Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
الفتح
Al-Fath
The Victory · Medinan · 29 ayahs
48:1Page 511
إِنَّا فَتَحۡنَا لَكَ فَتۡحٗا مُّبِينٗا ١
Indeed, We have given you, [O Muḥammad], a clear conquest1
Оо, пайгамбар! Чындыгында Биз сага Худайбия тынчтык келишими аркылуу анык жеңиш бердик.
48:2Page 511
لِّيَغۡفِرَ لَكَ ٱللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنۢبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَيَهۡدِيَكَ صِرَٰطٗا مُّسۡتَقِيمٗا ٢
That Allāh may forgive for you what preceded of your sin [i.e., errors] and what will follow and complete His favor upon you and guide you to a straight path
Аллах сенин бул жеңишке чейинки жана андан кийинки күнөөлөрүңдү кечирип, диниңди колдоо менен сага Өз жакшылыгын толук берип, эч кандай бурмалануусу жок туура жол болгон Ислам жолуна салыш үчүн.
48:3Page 511
وَيَنصُرَكَ ٱللَّهُ نَصۡرًا عَزِيزًا ٣
And [that] Allāh may aid you with a mighty victory.
Ошондой эле Аллах сени душмандарыңдын үстүнөн эч ким токтото албагандай уулу жеңишке жеткириш үчүн.
48:4Page 511
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ لِيَزۡدَادُوٓاْ إِيمَٰنٗا مَّعَ إِيمَٰنِهِمۡۗ وَلِلَّهِ جُنُودُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمٗا ٤
It is He who sent down tranquility into the hearts of the believers that they would increase in faith along with their [present] faith. And to Allāh belong the soldiers of the heavens and the earth, and ever is Allāh Knowing and Wise.
Аллах момундардын ыйманына ыйман кошулуусу үчүн алардын жүрөктөрүнө бекемдикти жана бейпилдикти түшүрдү. Асмандар менен жердин аскери жалгыз Аллахка таандык. Ал аны менен Өзү каалаган пенделерин колдойт. Чындыгында Аллах пенделерине эмне пайдалуу экенин Билүүчү, жеңиш жана жардам берүүдө Даанышман.
48:5Page 511
لِّيُدۡخِلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عِندَ ٱللَّهِ فَوۡزًا عَظِيمٗا ٥
[And] that He may admit the believing men and the believing women to gardens beneath which rivers flow to abide therein eternally and remove from them their misdeeds - and ever is that, in the sight of Allāh, a great attainment –
Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирген эркектер менен аялдарды хан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар агып турган бейишке киргизиш үчүн жана аларды жазалабастан күнөөлөрүн кечириш үчүн. Көздөгөн бейишке жетүү жана күнөөлөр себептүү коркунучка салган жазадан кутулуу сыяктуу бул айтылган нерселер Аллахтын алдында эч бир нерсе тең келбегендей улуу жеңиш.
48:6Page 511
وَيُعَذِّبَ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡمُنَٰفِقَٰتِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ وَٱلۡمُشۡرِكَٰتِ ٱلظَّآنِّينَ بِٱللَّهِ ظَنَّ ٱلسَّوۡءِۚ عَلَيۡهِمۡ دَآئِرَةُ ٱلسَّوۡءِۖ وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ وَلَعَنَهُمۡ وَأَعَدَّ لَهُمۡ جَهَنَّمَۖ وَسَآءَتۡ مَصِيرٗا ٦
And [that] He may punish the hypocrite men and hypocrite women, and the polytheist men and polytheist women - those who assume about Allāh an assumption of evil nature. Upon them is a misfortune of evil nature; and Allāh has become angry with them and has cursed them and prepared for them Hell, and evil it is as a destination.
Жана Аллах эки жүздүү эркектер менен аялдарды, Ага ширк кылган эркектер менен аялдарды жана Ал Өзүнүн динин колдобойт, Өзүнүн сөзүн бийик кылбайт деп Ал тууралуу жаман ойлогондорду азапташ үчүн. Алардын башына азап балээси келди. Аллах аларга каапырлыктары жана жаман ойлогондору себептүү каарданды, аларды Өз ырайымынан алыстатты жана аларга акыретте түбөлүк кала турган тозокту даярдап койду. Алардын Ага кайтып баруучу жайы болгон тозок кандай жаман жай!
48:7Page 511
وَلِلَّهِ جُنُودُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ٧
And to Allāh belong the soldiers of the heavens and the earth. And ever is Allāh Exalted in Might and Wise.
Асмандар менен жердин аскерлери Аллахка гана таандык. Ал аны менен Өзү каалаган пенделерине жардам берет. Чындыгында Аллах эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү, жаратуусунда, тагдыр кылуусунда жана башкаруусунда Даанышман.
48:8Page 511
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ شَٰهِدٗا وَمُبَشِّرٗا وَنَذِيرٗا ٨
Indeed, We have sent you as a witness and a bringer of good tidings and a warner
Оо, пайгамбар! Биз сени кыямат күнү үммөтүңө күбө болуучу, ыймандууларга алар үчүн даярдалган дүйнөдөгү жеңишти, бийлик жүргүзүүнү жана алар үчүн даярдалган акыреттеги жыргалчылыкты сүйүнчүлөөчү жана каапырларга алар үчүн даярдалган дүйнөдөгү кордукту, ыймандуулардын кол алдында жеңилүүнү жана алар үчүн даярдалып, аларды күткөн акыреттеги кыйноочу азап менен коркутуучу кылып жибердик.
48:9Page 511
لِّتُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُۚ وَتُسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا ٩
That you [people] may believe in Allāh and His Messenger and honor him and respect him [i.e., the Prophet (ﷺ)] and exalt Him [i.e., Allāh] morning and afternoon.
Силерди Аллахка ыйман келтирет, Анын элчисине ыйман келтирет, аны улуктайт жана урматтайт, ошондой эле Аллахты күндүн башталышында жана акырында аруулайт деген үмүттө.
48:10Page 512
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ ٱللَّهَ يَدُ ٱللَّهِ فَوۡقَ أَيۡدِيهِمۡۚ فَمَن نَّكَثَ فَإِنَّمَا يَنكُثُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦۖ وَمَنۡ أَوۡفَىٰ بِمَا عَٰهَدَ عَلَيۡهُ ٱللَّهَ فَسَيُؤۡتِيهِ أَجۡرًا عَظِيمٗا ١٠
Indeed, those who pledge allegiance to you, [O Muḥammad] - they are actually pledging allegiance to Allāh. The hand1 of Allāh is over their hands.2 So he who breaks his word only breaks it to the detriment of himself. And he who fulfills that which he has promised Allāh - He will give him a great reward.
О, пайгамбар! Меккелик мушриктер менен согушууга “Ризван” антын берип антташкандар, чынында Аллах менен антташты. Анткени, Ал Өзү аларды мушриктер менен согушууга буйруган жана аларга сыйлыгын Өзү берет. Антташуу учурунда Аллахтын колу алардын колунун үстүндө болду. Аллах аларды билип турат, алардын эч бир иши Ага жашыруун эмес. Ким антын бузса жана Аллахка берген "Анын динин колдойм" деген убадасын аткарбаса, анда антын бузуп, убадасын аткарбаганынын зыяны өзүнө гана тиет. Анысы Аллахка эч зыян тийгизбейт. Ал эми ким Аллахка берген "Анын динин колдойм" деген убадасын аткарса, анда Ал ага улуу сыйды - бейишти берет.
48:11Page 512
سَيَقُولُ لَكَ ٱلۡمُخَلَّفُونَ مِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ شَغَلَتۡنَآ أَمۡوَٰلُنَا وَأَهۡلُونَا فَٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَاۚ يَقُولُونَ بِأَلۡسِنَتِهِم مَّا لَيۡسَ فِي قُلُوبِهِمۡۚ قُلۡ فَمَن يَمۡلِكُ لَكُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔا إِنۡ أَرَادَ بِكُمۡ ضَرًّا أَوۡ أَرَادَ بِكُمۡ نَفۡعَۢاۚ بَلۡ كَانَ ٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرَۢا ١١
Those who remained behind1 of the bedouins will say to you, "Our properties and our families occupied us, so ask forgiveness for us." They say with their tongues what is not within their hearts. Say, "Then who could prevent Allāh at all if He intended for you harm or intended for you benefit? Rather, ever is Allāh, of what you do, Aware.
Оо, пайгамбар! Сени менен бирге Меккеге сапарга чыкпаган, Аллах калтырып койгон арабдарды жемелегең болсоң, алар сага: «Бизди сени менен бирге чыгуудан мал-мүлк жана бала-чака тиричиликтери алек кылып койду. Биздин күнөөлөрүбүз үчүн Аллахтан кечирим сур໬ – деп айтышат. Алар пайгамбардан алар үчүн кечирим сура деп жүрөгүндөгү болбогон нерсени тилдери менен айтышат. Анткени алар күнөөлөрүнө тообо кылышкан жок. Аларга айт: «Эгерде Аллах силерге жакшылык же жамандык кааласа, анда Аллах тараптан силерге эч ким эч нерсеге ээлик кыла албайт». Тескерисинче, Аллах силердин кылган иш-аракеттериңерден кабардар. Иш-аракеттериңерди канчалык жашырсаңар да алардын эч бири Ага жашыруун эмес.
48:12Page 512
بَلۡ ظَنَنتُمۡ أَن لَّن يَنقَلِبَ ٱلرَّسُولُ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ إِلَىٰٓ أَهۡلِيهِمۡ أَبَدٗا وَزُيِّنَ ذَٰلِكَ فِي قُلُوبِكُمۡ وَظَنَنتُمۡ ظَنَّ ٱلسَّوۡءِ وَكُنتُمۡ قَوۡمَۢا بُورٗا ١٢
But you thought that the Messenger and the believers would never return to their families, ever, and that was made pleasing in your hearts. And you assumed an assumption of evil and became a people ruined."
Силердин "мал-мүлк жана бала-чака тирилиги менен алек болуп калдык" деген шылтооңор силердин пайгамбар менен барбай койгуңардын негизги себеби эмес. Тескерисинче, силер пайгамбар жана сахабалардын баары кырылып, Мединага үй-бүлөлөрүнө кайтып келбейт деп ойлогонсуңар. Шайтан бул ишти силердин жүрөгүңөргө кооз кылып көрсөттү жана Раббиси пайгамбарына жардам бербейт деп Ал тууралуу жаман ойлодуңар. Аллах тууралуу жаман ойлогонуңар жана Анын элчиси менен бирге барбаганыңар үчүн силер кыйроого учураган коом болдуңар.
48:13Page 512
وَمَن لَّمۡ يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ فَإِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ سَعِيرٗا ١٣
And whoever has not believed in Allāh and His Messenger - then indeed, We have prepared for the disbelievers a Blaze.
Кимде-ким Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирбесе, ал каапыр болот. Биз кыямат күнү Аллахка каапырлык кылгандар азаптала турган алоолонгон отту даярдап койдук.
48:14Page 512
وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ١٤
And to Allāh belongs the dominion of the heavens and the earth. He forgives whom He wills and punishes whom He wills. And ever is Allāh Forgiving and Merciful.
Асмандар менен жердин бийлиги жалгыз Аллахка таандык. Ал Өзү каалаган пендесинин күнөөлөрүн кечирип, аны Өз жакшылыгы менен бейишке киргизет жана Өз адилеттиги менен Өзү каалаган пендесин азаптайт. Аллах тообо кылган пенделеринин күнөөлөрүн Кечирүүчү, аларга Ырайымдуу.
48:15Page 512
سَيَقُولُ ٱلۡمُخَلَّفُونَ إِذَا ٱنطَلَقۡتُمۡ إِلَىٰ مَغَانِمَ لِتَأۡخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعۡكُمۡۖ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُواْ كَلَٰمَ ٱللَّهِۚ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَٰلِكُمۡ قَالَ ٱللَّهُ مِن قَبۡلُۖ فَسَيَقُولُونَ بَلۡ تَحۡسُدُونَنَاۚ بَلۡ كَانُواْ لَا يَفۡقَهُونَ إِلَّا قَلِيلٗا ١٥
Those who remained1 behind will say when you set out toward the war booty to take it, "Let us follow you." They wish to change the words of Allāh. Say, "Never will you follow us. Thus did Allāh say before." So they will say, "Rather, you envy us." But [in fact] they were not understanding except a little.2
Оо, ыймандуулар! Силер Худайбия келишиминен кийин Аллах убада кылган Хайбардагы олжону алууңар үчүн жөнөгөнүңөрдө Аллах артта калтырган адамдар: «Биз деле силер менен барып, алчубузду алалы» – дешет. Ал артта калгандар бул суранычтары менен Аллахтын Худайбия келишиминен кийин Хайбар олжосун ыймандууларга гана берем деген убадасын өзгөртүүнү каалап жатышабы. Оо, пайгамбар! Аларга айт: «Ал олжолорго биз менен барбайсыңар. Анткени Аллах Хайбар олжосун Худайбияга катышкандарга гана берем деп убада кылган». Алар айтышат: «Биз менен барбайсыңар деп жатканыңар Аллахтан келген буйрук эмес. Мунун себеби силердин бизге болгон көрө албастыгыңардан». Бул иш артта калгандар ойлогондой эмес. Тескерисинче, алардын Аллахтын буйруктарын жана тыюуларын тайкы түшүнгөндүктөрүнөн. Ошондуктан алар Ага баш ийбестик кылышты.
48:16Page 513
قُل لِّلۡمُخَلَّفِينَ مِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ سَتُدۡعَوۡنَ إِلَىٰ قَوۡمٍ أُوْلِي بَأۡسٖ شَدِيدٖ تُقَٰتِلُونَهُمۡ أَوۡ يُسۡلِمُونَۖ فَإِن تُطِيعُواْ يُؤۡتِكُمُ ٱللَّهُ أَجۡرًا حَسَنٗاۖ وَإِن تَتَوَلَّوۡاْ كَمَا تَوَلَّيۡتُم مِّن قَبۡلُ يُعَذِّبۡكُمۡ عَذَابًا أَلِيمٗا ١٦
Say to those who remained behind of the bedouins, "You will be called to [face] a people of great military might; you may fight them, or they will submit.1 So if you obey, Allāh will give you a good reward; but if you turn away as you turned away before, He will punish you with a painful punishment."
Оо, пайгамбар! Сени менен бирге Меккеге барбаган арабдарды сынап мындай деп айт: «Жакында силер согушта күч-кубаттуулукка ээ болгон элдер менен согушууга чакырыласыңар. Алар менен Аллах жолунда согушасыңар же болбосо алар Исламды согушсуз кабыл алышат. Эгерде силер Аллахтын согуш тууралуу чакырыгына моюн сунсаңар, Ал силерге бейиш болгон улуу сыйлыкты берет. А эгер пайгамбар менен бирге Меккеге барбай койгонуңар сыяктуу Ага моюн сунуудан баш тартсаңар, анда кыйноочу азап менен азаптайт».
48:17Page 513
لَّيۡسَ عَلَى ٱلۡأَعۡمَىٰ حَرَجٞ وَلَا عَلَى ٱلۡأَعۡرَجِ حَرَجٞ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرِيضِ حَرَجٞۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ يُدۡخِلۡهُ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَمَن يَتَوَلَّ يُعَذِّبۡهُ عَذَابًا أَلِيمٗا ١٧
There is not upon the blind any guilt or upon the lame any guilt or upon the ill any guilt [for remaining behind]. And whoever obeys Allāh and His Messenger - He will admit him to gardens beneath which rivers flow; but whoever turns away - He will punish him with a painful punishment.
Көзү сокур же чолок же оорулуу сыяктуу үзүрү барлар Аллах жолунда согушууга барбай калса күнөөкөр болушпайт. Кимде-ким Аллахка жана Анын элчисине моюн сунса, анда аны хан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар агып турган бейиштерге киргизет. Ал эми ким ал экөөсүнө моюн сунуудан баш тартса, анда Аллах аны кыйноочу азап менен азаптайт.
48:18Page 513
۞ لَّقَدۡ رَضِيَ ٱللَّهُ عَنِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ إِذۡ يُبَايِعُونَكَ تَحۡتَ ٱلشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمۡ فَأَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ عَلَيۡهِمۡ وَأَثَٰبَهُمۡ فَتۡحٗا قَرِيبٗا ١٨
Certainly was Allāh pleased with the believers when they pledged allegiance to you, [O Muḥammad], under the tree, and He knew what was in their hearts, so He sent down tranquility upon them and rewarded them with an imminent conquest1
Аллах Худайбиядагы дарактын астында Ризван антын берип антташкан ыймандуулардан ыраазы болду. Ал алардын жүрөгүндөгү ыйманды, ыкластуулукту жана чынчылдыкты билип, алардын жүрөктөрүнө бейпилдик орнотту жана анын сыйлыгы катары аларга Хайбарды багынтуу болгон жакынкы жеңишти берди.
48:19Page 513
وَمَغَانِمَ كَثِيرَةٗ يَأۡخُذُونَهَاۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمٗا ١٩
And much war booty which they will take. And ever is Allāh Exalted in Might and Wise.
Жана аларга Хайбардын жашоочуларынан алына турган көптөгөн олжолорду берди. Аллах эч кимге жеңилбес Кудуреттүү, Өз жаратуусунда, тагдыр кылуусунда жана башкаруусунда Даанышман.
48:20Page 513
وَعَدَكُمُ ٱللَّهُ مَغَانِمَ كَثِيرَةٗ تَأۡخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَكُمۡ هَٰذِهِۦ وَكَفَّ أَيۡدِيَ ٱلنَّاسِ عَنكُمۡ وَلِتَكُونَ ءَايَةٗ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ وَيَهۡدِيَكُمۡ صِرَٰطٗا مُّسۡتَقِيمٗا ٢٠
Allāh has promised you much booty that you will take [in the future] and has hastened for you this [victory] and withheld the hands of people from you - that it may be a sign for the believers and [that] He may guide you to a straight path.
Оо, ыймандуулар! Аллах силерге келечекте Ислам жеңиштеринде ала турган көптөгөн олжолорду убада кылды. Ошентип Ал силерге Хайбар олжолорун тездетти жана бул тездетилген олжолор Аллахтын силерге болгон жардамы менен коргоосунун белгиси болсун үчүн жана Аллах силерди эч кандай бурмалануусу жок туура жолго салуусу үчүн Ал силердин артыңардагы үй-бүлөңөрдү жөөттөрдүн кол салуусунан коргоду.
48:21Page 513
وَأُخۡرَىٰ لَمۡ تَقۡدِرُواْ عَلَيۡهَا قَدۡ أَحَاطَ ٱللَّهُ بِهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٗا ٢١
And [He promises] other [victories] that you were [so far] unable to [realize] which Allāh has already encompassed.1 And ever is Allāh, over all things, competent.
Ошондой эле Аллах силерге азыркы учурда кудуретиңер жетпеген башка дагы олжолорду убада кылды. Бир гана Аллах ага кудуреттүү. Ал Анын илиминде жана башкаруусунда. Аллах бүткүл нерсеге кудуреттүү. Аны эч бир нерсе алсырата албайт.
48:22Page 513
وَلَوۡ قَٰتَلَكُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوَلَّوُاْ ٱلۡأَدۡبَٰرَ ثُمَّ لَا يَجِدُونَ وَلِيّٗا وَلَا نَصِيرٗا ٢٢
And if those [Makkans] who disbelieve had fought you, they would have turned their backs [in flight]. Then they would not find a protector or a helper.
Оо, ыймандуулар! Эгерде Аллахка жана Анын элчисине каапырлык кылгандар силер менен согушкан болсо, анда алар көз алдыңарда жеңилген абалда качып жөнөшмөк. Андан соң алардын ишин колго алган эч бир колдоочу табышмак эмес жана аларга согушууга жардам берген эч бир жардамчы табышмак эмес.
48:23Page 513
سُنَّةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِي قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلُۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ ٱللَّهِ تَبۡدِيلٗا ٢٣
[This is] the established way of Allāh which has occurred before. And never will you find in the way of Allāh any change.
Ыймандуулардын жеңишке жетүүсү жана каапырлардын жеңилүүсү бүткүл заманда жана бардык жерде ишке ашары анык. Бул нерсе жалганчылардан мурун өткөн коомдордон бери келе жаткан Аллахтын жолу. Оо, пайгамбар! Сен Аллахтын жолун өзгөртө турган эч бир нерсе таппайсың.
48:24Page 514
وَهُوَ ٱلَّذِي كَفَّ أَيۡدِيَهُمۡ عَنكُمۡ وَأَيۡدِيَكُمۡ عَنۡهُم بِبَطۡنِ مَكَّةَ مِنۢ بَعۡدِ أَنۡ أَظۡفَرَكُمۡ عَلَيۡهِمۡۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرًا ٢٤
And it is He who withheld their hands from you and your hands from them within [the area of] Makkah after He caused you to overcome them. And ever is Allāh, of what you do, Seeing.
Мушриктерден сексендей адам Худайбияда силерге зыян берүүнү каалап келишкенде Ал алардын колун силерден тыйып койду жана силердин колуңарды да алардан тыйды. Ошондуктан аларды өлтүрбөдүңөр жана аларга зыян келтирбедиңер. Атүгүл аларды туткундап алганга кудуретиңер жетип турса да аларды бош коё бердиңер. Аллах силердин кылып жатканыңарды Көрүүчү. Ага силердин эч бир ишиңер жашыруун эмес.
48:25Page 514
هُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّوكُمۡ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡهَدۡيَ مَعۡكُوفًا أَن يَبۡلُغَ مَحِلَّهُۥۚ وَلَوۡلَا رِجَالٞ مُّؤۡمِنُونَ وَنِسَآءٞ مُّؤۡمِنَٰتٞ لَّمۡ تَعۡلَمُوهُمۡ أَن تَطَـُٔوهُمۡ فَتُصِيبَكُم مِّنۡهُم مَّعَرَّةُۢ بِغَيۡرِ عِلۡمٖۖ لِّيُدۡخِلَ ٱللَّهُ فِي رَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ لَوۡ تَزَيَّلُواْ لَعَذَّبۡنَا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابًا أَلِيمًا ٢٥
They are the ones who disbelieved and obstructed you from al-Masjid al-Ḥarām while the offering1 was prevented from reaching its place of sacrifice. And if not for believing men and believing women whom you did not know - that you might trample [i.e., kill] them and there would befall you because of them dishonor without [your] knowledge - [you would have been permitted to enter Makkah]. [This was so] that Allāh might admit to His mercy whom He willed. If they had been apart [from them], We would have punished those who disbelieved among them with painful punishment
Алар Аллахка жана Анын элчисине каапырлык кылгандар жана силерди Аль-Харам мечитинен жана курмандык чалуудан тоскондор. Ошол себептен алар Аль-Харамдагы курмандык чалынуучу жайына жетпей калып кетишти. Эгерде ал жакта силер тааныбаган Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирген эркектер менен аялдар бар болбогондо жана аларды каапырларга кошуп өлтүрүп алуу жана билбестен өлтүргөнүңөр үчүн күнөө алып, кун төлөө болбогондо, анда Аллах Меккедеги ыймандуулар сыяктуу адамдарды Өз ырайымына алуу үчүн силерге Меккени алууга сөзсүз уруксат бермек. Эгерде Меккедеги каапырлар менен ыймандуулар айырмаланып турганда, анда Аллахка жана Анын элчисине каапырлык кылгандарды катуу азаптамакпыз.
48:26Page 514
إِذۡ جَعَلَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ وَعَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَأَلۡزَمَهُمۡ كَلِمَةَ ٱلتَّقۡوَىٰ وَكَانُوٓاْ أَحَقَّ بِهَا وَأَهۡلَهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ٢٦
When those who disbelieved had put into their hearts chauvinism - the chauvinism of the time of ignorance. But Allāh sent down His tranquility upon His Messenger and upon the believers and imposed upon them the word of righteousness, and they were more deserving of it and worthy of it. And ever is Allāh, of all things, Knowing.
Ошондо Аллахка жана Анын элчисине каапырлык кылгандар жүрөктөрүндө акыйкатты таанууга эмес, өз каалоолоруна байланышкан караңгылык доордогу текеберликти пайда кылышты жана Аллахтын элчиси аларды жеңиптир деген айып сөздөн коркуп, аны Худайбия жылында аларга кирүүдөн тыйышты. Аллах болсо Өз элчисине жана ыймандууларга Өз алдынан бейпилдикти түшүрдү жана алардын кыжырдануусу мушриктерге өздөрүндөй кылып жооп берүүгө жеткирген жок. Аллах ыймандууларга «Лаа илааха иллаллах (Аллахтан башка сыйынууга татыктуу кудай жок)» акыйкат сөзүн жана анын шарттарын аткарууну милдет кылды, алар аны аткарышты. Качан Аллах ыймандуулардын жүрөгүндөгү жакшылыкты билгенде алар башкаларга караганда бул сөзгө көбүрөөк акылуу жана татыктуу болушту. Аллах бардык нерселерди Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.
48:27Page 514
لَّقَدۡ صَدَقَ ٱللَّهُ رَسُولَهُ ٱلرُّءۡيَا بِٱلۡحَقِّۖ لَتَدۡخُلُنَّ ٱلۡمَسۡجِدَ ٱلۡحَرَامَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُءُوسَكُمۡ وَمُقَصِّرِينَ لَا تَخَافُونَۖ فَعَلِمَ مَا لَمۡ تَعۡلَمُواْ فَجَعَلَ مِن دُونِ ذَٰلِكَ فَتۡحٗا قَرِيبًا ٢٧
Certainly has Allāh showed to His Messenger the vision [i.e., dream] in truth. You will surely enter al-Masjid al-Ḥarām, if Allāh wills, in safety, with your heads shaved and [hair] shortened,1 not fearing [anyone]. He knew what you did not know and has arranged before that a conquest near [at hand].
Аллах Өз элчиси түшүндө көргөн нерсени чындыкка айлантты. Ал тууралуу сахабаларына айтып берген. Ал түшүндө сахабалары менен бирге Аллахтын ыйык Үйүнө душмандардан зыян тартпастан кирип жатышкан экен. Диний жөрөлгөлөрдүн бүтүшүн жар салыш максатта алардын кээ бирлеринин чачтары кырылган, кээ бирлериники кыскартылган экен. Оо, ыймандуулар! Аллах силердин пайдаңарга тийиштүү силер билбеген нерсени билди. Ал ошол жылы Меккеге кирүү тууралуу түштү чындыкка айлантуудан тышкары жакында болуучу жеңишти кылды. Ал Аллахтын Худайбия келишимин иш жүзөгө ашыруусу жана андан соң Худайбияга келген ыймандуулардын кол астында Хайбардын багынып берүүсү.
48:28Page 514
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ رَسُولَهُۥ بِٱلۡهُدَىٰ وَدِينِ ٱلۡحَقِّ لِيُظۡهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدٗا ٢٨
It is He who sent His Messenger with guidance and the religion of truth to manifest it over all religion. And sufficient is Allāh as Witness.
Ислам дини бардык диндерден үстөм болуш үчүн Аллах Өз элчиси Мухаммадды ачык-айкын баяндоо жана акыйкат Ислам дини менен жиберди. Аллах Өзү буга күбө болду жана Аллахтын күбөлүгү жетиштүү.
48:29Page 515
مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِۚ وَمَثَلُهُمۡ فِي ٱلۡإِنجِيلِ كَزَرۡعٍ أَخۡرَجَ شَطۡـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسۡتَغۡلَظَ فَٱسۡتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعۡجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلۡكُفَّارَۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِنۡهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمَۢا ٢٩
Muḥammad is the Messenger of Allāh; and those with him are forceful against the disbelievers, merciful among themselves. You see them bowing and prostrating [in prayer], seeking bounty from Allāh and [His] pleasure. Their sign is in their faces from the effect of prostration [i.e., prayer]. That is their description in the Torah. And their description in the Gospel is as a plant which produces its offshoots and strengthens them so they grow firm and stand upon their stalks, delighting the sowers - so that He [i.e., Allāh] may enrage by them1 the disbelievers. Allāh has promised those who believe and do righteous deeds among them forgiveness and a great reward.
Мухаммад – Аллахтын элчиси. Аны менен бирге болгон сахабалар согушчан каапырларга катаал, бири-бирине мээримдүү, жумшак жана жан тартуучу. Оо, назар салуучу! Сен аларды Аллах таалага рүкү-сажда кылган абалда Андан көптөгөн кечиримди, улуу соопторду жана алардан ыраазы болуусун сурап жатышкандарын көрөсүң. Тууралыктан, сын-сыпаттуулуктан жана жүздөрүндөгү намаздын нурунан пайда болгон алардын маңдайындагы сажданын издери –алардын белгиси. Бул алардын Мусага түшкөн Тоорат китебинде келген сыпаттары. Ал эми Исага түшкөн Инжилдеги мисалы – алар бири-бирине жардам берүүдө жана толуктукта эгинзар сыяктуу. Ал кичине болуп чыгып, кийин катат, анан жооноюп сабагы түздөлөт. Дыйкандар анын бекемдигине жана толуктугуна суктанышат. Аллах бул мисалды каапырлар алардын күч-кубатын, бекемдигин жана толуктугун көрүп кыжырлары келиш үчүн айтты. Аллахка ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылган сахабалар Аллах аларды жазалабастан күнөөлөрүн кечирүүнү жана Өз алдындагы бейиш болгон улуу сыйлыкты убада кылды.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences