчтык жайы болгон бейишке чакырат. Ал жайда адамдар кыйынчылыктардан, кайгы-кападан жана өлүмдөн кутулушат. Аллах Өзү каалаган пендесине ошол тынчтык жайына жеткире турган Ислам динине келүүгө ийгилик бере.
10:26Page 212
۞ لِّلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ ٱلۡحُسۡنَىٰ وَزِيَادَةٞۖ وَلَا يَرۡهَقُ وُجُوهَهُمۡ قَتَرٞ وَلَا ذِلَّةٌۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٦
For them who have done good is the best [reward] - and extra.1 No darkness will cover their faces, nor humiliation. Those are companions of Paradise; they will abide therein eternally.
Аллах буйруган ибадаттарды эң жакшы аткаргандар жана ошондой эле арам кылган күнөөлөрдү таштагандар үчүн эң жакшы жай берилет. Ал бейиш. Буга кошо дагы чоң сыйлык берилет. Ал Берешен Аллахтын жүзүн көрүү. Ал күнү алардын жүзүн чаң да, кордук да жана шерменделик да каптабайт. Жогорудагы эң жакшы аткаргандар деп сыпатталгандар – алар бейиш ээлери. Алар ал жайда түбөлүк калышат.
10:27Page 212
وَٱلَّذِينَ كَسَبُواْ ٱلسَّيِّـَٔاتِ جَزَآءُ سَيِّئَةِۭ بِمِثۡلِهَا وَتَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ مَّا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِنۡ عَاصِمٖۖ كَأَنَّمَآ أُغۡشِيَتۡ وُجُوهُهُمۡ قِطَعٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِ مُظۡلِمًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٧
But they who have earned [blame for] evil doings - the recompense of an evil deed is its equivalent, and humiliation will cover them. They will have from Allāh no protector. It will be as if their faces are covered with pieces of the night - so dark [are they]. Those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
Каапырлык жана күнөөлөрдөн болгон жаман иштерди кылгандар үчүн өздөрү кылган жамандыктарына жараша акыретте Аллахтын азабынан турган катаал жаза бар. Алардын жүздөрүн кордук каптап турат. Эгер Аллах аларга азабын түшүрсө, анда аларды Аллахтын азабынан тосуучу тоскоолдук жок. Оттун түтүнү жана карасы алардын жүзүн ушунчалык көп каптагандыктан караңгы түндүн карасы менен алардын жүздөрү жабылып калгандай болот. Мындай сыпаттар менен сыпатталгандар тозок ээлери. Алар ал жайда түбөлүк калышат.
10:28Page 212
وَيَوۡمَ نَحۡشُرُهُمۡ جَمِيعٗا ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشۡرَكُواْ مَكَانَكُمۡ أَنتُمۡ وَشُرَكَآؤُكُمۡۚ فَزَيَّلۡنَا بَيۡنَهُمۡۖ وَقَالَ شُرَكَآؤُهُم مَّا كُنتُمۡ إِيَّانَا تَعۡبُدُونَ ٢٨
And [mention, O Muḥammad], the Day We will gather them all together - then We will say to those who associated others with Allāh, "[Remain in] your place, you and your 'partners.'"1 Then We will separate them,2 and their "partners" will say, "You did not used to worship us,3
Эй, пайгамбар! Биз адамдардын баарын чогултуп, анан бул дүйнөдө Аллахка шерик кошкондорго: “Эй, мушриктер! Силер жана силер сыйынып жүргөн Аллахтан башка кудайчаларыңар, ордуңардан жылбагыла!” – деп айта турган кыямат күнүн эстегин. Биз сыйынгандар менен сыйынылгандарды бөлөбүз. Ошондо сыйынылгандар сыйынгандардан: “Силер дүйнөдө бизге сыйынбайт элеңер” – деп баш тартышат.
10:29Page 212
فَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدَۢا بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمۡ إِن كُنَّا عَنۡ عِبَادَتِكُمۡ لَغَٰفِلِينَ ٢٩
And sufficient is Allāh as a witness between us and you that we were of your worship unaware."
Мына ошондо сыйынып жүрүшкөн Аллахтан башка кудайчалары алардан мындай деп баш тартышат: “Аллах жетиштүү күбө, силердин бизге сыйынууңарга биз ыраазы эмес элек, биз силерди андай кылууга буйруган эмесбиз жана бизге сыйынууңарды сезген да жокбуз”.
10:30Page 212
هُنَالِكَ تَبۡلُواْ كُلُّ نَفۡسٖ مَّآ أَسۡلَفَتۡۚ وَرُدُّوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ مَوۡلَىٰهُمُ ٱلۡحَقِّۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ٣٠
There, [on that Day], every soul will be put to trial for what it did previously, and they will be returned to Allāh, their master, the Truth, and lost from them is whatever they used to invent.
Ошол адамдар жыйналган улуу жайда ар бир жан дүйнө жашоосунда кылган иштери тууралуу сынактан өтөт. Мушриктер аларды суракка ала турган чыныгы Раббиси болгон Аллахка кайтарылышат. Ошондой эле, бизге шапаат кылат деп айтышкан кудайчалары да аларды таштап кетишет.
10:31Page 212
قُلۡ مَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ أَمَّن يَمۡلِكُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَمَن يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَيُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّ وَمَن يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَۚ فَسَيَقُولُونَ ٱللَّهُۚ فَقُلۡ أَفَلَا تَتَّقُونَ ٣١
Say, "Who provides for you from the heaven and the earth? Or who controls hearing and sight and who brings the living out of the dead and brings the dead out of the living and who arranges [every] matter?" They will say, "Allāh," so say, "Then will you not fear Him?"
Оо, пайгамбар! Аллахка шерик кошкон ал мушриктерге мындай деп айткын: “Силерге жамгыр жаадырып асмандан ким ырыскы берет? Кен байлыктарды камтыган жана өсүмдүктөрдү өстүргөн жерден силерге ким ырыскы берет? Уруктуктан чыккан адам сыяктуу жана жумурткадан чыккан куш сыяктуу өлүктөн тирүүнү ким чыгара алат? Тирүү жандан чыккан уруктук сыяктуу жана куштан чыккан жумуртка сыяктуу тирүүдөн өлүктү ким чыгара алат? Асмандарды, жерди жана ал экөөнүн ортосундагы макулуктарды ким башкарып турат?”. Алар: “Мунун баарын кылуучу Аллах” – деп жооп беришет. Аларга: “Буларды билип, Аллахтын буйруктарын аткарып жана тыйганынан тыйылып Аллахтан коркпойсуңарбы?!” – деп айткын”.
10:32Page 212
فَذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمُ ٱلۡحَقُّۖ فَمَاذَا بَعۡدَ ٱلۡحَقِّ إِلَّا ٱلضَّلَٰلُۖ فَأَنَّىٰ تُصۡرَفُونَ ٣٢
For that is Allāh, your Lord, the Truth. And what can be beyond truth except error? So how are you averted?
Эй, адамдар! Булардын баарын кылып жаткан ал Аллах. Ал Акыйкат, силердин Жаратуучуңар жана ишиңерди башкаруучу. Акыйкатты билгенден кийин (аны ээрчибесеңер), акыйкаттан алыстоо жана жоготуу гана калат?! Бул ачык акыйкаттан адашып акылыңар кайда баратат?!
10:33Page 212
كَذَٰلِكَ حَقَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى ٱلَّذِينَ فَسَقُوٓاْ أَنَّهُمۡ لَا يُؤۡمِنُونَ ٣٣
Thus the word [i.e., decree] of your Lord has come into effect upon those who defiantly disobeyed - that they will not believe.
Оо, пайгамбар! Чыныгы Жаратуучулук Аллахка таандык экени тастыкталгандай көк беттик кылып акыйкаттан чыккандар ыйман келтирбейт деген Раббиңдин тагдырдагы сөзү да тастыкталды.
10:34Page 213
قُلۡ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥۚ قُلِ ٱللَّهُ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ٣٤
Say, "Are there of your 'partners' any who begins creation and then repeats it?" Say, "Allāh begins creation and then repeats it, so how are you deluded?"
Оо, пайгамбар! Ал мушриктерге мындай деп айткын: “Силер сыйынып жаткан Аллахтан башка кудайчаңардын арасында мурун жаратылынбаган жаратылышты жарата ала турганы барбы?”. Мындай деп айткын: “Мурун жаратылынбаган көрүнүштө Аллах жаратат. Кийин ал өлгөндөн кийин аны кайра тирилтет. Эй мушриктер! Эми силер кантип чындыктан жалганга барып жатасыңар?”.
10:35Page 213
قُلۡ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلۡحَقِّۚ قُلِ ٱللَّهُ يَهۡدِي لِلۡحَقِّۗ أَفَمَن يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلۡحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّا يَهِدِّيٓ إِلَّآ أَن يُهۡدَىٰۖ فَمَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ٣٥
Say, "Are there of your 'partners' any who guides to the truth?" Say, "Allāh guides to the truth. So is He who guides to the truth more worthy to be followed or he who guides not unless he is guided? Then what is [wrong] with you - how do you judge?"
Оо, пайгамбар! Аларга мындай деп айткын: “Силер сыйынып жаткан Аллахтан башка кудайларыңардын арасында акыйкат жолго сала турганы барбы?”. Аларга: “Жалгыз Аллах акыйкат жолго салат” – деп айткын. Адамдарды акыйкатка салган, аларды акыйкатка чакырган (Аллах адамдардын) баш ийүүсүнө татыктуубу же башкалар туура жол көрсөтсө гана туураны көргөн кудайларыңар баш ийүүгө татыктуубу?! Ал кудайларыңарды Аллахка шерик деп кантип жалгандан өкүм кылып жатасыңар?! Силердин бул сөзүңөрдөн Аллах бийик, аруу.
10:36Page 213
وَمَا يَتَّبِعُ أَكۡثَرُهُمۡ إِلَّا ظَنًّاۚ إِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغۡنِي مِنَ ٱلۡحَقِّ شَيۡـًٔاۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِمَا يَفۡعَلُونَ ٣٦
And most of them follow not except assumption. Indeed, assumption avails not against the truth at all. Indeed, Allāh is Knowing of what they do.
Мушриктердин көпчүлүгү өздөрү билбеген нерселерди гана ээрчишет. Алар ойго келген нерселерди жана шектүү нерселерди гана ээрчишет. Чындыгында, шектенүү анык билүүдөй эмес. Аллах алардын кылып жаткан иштерин билип турат. Алардын иштеринин эч нерсеси Аллахка жашыруун эмес жана ал иштери үчүн Аллах аларды жазалайт.
10:37Page 213
وَمَا كَانَ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانُ أَن يُفۡتَرَىٰ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَا رَيۡبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٣٧
And it was not [possible] for this Qur’ān to be produced by other than Allāh, but [it is] a confirmation of what was before it and a detailed explanation of the [former] Scripture, about which there is no doubt,1 from the Lord of the worlds.
Адамдар бул Куранга окшош китеп алып келүүгө алсыздык кылышкандыктан бул Куран адамдар тарабынан жаралышы жана ал Аллахтан башкага таандык кылынышы туура эмес. Бирок Куран өзүнөн алдыңкы түшкөн китептерди тастыктайт жана мурунку китептерде кыскача келген өкүмдөрдү баяндайт. Андыктан ал макулуктардын Раббиси аруу жана улук Аллах тараптан түшүрүлгөндүгүндө шек жок.
10:38Page 213
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ فَأۡتُواْ بِسُورَةٖ مِّثۡلِهِۦ وَٱدۡعُواْ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٣٨
Or do they say [about the Prophet (ﷺ)], "He invented it?" Say, "Then bring forth a sūrah like it and call upon [for assistance] whomever you can besides Allāh, if you should be truthful."
Жок, ал мушриктер: “Чындыгында, Мухаммад бул Куранды өз оюнан чыгарып, кийин аны Аллахка таандык кылып койгон” – деп айтышат. Оо, пайгамбар! Аларга жооп кылып мындай деп айткын: “Мен силердей эле адам болуп туруп Куранды өзүм эле жазып алган болсом, анда силер Куранга окшош бир сүрөөнү алып келгилечи. Ошондой эле Куран ойдон чыгарылган жалган деп айтып жаткан сөзүңөр чын болсо, анда аны ачыкка чыгарышыңар үчүн кимди чакыра алсаңар чакыргыла. Силер эч качан андай кыла албайсыңар. Силер тилдин жана таза адабий тилдин ээси болуп туруп андай кылуу колуңардан келбеши – Куран Аллахтан түшүрүлгөнүнө далил болот.
10:39Page 213
بَلۡ كَذَّبُواْ بِمَا لَمۡ يُحِيطُواْ بِعِلۡمِهِۦ وَلَمَّا يَأۡتِهِمۡ تَأۡوِيلُهُۥۚ كَذَٰلِكَ كَذَّبَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلظَّٰلِمِينَ ٣٩
Rather, they have denied that which they encompass not in knowledge and whose interpretation has not yet come to them. Thus did those before them deny. Then observe how was the end of the wrongdoers.
Алар жооп беришпеди. Тескерисинче, Куранды түшүнүп, ага ой жүгүртүүнүн ордуна жана аларга эскертилген азап келгенге чейин алар Куранды жалганга чыгарууга шашышты. Аларга азап келишине аз калды. Мурунку элдер да ушундай жалганга чыгарышкан. Ошондо аларга жалганга чыгаргандары себептүү азап түштү. Оо, пайгамбар! Андыктан жалганга чыгарган элдердин акыр-аягы кандай болгонуна ой жүгүрткүн. Аларды Аллах кыйратты.
10:40Page 213
وَمِنۡهُم مَّن يُؤۡمِنُ بِهِۦ وَمِنۡهُم مَّن لَّا يُؤۡمِنُ بِهِۦۚ وَرَبُّكَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُفۡسِدِينَ ٤٠
And of them are those who believe in it, and of them are those who do not believe in it. And your Lord is most knowing of the corrupters.
Мушриктердин арасынан өлүшүнөн алдын Куранга ыйман келтиргендери бар жана алардын арасында өлгөнгө чейин көк беттик кылып жана текеберленип ыйман келтирбегендери бар. Оо, пайгамбар! Сенин Раббиң Ал каапырлыкка бекем жармашкандарды жакшы билет жана алардын каапырлыктары үчүн аларды жазалайт.
10:41Page 213
وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّي عَمَلِي وَلَكُمۡ عَمَلُكُمۡۖ أَنتُم بَرِيٓـُٔونَ مِمَّآ أَعۡمَلُ وَأَنَا۠ بَرِيٓءٞ مِّمَّا تَعۡمَلُونَ ٤١
And if they deny you, [O Muḥammad], then say, "For me are my deeds, and for you are your deeds. You are disassociated from what I do, and I am disassociated from what you do."
Оо, пайгамбар! Сени коомуң жалганчы дешсе, аларга мындай деп айткын: “Иш-аракеттеримдин сообу мен үчүн жана анын кесепетин өзүм көтөрөм. Ошондой эле силердин иш-аракеттериңдин сообу өзүңөргө пайда жана анын жазасы да өзүңөргө зыян. Мен жасап жаткан иштин жазасынан силердин тиешеңер жок. ошондой эле силер кылып жаткан ишиңерге менин тиешем жок.
10:42Page 213
وَمِنۡهُم مَّن يَسۡتَمِعُونَ إِلَيۡكَۚ أَفَأَنتَ تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ وَلَوۡ كَانُواْ لَا يَعۡقِلُونَ ٤٢
And among them are those who listen to you. But can you cause the deaf to hear [i.e., benefit from this hearing], although they will not use reason?
Оо, пайгамбар! Сен Куран окуганыңда мушриктердин арасынан сени уккандары да бар, бирок баш ийип жана кабыл кылуу менен угушпайт. Угуу мүмкүнчүлүгүнөн айрылган адамга сен угуза алсыңбы?! Сен ага угуза албаганыңдай эле ал акыйкатты уккусу келбегендерди да туура жолго сала албайсың, алар ага акылдарын иштетишпейт.
10:43Page 214
وَمِنۡهُم مَّن يَنظُرُ إِلَيۡكَۚ أَفَأَنتَ تَهۡدِي ٱلۡعُمۡيَ وَلَوۡ كَانُواْ لَا يُبۡصِرُونَ ٤٣
And among them are those who look at you. But can you guide the blind although they will not [attempt to] see?
Оо, пайгамбар! Мушриктердин арасынан сени көзү менен көрүп бирок көкүрөгү менен көрбөгөндөр бар. Сен көрүү мүмкүнчүлүгүнөн айрылгандарды кантип көрдүрө алмак элең? Албетте, ал сенин колуңдан келбейт. Мына ошондой эле көрөгөчтүүлүктөн айрылгандарды да туура жолго салуу сенин колуңдан келбейт.
10:44Page 214
إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَظۡلِمُ ٱلنَّاسَ شَيۡـٔٗا وَلَٰكِنَّ ٱلنَّاسَ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ٤٤
Indeed, Allāh does not wrong the people at all, but it is the people who are wronging themselves.
Чындыгында, Аллах пенделерине зулумдук кылуудан аруу болду. Андыктан Аллах аларга кыпындай да зулумдук кылбайт. Бирок алар кыйроого алып бара турган иштерди кылышып өздөрүнө өздөрү зулумдук кылышат. Бул алардын жалгандан, текеберликтен жана көк беттүүлүктөн кайтпагандары себептүү болду.
10:45Page 214
وَيَوۡمَ يَحۡشُرُهُمۡ كَأَن لَّمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا سَاعَةٗ مِّنَ ٱلنَّهَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيۡنَهُمۡۚ قَدۡ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ وَمَا كَانُواْ مُهۡتَدِينَ ٤٥
And on the Day when He will gather them, [it will be] as if they had not remained [in the world] but an hour of the day, [and] they will know each other. Those will have lost who denied the meeting with Allāh and were not guided.
Кыямат күнү Аллах адамдарды суракка алуу үчүн чогултат. Алар дүйнө жашоосунда жана кабырда күндүздүн бир аз убактысынчалык гана убакыттай андан ашыкча болбогондой болушат. Алар ал жерде бири-бирин таанышат. Кийин алар кыяматтын коркунучунун катуулугунан бири-бирин тааныбай да калышат. Ошондо Кыямат күнү Раббисине жолугууну жалганга чыгарып жатышкандар зыянга учурашат. Алар зыяндан кутулгудай бул дүйнөдө кыямат күнүнө ыйман келтиришкен эмес.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences