Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
الطلاق
At-Talaq
The Divorce · Medinan · 12 ayahs
65:1Page 558
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحۡصُواْ ٱلۡعِدَّةَۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ رَبَّكُمۡۖ لَا تُخۡرِجُوهُنَّ مِنۢ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخۡرُجۡنَ إِلَّآ أَن يَأۡتِينَ بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۚ وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ ٱللَّهِ فَقَدۡ ظَلَمَ نَفۡسَهُۥۚ لَا تَدۡرِي لَعَلَّ ٱللَّهَ يُحۡدِثُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ أَمۡرٗا ١
O Prophet, when you [Muslims] divorce women, divorce them for [the commencement of] their waiting period and keep count of the waiting period,1 and fear Allāh, your Lord. Do not turn them out of their [husbands'] houses, nor should they [themselves] leave [during that period] unless they are committing a clear immorality. And those are the limits [set by] Allāh. And whoever transgresses the limits of Allāh has certainly wronged himself. You know not; perhaps Allāh will bring about after that a [different] matter.2
О, пайгамбар! Эгерде сен же сенин үммөтүңдөн кимдир бирөө аялына талак бермекчи болсо, ага биринчи идда мөөнөтүндө талак берсин, тагыраак айтканда, айыздан тазалангандан кийин жыныстык катнаш кылбай туруп талак берсин. Эгерде аялыңарды өзүңөргө кайтарууну кааласаңар, анда аларды кайтарып алууңар үчүн идда мөөнөтүн эстеп калгыла. Раббиңердин буйруктарын аткарып, тыйганынан тыйылып Аллахтан корккула. Талак берген аялдарыңарды алар жашаган үйдөн чыгарбагыла жана идда мөөнөтү бүтмөйүнчө өздөрү да чыкпасын, эгер алар зына сыяктуу ачык бузукулук кылбаган болсо. Бул өкүмдөр пенделерине Аллахтын белгилеп койгон чектери. Ким Аллахтын чегинен чыкса, анда ал Раббисине баш ийбегени үчүн өзүнө-өзү зыян келтирип зулумдук кылды. Эй, ажырашуучу! Балким, Аллах андан кийин жүрөгүнө каалоо киргизип, аялын кайра өзүнө аялдыкка алар, муну сен билбейсиң.
65:2Page 558
فَإِذَا بَلَغۡنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمۡسِكُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٍ أَوۡ فَارِقُوهُنَّ بِمَعۡرُوفٖ وَأَشۡهِدُواْ ذَوَيۡ عَدۡلٖ مِّنكُمۡ وَأَقِيمُواْ ٱلشَّهَٰدَةَ لِلَّهِۚ ذَٰلِكُمۡ يُوعَظُ بِهِۦ مَن كَانَ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجٗا ٢
And when they have [nearly] fulfilled their term, either retain them according to acceptable terms or part with them according to acceptable terms. And bring to witness two just men from among you and establish the testimony for [the acceptance of] Allāh. That is instructed to whoever should believe in Allāh and the Last Day. And whoever fears Allāh - He will make for him a way out1
Эгерде алардын идда мөөнөтүнүн бүтүшү жакындап калса, анда аларды чын көңүл жана жакшы мамиле менен кайтарып алгыла же алардын алдындагы милдеттерди аткаруу менен бирге алар өзүнө-өзү ээлик кылыш үчүн аларды кайтарбастан иддасы бүткүчө күткүлө. Эгерде аларды кайтарууну же ажырашууну кааласаңар, анда талаш-тартыш жаралбаш үчүн араңардан эки адилеттүү адамды күбө кылгыла. Эй, күбөлөр! Аллахтын Жүзүн көздөп күбөгө өткүлө. Бул айтылган өкүмдөр Аллахка жана кыямат күнүнө ыйман келтиргендерге эскертме. Анткени ошолор эскертмеден жана насааттардан пайда алышат. Ким Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корксо, Аллах аны башына түшкөн бардык кыйынчылыктардан чыгарат.
65:3Page 558
وَيَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَحۡتَسِبُۚ وَمَن يَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسۡبُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَٰلِغُ أَمۡرِهِۦۚ قَدۡ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلِّ شَيۡءٖ قَدۡرٗا ٣
And will provide for him from where he does not expect. And whoever relies upon Allāh - then He is sufficient for him. Indeed, Allāh will accomplish His purpose. Allāh has already set for everything a [decreed] extent.
Жана ага оюна келбеген тараптан ырыскы берет. Ким өз иштеринде Аллахка таянса, Ал ага жетиштүү. Чындыгында Аллах Өз буйругун ишке ашыруучу. Аны эч нерсе алсырата албайт жана Ал бир дагы нерсени өткөрүп жибербейт. Аллах ар бир нерсенин бүтө турган өлчөмүн белгилеп койгон. Кыйынчылыктын да өлчөмү бар, бакубатчылыктын да өлчөмү бар. Инсанда алардын бирөөсү эле дайым боло бербейт.
65:4Page 558
وَٱلَّٰٓـِٔي يَئِسۡنَ مِنَ ٱلۡمَحِيضِ مِن نِّسَآئِكُمۡ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَٰثَةُ أَشۡهُرٖ وَٱلَّٰٓـِٔي لَمۡ يَحِضۡنَۚ وَأُوْلَٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن يَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ يُسۡرٗا ٤
And those who no longer expect menstruation among your women - if you doubt, then their period is three months, and [also for] those who have not menstruated. And for those who are pregnant, their term is until they give birth.1 And whoever fears Allāh - He will make for him of his matter ease.
Талак берилген аялдар карылык себептүү айызы токтоп калган болсо жана силер алардын идда мөөнөтү тууралуу шектенсеңер, алардын идда мөөнөтү үч айга барабар. Ал эми жаштыгы себептүү айызы келбегендердин идда мөөнөтү да үч айга барабар. Кош бойлуу аялдардын талакка же күйөөсү өлгөнгө байланыштуу идда мөөнөтү бала төрөлүшү менен бүтөт. Ким Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корксо, Аллах анын иштерин жеңилдетет жана ага бардык кыйынчылыктарды жеңил кылат.
65:5Page 558
ذَٰلِكَ أَمۡرُ ٱللَّهِ أَنزَلَهُۥٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُعۡظِمۡ لَهُۥٓ أَجۡرًا ٥
That is the command of Allāh, which He has sent down to you; and whoever fears Allāh - He will remove for him his misdeeds and make great for him his reward.
Оо, ыймандуулар! Талак берүүгө, кайра кайтарууга жана идда мөөнөтүнө байланыштуу бул айтылган өкүмдөр – Аллах силерди иш жүзүндө аткарсын деп түшүргөн өкүмү. Ким Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корксо, Ал анын кылган күнөөлөрүн өчүрөт жана акыретте улуу сыйлыкты берет. Ал –бейишке кирүү жана эч качан бүтпөгөн жыргалчылыкка жетүү.
65:6Page 559
أَسۡكِنُوهُنَّ مِنۡ حَيۡثُ سَكَنتُم مِّن وُجۡدِكُمۡ وَلَا تُضَآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُواْ عَلَيۡهِنَّۚ وَإِن كُنَّ أُوْلَٰتِ حَمۡلٖ فَأَنفِقُواْ عَلَيۡهِنَّ حَتَّىٰ يَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّۚ فَإِنۡ أَرۡضَعۡنَ لَكُمۡ فَـَٔاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَأۡتَمِرُواْ بَيۡنَكُم بِمَعۡرُوفٖۖ وَإِن تَعَاسَرۡتُمۡ فَسَتُرۡضِعُ لَهُۥٓ أُخۡرَىٰ ٦
Lodge them1 [in a section] of where you dwell out of your means and do not harm them in order to oppress them.2 And if they should be pregnant, then spend on them until they give birth. And if they breastfeed for you, then give them their payment and confer among yourselves in the acceptable way; but if you are in discord, then there may breastfeed for him [i.e., the father] another woman.3
Оо, күйөөлөр! Шартыңарга жараша аларды өзүңөр менен чогу жашаткыла. Аллах силерге андан башкасын милдеттендирбейт. Аларга кысым көрсөтүү максатта турак-жай, камсыздоо жана башка боюнча зыян келтирбегиле. Эгерде талак берилген аялдар кош бойлуу болсо, аларды төрөгөнгө чейин камсыздагыла. Эгер балаңарды эмизсе, анда аларга сүт акысын бергиле жана анын акысы тууралуу жакшылап сүйлөшүп алгыла. Эгерде күйөөсү аялы сураган акыга сараңдык кылса жана аял дагы сараңданып, өзү сурагандан башкага канааттанбаса, анда атасы баласын эмизгенге башка аял жалдасын.
65:7Page 559
لِيُنفِقۡ ذُو سَعَةٖ مِّن سَعَتِهِۦۖ وَمَن قُدِرَ عَلَيۡهِ رِزۡقُهُۥ فَلۡيُنفِقۡ مِمَّآ ءَاتَىٰهُ ٱللَّهُۚ لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا مَآ ءَاتَىٰهَاۚ سَيَجۡعَلُ ٱللَّهُ بَعۡدَ عُسۡرٖ يُسۡرٗا ٧
Let a man of wealth spend from his wealth, and he whose provision is restricted - let him spend from what Allāh has given him. Allāh does not charge a soul except [according to] what He has given it. Allāh will bring about, after hardship, ease [i.e., relief].
Мал-мүлкү кенен адам талак берген аялына жана баласына байлыгынан сарптасын. Ал эми ырыскысы тартыш адам Аллах ага берген нерседен сарптасын. Аллах эч кимге берген нерсесинен башканы милдет кылбайт, андан ашыкчасын жана колунан келбегенин милдеттендирбейт. Аллах ага тарчылык жана кыйынчылык абалынан кийин кененчиликти жана бакубатчылыкты кылат.
65:8Page 559
وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ عَتَتۡ عَنۡ أَمۡرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِۦ فَحَاسَبۡنَٰهَا حِسَابٗا شَدِيدٗا وَعَذَّبۡنَٰهَا عَذَابٗا نُّكۡرٗا ٨
And how many a city was insolent toward the command of its Lord and His messengers, so We took it to severe account and punished it with a terrible punishment.
Көптөгөн шаарлар Раббисинин жана Анын элчилеринин буйруктарына баш ийбестик кылышканда, Биз алар менен күнөө иштери үчүн катуу эсептештик жана аларды дүйнөдө жана акыретте коркунучтуу азапка салдык.
65:9Page 559
فَذَاقَتۡ وَبَالَ أَمۡرِهَا وَكَانَ عَٰقِبَةُ أَمۡرِهَا خُسۡرًا ٩
And it tasted the bad consequence of its affair [i.e., rebellion], and the outcome of its affair was loss.
Алар күнөө иштеринин жазасын тартышты жана анын дүйнөдөгү жана акыреттери акыбети жоготуу болду.
65:10Page 559
أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدٗاۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ قَدۡ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكُمۡ ذِكۡرٗا ١٠
Allāh has prepared for them a severe punishment; so fear Allāh, O you of understanding who have believed. Allāh has sent down to you a message [i.e., the Qur’ān].1
Аллах аларга катуу азапты даярдап койду. Оо, Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирген акыл ээлери! Алардын башына келген нерсе силерге да келбеш үчүн Аллахтын буйруктарын аткарып жана тыйгандарын таштап Андан корккула. Аллах силерге Ага баш ийбестик кылуунун арты жаман бүтөрүн жана Ага баш ийүүнүн акыбети жакшы болорун эскерткен эскертмени түшүрдү.
65:11Page 559
رَّسُولٗا يَتۡلُواْ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ مُبَيِّنَٰتٖ لِّيُخۡرِجَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُدۡخِلۡهُ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ قَدۡ أَحۡسَنَ ٱللَّهُ لَهُۥ رِزۡقًا ١١
[He sent] a Messenger [i.e., Muḥammad (ﷺ)] reciting to you the distinct verses of Allāh that He may bring out those who believe and do righteous deeds from darknesses into the light. And whoever believes in Allāh and does righteousness - He will admit him into gardens beneath which rivers flow to abide therein forever. Allāh will have perfected for him a provision.
Ал эскертме – Анын элчиси. Ал Аллахка ыйман келтирип, Анын элчисин чынчыл деп тастыктагандарды жана жакшылык иштерди кылгандарды адашуунун караңгылыгынан туура жолдун нуруна чыгаруу үчүн эч кандай бүдөмүгү жок ачык-айкын аяттарды окуп берет. Ким Аллахка ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылса, Аллах аны хан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар аккан бейиштерге киргизет. Ал жакта түбөлүк калат. Аллах аны жыргалчылыгы бүтпөгөн бейишке киргизип, анын ырыскысын сонун кылып койду.
65:12Page 559
ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ سَبۡعَ سَمَٰوَٰتٖ وَمِنَ ٱلۡأَرۡضِ مِثۡلَهُنَّۖ يَتَنَزَّلُ ٱلۡأَمۡرُ بَيۡنَهُنَّ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ وَأَنَّ ٱللَّهَ قَدۡ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عِلۡمَۢا ١٢
It is Allāh who has created seven heavens and of the earth, the like of them.1 [His] command descends among them so you may know that Allāh is over all things competent and that Allāh has encompassed all things in knowledge.
Аллах жети кабат асманды жаратты жана жети кабат асманды жараткан сыяктуу жети кабат жерди да жаратты. Силер Аллахтын бүткүл нерсеге болгон кудуреттүүлүгүн, Аны эч бир нерсе алсырата албасын жана Ал илими менен бүткүл нерсени камтып, асмандар менен жердеги эч бир нерсе Ага жашыруун эмес экенин билишиңер үчүн Аллахтын ааламдык жана шарияттык өкүмдөрү алардын ортосуна түшүп турат.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences